Sygn. akt VIII U 910/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 24 lutego 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 3 lutego 2015 roku ustalił wysokość i podjął wypłatę emerytury R. M. od dnia 1 lutego 2015 roku tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalił termin płatności świadczenia na 10 dzień każdego miesiąca. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że podstawę obliczenia wysokości emerytury stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji składek i kapitału początkowego zewidencjonowanych na koncie do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury. Emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury przez średnie dalsze trwanie życia ustalone na dzień zgłoszenia wniosku o podjęcie wypłaty emerytury, tj. na dzień 3 lutego 2015 roku. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, iż kwota składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wynosi 391.457,53 zł. Po korekcie kapitału początkowego na koncie ubezpieczonego kwota skorygowanego i zwaloryzowanego kapitału początkowego wynosi 918.504,69 zł. Średnie dalsze trwanie życia wynosi 253,5 miesięcy. Wyliczona kwota emerytury wynosi 5.167,50 zł brutto. Od dnia 1 kwietnia 2015 roku obliczona emerytura wynosi 5.203,50 zł brutto. /decyzja – k. 167-168 akt ZUS/ R. M. uznając powyższą decyzję za krzywdzącą w dniu 26 marca 2015 roku złożył od niej odwołanie. Odwołujący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez podjęcie wypłaty emerytury od dnia 29 stycznia 2015 roku tj. z chwilą rozwiązania umowy o pracę oraz ponowne obliczenie wysokości emerytury przyjmując za podstawę jej wymiaru nabycie uprawnień od dnia rozwiązania umowy o pracę, jednolity wskaźnik wysokości podstawy wymiaru, a także jednolity wskaźnik średniego dalszego trwania życia. W uzasadnieniu odwołujący wskazał, iż wniosek o emeryturę złożył w dniu 20 sierpnia 2014 roku, na kilka dni przed nabyciem uprawnień do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Wniosek składał w trakcie zwolnienia lekarskiego trwającego od 7 lipca 2014 roku. R. M. podniósł, iż w trakcie długotrwałej choroby wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o świadczenie rehabilitacyjne, które przyznano mu decyzją z dnia 16 grudnia 2014 roku za okres od dnia 5 stycznia 2015 roku do dnia 4 kwietnia 2015 roku, informując go jednocześnie, że w związku ze złożonym wnioskiem o emeryturę, od dnia przyznania prawa do emerytury nie przysługuje prawo do świadczenia rehabilitacyjnego. Wnioskodawca argumentował, że decyzja emerytalna pozbawiła go prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, a jednocześnie nie podjęto wypłaty świadczenia. Skarżący zarzucił, iż od dnia 5 stycznia 2015 roku nie otrzymuje ani emerytury, ani świadczenia rehabilitacyjnego i jest pozbawiony środków do życia. Mimo, że teoretycznie pozostaje w zatrudnieniu, nie ma prawa do wynagrodzenia, ponieważ faktycznie nie pracuję. Odnosząc się do wysokości emerytury, ustalonej skarżoną decyzją odwołujący podniósł, iż do obliczenia wysokości emerytury przyjęto niejednolite podstawy jej wymiaru. W decyzji z dnia 18 lutego 2015 roku za wskaźnik wysokości podstawy wymiaru przyjęto 250% podając, że jest średnią arytmetyczna wskaźników z poszczególnych lat kalendarzowych, podczas gdy z tabeli wynika, że jest 2818,24% za 10 lat, a zatem wskaźnik winien wynosić 281,82%, W decyzji z dnia 29 grudnia 2014 roku analogiczny wskaźnik wynosi 289,38%, a do wyliczeń przyjmowane jest 250%. Powyższe zdaniem odwołującego oznacza, ze posiada znacznie nadpłacone składki, których zwrot powinien otrzymać po ich waloryzacji lub winno się do wyliczeń przyjąć najlepszy wskaźnik. