← Polska

II C 758/15

Sygn. akt II C 758/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 grudnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Łodzi, II Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Mariola Kaźmierak Protokolant: sekr. sąd. Anna Krzesłowska po rozpoznaniu: w dniu 25 listopada 2015 r. w Ł. sprawy z powództwa: Agencji (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. przeciwko: E. K. o: zobowiązanie do udzielenia informacji 1. zobowiązuje E. K. do udzielenia Agencji (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. następujących informacji: A. czy w roku 2012 korzystała z materiału ze zbioru odmian ziemniaka o nazwach: A., A., (...), A., B., B., (...), B., C., C., C., D., E., (...), E., F., (...), G., G., G., G., G., H., H., H., (...) I., J., J., J., K., (...), M., M., M., M., N., (...) P. (dawniej P.), P., R., R., S., S., (...), S., S., Ś., T., T., U., Z., Z. Z., Z., Ż., B. czy w roku 2013 korzystała z materiału ze zbioru odmian ziemniaka o nazwach: A., A., (...), A., B., B., (...), B., B., B., C., C., C., D., (...), F., (...), G., G., G., G., G., H., H., H., I., I., (...) I., J., (...), J., J., J., K., K., K., (...), M., M., O., (...), P. P. (dawniej P.),P., R., R., S., S., (...), S., S., Ś., T., T., Z., Z. , C. czy w roku 2014 korzystała z materiału ze zbioru odmian roślin:

  1. a)jęczmień jary: A., A., B., B., (...), B., B., F., G., J., J., K., K., M., N., N., P., P., P., R., (...), R., R., R., R., (...), W.,
  2. b)jęczmień ozimy: B., B., B. B., B., K., K., W.,
  3. c)owies: A., A., B., B., B. C., C. D., F., F., F., (...), M., (...), S., (...),
  4. d)pszenica twarda: K. (...) 87,
  5. e)pszenica zwyczajna jara: (...) B., (...), G., H., I., (...) K., Ł., (...) N., (...) S., (...), P., R., R., R., (...), Ż.,
  6. f)pszenica zwyczajna ozima: A., B., (...), B., D., F., (...) F., (...), I., J., K., K., K., (...), M., M., (...), N., N., N., (...) (...), (...), S., (...) S., S., S., S., (...), T., T., (...), Z., Z.,
  7. g)pszenżyto jare: A. K., M., M., M.,
  8. h)pszenżyto ozime: A., A., A., A., A., B., B., (...), E., F., G., H., J., K., M., (...), P., (...) P., S. T., T., T., (...), T., (...), W., W. ,
  9. i)żyto jare: B.,
  10. j)żyto ozime: A. (d. E.), B., D. R., H., H., K., M., R., (...), W.,
  11. k)rzepak jary: B., F., (...), M., S. S.,
  12. l)rzepak ozimy: B., B., B., B., B., B., D., L., L., L., M., (...),
  13. m)len zwyczajny (oleisty): J. (dawniej J.), (...),
  14. n)bobik: A., A., (...), K., L., O., O., T.,
  15. o)groch siewny: A. (...), B., C., E., E., L., M., (...), M., M., M., M., M., P., R., S., T., T., W., W.
