Sygn. akt: KIO 2187/15 KIO 2204/15 WYROK z dnia 26 października 2015 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Daniel Konicz Protokolant: Paweł Puchalski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2015 r. w Warszawie odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej:
(3)dwa tory główne dodatkowe. Z wyjaśnienia Konsorcjum B z dnia 14 października 2015 r. wynika zatem, że stacje kolejowe wskazane w pkt 3 wykazu wykonanych robót nie są stacjami węzłowymi w przedstawionym rozumieniu, co potwierdzają także dokumenty dołączone do odwołania. W konsekwencji Zamawiający stwierdził, że nie możne przyznać Konsorcjum B punktów za stacje kolejowe El Escorial, Santa Maria de la Alameda, Zarzalejo i Robledo de Chavela, wobec czego uznał zarzut odwołania za zasadny i zobowiązał się do powtórzenia czynność oceny wniosków, nie przyznając punktów wnioskowi Konsorcjum B za doświadczenie wykazane w pkt 3 załącznika nr 3a do wniosku (s. 169). W związku z zarzutem nr 2 odwołania (złożenie nieprawdziwych informacji) Zamawiający nie uwzględnił go stwierdzając, że zgodnie z wykładnią przepisu art. 24 ust. 2 pkt 3 Pzp wykluczenie wykonawcy może nastąpić, gdy bezspornie wykaże się, że oświadczenia lub dokumenty złożone przez niego zawierają nieprawdziwe informacje, a ich złożenie jest wynikiem zamierzonego, zawinionego działania, nie zaś niezrozumienia wymagań. Podkreślił, że w niniejszej sprawie brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że Konsorcjum B działało z zamiarem złożenia nieprawdziwych informacji w celu wprowadzenia Zamawiającego w błąd co do posiadanego doświadczenia. Nie można bowiem jednoznacznie wykluczyć błędu, czy też niezrozumienia istoty wymagań określonych w Ogłoszeniu, czemu można przypisać brak profesjonalizmu niż w tym zakresie udowodnić winę wykonawcy. Tylko w przypadku udowodnienia winy można byłoby skutecznie postawić zarzut Konsorcjum B. Odnosząc się do zarzutu nr 3 z odwołania (zarzutu niezaproszenia Odwołującego do dalszego etapu Postępowania i złożenia oferty) Zamawiający stwierdził, że w związku z uznaniem zarzutu nr 1, powtórzy czynność oceny wniosków, nie przyznając punktów Konsorcjum B za doświadczenie wykazane w pkt 3 załącznika nr 3a do wniosku. Tym samym wniosek Konsorcjum B otrzyma o 40 pkt mniej niż dotychczas. Tytułem repliki na zarzut nieprawidłowej oceny wniosku złożonego przez Wykonawcę T (zarzut nr 4 w odwołaniu) Zamawiający wniósł o jego oddalenie argumentując, że ponieważ jest podmiotem, na rzecz którego zakwestionowane roboty budowlane były wykonane, dokonał konsultacji z dyrektorem projektu, który nadzorował m.in. przebudowę na stacji Gdynia Główna. Dyrektor projektu potwierdził należyte wykonanie robót na dzień ich zakończenia, tj. na dzień 21 marca 2014 r., czyli przypadający przed dniem składania wniosków o dopuszczeni e do udziału w Postępowaniu. Z uzyskanych informacji wynikało także, że od czasu zakończenia robót w 2014 r. stacja była eksploatowana i nie wystąpiły istotne wady, a więc takie, które uniemożliwiały korzystanie z przedmiotu umowy. Dyrektor projektu poinformował ponadto o wystawieniu w dniu 30 kwietnia 2015 r. Świadectwa Przejęcia Robót. Wykonawcy T nie naliczono kar umownych, a okres, który upłynął od dnia zakończenia robót do dnia wydania Świadectwa Przejęcia Robót wynikał z długotrwałych procesów odbiorowych po stronie użytkownika. Wobec powyższego Zamawiający oświadczył, że nie miał podstaw do kwestionowania doświadczenia Wykonawcy T. Z powyższych informacji wynika bowiem, że roboty budowlane (oparte na warunkach kontraktowych FIDIC – Warunki Kontraktu na Budowę dla Robót Budowlanych i Inżynieryjnych Projektowanych przez Zamawiającego) w dniu ich zakończenia, tj. w dniu 21 marca 2014 r. nadawały się do przejęcia przez Zamawiającego zgodnie z Subklauzulą 10.
