Sygn. akt XVIII C 550/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 września 2015 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu XVIII Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący - SSO Iwona Godlewska Protokolant - st. sekr. sąd. Katarzyna Stefaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2015 r. w Poznaniu sprawy z powództwa A. S., W. S., D. N. i D. C. przeciwko Drukarni (...) spółka jawna w T. o naruszenie dóbr osobistych Oddala powództwo, Kosztami procesu obciąża powodów w całości z tego tytułu: zasądza od powodów na rzecz pozwanego kwotę 1.560 zł, nakazuje ściągnąć od powodów na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Poznaniu kwotę 87,91 zł tytułem nieuiszczonych wydatków. SSO Iwona Godlewska UZASADNIENIE Pozwem wniesionym w dniu 26 marca 2013 r. powodowie A. S., W. S., D. N. i D. C. wnieśli o nakazanie Drukarni (...) G. i K. P. sp. j. z siedzibą w T. opublikowania na stronie internetowej www.serikon.pl przeprosin w języku polskim o treści: „W związku z zamieszczeniem przez nas na stronie internetowej zdjęcia zawierającego wizerunek osób, od których nie otrzymaliśmy zgody na publikację fotografii, wyrażamy żal z tego powodu i przepraszamy wszystkie pokrzywdzone osoby za nasz czyn” oraz analogicznych przeprosin w języku niemieckim w terminie tygodnia od uprawomocnienia się wyroku oraz utrzymania obu oświadczeń przez okres 1 miesiąca na stronie internetowej. Powodowie domagali się także zasądzenia od pozwanego zadośćuczynienia w wysokości po 375 euro dla każdego powoda, obciążenia pozwanego poniesionymi przez nich kosztami zastępstwa procesowego w wysokości 1.200 euro oraz przeprowadzenia rozprawy także pod nieobecność powodów. W uzasadnieniu powodowie podnieśli, że w okresie od marca do kwietnia 2012 r. na stronie internetowej należącej do pozwanego opublikowano ich wspólne zdjęcie wykonane w dniu 10 lipca 2010 r. podczas wycieczki do Belgii, przy czym powodowie stwierdzili, że nie wyrazili zgody na publikację ich zdjęcia. Zdjęcie zamieszczone przez stronę pozwaną na stronie internetowej zostało wykonane w celach prywatnych i przedstawia grupę 10 osób, w tym także G. P., K. P. oraz ich pracownik. Powodowie wskazali również, iż w związku z opublikowaniem zdjęcia utracili zaufania klientów oraz zostało narażone ich dobre imię oraz firmy. W konsekwencji powodowie podnieśli, że publikacja ich wizerunku naruszała ich prawa do wizerunku, dlatego domagają się zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz opublikowania przeprosin (k. 1-5). Pozwany Drukarnia (...) G. i K. P. sp. j. z siedzibą w T. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powodów na rzecz pozwanego kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwany podniósł, że wielkość zdjęcia zamieszczonego na stronie internetowej nie pozwala na identyfikację przez potencjalnych oglądających jakichkolwiek znajdujących się na nim osób, w tym powodów. Stanowiło ono bowiem tylko ok. 8 % wielkości wyświetlanej witryny. W celu zidentyfikowania sfotografowanych osób konieczne jest powiększenie zdjęcia. Zdaniem strony pozwanej powodowie nie wykazali, aby jakakolwiek osoba trzecia rozpoznała na wspomnianym zdjęciu powodów. Tylko znajdujące się na nim osoby mogły się zidentyfikować. Zdjęcie zostało użyte przez