  16. p)łubin wąskolistny: B. B., B., C., D., E. G., (...), K., N., O., (...), W.,
  17. r)łubin żółty: D., (...), T., T.,
  18. s)wyka siewna: I.;
  19. t)ziemniak: A., A., (...), A., B., (...), B., B., B., B., C., C., C., D., (...), F., (...) G., G., G., G., G., H., H., H., I., I., (...) I., J., (...), J., J., J., K., K., L., (...), M., M., M., O., (...), P. P. (dawniej P.), P., R., R., S., S., (...), S., S., Ś., T., T., Z., Z. - jako materiału siewnego, a jeżeli tak, to w jakich ilościach w odniesieniu do konkretnej odmiany, czy też z materiału takiego nie korzystała; 2. umarza postępowanie w pozostałym zakresie; 3. znosi koszty procesu pomiędzy stronami. Sygn. akt IIC 758/15 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 12 maja 2015 roku, skierowanym przeciwko (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. wniosła o zobowiązanie pozwanej do udzielenia informacji czy pozwana w latach 2012, 2013 i 2014 korzystała z materiału ze zbioru roślin typu jęczmień, owies, pszenica , pszenżyto, żyto, rzepak, len , lucerna , bobik, groch, łubin, wyka oraz ziemniak o nazwach szczegółowo w pozwie wymienionych. Ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów procesu w wysokości 904 złotych . W uzasadnieniu pozwu, powódka wskazała, iż jest organizacją hodowców w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie prawnej roślin i jest uprawniona do domagania się od pozwanej, będącej posiadaczką gruntów rolnych, udzielenia informacji o korzystaniu z odmian , do których wyłączne prawo służy hodowcom, których reprezentuje. Przed procesem powódka wzywała pozwaną do udzielenia tychże informacji lecz bezskutecznie. Dlatego też wystąpienie z tzw. powództwem informacyjnym stało się konieczne. (pozew k- 2-15) W odpowiedzi na pozew z dnia 7 lipca 2015 roku, pozwana nie uznała powództwa i wniosła o jego oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów procesu. Pozwana podniosła, iż żądanie jest bezzasadne, gdyż w 2012 i 2013 roku była posiadaczem gruntów o powierzchni poniżej 25 ha, a zatem obowiązek udzielenia informacji jej nie dotyczy jeśli chodzi o materiały typu jęczmień, owies, pszenica , pszenżyto, żyto, rzepak, rzepik, len ,kukurydza, lucerna, bobik, groch, łubin, wyka. Ponadto pozwana zakwestionowała legitymację powoda do dochodzenia roszczenia podnosząc, iż nie wykazał on że jest organizacją hodowców. (odpowiedź na pozew k- 139-144) W odpowiedzi na powyższe powódka pismem z dnia 9 października 2015 roku zmodyfikowała powództwo - cofając je w odniesieniu do żądania informacji za rok 2012 i 2013 w zakresie jęczmienia, owsa, , pszenicy, pszenżyta, żyta, rzepaku , lnu, bobiku , grochu, łubinu i wyki. Poprała zaś powództwo w zakresie żądania informacji odnośnie ziemniaka za lata 2012, 2013 oraz wniosła o udzielenie informacji czy w roku 2014 pozwana korzystała z materiału ze zbioru odmian roślin:
  20. a)jęczmień jary: A., A., B., B., (...), B., B., F., G., J., J., K., K., M., N., N., P., P., P., R., (...), R., R., R., R., (...), W.,
  21. b)jęczmień ozimy: B., B., B. B., B., K., K., W.,
  22. c)owies: A., A., B., B., B. C., C. D., F., F., F., (...), M., (...), S., (...),
  23. d)pszenica twarda: K. (...) 87,
  24. e)pszenica zwyczajna jara: (...) B., (...), G., H., I., (...) K., Ł., (...) N., (...) S., (...), P., R., R., R., (...), Ż.,
  25. f)pszenica zwyczajna ozima: A., B., (...), B., D., F., (...) F., (...), I., J., K., K., K., (...), M., M., (...), N., N., N., (...) (...), (...), S., (...) S., S., S., S., (...), T., T., (...), Z., Z.,
  26. g)pszenżyto jare: A., K., M., M., M.,
  27. h)pszenżyto ozime: A., A., A., A., A., B., B., (...), E., F., G., H., J., K., M., (...), P., (...) P., S. T., T., T., (...), T., (...), W., W. ,
  28. i)żyto jare: B.,
  29. j)żyto ozime: A. (d. E.), B., D. R., H., H., K., M., R., (...), W.,
  30. k)rzepak jary: B., F., (...), M., S. S.,
  31. l)rzepak ozimy: B., B., B., B., B., B., D., L., L., L., M., (...),
  32. m)len zwyczajny (oleisty): J. (dawniej J.), (...),
  33. n)bobik: A., A., (...), K., L., O., O., T.,
  34. o)groch siewny: A. (...), B., C., E., E., L., M., (...), M., M., M., M., M., P., R., S., T., T., W., W.
