Sygn. akt III APa 46/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 stycznia 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Jarosław Błaszczak (spr.) Sędziowie: SSA Jacek Witkowski SSA Elżbieta Kunecka Protokolant: Monika Horabik po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2012 r. we Wrocławiu sprawy z powództwa W. S. przeciwko (...) Spółce z o.o. we W. o wynagrodzenie na skutek apelacji W. S. od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 12 sierpnia 2011 r. sygn. akt VII P 193/09 I. oddala apelację, II. zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 2.025 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. UZASADNIENIE Powód W. S. w pozwie skierowanym przeciwko stronie pozwanej (...) Sp. z o.o. z siedzibą we W. domagał się zasądzenia od strony pozwanej kwoty 171.715,96 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 18 października 2006 r. do dnia zapłaty tytułem należnych powodowi, a niewypłaconych dotychczas premii miesięcznych w wysokości 1,7% wartości od obrotów spółki w okresie od czerwca 2003 r. do lutego 2006 r. oraz zasądzenie kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w kwocie 7.200 zł. W odpowiedzi na pozew strona pozwana (...) Spółka z o.o. we W. wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2011 r. Sad Okręgowy we Wrocławiu powództwo oddalił i zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 2700 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Rozstrzygniecie to Sąd oparł o następująco ustalony tan faktyczny: Umową zawartą w dniu 11 grudnia 2001 r. powód W. S., B. A. oraz spółka (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w S. - F. we Francji reprezentowana przez D. R. zawiązali spółkę pod firmą (...) Spółka z ograniczona odpowiedzialnością we W.. Spółka (...) S.A. w S. - F. objęła 65 udziałów, W. S. objął 20 udziałów, a B. A. 15 udziałów. Zgodnie z umową spółki władzami Spółki są Zgromadzenie Wspólników i Zarząd. Pierwszy Zarząd składał się z W. S. i P.' a L., a Prezesem Zarządu został W. S.. (...) sp. z o.o. została powołana w celu wypracowana środków finansowych. Do jej zadań należała działalność gospodarcza polegająca na sprzedaży wyrobów z dziedziny chemii budowlanej w szczególności produkty marki S. wytwarzane i dostarczane przez (...) S.A. Francja. Księgowość była prowadzona przez firmę zewnętrzną - biuro (...) Spółka Cywilna zgodnie z umową z 3 stycznia 2002 r. U strony pozwanej obowiązywał Regulamin wynagradzania, w którym ustalono zasady wynagradzania pracowników zajmujących określone kategorie stanowisk. Regulamin nie określał zasad wynagradzania Prezesa Zarządu. W dniu 16 stycznia 2002 r. powód podpisał umowę o pracę na czas nieokreślony na stanowisku Prezes Zarządu. W treści umowy wskazano, że wynagrodzenie powoda składać się będzie z kwoty podstawowej w wysokości 4.000 zł brutto miesięcznie oraz prowizji 1,72% uzależnionej od obrotów firmy. W imieniu pozwanej spółki umowę podpisała B. A., która nie posiadała stosownego pełnomocnictwa. Umowa ta nie została przedstawiona francuskiemu wspólnikowi i nie została przez niego zatwierdzona. Powód rozpoczął pracę na stanowisku Prezesa Zarządu od dnia 16 stycznia 2002 r. Odpowiadał on m.in. za wypłatę wynagrodzeń w spółce. Za swoją pracę pobierał wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 4.000 zł brutto, które zostało ustalone z P. L.. Wraz z wynagrodzeniem zasadniczym powód w okresie od kwietnia 2002 r. do maja 2003 r. pobierał premię naliczaną miesięcznie od wartości sprzedaży spółki. Strona francuska nie miała świadomości o istnieniu i wysokości premii dla powoda. Z uwagi na wzrost cen Euro i w celu poprawienia płynności finansowej spółki od czerwca 2003 r. powód wraz z B. A. podjął decyzję o wstrzymaniu wypłaty prowizji dla