Sygn. akt IV Pa 84/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 grudnia 2015r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Jacek Witkowski Sędziowie: SO Katarzyna Antoniak (spr.) SO Elżbieta Wojtczuk Protokolant: sekr. sądowy Anna Wąsak po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2015 r. w Siedlcach na rozprawie sprawy z powództwa E. K. przeciwko (...) Sp. z o.o. w L. o odszkodowanie na skutek apelacji pozwanej (...) Sp. z o.o. w L. od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 8 maja 2015r. sygn. akt IV P 508/14 I. oddala apelację; II. zasądza od pozwanej (...) Sp. z o.o. w L. na rzecz powódki E. K. kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za drugą instancję. Sygn. akt: IV Pa 84/15 UZASADNIENIE Wyrokiem z 8 maja 2015r. Sąd Rejonowy w Siedlcach zasądził od pozwanej (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. na rzecz powódki E. K. kwotę 6 726,51 złotych tytułem odszkodowania za nieuzasadnione wypowiedzenie warunków pracy i płacy, w pozostałej części powództwo oddalił, a ponadto zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 60 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego i wyrokowi w części zasądzającej nadał rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 2 242,17 złotych. Rozstrzygnięcie to było wynikiem następujących ustaleń i wniosków Sądu Rejonowego: Powódka E. K. w pozwie skierowanym przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w L. domagała się zasądzenia od pozwanej na jej rzecz kwoty 6 800 złotych tytułem nieuzasadnionego wypowiedzenia warunków umowy o pracę. W uzasadnieniu pozwu wskazała m.in., że od 27 kwietnia 2005r. jest pracownikiem pozwanej, a od 19 grudnia 2011r. jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony na stanowisku kierownika sklepu przy ul. (...) w S.. W dniu 24 października 2014r. otrzymała wypowiedzenie warunków umowy o pracę z powodu niewykonanego planu sprzedaży od lipca do września 2014r. W ocenie powódki nie ponosi ona odpowiedzialności za niewykonanie planu sprzedaży. Z uwagi na to, że w odniesieniu do sklepu, którym kierowała rosła konkurencja, a malała sprzedaż wielokrotnie prosiła pozwaną o wsparcie marketingowe. W pobliżu sklepu pozwanej znajdują się potężne sklepy konkurencyjne o ugruntowanej pozycji oraz dobrej i dużej reklamie. Tymczasem sklep pozwanej często zmieniał nazwę, nie było konkretnej reklamy, a klienci byli zdezorientowani. Mimo próśb o zwiększenie m.in. nakładu gazetki nigdy nie otrzymała pomocy. Powódka wskazała ponadto, że nigdy nie było rozmów z przełożonymi na temat zwiększenia sprzedaży, naprawy sytuacji, konkretnych ustaleń i pomocy ze strony pracodawcy. Sama zaś powódka nigdy nie była karana i nie wdrażano wobec niej systemów naprawczych. W odpowiedzi na pozew pozwana, reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych lub według spisu kosztów. W uzasadnieniu stanowiska pozwana wskazała, że wypowiedzenie powódce warunków pracy i płacy spełnia wszelkie wymogi określone w przepisach i znajduje szerokie uzasadnienie w orzecznictwie. Jednostka handlowa kierowana przez powódkę nie realizowała zakładanych planów sprzedaży, a powódka nie osiągnęła zadowalających pozwaną efektów w zarządzaniu sprzedażą towarów. Zaproponowana powódce praca sprzedawcy nie jest pracą poniżej jej kwalifikacji. Powódce zaproponowano wynagrodzenie na tym samym poziomie za wyjątkiem dodatku funkcyjnego. Wg pozwanej powódka nie przedstawiła dowodów na poparcie swoich twierdzeń, o czym stanowi przepis art.6 kc. Sąd pierwszej instancji ustalił, że powódka E. K. była zatrudniona w pozwanej (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. od 27 kwietnia 2005r. na stanowisku kierownika sklepu w S. przy ul. (...) w pełnym wymiarze czasu pracy na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony z miesięcznym wynagrodzeniem ostatnio w wysokości 1 680 złotych brutto, dodatkiem funkcyjnym w kwocie 224 złotych brutto oraz premią uznaniową. Do obowiązków pozwanej należało kierowanie zespołem podległych pracowników, do których należeli m.in. R. W. i D. G., zamawianie i przyjmowanie towarów oraz sprzedaż oferowanych przez pracodawcę produktów. Od kwietnia 2014r. jej bezpośrednim przełożonym był kierownik regionalny K. T.. Pozwana nakładała na pracowników sklepu kierowanego przez powódkę obowiązek realizacji comiesięcznych planów sprzedażowych. W lipcu 2014r. pracownicy sklepu kierowanego przez powódkę