Sygn. akt I ACa 363/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 września 2015 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Artur Kowalewski Sę
§ 1k.p.c.
poprzez jego niezastosowanie i rozpoznanie sprawy pomimo braku uiszczenia opłaty od pozwu przez powódkę przy jednoczesnym braku zwolnienia jej od obowiązku jej uiszczenia, - art. 841 k.p.c. poprzez jego wadliwą interpretację i co za tym idzie błędne rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, - art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 258 k.p.c. poprzez sformułowanie oceny zebranego materiału dowodowego z przekroczeniem zasad logiki i doświadczenia życiowego w szczególności przy ocenie zeznań świadków M. B.
(1)i T. B., - art. 233 § 2 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie odmowy przedstawienia przez powódkę dokumentacji wnioskowanej przez stronę pozwaną i w związku z tym błędne wysnucie wniosków co do prawa własności zajętej ruchomości. Podnosząc powyższe zarzuty apelująca wniosła o: uchylenie zaskarżonego wyroku oraz odrzucenie pozwu i umorzenie postępowania oraz zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie o: zmianę wyroku i oddalenie powództwa o zwolnienie spod egzekucji przedmiotowej koparko-ładowarki oraz zasądzenie na rzecz pozwanej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, w obu instancjach, lub uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, w obu instancjach. W uzasadnieniu apelacji pozwana podniosła, iż wyrokując w sprawie Sąd I instancji nie pobrał od powódki opłaty od pozwu, naruszając ty samym art. 126
(2)§ 1 kpc, a pozew nieopłacony powinien zostać zwrócony. Mając na uwadze powyższe, w ocenie pozwanej droga sądowa w niniejszej sprawie była niedopuszczalna. Kolejno i jedynie z ostrożności procesowej pozwana podniosła, że w sposób wyczerpujący opisała i udowodniła powiązania pomiędzy podmiotami występującymi w niniejszej sprawie: (...) Sp. z o.o., (...) Sp. z o.o. i M. B.
(1), jak również rolę T. B. i E. K. przy prowadzeniu działalności przez wyżej wymienione podmioty. Okoliczności te nie budziły też wątpliwości Sądu. Wywiedziono więc, że jeżeli nawet uznać czynność przeniesienia własności koparko-ładowarki na (...) Sp. z o.o. za skuteczną sensu stricto, to była ona bezskuteczna wobec pozwanej, gdyż czynność ta została dokonana z jej pokrzywdzeniem jako wierzyciela. Kolejno apelująca podkreśliła, że dokonując analizy stanu faktycznego w odniesieniu do treści przepisu art. 841 Kpc, Sąd dokonał jej błędnie i niezgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Wskazała, że wbrew ocenie Sądu, powódka nie wykazała, że była właścicielem zajętej koparko-ładowarki w momencie dokonania jej zajęcia przez Komornika Sądowego - ani pierwotnego, ani w momencie zajęcia w sprawie Km 2033/13. Powódka według poglądu wyrażonego przez apelującą winna była wykazać, że faktyczne władanie przez dłużniczkę (...) Sp. z o.o. zajętą w postępowaniu egzekucyjnym koparko- ładowarką jest posiadaniem zależnym lub dzierżeniem, czemu nie sprostała. Podkreślono też, że w międzyczasie, a tym bardziej do czasu zajęcia koparki na rzecz pozwanej, własność koparko-ładowarki mogła zostać przeniesiona na inny podmiot. Zarzucono, że powódka nie przedstawiła również ewidencji środków trwałych, czy chociażby ewidencji związanych z prowadzeniem księgowości, z których wynikałoby, że przedmiotowa ruchomość w momencie zajęcia wchodziła w skład majątku powódki. Ponadto, z przedstawionej książki gwarancyjno-serwisowej maszyny (...) nie wynika, aby (...) Sp. z o.o. kiedykolwiek była jej właścicielem. Kolejno zarzuciła apelująca, że dokonując oceny zeznań świadków w przedmiotowej sprawie, Sąd dokonał nadinterpretacji ich zeznań przedstawiając domysły, co do motywacji mogącej stanowić podstawę rzekomego dokonania rozliczenia gotówkowego. Podobnie zbyt daleko Sąd zaszedł w interpretowaniu podrabiania podpisów M. B.