siebie i pozostałych pracowników. Pensja zasadnicza była wypłacana na bieżąco. Na liście płac nie umieszczano prowizji, która była wstrzymana, a miała być wypłacona w przyszłości. Powód bez wiedzy (...) S.A. ze środków strony pozwanej wynajął biuro we W., którego właścicielem był jego ojciec, opłacał swoje studia podyplomowe i udostępnił swojej siostrze B. A. samochód służbowy Citroen C5. B. A. była współudziałowcem, pracowała w Zespole Szkolno - Przedszkolnym w S. w pełnym wymiarze czasu pracy na czas nieokreślony. Oprócz tego w okresie od 1kwietnia 2002 r. do 30 czerwca 2003 r. pracowała u strony pozwanej na podstawie umowy o pracę w wymiarze ¾ etatu jako specjalista ds. sprzedaży. Następnie B. A. została zatrudniona na podstawie umowy zlecenia za miesięcznym wynagrodzeniem. Odbiorcami strony pozwanej byli m.in. (...)i (...). W trakcie zatrudnienia powód nawiązał kontakty handlowe z przedsiębiorstwem (...), które prowadził jego szwagier. Współpraca polegała na nabywaniu przez firmę (...) produktów sprzedawanych przez spółkę (...), z zastrzeżeniem, że mogły być one zwrotnie odsprzedane pozwanej. (...) m.in. na początku roku kalendarzowego 2003 i 2004 skorzystała z możliwości zwrotu towaru zakupionego odpowiednio w grudniu 2002 r. i 2003 r. Działania takie powodowały uzyskanie wyższego wynagrodzenia przez powoda. Umowy na podobnych zasadach tj. z możliwością zwrotu towaru nie były zawierane z innymi kontrahentami. W związku z wątpliwościami co do prawidłowego zarządzania spółką, współudziałowca francuski zlecił firmie (...) przeprowadzenie audytu. W dniach 9 – 11 sierpnia 2005 r. dokonano kontroli sytuacji ogólnej i finansowej spółki (...) Sp. z o.o., kontroli najważniejszych ryzyk, kontroli ograniczonej polegającej na badaniu najbardziej znaczących pozycji bilansu i rachunku wyników na dzień 30 czerwca 2005 r. Raport wykazał nieprawidłowości i zakwestionował celowość niektórych działań powoda, o których dopiero wówczas dowiedziała się strona francuska np. wynajęcie przez powoda mieszkania służbowego we W., przyznanie samochodu służbowego dla B. A., kwestia realności jej pracy i wysokości wypłacanego jej wynagrodzenia, realność transakcji z (...), sposób zarządzania pieniędzmi przez powoda. W październiku 2005 r. powód był we Francji, gdzie ustalono, że wspólnik francuski doinwestuje pozwaną spółkę. W dniu 22 listopada 2005 r. Zgromadzenie Wspólników podjęło uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego Spółki. W związku z tym powód postanowił wypłacić sobie i pozostałym pracownikom prowizje oraz sukcesywnie wyrównywać prowizje wstrzymane w poprzednich miesiącach. Na powyższe nie posiadał zgody wspólników francuskich. Nie prowadzono żadnej dokumentacji, która wskazywałaby jaką prowizję powód i pozostali pracownicy powinni otrzymać w danym miesiącu. Umowa najmu lokalu położonego we W. została rozwiązania z dniem 31 marca 2006 r. W dniu 28 lutego 2006 r. zwołano Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników strony pozwanej. Udziałowcy francuscy negatywnie ocenili pracę W. S.. W podjętej uchwale odwołano powoda ze składu Zarządu pozwanej Spółki. Pismem z dnia 28 lutego 2006 r. pozwana wypowiedziała powodowi umowę o pracę ze skutkiem na dzień 31 maja 2006 r. z jednoczesnym zwolnieniem powoda od obowiązku świadczenia pracy. Jako przyczynę wypowiedzenia wskazano odwołanie powoda ze stanowiska Prezesa Zarządu Spółki. Nowym Prezesem Zarządu został P. J.