pozwanego w celu stworzenia kalendarza, który został podarowany powodom jako pamiątka po wspólnie spędzonym czasie. Powodowie przyjęli kalendarze, co zdaniem powodów, oznaczało wyrażenie zgody na wykorzystanie wizerunku w sposób dorozumiany. Zarzucił także, iż powodowie nie wykazał zarówno istnienia, jak i naruszenia dóbr osobistych. Pozwany podniósł również, że powodowie nie ponieśli żadnej szkody w związku z publikacją zdjęcia (k. 28-33). Na rozprawie w dniu 13 czerwca 2013 r. strony podtrzymały swoje stanowiska. W piśmie procesowym z dnia 25 czerwca 2013 r. powodowie podnieśli, że argumentacja pozwanego co do niemożliwości identyfikacji osób ze zdjęcia z uwagi na jego wielkość jest chybiona, ze względu na to, że oni sami siebie rozpoznali się. Ponadto zdaniem powodów przedmiotowa fotografia jest jedynym dużym i kolorowym obiektem umieszczonym na środku strony internetowej przez co przykuwa wzrok każdego użytkownika Internetu. Powodowie podnieśli także, że zdjęcie nie zostało wykorzystane przez Drukarnię (...)” G. i K. P. sp. j. zgodnie z prawem, ponieważ stanowi fotomontaż, a rzeczywisty autor zdjęcia, tj. powód D. C. nie został zapytany o zgodę na jego użycie w taki sposób. Celem skonkretyzowania podstaw żądania zadośćuczynienia powodowie wskazali, że odczuli oni duży dyskomfort z powodu odnalezienia swojego zdjęcia w Internecie i sam fakt, że miało ono zostać w celach marketingowych przez pozwanego budzi ich odrazę. Powodowie A. S. i W. S. obawiali się ponadto, że ich docelowi klienci odstąpili od współpracy z nimi po tym, jak zdjęcie zostało upublicznione (k. 56-59). W piśmie procesowym z dnia 5 września 2013 r. pozwany podniósł, że w dniu 8 sierpnia 2013 r. powód D. C. zażądał umieszczenia na stronie internetowej pozwanego oświadczenia zawierającego jego imię i nazwisko. Zdaniem pozwanego jest to sprzeczne z twierdzeniami strony powodowej w niniejszej sprawie odnoszącymi się do kwestii utrzymania w tajemnicy współpracy handlowej pomiędzy stronami niniejszego postępowania. Pozwany wskazał, że przedmiotowe zdjęcie widniało na stronie internetowej www.serikon.pl w okresie od dnia 12 marca 2012 r. do dnia 23 kwietnia 2012 r. (k. 68-69). Pismem z dnia 14 października 2013 r. pozwany zażądał zasądzenia solidarnie od powodów na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na podstawie faktury VAT tj. kwoty 2.600 zł (k. 110). Pozwany podsumował swoje dotychczasowe stanowisko pismem z dnia 16 kwietnia 2014 r. (k. 169-170). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Drukarnia (...) G. i K. P. sp. j. z siedzibą w T. prowadzi działalność gospodarczą polegającą m. in. na wydawaniu książek, gazet oraz innych przedmiotów, włączając udostępnianie w trybie on-line. Dowód: wydruk z Krajowego Rejestru Sądowego dla pozwanego (k. 36-40). W 2007 r. powodowie A. S. i W. S. oraz pozwany nawiązali współpracę w ramach prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. Relacje pomiędzy stronami były bliskie. Okoliczności bezsporne, a nadto dowód: pozew o naruszenie prawa do wizerunku (k. 1-5), zeznania świadka U. P. (k. 83-85, 88). W lipcu 2010 r. powodowie A. S., W. S., D. N. i D. C. oraz G. P., K. P., U. P. i S. P. udali się na wspólną wycieczkę do Antwerpii (Belgia), podczas której powód D. C. wykonywał fotografie