  35. p)łubin wąskolistny: B. B., B., C., D., E. G., (...), K., N., O., (...), W.,
  36. r)łubin żółty: D., (...), T., T.,
  37. s)wyka siewna: I.;
  38. t)ziemniak: A., A., (...), A., B., (...), B., B., B., B., C., C., C., D., (...), F., (...) G., G., G., G., G., H., H., H., I., I., (...) I., J., (...), J., J., J., K., K., L., (...), M., M., M., O., (...), P. P. (dawniej P.), P., R., R., S., S., (...), S., S., Ś., T., T., Z., Z. oraz w jakich ilościach w odniesieniu do konkretnej odmiany , czy też z materiału takiego nie korzystała. Ponadto wniosła o zasądzenie tytułem kosztów procesu kwoty 1.474 złote. (pismo procesowe k- 157-168) Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Agencja (...) Spółka z o.o. z siedzibą w L. jest wpisana do KRS o numerze (...). Jak przedmiot działalności w (...) KRS wpisano min. działalność organizacji profesjonalnych (działalność organizacji hodowców w rozumieniu przepisów o ochronie wyłącznego prawa do odmian roślin). Wspólnikami powódki są hodowcy. W 2012 roku spółka liczyła 19 wspólników, w 2013 – 20 i w 2014 roku 20. Między innymi były to spółki (...) spółka z o.o. w C., (...) spółka z o.o. – grupa (...) w S. , (...) spółka z o.o. w K. , (...) Spółka z o.o. z siedzibą w T.. (odpis KRS k-16-19, lista wspólników k- 20) E. K. jest rolnikiem. Prowadzi gospodarstwo rolne we wsi F.. W 2012 roku była posiadaczem gruntów rolnych o powierzchni 24,18 ha, w 2013 roku o powierzchni 21,95 ha, w 2014 roku o powierzchni 41,65 ha . (niesporne, decyzje o przyznaniu płatności k-144, 147, 148, 149) W dniu 4 czerwca 2012 roku powódka wystąpiła do pozwanej z wnioskiem o udzielenie informacji o zakresie wykorzystywania przez nią materiałów ze zbioru odmian chronionych jako materiału siewnego. Do wniosku załączyła wykaz odmian roślin chronionych i cennik za wykorzystywanie odmiany. W 2013 roku powódka wystąpiła do pozwanej z identycznym wnioskiem. Zaś w dniu 28 listopada 2014 roku z wezwaniem przedsądowym. Wezwania pozostały bezskuteczne. (wnioski k- 79 – 107, wezwanie k- 108) W diariuszu Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych za lata 2012 – 2014 ujawnieni są hodowcy, będący wspólnikami powódki , posiadający wyłączne prawo do odmian: - jęczmień jary: A., A., B., B., (...), B., B., F., G., J., J., K., K., M., N., N., P., P., P., R., (...), R., R., R., R., (...), W., - jęczmień ozimy: B., B., B. B., B., K., K., W., - owies: A., A., B., B., B. C., C. D., F., F., F., (...), M., (...), S., (...), - pszenica twarda: K. (...) 87, - pszenica zwyczajna jara: (...) B., (...), G., H., I., (...) K., Ł., (...) N., (...) S., (...), P., R., R., R., (...), Ż., - pszenica zwyczajna ozima: A., B., (...), B., D., F., (...) F., (...), I., J., K., K., K., (...), M., M., (...), N., N., N., (...) (...), (...), S., (...) S., S., S., S., (...), T., T., (...), Z., Z., - pszenżyto jare: A., K., M., M., M., - pszenżyto ozime: A., A., A., A., A., B., B., (...), E., F., G., H., J., K., M., (...), P., (...) P., S. T., T., T., (...), T., (...), W., W. , - żyto jare: B., - żyto ozime: A. (d. E.), B., D. R., H., H., K., M., R., (...), W., - rzepak jary: B., F., (...), M., S. S., - rzepak ozimy: B., B., B., B., B., B., D., L., L., L., M., (...), - len zwyczajny (oleisty): J. (dawniej J.), (...), - bobik: A., A., (...), K., L., O., O., T., - groch siewny: A. (...), B., C., E., E., L., M., (...), M., M., M., M., M., P., R., S., T., T., W., W. - łubin