Apelację od powyższego wyroku wywiódł ubezpieczony P. G. zaskarżając orzeczenie Sądu Okręgowego w całości i zarzucając błędne zastosowanie przepisów: - ustawy z dnia 30.10.2002r., o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych – art. 61; - ustawy z dnia 17.12.1998r., o rentach i emeryturach z FUS – art. 180 ust. 1; - ustawy z dnia 24.05.1990r., o zmianie niektórych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym – art. 19 a; - ustawy z dnia 14.12.1990r., o rewaloryzacji emerytur i rent oraz zmianie niektórych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym – art. 51,52 z zastrzeżeniem ust. 2-5 z uwzględnieniem ust. 6-9; - ustawy z dnia 30.06.1994r., o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin; oraz błędne ustalenie stanu faktycznego. Skarżący wnosił o uchylenie i zmianę zaskarżonego wyroku w całości. Ubezpieczony zarzucił, iż Sąd I instancji nie rozstrzygnął istoty sporu i w ustaleniach faktycznych błędnie wskazał, iż skarżący we wniosku z dnia 29.05.1981r. ubiegał się o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy, podczas gdy wniosek ten dotyczył prawa do renty inwalidzkiej górniczej. Sąd Okręgowy w uzasadnieniu wyroku wskazał, iż decyzja z dnia 09.09.1981r., przyznająca ubezpieczonemu prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy nie została przez niego zaskarżona, tj.: jest ostateczna. Apelujący wyjaśnił, że wysokość przyznanej renty była dla niego wówczas satysfakcjonująca a oznaczenie renty literką „P” sugerowało, iż jest to renta wypadkowa górnicza, stąd nie miał powodu do wniesienia odwołania. ZUS w żaden sposób nie zakwestionował przedmiotowego wniosku o rentę górniczą. Ubezpieczony wywodził, iż miał prawo w dobrej wierze sadzić, że pobierana renta ma charakter renty górniczej. Dopiero pismem z dnia 29 listopada 2013r. ZUS zakwestionował wniosek ubezpieczonego z dnia 29.05.1981r. o górniczą rentę inwalidzką, sugerując w tym samym piśmie, iż istnieje możliwość złożenia wniosku o rentę górniczą z tytułu niezdolności do pracy. Odwołujący złożył ponownie wniosek o górniczą rentę wypadkową 03 grudnia 2014r. Zdaniem skarżącego do oceny jego wniosku z 29.05.1981r. nie mają zastosowania przepisy prawne, które weszły w życie w latach późniejszych tzn. 1990-2013 i powołanie się na nie przez Sąd I instancji jest rażącym naruszeniem prawa, gdyż można stosować tylko przepisy obowiązujące w dacie wniosku z dnia 29.05.1981r. o górniczą rentę inwalidzką. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelację ubezpieczonego należało odrzucić jako niedopuszczalną, stosownie do art. 373 w związku z art. 370 kpc, bowiem była skierowana przeciwko nieistniejącemu orzeczeniu (zob. postanowienie SN z 16.01.2009r., V CZ 88/08, Legalis). Uzupełniając stan faktyczny wskazać należy, iż: - w dniu 1.06.1981r. wpłynął do ZUS Oddział w R. wypełniony formularz wniosku ubezpieczonego o rentę inwalidzką górniczą; - w dniu 06.07.1981r. ZUS Oddział w R. przesłał ww. wniosek do ZUS Oddział w G. z informacją, że „obyw.G. nie zgłasza wniosku o górniczą rentę inwalidzką, lecz rentę wypadkową z wypadku jakiemu uległ w dniu 1.2.1981r. Zainteresowanego o odstąpieniu wniosku powiadomiono”; - w dniu 09.09.1981r. pozwany przyznał ubezpieczonemu prawo do renty inwalidzkiej w związku z wypadkiem przy pracy od dnia 31.07.1981r.; - w dniu 04.11.2013r. ubezpieczony wystąpił do ZUS o sprawdzenie i udzielenie wyjaśnień, czy jego świadczenie jest rentą inwalidzką górniczą, w odpowiedzi na co pozwany udzielił dnia 29.11.2013r. odpowiedzi negatywnej oraz poinformował, że może wystąpić o takie świadczenie; - w dniu 3.12.2014r. ubezpieczony złożył