(1)przez T. B. i nazywania go „formalnym pełnomocnikiem" wyżej wymienionej pomimo, iż nie zostało przedstawione pełnomocnictwo pisemne do takich czynności, ani też T. B. nie jest ujawniony w zasobach Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jako pełnomocnik M. B.
(1). Z tych względów w ocenie skarżącej strona powodowa nie udowodniła prawa własności do zajętej koparko-ładowarki w momencie jej zajmowania i nie wykazała powodów (a tym bardziej podstawy prawnej), dla jakich władała ją w tym czasie (...) Sp. z o.o. oraz dlaczego koparko-ładowarka znajdowała się na terenie pozwanej zajmowanym wówczas przez (...) Sp. z o.o. Końcowo zarzuciła apelująca, że z informacji otrzymywanej od Komorników Sądowych i ujawnionej w aktach sprawy I C1276/13, wierzycieli egzekwujących z przedmiotowej koparko-ładowarki jest kilku. Według wiedzy pozwanej, postępowania o zwolnienie spod egzekucji zostały przez (...) Sp. z o.o. wytoczono jedynie wobec dwóch podmiotów, które przyłączyły się do egzekucji przy powtórnym zajęciu - termin do zaskarżenia pierwotnego zajęcia upłynął. Z tych powodów apelująca uznała, że powódka nie ma podstawy do wytoczenia powództwa ekscydencyjnego, gdyż jej prawa nie są naruszone w myśl art. 841 Kpc. W uzupełnieniu apelacji w dniu 15.04.2015r pozwana złożyła pismo Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Stargardzie Szczecińskim M. J.
(1)z dnia 9 kwietnia 2015 r. otrzymane przez pełnomocnika pozwanej w dniu 14 kwietnia 2015 r, wnosząc o rozpoznanie niniejszego pisma i wyrażenie zgody na jego przedłożenie. Wskazała, że z pisemnej informacji Komornika Sądowego wynika, że podmiotami, które prowadzą egzekucję z rzeczonej ruchomości są oprócz pozwanej w niniejszej sprawie: (...) Sp. z o.o.. i (...) Sp. z o.o. Według wiedzy pozwanej, powództwa przeciwegzekucyjne zostały przez powódkę wszczęte jedynie w stosunku do pozwanej i (...) Sp. z o.o., gdyż te podmioty zostały przyłączone do prowadzonej egzekucji, a termin do wniesienia powództwa przeciwko (...) Sp. z o.o. upłynął. Podniosła, że mając na uwadze wartość przedmiotu sporu w niniejszej sprawie (która jest wskazywaną przez powódkę wartością zajętej ruchomości) Sąd Okręgowy rozpoznający sprawę w pierwszej instancji (z urzędu) posiada wiedzę o toczących się postępowaniach przeciwegzekucyjnych z udziałem (...) Sp. z o.o. W przypadku niepodzielania przez Sąd stanowiska pozwanej w tym zakresie, wniosła o przedstawienie przez Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział I Cywilny wykazu spraw toczących się z powództwa (...) Sp. z o.o. o zwolnienie spod egzekucji koparko-ładowarki (...) o numerze seryjnym (...) i dostarczenie tego wykazu na rozprawę przed Sądem II Instancji. W odpowiedzi na apelację powódka wniosła o oddalenia apelacji w całości i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Rozpoznając apelację Sąd Apelacyjny zważył, co następuje; Apelacja jest bezzasadna, zarzuty w niej podniesione nie zasługują na uwzględnienie, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Na wstępie i dla porządku przypomnieć trzeba, że pozew w niniejszej sprawie wpłynął do sądu w dniu 4.11.2013r. W sprawie zastosowanie mają zatem przepisy kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu obowiązującym po zmianach, które weszły w życie w maju 2012r, co ma istotne znaczenie dla obowiązków procesowych stron oraz czasu wyznaczonego na zgłaszanie twierdzeń, zarzutów i wniosków dowodowych, a to w związku z treścią art. 207§ 6 i 7 k.p.c., art. 210§ 2 k.p.c., 217 § 2 k.p.c., jak również art. 381 k.p.c., o czym strona pozwana była pouczona wraz z doręczeniem jej odpisu pozwu (k. 24-26,28). Stwierdzić też trzeba, że pozwaną od początku procesu reprezentował profesjonalny pełnomocnik ( k.28-34). Powyższe ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia o zasadności zarzutów zgłoszonych w apelacji, jak i wniosków zgłoszonych w jej uzupełnieniu. W tym aspekcie za spóźnione należało uznać twierdzenia i zarzuty odnoszące się do naruszenia przez sąd I instancji art. 527 k.c. Zarzut ten został po raz pierwszy podniesiony w apelacji, albowiem w odpowiedzi na pozew pozwana, wskazując na powiązania osobowe pomiędzy podmiotami: (...) Sp. z o.o., (...) Sp. z o.o. i M. B.