- Występujące usterki nie dyskwalifikowały użytkowania przedmiotu zamówienia, nie można więc przypuszczać, że nastąpiło odrzucenie przez Inżyniera wniosku Wykonawcy T o świadectwo przejęcia. Uznać należy zatem, że ziściły się przesłanki określone w akapicie czwartym Subklauzuli 10.1, tj. jeżeli Inżynier ani nie wystawi świadectwa przejęcia, ani nie odrzuci wniosku wykonawcy w ciągu okresu 28 dni, i jeżeli roboty są w istocie zgodne z kontraktem, to uważa się, ze świadectwo przejęcia zostało wystawione w ostatnim dniu 28-dniowego okresu. Sygn. akt: KIO 2204/15 Zamawiający oświadczył, że uznaje częściowo zarzuty odwołania, zgodnie z przedstawionym uzasadnieniem, a w zakresie zarzutów nieuznanych wniósł o ich oddalenie. Wobec częściowego uznania zarzutów odwołania, Zamawiający zobowiązał się do dokonania czynności polegających na:
- unieważnieniu czynności z dnia 30 września 2015 r. ponownej oceny spełniania warunków udziału w Postępowaniu i czynności kwalifikacji wykonawców do kolejnego etapu Postępowania,
- przeprowadzeniu ponownej oceny złożonych wniosków,
- obniżeniu punktacji wniosku Konsorcjum P. W uzasadnieniu Zamawiający stwierdził, że częściowo uwzględnia zarzut dotyczący nieprawidłowej oceny wniosku Konsorcjum P. Zamawiający przytoczył treść warunku i stwierdził, że skoro jest podmiotem, na rzecz którego roboty budowlane wskazane w pkt 4 i 5 wykazu wykonanych robót były wykonane, po ponownej weryfikacji zakresu robót na zakwestionowanych w odwołaniu stacjach, Zamawiający uzyskał informację od dyrektora projektu, iż w przypadku stacji Strzelce Opolskie zakres robót obejmował, oprócz robót w dwóch torach głównych zasadniczych, również roboty towarzyszące w torach głównych dodatkowych, w zakresie wymuszonym przez roboty w zakresie wymiany rozjazdów, budowy peronów, przebudowy odwodnienia, czy zabudowy bramek dla sieci trakcyjnej. Zatem zakres ten odpowiadał postawionemu w Ogłoszeniu wymogowi. W odniesieniu do stacji Toruń Główny i Bydgoszcz-Wschód Zamawiający otrzymał informację od dyrektora projektu, który potwierdza, że roboty te obejmowały przebudowę/ budowę tylko w dwóch torach. Zatem powyższe doświadczenie wskazane w wykazie robót nie spełnia wymogu budowy lub przebudowy w dwóch torach głównych zasadniczych i dwóch torach głównych dodatkowych. W konsekwencji Zamawiający uznał częściowo powyższy zarzut odwołania i zadeklarował powtórzenie czynność ponownej oceny wniosków oraz obniżenie liczby punktów przyznanych wnioskowi Konsorcjum P za stacje Toruń Główny i Bydgoszcz-Wschód. Zamawiający stwierdził jednocześnie, że nie widzi podstaw do uwzględnienia zarzutu zaniechania wykluczenia Konsorcjum P z uwagi na złożenie nieprawdziwych informacji z uwagi na argumentację przytoczoną w odpowiedzi na odwołanie w sprawie o sygn. akt: KIO 2187/