wniosek o rentę inwalidzką górniczą, „ze zwiększeniem o 50% i wyrównaniem z odsetkami za 3 lata, bo taki wniosek złożył w 1981r.” - w dniu 19.01.2015r. przedmiotową decyzją pozwany odmówił przeliczenia renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy na podstawie art. 180 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. (k. 2, 1, 3-4, 8, protokół z 4.11.2013, pismo ZUS z 29.11.2013r., wniosek z 3.12.2014r.,decyzja – karty nie numerowane w aktach ZUS) Z powyższych ustaleń wynika jednoznacznie, iż organ rentowy nie wydał decyzji w przedmiocie wniosku ubezpieczonego o rentę inwalidzką górniczą i wyrównanie tego świadczenia wstecz wraz z odsetkami. Przedmiotowa decyzja z 19.01.2015r. dotyczyła bowiem wyłącznie wysokości renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy. Podkreślić należy, iż w odwołaniu ubezpieczony nie kwestionował odmowy przeliczenia mu renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy, a domagał się renty inwalidzkiej górniczej powołując się na wnioski złożone przez niego w 1981 i w 2014r. Powyższe oznacza, iż nie kwestionował de facto decyzji z dnia 19.01.2015r, a odwołał się w związku z niewydaniem decyzji w przedmiocie jego prawa do renty inwalidzkiej górniczej. Odwołanie to Sąd I instancji winien zatem zakwalifikować i rozpoznać stosownie do art.
Zgodnie z powołanym przepisem, jeżeli odwołanie wniesiono w związku z niewydaniem decyzji przez organ rentowy lub niewydaniem orzeczenia przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, sąd w razie uwzględnienia odwołania zobowiązuje organ lub zespół do wydania decyzji lub orzeczenia w określonym terminie, zawiadamiając o tym organ nadrzędny, albo orzeka co do istoty sprawy. Jednocześnie sąd stwierdza, czy niewydanie decyzji przez organ rentowy nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. W konsekwencji błędnego zakwalifikowania odwołania (jako wniesionego od decyzji z dnia 19.01.2015r. – w wyroku mylnie oznaczonej jako z dnia 19.02.2015r.), Sąd I instancji, nie orzekł o istocie sporu bowiem, rozpoznał i rozstrzygnął wyłącznie o wysokości renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy – mimo, iż skarżący tej wysokości nie kwestionował. Sąd Apelacyjny zauważa, iż wprawdzie w uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji powielił stanowisko organu rentowego (zawarte w odpowiedzi na odwołanie) o braku podstaw do przyznania renty inwalidzkiej górniczej, wobec prawa ubezpieczonego do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy z uwagi na treść przepisu art. 13 ust 3 ustawy z dnia 26 maja 1957r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin, jednakże z sentencji skarżonego wyroku „w przedmiocie wysokości świadczenia” „na skutek odwołania od decyzji (...).02.2015r.” jednoznacznie wynika, iż Sąd Okręgowy nie orzekł w przedmiocie prawa ubezpieczonego do renty inwalidzkiej górniczej. Wobec braku takiego rozstrzygnięcia, apelacja ubezpieczonego, w której skarżący kwestionuje nieprzyznanie mu renty inwalidzkiej górniczej, jako niedopuszczalna, musiała zostać odrzucona. Podkreślić jednakże należy, iż nadal obowiązkiem Sądu I instancji jest rozpoznanie i rozstrzygnięcie odwołania ubezpieczonego wniesionego dnia 18 lutego 2015r.w związku z niewydaniem decyzji przez Zakład w przedmiocie prawa do renty inwalidzkiej górniczej i wyrównania świadczenia wraz z odsetkami – na podstawie art.
Mając powyższe na względzie, na postawie art. 373 w związku z art. 370 kpc, Sąd Apelacyjny orzekł, jak w sentencji. SSA Bożena Grubba SSA Alicja Podlewska SSA Maria Sałańska - Szumakowicz
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.