wąskolistny: B. B., B., C., D., E. G., (...), K., N., O., (...), W., - łubin żółty: D., (...), T., T., - wyka siewna: I., - ziemniak: A., A., (...), A., B., (...), B., B., B., B., C., C., C., D., (...), F., (...) G., G., G., G., G., H., H., H., I., I., (...) I., J., (...), J., J., J., K., K., L., (...), M., M., M., O., (...), P. P. (dawniej P.), P., R., R., S., S., (...), S., S., Ś., T., T., Z., Z.. (diariusz k- 23-78) Powyższy stan faktyczny nie był objęty sporem. Pozwana nie kwestionowała prowadzenia gospodarstwa rolnego ani wyłącznego prawa hodowców do odmian. Wskazała jakiej wielkości gospodarstwo prowadziła w latach 2012 – 2014 . Spór ograniczył się jedynie do legitymacji procesowej powódki. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo jest zasadne. Jego postawę prawną stanowi przepis art. 23a – c Ustawy z dnia 26 czerwca 2003 roku o ochronie prawnej odmian roślin ( Dz. U. z 2003 roku, Nr 137, poz. 1.300). Stosownie do brzmienia art. 23 a posiadacz gruntów rolnych może, za opłatą uiszczaną na rzecz hodowcy, używać materiału ze zbioru jako materiału siewnego odmiany chronionej wyłącznym prawem, jeżeli materiał ten uzyskał w posiadanym gospodarstwie rolnym i użyje go na terenie tego gospodarstwa rolnego, z zastrzeżeniem ust. 3. Prawo do używania materiału ze zbioru jako materiału, dotyczy materiału siewnego następujących roślin: bobiku, grochu siewnego, jęczmienia, kukurydzy, lnu zwyczajnego (oleistego), lucerny siewnej, łubinu wąskolistnego, łubinu żółtego, owsa, pszenicy twardej, pszenicy zwyczajnej, pszenżyta, rzepaku, rzepiku, wyki siewnej, żyta, ziemniaka. Nie dotyczy odmian mieszańcowych i odmian powstałych ze swobodnego krzyżowania się linii gatunków obcopylnych (odmian syntetycznych). Bez uiszczania opłaty, o której mowa w ust. 1, materiału ze zbioru jako materiału siewnego odmiany chronionej wyłącznym prawem mogą używać posiadacze gruntów rolnych o powierzchni: - do 10 ha - w przypadku odmiany chronionej wyłącznym prawem będącej odmianą roślin, o których mowa w ust. 2 pkt 1 lit. q; - do 25 ha - w przypadku odmiany chronionej wyłącznym prawem będącej odmianą roślin, o których mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a-p. Stosownie zaś do treści art. 23a posiadacz gruntów rolnych, z wyłączeniem posiadacza gruntów rolnych określonego w art. 23 ust. 3, albo organizacja reprezentująca posiadaczy gruntów rolnych przekazuje hodowcom albo organizacjom hodowców, na ich wniosek, pisemną informację dotyczącą wykorzystania materiału ze zbioru, o którym mowa w art. 23 ust. 2 pkt 1, jako materiału siewnego, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku. Hodowcy albo organizacji hodowców przysługuje prawo kontroli zgodności uzyskanych informacji ze stanem faktycznym (art. 23c ust. 1 ). Jak wynika z zestawienia powołanych przepisów organizacja hodowców posiada samodzielną legitymację do wystąpienia z roszczeniem informacyjnym ( tak też wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 17 października 2013 r., IACa 538/13). Informacje wymienione w art. 23a ust. 4 ustawy służyć mają ochronie praw wyłącznych gwarantowanych przez ustawodawcę, to podmiot zobligowany ex lege do ich ujawnienia nie może uchylić się od tego obowiązku z powołaniem się na inne własne prawa nie pozostające w konkurencji z prawem wyłącznym do odmiany roślin. Żądanie udzielenia informacji jako instrument ochrony uzasadnionych interesów