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku wskaźnika średniego trwania życia, który w decyzji z dnia 24 lutego 2015 roku wynosi 253,50 miesięcy, a w innej decyzji wynosi 209 miesięcy dla osób w wieku 62 lat. /odwołanie - k. 2-3/ W odpowiedzi na odwołanie z dnia 10 kwietnia 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. wniósł o jego oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ rentowy wskazał, że decyzją z dnia 29 grudnia 2014 roku po rozpatrzeniu wniosku z dnia 20 sierpnia 2014 roku przyznano R. M. zaliczkę na poczet emerytury od dnia 8 września 2014 roku tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego. W treści tej decyzji ubezpieczony został poinformowany, iż wyplata emerytury podlega zawieszeniu, gdyż kontynuuje zatrudnienie. Poinformowano wnioskodawcę, iż wysokość emerytury zostanie ustalona w ostatecznej kwocie z chwilą podjęcia wypłaty emerytury, tj. po rozwiązaniu stosunku pracy i zgłoszeniu wniosku o podjęcie wypłaty emerytury. Jak podkreślono w treści decyzji z dnia 29 grudnia 2014 roku, średnie dalsze trwanie życia zostanie ustalone na dzień zgłoszenia wniosku o podjęcie wypłaty emerytury. Dnia 22 stycznia 2015 roku R. M. złożył wniosek o wycofanie wniosku złożonego w sprawie polskiego świadczenia emerytalno – rentowego. W związku z powyższym postępowanie w sprawie przyznania emerytury nieprawomocną jeszcze decyzją z dnia 29 grudnia 2014 roku uległo umorzeniu. Następnie ubezpieczony złożył zdaniem organu rentowego nieskuteczny już kolejny wniosek z dnia 28 stycznia 2015 roku o wycofanie wniosku złożonego w sprawie polskiego świadczenia emerytalno - rentowego. Dnia 3 lutego 2015 roku wpłynął kolejny wniosek o podjęcie wypłaty emerytury od dnia 1 stycznia 2015 rok, w którego treści R. M. wnosił o przyjęcie daty 26 stycznia 2015 roku, jako daty złożenia wniosku o podjęcie wypłaty emerytury, gdyż w tym dniu złożył wniosek o wycofanie wniosku o wycofanie wniosku o emeryturę. Dodatkowo organ rentowy wskazał, iż stosunek pracy pomiędzy R. M., a (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością trwał od dnia 1 sierpnia 2008 roku do dnia 29 stycznia 2015 roku. Jednakże z uwagi na okoliczność, iż wniosek o ustalenie wysokości emerytury i podjęcie wypłaty emerytury został złożony dnia 3 lutego 2015 roku, brak jest podstaw prawnych do przyznania emerytury od dnia 29 stycznia 2015 roku, gdyż zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. Natomiast w odniesieniu do zarzutów skarżącego w przedmiocie decyzji kapitałowej z dnia 18 lutego 2015 r w szczególności w zakresie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru, który przyjęto do ustalenia kapitału, organ rentowy podniósł, iż zgodnie z art. 15 ust 5 ww. ustawy - wskaźnik wysokości podstawy wymiaru nie może być wyższy niż 250%. /odpowiedź na odwołanie – k. 21-22 odwrót/ Na rozprawie w dniu 14 grudnia 2015 roku wnioskodawca poparł odwołanie, wyjaśnił, iż w jego ocenie wycofanie wniosku o „wycofanie wniosku złożonego w sprawie polskiego świadczenia emerytalno – rentowego”, które złożył w dniu 26 stycznia 2015 roku jest równoznaczne z wnioskiem o przyznanie emerytury oraz zakwestionował wysokość ustalonej emerytury, w zakresie, w jakim przy wyliczaniu kapitału początkowego ograniczono wysokość wskaźnika podstawy jego wymiaru do 250%. Pełnomocnik organu rentowego wniósł natomiast o jego oddalenie. /stanowisko wnioskodawcy: 00:01:10, stanowisko wnioskodawcy i pełnomocnika ZUS: 00:06:52 – płyta CD k. 28/ Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawca R. M. urodził się w dniu (...). /okoliczność bezsporna, a nadto wniosek – k. 1-8 plik II akt ZUS/ Wnioskodawca od dnia od dnia 1 sierpnia 2008 roku pozostawał w zatrudnieniu w (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. /okoliczność bezsporna, a nadto świadectwo pracy – k. 159-160 plik II akt ZUS/ W dniu 20 sierpnia 2014 roku R. M. złożył wniosek o przyznanie prawa do wcześniejszej emerytury w związku z zatrudnieniem w warunkach szczególnych. Wnioskodawca nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. /okoliczność bezsporna, a nadto wniosek – k. 1-8 plik II akt ZUS/ Decyzją z dnia 16 grudnia 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał R. M. prawo do świadczenia rehabilitacyjnego na okres od dnia 5 stycznia 2015 roku do dnia 4 kwietnia 2015 roku w wysokości 90% podstawy wymiaru. W związku ze złożonym wnioskiem o emeryturę poinformowano ubezpieczonego, że od dnia przyznania prawa do emerytury nie przysługuje prawo do świadczenia rehabilitacyjnego. Ubezpieczony został pouczony, iż o fakcie przyznania emerytury należy niezwłocznie powiadomić płatnika świadczenia rehabilitacyjnego, albowiem w przypadku wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego od dnia, od którego będzie przyznana emerytura wypłacone świadczenie rehabilitacyjne będzie świadczeniem nienależnym i będzie podlegało zwrotowi. /okoliczność bezsporna, nadto kopia decyzji – k. 9-9 odwrót/ Decyzją z dnia 29 grudnia 2014 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych po rozpatrzeniu wniosku z dnia 20 sierpnia 2014 roku przyznał R. M. prawo do emerytury oraz zaliczkę na jej poczet od dnia 8 września 2014 roku, tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego. Do obliczenia emerytury przyjęto kwotę składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji składek i kapitału początkowego zewidencjonowanych na koncie do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przyznano emeryturę. Wskazano, iż emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury przez średnie dalsze trwanie życia, które ustalono na dzień osiągnięcia wieku emerytalnego. Kwota składek zewidencjonowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wynosi 391.200,13 zł, kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego wynosi 927.241,44 zł, średnie dalsze trwanie życia wynosi 256,40 miesięcy. Wyliczona kwota emerytury wynosi 5.142,13 zł. Wysokość emerytury została obliczona zgodnie z zasadami określonymi w art. 26 ustawy emerytalnej (391.200,13 + 927.241,44) / 256,40 =5.142,13 zł. Jednocześnie stwierdzono, iż wypłata emerytury podlega zawieszeniu, gdyż ubezpieczony kontynuuje zatrudnienie. Poinformowano, iż w celu podjęcia wypłaty emerytury należy przedłożyć świadectwo pracy lub zaświadczenie potwierdzające fakt rozwiązania stosunku pracy z każdym pracodawcą na rzecz, którego praca ta była wykonywana bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury. /decyzja – k. 141-144 plik II akt ZUS/ Decyzją z dnia 21 stycznia 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych uchylił decyzję z dnia 16 grudnia 2014 roku i odmówił R. M. prawa do świadczenia rehabilitacyjnego w związku z przyznaniem prawa do emerytury decyzją z dnia 29 grudnia 2014 roku. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego lub do świadczenia przedemerytalnego oraz do urlopu dla poratowania zdrowia, udzielonego na podstawie odrębnych przepisów. /okoliczność bezsporna, nadto kopia decyzji – k. 10/ W dniu 22 stycznia 2015 roku wnioskodawca złożył wniosek o wycofanie wniosku złożonego w sprawie polskiego świadczenia emerytalno – rentowego. /wniosek – k. 149-150 plik II akt ZUS/ W dniu 26 stycznia 2015 roku skarżący złożył kolejny wniosek o wycofanie „wniosku złożonego w sprawie polskiego świadczenia emerytalno – rentowego” złożonego dnia 22 stycznia 2015 roku. /wniosek – k. 153-154 plik II akt ZUS/ Z dniem 29 stycznia 2015 roku stosunek pracy pomiędzy