- Do postępowania odwoławczego w sprawie o sygn. akt: KIO 2187/15 przystąpienie zgłosiło Konsorcjum B, a w sprawie o sygn. akt: KIO 2204/15 – Konsorcjum B i Konsorcjum P. Przystąpienia zgłoszono po stronie Zamawiającego. Przystępujący wnieśli o oddalenie odwołań, także w odniesieniu do zarzutów uwzględnionych przez Zamawiającego. Odwołujący w sprawie o sygn. akt: KIO 2204/15 złożył do akt postępowania odwoławczego pismo procesowe – załącznik do protokołu (wraz z załącznikami stanowiącymi wnioski dowodowe), w którym zawarto dodatkową argumentację mającą potwierdzać zasadność zarzutów względem wniosku Konsorcjum P. Po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem stron i uczestników postępowania odwoławczego, uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy omówiony w dalszej części uzasadnienia, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska zawarte w odwołaniach i dalszych pismach procesowych, a także wyrażone ustnie na rozprawie i odnotowane w protokole, Izba ustaliła i zważyła, co następuje. Izba, wobec spełnienia przez wykonawców zgłaszających przystąpienia do postępowania odwoławczego przesłanek określonych przepisem art. 185 ust. 2 Pzp, dopuściła ich do udziału w postępowaniu odwoławczym, w charakterze przystępujących po stronie Zamawiającego. Izba ustaliła, że odwołujący posiadają interes w uzyskaniu zamówienia kwalifikowany możliwością poniesienia szkody w wyniku naruszenia przez Zamawiającego przepisów Pzp. Skład orzekający nie znalazł podstaw do odrzucenia odwołania rozpoznawanego pod sygn. akt: KIO 2187/15 z uwagi na rzekome wniesienie go po upływie przewidzianego przepisami Pzp terminu. Zasada koncentracji środków ochrony prawnej, na którą powoływało się Konsorcjum B w uzasadnieniu zgłoszonego wniosku, nie może mieć, w ocenie Izby, charakteru absolutnego, a to z następujących powodów. Po pierwsze – nie znajduje ona umocowania w przepisach Pzp, wobec czego jej zastosowanie powinno być poprzedzone wnikliwą analizą stanu faktycznego i oceną skutków jej oddziaływania na sytuację wykonawcy wnoszącego odwołanie, z uwagi na co skorzystanie z niej stanowić powinno sytuację wyjątkową. Po drugie – z omawianej „zasady” nie można wywodzić obowiązku antycypowania przez wykonawcę wnoszącego odwołanie przebiegu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego (tj. wszystkich możliwych wariantów potencjalnych działań/zaniechań Zamawiającego i innych wykonawców biorących udział w Postępowaniu), a do tego sprowadzało się twierdzenie Przystępującego, że już po pierwszej ocenie wniosków o dopuszczenie do udziału w Postępowaniu Odwołujący powinien był podnieść zarzut niewłaściwej oceny wniosku Konsorcjum B przedstawiając argumentację zawartą w uzasadnieniu odwołania. W sytuacji, w której wykonawca (obecny Odwołujący) był na ówczesnym etapie Postępowania zakwalifikowany do dalszego w nim udziału miał prawo sądzić, że znajduje się na najlepszej drodze do uzyskania zamówienia publicznego. Ubocznie można zasygnalizować, że w takich okolicznościach stanu faktycznego skarżenie wówczas błędnej oceny wniosku złożonego przez innego zakwalifikowanego do następnego etapu Postępowania wykonawcę mogłoby rodzić wątpliwości w kontekście ziszczenia się po stronie wnoszącego odwołanie materialnoprawnych przesłanek warunkujących możliwość skorzystania ze środka ochrony prawnej. Co jednak najistotniejsze stanowisko Przystępującego nie uwzględniało okoliczności, że odwołanie zostało wniesione od kolejnej oceny spełniania warunków udziału w Postępowaniu (tj. czynności z