zrealizowali plan w 60,45%, w sierpniu 2014r. w 58,02%, a we wrześniu 2014r. w 63,16%, przy czym powódka zrealizowała odpowiednio 44,12%, 28,26% i 37,55% założonego planu. W dniu 23 października 2014r. pozwana wypowiedziała powódce warunki pracy i płacy w części dotyczącej rodzaju pracy, wysokości wynagrodzenia oraz miejsca wykonywania pracy z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, który upłynął w dniu 31 stycznia 2015r. Jako przyczynę swojej decyzji wskazała brak efektywności w zarządzaniu sprzedażą towarów, a przede wszystkim niewykonanie ustalonego dla jednostki handlowej planu sprzedaży w okresie od lipca do września 2014r., w lipcu plan ustalono na 104 000 złotych, a zrealizowano w wysokości 62 000 złotych, w sierpniu plan ustalono na 100 000 złotych, a zrealizowano w wysokości 58 000 złotych, wreszcie we wrześniu plan ustalono na 100 000 złotych, a zrealizowano w wysokości 63 000 złotych. Po upływie okresu wypowiedzenia pozwana zaproponowała powódce stanowisko sprzedawcy z wynagrodzeniem w kwocie 1 680 złotych brutto i premią uznaniową oraz miejsce wykonywania pracy w B.. W przedstawionym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał żądanie powódki za uzasadnione co do zasady, a co do wysokości – do kwoty 6 726,51 złotych. Sąd Rejonowy wskazał, że zgodnie z art.42§1 kp w zw. z art.45§1 kp w razie ustalenia, że wypowiedzenie warunków umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy – stosownie do żądania pracownika - orzeka o bezskuteczności takiego wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu - o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu. W myśl art.30§4 kp w zw. z art.42§1 kp w oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu warunków umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie warunków umowy, przy czym opis przyczyny musi umożliwiać jej indywidualizację, a sama przyczyna powinna być rzeczywista, obiektywna i konkretna. Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy Sąd Rejonowy wskazał, że pozwana podając jako przyczynę wypowiedzenia powódce warunków umowy o pracę brak efektywności w zarządzaniu sprzedażą towarów, a w szczególności niewykonanie ustalonego planu sprzedaży w okresie od lipca do września 2014r. nie wskazała na czym miałoby polegać nieefektywne zarządzenie sprzedażą towarów ,tj. jakich konkretnie obowiązków w tym zakresie powódka nie dochowała lub też jakich czynności zaniechała. Z uzasadnienia odpowiedzi na pozew wynika, że w rzeczywistości chodziło pozwanej o niezrealizowanie przez pracowników podległych powódce i przez nią samych nałożonych na placówkę planów sprzedażowych w lipcu, sierpniu i wrześniu 2014r. W tych okolicznościach Sąd Rejonowy podniósł, że umowa o pracę jest umową starannego działania, co wynika z treści art.100§1 kp nakładającego na pracownika obowiązek wykonywania pracy sumiennie i starannie. Oznacza to, że wypowiedzenie warunków umowy o pracę z powołaniem się na nieosiągnięcie przez pracownika nałożonych na niego planów sprzedażowych byłoby uzasadnione w przypadku, gdyby oczekiwany przez pracodawcę wynik nie został osiągnięty z przyczyn leżących po stronie pracownika np. poprzez małe zaangażowanie w wykonywanie obowiązków służbowych. Umowa o pracę nie jest bowiem umową efektu i pracodawca nie może przenosić na pracownika ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej. W sprawie bezsporne jest, że sklep kierowany przez powódkę w lipcu, sierpniu i wrześniu 2014r. nie osiągnął nałożonych planów sprzedażowych. Jednakże pozwana nie wykazała, aby to powódka niewłaściwie wykonywała swoje obowiązki pracownicze, co miało skutkować nieosiągnięciem tychże planów. Sąd Rejonowy wskazał, że przełożony powódki K. T. zeznając w charakterze świadka skupił się jedynie na liczbowym niewykonaniu planów wskazując jednocześnie, że w trakcie comiesięcznych wizyt w przedmiotowym sklepie nie miał uwag do wykonywania obowiązków pracowniczych przez powódkę. Jednocześnie dopiero w trakcie zeznań podniósł, że miał zastrzeżenia do tego jak powódka obsługuje klientów oraz tego, że powódka niewłaściwie kierowała pracownikami ,tj. sprzedaż nie była rejestrowana na konkretnego przedstawiciela. Mając na uwadze to, że na wstępie zeznań świadek wskazał, że nie miał zastrzeżeń do wykonywania obowiązków pracowniczych przez powódkę, to przedstawione w trakcie dalszych zeznań zastrzeżenia świadka do pracy powódki Sąd Rejonowy uznał za wykreowane na potrzeby