uwieczniające osoby uczestniczące w wyciecze oraz odwiedzone przez nich miejsca. Okoliczności bezsporne Po zakończeniu wyjazdu powód D. C. wręczył G. P., K. P., U. P. i S. P. płytę CD zawierającą wykonane przez niego fotografie. Zdjęcia miały stanowić pamiątkę wspólnego wyjazdu oraz użyte w celu wykonania przez pozwaną spółkę albumu, na co wyraził zgodę powód D. C.. Zdjęcia miały charakter prywatny. Dowód: zeznania powódki A. S. (k. 116-118), zeznania świadka U. P. (k. 83-85, 88), zeznania świadka S. P. (k.86-88), zeznania pozwanego G. P. (k. 129-130). Pozwana spółka wykonała dla wszystkich uczestników wycieczki darmowe kalendarze zawierające zdjęcia wykonane w Antwerpii, które zostały przekazane powodom pod koniec 2010 r. Powodowie wyrazili wdzięczność za otrzymane kalendarze. Dowód: odpowiedź na pozew z dnia 13 maja 2013 r. (k. 28-33), zeznania świadka U. P. (k. 83-85, 88), zeznania świadka S. P. (k.86-88), zeznania pozwanego G. P. (k. 129-130). Jedno ze zdjęć wykonanych przez powoda D. C. w dniu 10 lipca 2010 r. zostało zmodyfikowane przez pozwanego G. P. i umieszczone na pierwszej stronie kalendarza wręczonego przez pozwanego powodom. Przedstawia ono grupę 10 osób, w tym powodów oraz wspólników pozwanej spółki a także U. P. i S. P.. W tle widoczne są budynki. Zdjęcie znajdujące się na pierwszej stronie kalendarza jest montażem zdjęcia wykonanego przez powoda D. C. a także innych fotografii wykonanych przez pozwanego. W lewej dolnej części zdjęcia znajduje się postać powoda D. C., której nie ma na zdjęciu wykonanym przez niego w dniu 10 lipca 2010 r. Dowód: zeznania pozwanego G. P. (k. 129-130), wydruk ze strony internetowej pozwanej (k. 7, 171). Zdjęcie przedstawiające pierwszą stronę kalendarza wykonanego przez stronę pozwaną zostało opublikowane na stronie internetowej www.serikon.pl w marcu 2012 r. Okoliczności bezsporne, a nadto dowód: wydruk ze strony internetowej pozwanej (k. 7, 171). Po publikacji zdjęcia, powodowie pismem z dnia 19 kwietnia 2012 r. wezwali pozwaną spółkę do usunięcia go z portalu internetowego. Żądaniu powodów pozwany uczynił zadość w dniu otrzymania powyższego wezwania. Dowód: pismo pełnomocnika pozwanego z dnia 25 kwietnia 2012 r. (k. 8-9), zeznania pozwanego G. P. (k. 129-130). Pismem z dnia 23 stycznia 2013 r. powodowie A. S. i W. S. wezwali pozwanego do zapłaty zadośćuczynienia za naruszenie praw autorskich oraz prawa do wizerunku. Dowód: pismo pełnomocnika pozwanego z dnia 30 stycznia 2013 r. (k. 10), pismo pełnomocnika powodów z dnia 5 marca 2013 r. (k. 11). W odpowiedzi na to pismo pismem z dnia 30 stycznia 2013 r. pełnomocnik pozwanego zaprzeczył naruszenia praw do wizerunku powodów. Pozwany stwierdził, że nie widzi podstaw do zapłaty zadośćuczynienia. Dowód: pismo pełnomocnika pozwanego z dnia 30 stycznia 2013 r. (k. 10). Pismem z dnia 5 marca 2013 r. powodowie D. C. D. N. wezwali pozwanego do zapłaty zadośćuczynienia za naruszenie praw autorskich oraz prawa do wizerunku. Dowód: pismo pełnomocnika powodów z dnia 5 marca 2013 r. (k. 11). Pismem z dnia 8 sierpnia 2013 r. powód D. C. wezwał pozwanego do zamieszczenia na jego stronie internetowej oświadczenia o następującej treści: „My, (...) spółki jawnej (...) oświadczamy, że na naszej stronie internetowej bezprawnie wykorzystaliśmy zdjęcie autorstwa Pana D. C.”