dnia 30 września 2015 r.). U jej podstaw legła dokonana w następstwie uwzględnienia w całości zarzutów odwołania w sprawie o sygn. akt: KIO 1949/15 czynność wezwania Przystępującego do wyjaśnienia treści wykazu wykonanych robót (vide pismo Zamawiającego z dnia 23 września 2015 r.) i udzielone w odpowiedzi na wezwanie wyjaśnienia Konsorcjum B (pismo z dnia 25 września 2015 r.), do których Odwołujący nawiązywał w treści odwołania, co, w ocenie Izby, stanowi okoliczność przesądzającą o bezzasadności wniosku o odrzucenie odwołania. Logicznym następstwem takiego zapatrywania musi być stwierdzenie, że skoro przy pierwszej ocenie wniosków o dopuszczenie do udziału w Postępowaniu (tj. w dniu 26 sierpnia 2015 r.) zaskarżone odwołaniem czynności nie zostały jeszcze podjęte, to nie mogły być wówczas kwestionowane. Jedynie na marginesie Izba wskazuje, że nie mogła stanowić argumentu przemawiającego za stanowiskiem Przystępującego okoliczność, że w odwołaniu w sprawie o sygn. akt: KIO 1949/15 ówczesny odwołujący (wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia – Trakcja PRKiI S.A., Komsa S.A., Przedsiębiorstwo Usług Technicznych INTERCOR sp. z o.o.) podniósł już zarzut tożsamy z zarzutem Odwołującego. Lektura odwołania ww. wykonawców prowadzi do wniosku, że kwestionowana była wówczas liczba torów głównych zasadniczych i dodatkowych i w kierunku ustalenia tej okoliczności prowadzone były czynności Zamawiającego po uwzględnieniu w całości zarzutów tego odwołania. Izba dopuściła i przeprowadziła dowody z treści niżej wskazanych dokumentów (wydruków, schematów, itp.):
- w obydwu sprawach: 1.
- Ogłoszenie, 1.
- Informacja o wynikach ponownej oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu i otrzymanych ocenach spełniania tych warunków – pismo z dnia 30 września 2015 r.,
- w sprawie o sygn. akt: KIO 2187/15: 2.
- dokumentacja Postępowania: 2.1.
- wnioski o dopuszczenie do udziału w Postępowaniu złożone przez Konsorcjum B i Wykonawcę T, 2.1.
- pismo Zamawiającego z dnia 23 września 2015 r. – wezwanie do wyjaśnienia treści wykazu wykonanych robót, 2.1.
- pismo Przystępującego z dnia 25 września 2015 r. stanowiące odpowiedź na ww. wezwanie, 2.1.
- pismo Zamawiającego z dnia 12 października 2015 r. – kolejne wezwanie do wyjaśnienia treści wykazu wykonanych robót, 2.1.
- pismo Konsorcjum B z dnia 14 października 2015 r. – odpowiedź na ww. wezwanie, 2.
- załączniki do odwołania: 2.2.
- projekt budowlany: „Linia Madryt – Hendaya, Odcinek: El Escorial – Santa Maria De La Alameda. Renowacja toru” z sierpnia 2007 r. wraz z tłumaczeniem na język polski (załącznik nr 10), 2.2.
- mapa linii kolejowych ADIF (załącznik nr 10), 2.2.
- mapa linii kolejowych RENFE (załącznik nr 11), 2.2.
- mapa linii kolejowych (załącznik nr 12), 2.2.
- schematy stacji kolejowych El Escorial, Zarzalejo, Robledo de Chavela, Santa Maria de la Alameda (załącznik nr 13), 2.2.
- mapy ukazujące położenie ww. stacji kolejowych wraz z rozkładami jazdy zatrzymujących się na nich pociągów (załącznik nr 14), 2.2.
- Protokół odbioru końcowego inwestycji nr LCS Gdynia – 0815 POIiŚ 7.1-1.2/2015 spisany w dniu 10 kwietnia 2015 r. w Gdańsku (załącznik nr 16) 2.