procesu – dla wykazania tezy, że to z powodu działań powódki nie wykonano planów sprzedażowych. Oceniając zeznania kolejnego świadka - I. K. Sąd Rejonowy podniósł, że z analizy tych zeznań również nie można wyprowadzić wniosku, aby przyczyny braku realizacji planów sprzedażowych leżały po stronie powódki. Świadek wskazał, że w okresie od lipca do października 2014r. kontakt z powódką był znikomy lub zerowy. Takie stwierdzenie świadka będącego aktualnym pracownikiem pozwanej Sąd pierwszej instancji ocenił z dużą ostrożnością podnosząc, że gdyby w tak długim okresie rzeczywiście nie było kontaktu z powódką to świadek z pewnością zawiadomiłby o tym przełożonych, a ponadto mniejszy kontakt powódki ze specjalistą ds marketingu nie oznacza jeszcze, że pracownik niewłaściwie wykonuje swoje obowiązki. W odniesieniu do zeznań prezesa zarządu pozwanej A. B. Sąd Rejonowy wskazał, że wymieniony stawiając tezę o niewłaściwym wykonywaniu obowiązków przez powódkę, co miało polegać na za małej pracy nad pracownikami sklepu i nad wynikami, które osiągają, nie przedstawił na poparcie tego stwierdzenia żadnego dowodu. Nie potrafił również wskazać, czy bezpośredni przełożony powódki informował go, że pracownica nie wykonuje swoich obowiązków wynikających z zajmowanego stanowiska, wskazał natomiast, że we wcześniejszym okresie powódka realizowała nałożone plany. Skoro zatem sytuacja uległa zmianie, to zadaniem pracodawcy było dokładne zbadanie, czy przyczyn takiej sytuacji należy upatrywać po stronie kierownika sklepu (tj. jakich obowiązków nie wykonuje lub wykonuje je nienależycie), pozostałych pracowników, czy też przyczyn należy upatrywać w innych okolicznościach np. zwiększonej liczby konkurencyjnych sklepów. Sąd Rejonowy wskazał ponadto, że z zeznań współpracownika powódki – D. G. nie wynika, aby przyczyna niepełnej realizacji planów sprzedażowych leżała po stronie powódki. Przeciwnie świadek upatrywał tych przyczyn po stronie pozwanej w postaci braku gazetki reklamowej, braku pewnych towarów oferowanych w gazetce, braku ulotek, braku lawety reklamowej, dużej konkurencji i za wysokiego poziomu planów sprzedażowych. Podobne spostrzeżenia miał drugi pracownik przedmiotowego sklepu ,tj. R. W.. Również dowody z dokumentów w postaci checklist sporządzanych przez K. T. oraz tzw. „Zadań na sklep” nie wynika, aby powódka niewłaściwie wykonywała swoje obowiązki. Lektura checklist prowadzi do przeciwnego wniosku, że przełożony powódki nie miał uwag do jej pracy. Reasumując Sąd Rejonowy uznał, że pozwana nie udowodniła, aby do niezrealizowania planów sprzedażowych doszło z powodu niewłaściwego wykonywania obowiązków przez kierownika sklepu. Pozwana automatycznie założyła, że przyczyna braku planów sprzedażowych leży po stronie powódki nie zadając sobie trudu, aby sprawdzić tę tezę, a następnie przedstawić w niniejszym sporze stosowne dowody na tę okoliczność zgodnie z art.6 kc w zw. z art.300 kp. Mając to na uwadze Sąd Rejonowy wskazał, że wypowiadając powódce warunki umowy o pracę pozwana nie spełniła wymogów zawartych w art.30§4 kp. Podanie bowiem w oświadczeniu o wypowiedzeniu warunków umowy o pracę przyczyny pozornej (nierzeczywistej, nieprawdziwej) jest równoznaczne z brakiem wskazania przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie. Wadliwe wypowiedzenie warunków umowy o pracę otwiera pracownikowi drogę do wystąpienia z alternatywnymi roszczeniami o uznanie wypowiedzenia zmieniającego za bezskuteczne, przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowanie. W świetle powyższego i zgodnie z art.47 1kp zgłoszone przez powódkę żądanie odszkodowania w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia za pracę okazało się uzasadnione, a kwota tego odszkodowania wyniosła kwotę 6 726,51 złotych ,tj. trzykrotność kwoty 2 242,17 złotych brutto stanowiącej - zgodnie z zaświadczeniem o wynagrodzeniu przedstawionym przez pozwaną - średnie miesięczne wynagrodzenie powódki. O kosztach procesu Sąd Rejonowy orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu uregulowaną w art.98§1 i 3 kpc, art.109 kpc oraz §12ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. O rygorze natychmiastowej wykonalności Sąd Rejonowy orzekł natomiast na podstawie art.477 2§1 kpc. Od powyższego wyroku apelację złożyła pozwana (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L. zaskarżając go w całości i zarzucając mu: 1). naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.