. Dowód: pismo pełnomocnika powoda z dnia 8 sierpnia 2013 r. (k. 70-71). Powyższy stan faktyczny, w przeważającej części bezsporny pomiędzy stronami, Sąd ustalił na podstawie dowodów z zeznań świadków oraz stron, a także dokumentów i kserokopii dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Wiarygodność załączonych przez strony kserokopii dokumentów nie budziła wątpliwości Sądu. Mimo, że kserokopia nie jest dokumentem, a stanowi jedynie element twierdzenia strony o istnieniu dokumentu o treści odpowiadającej kserokopii, to w niniejszej sprawie żadna ze stron nie podniosła zarzutów kwestionujących istnienie określonych dokumentów prywatnych czy urzędowych. Za wiarygodne i przydatne dla ustalenia stanu faktycznego Sąd uznał zeznania świadków U. P. (k. 83-85, 88) – żony wspólnika pozwanego G. P. oraz S. P. (k. 86-88) – pracownika pozwanego. Świadkowie potwierdzili okoliczności podawane przez pozwanego, tj. dobrowolnego przekazania przez powoda D. C. płyty zawierającej przedmiotowe zdjęcie oraz opublikowania tego zdjęcia. Mocy dowodowej zeznań świadków nie umniejsza okoliczność, że są to osoby najbliższe dla wspólników pozwanego (U. P.) oraz związane z pozwanym (S. P.). Sąd nie stwierdził bowiem, aby świadkowie intencjonalnie stawiali pozwanego w korzystnym świetle, bądź też celowo i niezgodnie z ustalonym przez Sąd stanem faktycznym deprecjonowali powodów, przypisując im zachowania, które nie miały miejsca. Nie budziły wątpliwości co do ich wiarygodności zeznania powodów A. S. (k. 116-118), W. S. (k. 118-119), D. N. (k. 243-244, 251), D. C. (k. 244-245,252-253). Sąd dał wiarę tym zeznaniom, które znajdują potwierdzenie w dokumentach, a nadto były pomiędzy stronami bezsporne. Sąd nie dał natomiast wiary powódce, że nie wyraziła ona zgody na umieszczenie zdjęcia w kalendarzu. Przeczą temu zgodne w tym zakresie zeznania pozwanych, świadków U. P. i S. P., które Sąd uznał za wiarygodne. Za wiarygodne Sąd uznał zeznania powodów dotyczące zidentyfikowania siebie na zdjęciach. Za wiarygodne w części Sąd uznał zeznania powoda W. S. (k. 118-119). Sąd dał wiarę tym zeznaniom, które znajdują potwierdzenie w dokumentach, a nadto były pomiędzy stronami bezsporne. Sąd nie dał wiary powodowi, że jego osoba została rozpoznana na zdjęciu przez jednego z klientów. Przeczą temu dowody zgromadzone w postępowaniu, w tym zeznania świadka U. P., które Sąd uznał za wiarygodne, a przede wszystkim ustalony na podstawie tych zeznań stan faktyczny. Ponadto powód nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego tę okoliczność. Sąd uznał za wiarygodne zeznania pozwanych G. P. (k. 129-130) oraz K. P. (k. 130) w zakresie przedstawionych przez nich okoliczności powstania i opublikowania na stronie internetowej www.serikon.pl zdjęcia wykonanego przez powoda D. C.. Zeznania te były wyczerpujące i korespondowały z pozostałym zgromadzonym w sprawie i uznanym za wiarygodny materiale dowodowym w postaci zeznań świadków U. P. i S. P.. Nadto za najbardziej dokładne odzwierciedlenie rozmiarów zdjęcia pierwszej strony kalendarza sporządzonego przez pozwaną spółkę zawierające zdjęcie wykonane w dniu 10 lipca 2010 r. Sąd uznał wydruki ze strony internetowej zawarte na kartach 7 i
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.