- dokumenty załączone do odpowiedzi na odwołanie: 2.3.
- świadectwo przejęcia robót z dnia 30 kwietnia 2015 r. dotyczące realizacji robót budowlanych wskazanych przez Wykonawcę T w pkt 5 wykazu wykonanych robót, 2.3.
- korespondencja poczty elektronicznej z dnia 12, 13, 15 i 20 października 2015 r. z dyrektorem projektu obejmującego realizację robót budowlanych wskazanych przez Wykonawcę T w pkt 5 wykazu wykonanych robót, 2.
- schemat linii kolejowych obejmujący stację El Escorial złożony przez Przystępującego w trakcie rozprawy.
- w sprawie o sygn. akt: KIO 2204/15: 3.
- wniosek o dopuszczenie do udziału w Postępowaniu złożony przez Konsorcjum P, 3.
- załączniki do odwołania: 3.2.
- wydruk ze strony internetowej http://bitcity.kujawsko-pomorskie.pl dotyczący postępów w realizacji projektów BIT-City, 3.2.
- ogłoszenie o zamówieniu z Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej realizowanym przez Tramwaj Fordon sp. z o.o., 3.2.
- wydruk ze strony internetowej http://www.plk-inwestycje.pl dotyczący projektu POIiŚ 7.1-45 „Polepszenie jakości usług przewozowych poprzez poprawę stanu technicznego linii kolejowej nr 18 Kutno – Piła na odcinku Toruń – Bydgoszcz”, 3.2.
- Tom I i III SIWZ dla przetargu nieograniczonego na zaprojektowanie i wykonanie robót w ramach projektu „Polepszenie jakości usług przewozowych poprzez poprawę stanu technicznego linii kolejowej nr 132 na odcinku Błotnica Strzelecka – Opole Groszowice” – Instrukcja dla Wykonawców (IDW) i Program Funkcjonalno-Użytkowy (PFU), 3.
- korespondencja poczty elektronicznej z dnia 13 i 20 października 2015 r. z dyrektorami projektów obejmujących realizację robót budowlanych wskazanych przez Konsorcjum P w pkt 4 i 5 wykazu wykonanych robót załączona do odpowiedzi na odwołanie, 3.
- załączniki do pisma procesowego Odwołującego – załącznika do protokołu z dnia 20 października 2015 r.: 3.4.
- schematy stacji kolejowych Strzelce Opolskie, Toruń Główny i Bydgoszcz-Wschód (załączniki nr 1, 3 i 4), 3.4.
- dokumentacja fotograficzna wykonana na stacji Strzelce Opolskie (załącznik nr 2). 3.
- dowody przedstawione przez Przystępującego w toku rozprawy: 3.5.
- poświadczenie z dnia 18 grudnia 2014 r. wystawione przez Zamawiającego w związku z realizacją robót budowlanych wskazanych przez Konsorcjum P w pkt 5 wykazu wykonanych robót, 3.5.
- dokumentacja fotograficzna wykonana na stacji Strzelce Opolskie, 3.5.
- wyciąg z projektu wykonawczego – branża torowa (wraz z peronami i przejazdami) dotyczący realizacji robót budowlanych wskazanych przez Konsorcjum P w pkt 4 wykazu wykonanych robót, 3.5.
- dokumentu pn.: „Szkice odwodnienia liniowego – Strzelce Opolskie”, 3.5.
- PFU dla zamówienia pn.: „Zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych w ramach projektu POIiŚ 7.1-45 Polepszenie jakości usług przewozowych poprzez poprawę stanu technicznego linii kolejowej nr 18 Kutno – Piła na odcinku Toruń – Bydgoszcz”. W oparciu o treść dokumentacji Postępowania (pkt 1, 2.1 i 3.1) skład orzekający stwierdził, że przedstawiony w odwołaniach stan faktyczny w zakresie brzmienia warunku udziału w Postępowaniu dotyczącego wiedzy i doświadczenia, zasad punktowania wniosków, treści wniosków przystępujących i Wykonawcy T i wyników prekwalifikacji (dowody nr 1.