- M. L.. W pisemnym oświadczeniu podał, że po przeanalizowaniu dokumentów księgowych zostaną powodowi wypłacone kwoty z tytułu zaległego wynagrodzenia wynikającego z umowy o pracę. Pismem z dnia 22 maja 2006 r. powód wezwał stronę pozwaną do zapłaty należnego, a nie wypłaconego dotychczas wynagrodzenia w postaci należnych i wymagalnych prowizji od obrotów firmy w latach 2003 - 2005 w kwocie 167.521,96 zł oraz kwoty 4.194 zł tytułem wyrównania wynagrodzenia należnego do wypłaty w miesiącu lutym 2006 r. W odpowiedzi strona pozwana wskazała, że nie widzi podstaw do zapłaty żądanej kwoty z uwagi na roszczenia Spółki i zamiar wszczęcia odpowiednich postępowań. Poinformowano, że spółka skierowała zawiadomienie podejrzeniu popełnienia przestępstwa działania na jej szkodę. W dniu 18 września 2006 r. powód wystąpił do Sądu Rejonowego w Środzie Śląskiej z wnioskiem o zawezwanie pozwanej do próby ugodowej i polubownej zapłaty kwoty 171.715,96 zł. Ostatecznie do zawarcia ugody nie doszło. W tak ustalonym stanie faktycznym Sad Okręgowy uznał powództwo za nieuzasadnione. Przedawnieniu uległo roszczenie powoda w zakresie należności za okres od czerwca do sierpnia 2003 r. Nie można bowiem uznać, że roszczenie powoda zostało uznane przez stronę pozwaną w piśmie z dnia 28 lutego 2006 r. , ponieważ w piśmie tym nie zostały wskazane żadne kwoty, a wypłata wynagrodzenia uzależniona została od analizy dokumentacji księgowej. Nie doszło zatem do przerwania biegu przedawnienia. Bieg przedawnienia został przerwany dopiero w dniu 18 września 2006 r., tj. w chwili złożenia przez powoda wniosku o wezwanie strony pozwanej do ugody. Odnośnie roszczeń powoda o wypłatę wynagrodzenia za dalszy okres, Sąd Okręgowy uznał je za nieuzasadnione. Umowa o pracę między powodem a spółką (...) Sp. z o.o. zawarta została z naruszeniem zasad reprezentacji spółki określonych w art. 210 § 1 ksh, a zatem jest nieważna. B. A.nie została bowiem umocowana do zawarcia z powodem umowy o pracę w imieniu pozwanej spółki. W ocenie Sądu do zawarcia przez powoda umowy o pracę z pozwaną spółką doszło per facta concludenta, poprzez dopuszczenie powoda do wykonywania pracy na warunkach umowy o pracę. Powód pracował na rzecz spółki, podejmował wiele działań, za które otrzymywał wynagrodzenie. Zeznania świadków wskazują, że powód ustalił z współudziałowcem francuskim wysokość wynagrodzenia zasadniczego na kwotę 4000 zł i taka kwota powodowi przysługiwała. Z materiału dowodowego nie wynika natomiast, aby były podjęte jakiekolwiek ustalenia dotyczące wypłaty prowizji. Twierdzenia powoda, że prowizja mu przysługiwała, że (...) S.A. otrzymała jego umowę o pracę i była informowana o wszelkich kosztach związanych z działalnością spółki Sąd uznał za niewiarygodne. Sam fakt, że iż strona pozwana rozwiązała z powodem umowę o pracę nie oznaczał jednocześnie, że w ten sposób przyznana została treść pisemnej umowy. W ocenie Sądu W. S. nie udowodnił, że dochodzona przez niego prowizja istotnie mu przysługiwała. Stanowi to podstawę do oddalenia powództwa. Apelację od wyroku Sądu Okręgowego złożył powód, zarzucając: 1) naruszenie prawa materialnego tj. art. 123 § 1 pkt. 2 k.c. poprzez jego niezastosowanie, skutkujące przyjęciem przez Sąd Okręgowy, że treść pisemnego oświadczenia złożonego powodowi 28.02.2006 r. ( k. 82) nie stanowi uznania roszczenia przez pozwaną, przerywającego bieg przedawnienia roszczenia - skutkiem czego, w ocenie Sądu Okręgowego roszczenia powoda wymagalne wcześniej niż we wrześniu 2003r. uległy przedawnieniu, 2) błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na wynik sprawy polegający na bezzasadnym przyjęciu przez Sąd I Instancji, że B. A., która 16 stycznia 2002 r. podpisała w imieniu pozwanej spółki umowę o pracę z powodem nie posiadała stosownego pełnomocnictwa do jej zawarcia - a nadto, że umowa ta nie została przedstawiona francuskiemu wspólnikowi i nie została przez niego zatwierdzona, w konsekwencji czego strona francuska miała nie mieć świadomości o istnieniu i wysokości premii należnej powodowi - podczas, gdy:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.