R. M., a (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością ustał w wyniku rozwiązania umowy o pracę na mocy porozumienia stron. /świadectwo pracy – k. 159-160 plik II akt ZUS/ W dniu 3 lutego 2015 roku R. M. wniósł o podjęcie wypłaty emerytury od dnia 1 stycznia 2015 rok. Skarżący w treści pisma wniósł o przyjęcie, jako daty złożenia wniosku o podjęcie wypłaty emerytury daty - 26 stycznia 2015 roku, gdyż w tym dniu złożył wniosek o wycofanie wniosku o wycofanie wniosku o emeryturę i jednocześnie wypowiedział umowę o pracę z dniem 29 stycznia 2015 roku. Wnioskodawca wyjaśnił dodatkowo, iż składając wniosek z dnia 26 stycznia 2015 roku pozostawał w przekonaniu, iż jest on równoznaczny z wnioskiem o podjęcie wypłaty. /wniosek – k. 155-156 plik II akt ZUS/ W dniu 3 lutego 2015 roku do organu rentowego wpłynęło świadectwo pracy wnioskodawcy z dnia 29 stycznia 2015 roku. /pismo – k. 157-158, świadectwo pracy – k. 159-160 plik II akt ZUS/ Decyzją z dnia 18 lutego 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych ponownie ustalił kapitał początkowy na dzień 1 stycznia 1999 roku zgodnie z uwzględnieniem zmian wprowadzonych ustawą z dnia 28 lipca 2011 roku o zmianie ustawy o emeryturach i rentach. W związku z wejściem w życie - z dniem 1 października 2013 roku przepisów ar. 174 ust. 3b ustawy emerytalnej w brzmieniu ustalonym przepisami ustawy z dnia 21 czerwca 2013 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych na kwotę 288.277,88 zł. /decyzja – k. 50-51 akt kapitałowych ZUS plik I/ Do ustalenia wysokości kapitału początkowego organ rentowy przyjął podstawę wymiaru kapitału początkowego w kwocie 3.052,23 zł Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustalono w wyniku pomnożenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru wynoszącego 250,00 % przez kwotę 1.220,89 zł, tj. kwotę bazową (250,00 % x 1.220,89 zł = 3.052,23 zł). Przyjęto okresy składkowe w wymiarze 20 lat, 1 miesiąca, 6 dni, tj. 241 miesięcy i okresy nieskładkowe w wymiarze 4 lata, 8 miesięcy, 21 dni, tj. 56 miesięcy po ograniczeniu do 1/3 okresów składkowych. W związku z nabyciem prawa do emerytury na podstawie art. 184 ustawy powołanej o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych do udowodnionych okresów składkowych dodano okres równy różnicy pomiędzy wiekiem emerytalnym wynoszącym 67 lat, a faktycznym 60 lat i 4 miesiące. Dodany okres składkowy - ustalony zgodnie z art. 185 powołanej ustawy - wyrażony w pełnych miesiącach wynosi 80 miesięcy. Współczynnik proporcjonalny do osiągniętego do dnia 31 grudnia 1998 roku wieku oraz okresu składkowego i nieskładkowego dla ubezpieczonego wynosi 74,38%. Współczynnik ten służy do obliczenia części socjalnej kapitału początkowego wynoszącej 24% kwoty bazowej. Średnie dalsze trwanie życia – wyrażone dla osób w wieku 62 lat wynosi 209 miesięcy (komunikat Prezesa GUS z dnia 25 marca 1999 roku w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn. Obliczono wartość kapitału początkowego w następujący sposób: 293,01 zł x 74,38% (współczynnik proporcjonalny) = 217,94 zł; (321 miesięcy składkowych x 1,3 %): 12 x 3.052,23 zł (podstawa wymiaru) = 1.061,57zł; (56 miesięcy nieskładkowych x 0,7 %): 12 x 3.052,23 zł (podstawa wymiaru) = 99,81 zł; razem 1.379,32 zł; 1.379,32 zł x 209 miesięcy (średnie dalsze trwanie życia) = 288.277,88 zł. Kapitał początkowy ustalony na dzień 1 stycznia 1999 roku wyniósł 288.277,88 zł. /ustalenie wartości kapitału początkowego – k. 46-47, 50-51 akt kapitałowych ZUS plik I / Do obliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego przyjęto dochód stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z lat 1989-
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.