hodowców przewidziany został również we wspólnotowych przepisach z zakresu ochrony własności intelektualnej w rolnictwie, zawartych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 2100/94 z dnia 27 lipca 1994 r. w sprawie wspólnotowego systemu ochrony odmian roślin (Dz.U. UE L 1994/227/1) oraz w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1768/95 z dnia 24 lipca 1995 r. ustanawiającym przepisy wykonawcze do ww. rozporządzenia Rady (Dz.U. UE L 1995/173/14). Wyżej wymieniona podstawa z art. 23a ust. 4 pkt 2 i 3 cytowanej ustawy zharmonizowana z powołanymi aktami prawa wspólnotowego uprawnia powoda jako organizację hodowców do monitorowania rynku odmian roślin i zasiewów i wykorzystywania przez rolników odmian stanowiących przedmiot ochrony. Do udzielenia informacji na wniosek hodowców zobligowani są wszyscy posiadacze gruntów rolnych o powierzchni od 25 ha ( jeśli chodzi o w.w. odmiany roślin) i od 10 ha jeśli chodzi o ziemniaka, nawet jeśli nie korzystali z odstępstwa rolnego. W przypadku braku reakcji ze strony rolnika na wezwania do udzielenia przedmiotowych informacji hodowcy, może on wystąpić z powództwem o nakazanie udzielenia takich informacji, bez potrzeby wykazywania w tym względzie interesu prawnego w rozumieniu art. 189 K.P.C. Nie jest wymagane także wykazywanie okoliczności, że rzeczywiście doszło do wykorzystania materiału (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 464/13 OSNC 2015 nr 1, poz. 13, str. 84 ) Kategoryczne brzmienie przepisu art. 23a cytowanej ustawy dowodzi, iż obowiązek udzielenia informacji przez rolnika ma charakter bezwarunkowy i nie jest obwarowany dodatkowymi wymogami, wystarczające w tym względzie jest samo żądanie hodowcy (organizacji hodowców). W okolicznościach sporu powodowa spółka przedstawiła odpis z Krajowego Rejestru Sądowego - Rejestru Przedsiębiorców listy wspólników za lata 2012 – 2014 a także diariusze Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych za lata 2012 – 2014. Dokumenty te pozwalają w bezsporny sposób ustalić krąg wspólników powodowej Spółki w poszczególnych latach, a także określić, czy i w stosunku do jakich odmian roślin przysługiwały tym podmiotom prawa wyłączne, co z kolei pozwala na przypisanie im statusu hodowcy w rozumieniu art. 2 ust. 7 w związku z art. 4 i art. 13 ust. 1ustawy o ochronie prawnej odmian roślin. Reasumując, strona powodowa jest legitymowana czynnie do wystąpienia z żądaniem pozwu. Występuje w sporze w imieniu własnym i na własny rachunek, jako uprawniona organizacja zrzeszonych w niej hodowców. Pozwana zaś w 2012 roku była posiadaczem gruntów rolnych o powierzchni 24,18 ha, w 2013 roku o powierzchni 21,95 ha, w 2014 roku o powierzchni 41,65 ha . Mając powyższe na uwadze, Sąd uwzględnił powództwo zgodnie z żądaniem. Wobec częściowego cofnięcia powództwa w toku sporu, na podstawie art. 355 k.p.c. w zw. z art. 203 § 1 i 4 k.p.c. Sąd umorzył postępowanie w tym zakresie. Powód cofnął pozew ,uznając częściowo argumentację pozwanej, dlatego też w tym zakresie Sąd potraktował go jako przegrywającego sprawę. Ostatecznie powództwo zostało zatem uwzględnione połowicznie. Dlatego też Sąd na podstawie art. 100 zd. 2 k.p.c. zniósł koszty pomiędzy stronami. Przy tak sformułowanym żądaniu trudno bowiem byłoby ustalić ich zakres. z/ odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powoda.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.