(1), jak również rolę T. B. i E. K. podnosiła jedynie zarzut uchybienia terminu w wytoczeniu powództwa (k.31). Dodatkowo, pomijając fakt spóźnienia tego zarzutu, stwierdza Sąd Apelacyjny, że zarzut naruszenia art. 527 k.c. jest też niezasadny, albowiem skarżąca nie wykazała, by M. B.
(1), która w dniu 15.04.2013r sprzedała powódce sporną maszynę, była dłużnikiem pozwanej, co stanowi element niezbędny dla zgłoszenia zarzutu dokonania czynności prawnej z pokrzywdzeniem wierzyciela ( art. 531 § 1 k.c. w związku z art. 527 k.c.) Z ustalonego przez sąd I instancji stanu faktycznego ( którego w tym zakresie apelująca nie kwestionuje) wynika, że pozwana jest wierzycielem (...) spółki z o.o. i przeciwko temu dłużnikowi prowadzi egzekucję w sprawie Km 2033/
- Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika też, by spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...), odrębny podmiot prawny, była kiedykolwiek właścicielem spornej koparko- ładowarki. Spóźniony jest także wniosek dotyczący pisma komornika z dnia 9 kwietnia 2015r, nawet przy założeniu, że jest to wniosek o dopuszczenie dowodu z tego dokumentu, choć w sposób formalny apelująca takiego wniosku wprost nie postawiła. Z treści pisma komornika wynika, że udzielona pozwanej informacja dotyczy spraw egzekucyjnych o sygnaturach KM 1235/13 i Km 1702/
- Sprawy te, co wynika z kolejności ich zarejestrowania wszczęte zostały przed sprawą egzekucyjną z wniosku pozwanej ( Km 2033/13), co oznacza, że wniosek taki i zarzut z niego wynikający, a dotyczący braku pokrzywdzenia i naruszenia praw powódki kwestionowanym w niniejszej sprawie zajęciem koparko- ładowarki pozwana miała możliwość zgłosić przed sądem I instancji. Z tych względów na podstawie art. 381 k.p.c. wnioski i fakty przedstawione w piśmie pozwanej z dnia 15 kwietnia 2015r sąd drugiej instancji pominął. Przechodząc do dalszych zarzutów apelacyjnych Sąd Apelacyjny stwierdza, że są one niezasadne. Całkowicie chybiony jest zarzut naruszenia art.
§ 1k.p.c.
poprzez jego niezastosowanie i rozpoznanie sprawy pomimo braku uiszczenia opłaty od pozwu przez powódkę przy jednoczesnym braku zwolnienia jej od obowiązku jej uiszczenia, którego naruszenie w ocenie apelującej skutkować miało uznaniem, że w niniejszej sprawie droga sądowa jest niedopuszczalna, co w konsekwencji uzasadniałoby wniosek „o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz odrzucenie pozwu i umorzenie postepowania”. O ile rację ma apelująca, że sąd nie powinien podejmować żadnych czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata (
§ 1
k.p.c.), o tyle dalsze jej wnioskowanie wynikające z faktu nieuiszczenia opłaty od pozwu jest błędne. Droga sądowa w tej sprawie jest dopuszczalna i wynika wprost z art. 841 k.p.c., a podstaw do odrzucenia pozwu czy umorzenia postępowania w sprawie nie było ( art. 386§ 3 k.p.c.). Nieuiszczenie przez powódkę opłaty od pozwu było skutkiem tego, że do uiszczenia tej opłaty sąd jej nie wezwał, kwestie fiskalne zostały natomiast rozstrzygnięte w orzeczeniu kończącym sprawę, przy uwzględnieniu zasady odpowiedzialności za wynik procesu ( pkt III wyroku). Odnosząc się do dalszych zarzutów związanych z naruszeniem prawa procesowego wskazuje Sąd odwoławczy, że dla skutecznego podniesienia w apelacji tych zarzutów konieczne jest wykazanie, że ich naruszenie miało wpływ na treść orzeczenia. W tym kontekście zarzut naruszenia art. 233§ 2 k.p.c. uznać trzeba za bezzasadny. Wnioskowana przez pozwaną dokumentacja, której powódka rzeczywiście nie złożyła, nie może podważyć wniosku, że powódka jest właścicielką spornej koparko- ładowarki. Na te okoliczności przedstawiono liczne dowody: fakturę dokumentującą sprzedaż tej maszyny przez M. B.
