Sygn. akt V Pa 116/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 listopada 2015 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie następującym: Przewodniczący SSO Jacek Wilga Sędziowie: SSO Andrzej Marek, SSR del. Agnieszka Czyczerska (spr.) Protokolant star. sekr. sądowy Ewa Sawiak po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2015 r. w Legnicy na rozprawie sprawy z powództwa L. D. przeciwko (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Lubinie IV Wydział Pracy z dnia 25 czerwca 2015 r. sygn. akt IV P 13/15 I. zmienia zaskarżony wyrok w punktach II - V w ten sposób, iż zasądza od strony pozwanej (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L. na rzecz powoda L. D. kwotę 12 096 zł (słownie złotych: dwanaście tysięcy dziewięćdziesiąt sześć) oraz kwotę 900 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, a nadto nakazuje stronie pozwanej, aby uiściła na rzecz Skarbu Państwa (kasa Sądu Rejonowego w Lubinie) kwotę 690 zł tytułem opłaty sądowej od uiszczenia której powód był zwolniony, II. dalej idącą apelację oddala, III. zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 930 zł tytułem kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z 26.06.2015r. Sąd Rejonowy w Lubinie zasądził od strony pozwanej (...) sp. z o.o. z siedzibą w L. na rzecz powoda L. D. kwotę 1.687,95 zł tytułem zwrotu kosztów dojazdu do pracy, w pozostałym zakresie powództwo oddalił, zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 162,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 1.638,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz nakazał stronie pozwanej uiścić na rzecz Skarbu Państwa kwotę 85,00 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych od uiszczenia których powód był zwolniony. Sąd Rejonowy ustalił, że powód L. D. był zatrudniony u strony pozwanej od dnia 22 kwietnia 2008r. początkowo na okres próbny, a następnie na czas określony do 21 sierpnia 2011r. Następnie strony zawarły umowę o pracę na czas nieokreślony od dnia 22 sierpnia 2011 roku. U strony pozwanej poczynając od lipca 1998 roku wprowadzono Zakładowy Układ Zbiorowy Pracy dla pracowników Zakładu Usług (...) spółka z o. o. w L.. Zgodnie z § 1 ust. 3 ZUZP zastąpił w zakresie w nim uregulowanym ustawowe przepisy prawa pracy lub przepisy wydane na ich podstawie, w tym przepisy o wszelkich świadczeniach przysługującym pracownikom lub grupom pracowników, pod warunkiem, że jego postanowienia nie są mniej korzystne. W § 16 z ZUZP wskazano, że pracownikom przysługuje specjalne wynagrodzenie z Karty Górnika, wg zasad określonych w załączniku nr 3 do układu. Zgodnie z załącznikiem 3 do układu pracownikom przysługiwało specjalne wynagrodzenie z Karty Górnika zastępujące dodatek stażowy. Specjalne wynagrodzenie z Karty Górnika wypłacane było w stawce procentowej, uzależnionej od stażu pracy i wypłacane było miesięcznie za wszystkie przepracowane dni. W czerwcu 2003 roku u strony pozwanej uchwalono Regulamin Wynagradzania, w którego § 8 wskazano, że pracownikowi przysługuje premia specjalna wynagrodzenie tzw. Karta Górnika w wysokości kwotowej określonej w umowie o pracę. Premia ta ulega zmniejszeniu za okres choroby, za które pracownikowi przysługuje wynagrodzenie lub zasiłek. Kwota premii wynikała z dotychczasowych uprawnień z Karty Górnika na dzień wejścia w życie Regulaminu Wynagradzania i była wyliczana wg aktualnej tabeli płac zasadniczych. W dniu 1 lutego 2010 roku u strony pozwanej wprowadzono nowy ZUZP, w którym wskazano w § 10, że poza wynagrodzeniem zasadniczym pracownikowi przysługuje dodatkowo premia specjalna wynagrodzenie tzw. Karta Górnika w wysokości kwotowej określonej w umowie o pracę. Premia ta ulega zmniejszeniu za okres choroby, za które pracownikowi przysługuje wynagrodzenie lub zasiłek. Kwota premii została ustalona na dzień wejścia w życie regulaminu wynagradzania. Powód Mieszka w Ś.. W dni powszednie - od poniedziałku do piątku dojeżdżał do pracy transportem organizowanym przez stronę pozwaną. Część kosztów biletu pokrywał zakład pracy. W soboty i niedziele z uwagi na brak transportu zakładowego powód dojeżdżał do pracy samochodem prywatnym. Powód, z uwagi na odległość do miejsca pracy i godziny jej rozpoczęcia, nie mógł korzystać z komunikacji publicznej. Pracodawca nie zwracał kosztów dojazdu do pracy w soboty i niedziele. Poczynając od kwietnia 2008r. do października 2014r. powód dojeżdżał do pracy w soboty i niedziele. W okresie od stycznia 2012r. do października 2014r. poniósł koszty dojazdu do pracy 3.751,01 zł. Zgodnie z zapisami par. 29 obowiązującego u strony pozwanej Regulaminu Pracy "Pracodawca gwarantuje przewóz pracowników do pracy i z pracy(...)" Według par. 19 ZUZP obowiązującego u strony pozwanej " Spółka gwarantuje dowóz pracowników do pracy i z pracy. Pracownik pokrywa 55% ceny biletu w zaokrągleniu do 1 zł." Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd I instancji uwzględnił częściowo żądanie powoda zwrotu kosztów dojazdu do pracy, za okres nieprzedawniony. Powództwo w zakresie żądania specjalnego wynagrodzenia Karta Górnika Sąd oddalił. Do takiego rozstrzygnięcia doprowadziła Sąd analiza wewnątrzzakładowych regulacji płacowych w powiązaniu z nieobowiązującym już rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1981 roku w sprawie szczególnych przywilejów dla pracowników górnictwa Karta Górnika. Sąd Rejonowy uznał, że w związku z uchyleniem rozporządzenia „Karta Górnika” pracownicy, którzy na podstawie tego rozporządzenia nabyli uprawnienia do dodatkowych świadczeń związanych z pracą zachowali je do czasu objęcia ich regulacją ZUZP. Uprawnienia te, zgodnie z wyżej wymienionymi regulacjami, dotyczyły tylko i wyłącznie pracowników, którzy nabyli je na podstawie rozporządzenia Karta Górnika. Strona pozwana uchwaliła w dniu 14 lipca 1998 roku ZUZP, w którym wskazała , że układ zastępuje w zakresie nim uregulowanym ustawowe przepisy prawa pracy lub przepisy wydane na ich podstawie w tym przepisy o wszelkich świadczenia przysługujących pracownikom grupom pracowników. W zakładowym układzie zbiorowym pracy w załączniku 3 wskazano zasady przyznawania pracownikom specjalnego wynagrodzenia z Karty Górnika. Regulacja ZUZP została uzupełniona Regulaminem Wynagradzania. W § 8 Regulaminu wskazano, że pracownikom przysługuje premia specjalna wynagrodzenie z Karty Górnika w wysokości kwotowej określonej w umowie o pracę. Wskazano również, że kwota premii wynika z dotychczasowych uprawnień z Karty Górnika na dzień wejścia w życie Regulaminu Wynagradzania. Zatem dotyczy tylko tych pracowników, którzy uprawnienie takie nabyli w ramach nieobowiązującego już rozporządzenia Karta Górnika. Dotychczasowe zapisy ZUZP zostały zastąpione ZUZP uchwalonym w dniu 1 lutego 2010 rok. Tenże nowy ZUZP powielił dotychczasowe zapisy w zakresie uregulowań dotyczących specjalnego wynagrodzenia Karty Górnika. Regulacje takie umieścił w § 10 i wskazał, że specjalne wynagrodzenie Karta Górnika przysługuje w wysokości kwotowej określonej w umowie o pracę. Jednocześnie wskazuje, że kwota premii została ustalona na dzień wejścia w życie Regulaminu Wynagradzania. Zatem uprawnienie do specjalnego wynagrodzenia z Karty Górnika , tak co do zasad jego wypłacania, jak i jego wysokości należy odczytywać w powiązaniu z Regulaminem Wynagradzania z czerwca 2003 roku, o którym wspomniano wyżej. Mając na uwadze powyższe, Sad I Instancji ocenił, że dodatkowe wynagrodzenie nazwane specjalnym wynagrodzeniem z Karty Górnika przysługiwało tylko tym pracownikom, którzy nabyli je w okresie, kiedy obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów Karta Górnika. Powód zaś był zatrudniony u strony pozwanej od 2008 roku, a zatem w czasie, kiedy nie obowiązywało już rozporządzenie Karta Górnika. Z tych względów nie nabył on uprawnienia z tytułu specjalnego wynagrodzenia z Karty Górnika i nie dotyczyły go zapisy art. 11 ustawy o zmianie ustawy k.p. Tym samym nie objęły go regulacje wewnątrzzakładowe regulujące wynagrodzenie z Karty Górnika, które obowiązywały tylko w stosunku do pracowników, którzy uprawnienia takie nabyli wcześniej. Odnośnie żądania zapłaty zwrotu kosztów dojazdów do pracy, Sąd I instancji przyjął, że pracodawca w ZUZP zagwarantował pracownikom dojazdy do pracy i z pracy. Z tego obowiązku strona pozwana wywiązywała się wobec powoda w dni powszednie. Wówczas powód, zgodnie z zapisami ZUZP pokrywał 55% ceny biletu miesięcznego. Co do dojazdów do pracy w soboty i niedziele należało w drodze analogii zastosować regulację wynikającą z § 19 ZUZP, czego skutkiem jest obciążenie pracodawcy obowiązkiem zwrotu tych kosztów na poziomie 45%. Apelację od wyroku Sądu Rejonowego wniósł powód. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie par. 10 Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy obowiązującego u strony pozwanej oraz art. 9 Kodeksu pracy poprzez przyjęcie, że powodowi nie przysługuje specjalne wynagrodzenie z Karty Górnika pomimo, że żadne uregulowanie ZUZP nie zawiera zapisu wyłączającego prawa do specjalnego wynagrodzenia. Z tych przyczyn powód wniósł o zmianę wyroku Sądu I Instancji i zasadzenie na rzecz powoda kwoty 12096 zł. W odpowiedzi na apelację strona pozwana wniosła o jej oddalenie. Strona pozwana wskazała, że nie obowiązku enumeratywnego wyłączania określonej w rozporządzeniu z 30.12.1981r. nagrody specjalnej z okazji „Dnia Górnika” w układach zbiorowych/ regulaminach wynagradzania wprowadzanych po 1996r. Z obowiązującego u pozwanej układu zbiorowego pracy – par. 10 ust. 1 lit a-wynika, że dla pracowników zatrudnionych po dacie wejścia układu w życie, dodatek nie będzie wypłacany. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja zasługiwała na uwzględnienie w zakresie zgłoszonych w niej zarzutów. Pomimo, że powód zaskarżył wyrok Sądu I Instancji w całości, zarzuty apelacji dotyczą w istocie nieuwzględnienia przez Sąd Rejonowy żądania powoda zapłaty na jego rzecz „dodatkowego wynagrodzenia z Karty Górnika”. Sąd Rejonowy w celu ustalenia istnienia prawa powoda do takiego wynagrodzenia, słusznie poddał analizie wszystkie obowiązujące u strony pozwanej akta wewnątrzzakładowe od 1998r., albowiem każdy kolejny akt odwołuje się do zapisów „poprzedniego”. Sąd Rejonowy wyciągnął jednak z tej analizy niewłaściwe wnioski. Odnosząc się do źródłowej podstawy przysługiwania pracownikom górnictwa „specjalnego wynagrodzenia”, to przewidywało je Rozporządzenie Rady Ministrów z 30.12.1981r. w sprawie szczególnych przywilejów dla pracowników górnictwa – Karta górnika. Na podstawie pkt. 3 ust. 1 par 9 tego Rozporządzenia, pracownikom górnictwa przysługiwało dodatkowe wynagrodzenie w wysokości procentowych stawek liczonych od płacy zasadniczej. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z 02.02.1996r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz zmianie niektórych ustaw uchylony został art. 79 k.p., na podstawie którego wydane było Rozporządzenie „Karta Górnika”. Zgodnie z art. 11 tejże Ustawy, obowiązujące do dnia wejście w życie ustawy przepisy określające zasady wynagradzania za pracę oraz przyznawania innych świadczeń związanych z pracą, wydane na podstawie art. 79 k.p., zachowują moc do czasu objęcia pracowników, których te przepisy dotyczą i w zakresie przedmiotów w nich normowanych-postanowieniami układu zbiorowego pracy. Uchylenie art. 79 k.p. miało zatem ten skutek, że do czasu objęcia pracowników, którym te dodatkowe przywileje przysługiwały, postanowieniami układów zbiorowych pracy, obowiązywały ich zasady z Rozporządzenia, pomimo jego uchylenia. 14 lipca 1998r. strona pozwana uchwaliła Zakładowy Układ Zbiorowy Pracy, który objął wszystkich pracowników strony pozwanej, za wyjątkiem członków zarządu, dyrektorów i głównego księgowego, pracowników zatrudnionych na budowach zagranicznych oraz pracowników młodocianych. Wynika to wprost z treści par. 1 ust. 1 i 2 Układu. Pracodawca w żadnym z zapisów Układu nie dokonał dodatkowego wyłączenia określonej grupy pracowników z uprawnienia do „specjalnego wynagrodzenia z Karty Górnika”. W załączniku nr 3 do Układu ustalono zasady naliczania i wypłacania specjalnego wynagrodzenia z Karty Górnika”, gdzie wskazano, że „Pracownikom przysługuje specjalne wynagrodzenie z „Karty Górnika”, zastępujące dodatek stażowy. Ustalono wysokość tego wynagrodzenia odpowiadającą procentowym stawkom liczonym od wynagrodzenia zasadniczego. Dla innych pracowników, niż zatrudnieni pod ziemią było to: 15% podstawy wymiaru po przepracowaniu roku do 2 lat, następnie 20% podstawy wymiaru po przepracowaniu od 2 do 5 lat, i tak dalej. Świadczenie to zatem zachowało charakter dodatku stażowego. W 2003r. u strony pozwanej uchwalono Regulamin Wynagradzania, w którego par. 8 wskazano, że „pracownikowi przysługują dodatkowo następujące składniki wynagrodzenia i inne świadczenia związane z pracą –
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.