art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2015 roku, poz. 748 ze zm.) – zwanej dalej ustawą emerytalną – oraz z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zm.) ubezpieczony nabędzie prawo do wcześniejszej emerytury w przypadku łącznego spełnienia przesłanek: - ukończenia wieku 60 lat, - legitymowania się łącznym okresem ubezpieczenia w wymiarze co najmniej 25 lat, przypadającym na dzień 1 stycznia 1999 roku, - legitymowania się 15 letnim okresem pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, przypadających na dzień 1 stycznia 1999 roku; - nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego. Ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999 roku nie udowodnił nie udowodnił co najmniej 15 lat zatrudnienia w szczególnych warunkach, wykonywanego stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a jedynie 13 lat, 4 miesiące i 1 dzień. Ubezpieczony wniósł odwołanie, domagając się zmiany zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie prawa do emerytury. Na uzasadnienie podano, że ubezpieczony pracował w Fabryce (...) S.A. w T. w okresie od dnia 1 września 1970 roku do dnia 30 czerwca 2010 roku na stanowisku ślusarz-spawacz, przy czym faktycznie wykonywał prace na stanowisku spawacza. Pracodawca wystawił ubezpieczonemu świadectwo pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, ale nie za cały okres zatrudnienia. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. Na uzasadnienie podano, że organ rentowy zaliczył ubezpieczonemu do pracy w szczególnych warunkach okres od dnia 1 stycznia 1985 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku (z wyłączeniem okresów pobierania zasiłków chorobowych), t.j. 13 lat, 4 miesiące i 1 dzień. Za pozostały okres pracy ubezpieczony nie przedstawił świadectwa pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczony był zatrudniony w Fabryce (...) S.A. w T. w okresie od dnia 1 września 1970 roku do dnia 6 sierpnia 2008 roku, z tym że: w okresie od dnia 1 września 1970 roku do dnia 10 czerwca 1973 roku był uczniem szkoły przyzakładowej, w okresie od dnia 29 października 1974 roku do dnia 4 października 1976 roku odbywał zasadniczą służbę wojskową, w okresie od dnia 2 listopada 1976 roku do dnia 31 grudnia 1984 roku na stanowisku ślusarza stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, w okresie od dnia 1 stycznia 1985 roku na stanowisku spawacza stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a od dnia 1 lipca 2004 roku na stanowisku wycinacza acetylenowo tlenowego stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Na podstawie akt osobowych pracodawca wystawił ubezpieczonemu świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach na stanowiskach spawacza i wycinacza acetylenowo tlenowego, za okres od dnia 1 stycznia 1985 roku (wykaz. A dział XIV poz. 12). Ubezpieczony nie zgodził się z danymi zawartymi w aktach osobowych i podał, że po powrocie z wojska odbył kurs spawalniczy, po którym wykonywał wyłącznie czynności spawalnicze. Ubezpieczony podniósł, że jeszcze przed ukończeniem kursu wykonywał czynności spawacza w zakładzie pracy. Ubezpieczony podał, że nie posiada wiedzy, dlaczego pracodawca dopiero w styczniu 1985 roku prawidłowo oznaczył w umowie o pracę faktycznie wykonywane stanowisko pracy. Ubezpieczony odbył kurs spawacza i dnia 3 lutego 1977 roku uzyskał uprawnienia do wykonywania czynności spawalniczych. Po ukończeniu kursu spawacza, ubezpieczony wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy czynności spawacza. Pracodawca ubezpieczonego zajmował się produkcją maszyn i urządzeń górniczych w technice spawalniczej. Ze elementów stalowych należało palnikiem gazowym wyciąć
projektem elementy przyszłego urządzenia, a następnie je zestawić i szczepić spawarką. Następnie konstrukcja stalowa była poddawana dalszemu procesowi produkcyjnemu. Ubezpieczony w swojej pracy używał palnika acetylenowo tlenowego oraz spawarki elektrycznej w osłonie CO2. U pracodawcy praktykowano zatrudnianie pracowników po zakończeniu szkoły przyzakładowej na stanowisku ślusarza mimo, że byli oni kierowani do innych prac w zależności od umiejętności i uzyskanych uprawnień. Ubezpieczony po odbyciu kursu spawacza został skierowany do pracy na stanowisku spawacza bez zmiany stanowiska pracy w umowie o pracę. Należy zauważyć, że w aktach osobowych znajdują się karty przebiegu pracy zawodowej dla potrzeb uzyskania nagrody jubileuszowej, z których wynika, że ubezpieczony od 2 listopada 1976 roku wykonywał czynności spawacza. Pracodawca wypłacał ubezpieczonemu dodatek za pracę w warunkach szkodliwych już od 1976 roku. W podobnej sytuacji znalazł się świadek Z. K., który także świadczył pracę na stanowisku spawacza pomimo, że w umowie o pracę do 31 grudnia 1984 roku wymieniono stanowisko ślusarza. Sprawa o emeryturę z obniżonego wieku świadka Z. K. toczyła się przed Sądem Okręgowym w Gliwicach, sygnatura akt VIII U 15/13, i zakończyła się przyznaniem prawa do emerytury w związku z pracą w warunkach szczególnych. /dowód z: akt ZUS; akt osobowych ubezpieczonego; książeczki spawacza ubezpieczonego; akt tut. Sądu VIII U 15/13; zeznań świadków: Z. K., P. B.; zeznań ubezpieczonego/. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie Z. C. zasługuje na uwzględnienie.
art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2015 roku, poz. 748 ze zm.) – zwanej dalej ustawą – ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego w ust. 1a i 1b, z zastrzeżeniem art. 46, 47, 50, 50a, 50e i 184.
184 ust. 1 ustawy ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy – tj. 1 stycznia 1999 roku – osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
art. 184 ust. 2 ustawy emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem – pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia”, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia.
1 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Z cytowanych norm prawnych wynika, iż odwołujący nabędzie prawo do wcześniejszej emerytury w przypadku łącznego spełnienia przesłanek: - ukończenia wieku 60 lat, - legitymowania się łącznym okresem ubezpieczenia w wymiarze co najmniej 25 lat, przypadającym na dzień 1 stycznia 1999 roku, - legitymowania się 15 letnim okresem pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, przypadających na dzień 1 stycznia 1999 roku; - nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego. Odwołujący w dniu wydania zaskarżonej decyzji miał ukończony wiek 60 lat, na dzień 1 stycznia 1999 roku legitymował się ponad 25 letnim okresem ubezpieczenia, nie był członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Spornym pozostawało, czy odwołujący na dzień 1 stycznia 1999 roku legitymował się 15 letnim okresem pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że organ rentowy zaliczył do stażu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach okres od dnia 1 stycznia 1985 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku (z wyłączeniem okresów pobierania zasiłków chorobowych), t.j. 13 lat, 4 miesiące i 1 dzień. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że ubezpieczony co najmniej od lutego 1977 roku, t.j. od ukończenia kursu spawacza, pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku spawacza. Stanowisko to zostało ujęte w załączniku do rozporządzenia – wykazu A, działu XIV, poz. 12. Na podstawie wyżej powołanych norm prawnych oraz art. 477 14 § 2 k.p.c. należało zmienić zaskarżoną decyzję i przyznać Z. C. prawo do emerytury, poczynając od daty złożenia wniosku, tj. od dnia 21 kwietnia 2015 roku. (-) SSR del. Grzegorz Tyrka
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.