(1)powódce ( k.7), złożone zostały też zeznania przez świadków T. B. i R. K., których apelująca nie zakwestionowała, nadto pozwana skutecznie i przy zastosowaniu argumentów jurydycznych nie podważyła, by T. B. był pełnomocnikiem M. B.
(1). Wskazać należy, że umowa sprzedaży dochodzi do skutku z chwilą złożenia przez strony tej umowy zgodnych oświadczeń woli ( art. 535 k.c.), dla wywarcia skutków w postaci przeniesienia własności nie jest wymagana zapłata ceny czy przeniesienie posiadania przedmiotu sprzedaży. Kwestia wpisów w książce gwarancyjno-serwisowej, ewidencji środków trwałych czy ewidencji związanej z prowadzeniem księgowości dla prawa własności spornej maszyny nie ma decydującego znaczenia. Za niezasadny uznał też sąd odwoławczy zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 258 k.p.c. „poprzez sformułowanie oceny zebranego materiału dowodowego z przekroczeniem zasad logiki i doświadczenia życiowego w szczególności przy ocenie zeznań świadków M. B.
(1)i T. B.”. Zarzut naruszenia art. 258 k.p.c. uznaje ponadto sąd odwoławczy za chybiony. Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., co przesądzone jest już w orzecznictwie, wymaga wykazania argumentami jurydycznymi, że sąd ocenił materiał dowodowy w sposób sprzeczny z zasadami logiki czy doświadczenia życiowego, albo pominął dowody zebrane w sprawie, które pozostają w oczywistej sprzeczności z ustalonym w sprawie stanem faktycznym i sprzeczności tej sąd I instancji nie dostrzegł, bądź nie wyjaśnił. Formułując zarzut dowolności w ocenie dowodów nie wystarczy, by apelujący przedstawił własną wersję stanu faktycznego, niezbędne jest wykazanie, że sąd dopuścił się naruszenia oceny dowodów wyznaczonej ramami art. 233 § 1 k.p.c. Wskazując na powyższe stwierdzić trzeba, że nie ma w sprawie dowodów na to, by akceptować twierdzenia pozwanej, że T. B. podrobił podpis M. B.
(1), wskazać też trzeba, że apelująca nie naprowadziła we właściwym czasie dowodów ani nie podniosła zarzutów co do twierdzeń, że T. B. nie był pełnomocnikiem M. B.
(1), nie domagała się także, by okazał pełnomocnictwo do dokonania sprzedaży koparko-ładowarki. Co do zarzutu naruszenia art. 841 k.p.c. wskazać trzeba, że zarzut ten jest niezasadny, natomiast tytuł prawny do faktycznego władania koparko-ładowarką przez dłużnika pozwanej- spółkę z o.o. (...) w momencie jej zajęcia przez komornika nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Istotne jest bowiem to, że powódka wykazała prawo własności do tej maszyny, które przysługuje jej od 15.04.2013r, natomiast pozwana nie wykazała, by prawo to po tej dacie powódka utraciła. Z tych wszystkich względów apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu, o czym na podstawie art. 385 k.p.c. orzeczono w punkcie I wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego wydano na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., przy zastosowaniu zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Zasądzone koszty to kwota 2700 złotych z tytułu wynagrodzenia radcowskiego ustalonego na podstawie § 13 ust. 1 pkt 2 w związku z §6 pkt. 6 w związku z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2003 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. A. Sołtyka A. Kowalewski M.Gawinek