- i 1.
- i 2.1.1.) nie był przedmiotem sporu, wobec czego odstąpiono od jego przytaczania w niniejszym uzasadnieniu. Izba uznała, że odwołania zasługiwały na częściowe uwzględnienie. Na wstępie omówienia wymagają skutki prawne częściowego uwzględnienia przez Zamawiającego zarzutów podniesionych w rozpoznanych odwołaniach. Przepisy Pzp nie przewidują instytucji częściowego uwzględnienia zarzutów odwołania, w konsekwencji czego nie jest również możliwe w takiej sytuacji umorzenie postępowania odwoławczego. Ustawodawca nie sformułował także przepisu przewidującego możliwość pominięcia rozpoznania i orzeczenia o zarzutach, które odwołujący podniósł i cały czas popiera pomimo tego, że zarzuty te zostały przez Zamawiającego uwzględnione, lecz nie nastąpiło uwzględnienie zarzutów odwołania w całości. Umorzenie postępowania odwoławczego możliwe jest w stypizowanych w Pzp przypadkach (argument z art. 186 ust. 2 i 3 Pzp), przy czym w każdym z nich możliwość umorzenia postępowania odnosi się jedynie do sytuacji uznania przez zamawiającego całości zarzutów przedstawionych w odwołaniu. Również tylko do takiej sytuacji odnosi się dyspozycja art. 186 ust. 2 zd. 2 Pzp, która stanowi, iż w sytuacji uznania całości zarzutów przez zamawiającego i umorzenia postępowania przez Izbę, zamawiający wykonuje, powtarza lub unieważnia czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia zgodnie z żądaniem zawartym w odwołaniu. Także przewidziana i uregulowana w art. 186 ust. 3 i 4 Pzp instytucja sprzeciwu została wyraźnie określona jako „sprzeciw wobec uwzględnienia w całości zarzutów przedstawionych w odwołaniu”. W konsekwencji powyższego oświadczenie zamawiającego o uznaniu części zarzutów odwołania, poza znaczeniem w przedmiocie ich dowodzenia i potwierdzania (przyznania okoliczności procesowo istotnych dla stwierdzenia zasadności zarzutów), nie wywiera jakiegokolwiek bezpośredniego wypływu na wynik postępowania odwoławczego i nie determinuje kształtu rozstrzygnięcia Izby. To zasadność zarzutów odwołania, a nie stanowisko zamawiającego w ich sprawie, będzie decydująca dla uwzględnienia odwołania w myśl art. 192 ust. 1 i 2 Pzp. Uwzględnienie części zarzutów stanowić więc będzie jedynie przyznanie się i potwierdzenie przez zamawiającego niezgodnego z prawem prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia, czyli jest przyznaniem faktów leżących u podstaw uwzględnionych zarzutów w rozumieniu art. 190 ust. 5 zd. 2 Pzp, przy czym konstrukcja, o której mowa w powołanym przepisie znajdzie zastosowanie w trakcie orzekania o ile przyznanie nie budzi wątpliwości, co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy i przepisami prawa. Powyższe nie stanowi jednak żadnej odrębnej instytucji procesowej znanej przepisom Pzp, wywierającej przewidziane w niej skutki, w szczególności skutek umorzenia postępowania odwoławczego w przyznanej części lub zniesienia jego kosztów. W ocenie składu orzekającego nie mniej istotna jest okoliczność, że skoro uwzględnienie części zarzutów i zobowiązanie się do uczynienia zadość sformułowanym w związku z nimi żądaniom odwołania, nie stanowi uwzględnienia w całości zarzutów odwołania, skutkującego umorzeniem postępowania odwoławczego i obowiązkiem uczynienia zadość żądaniom odwołania (skutek taki ex lege przewiduje art. 186 ust. 2 zd. 2 Pzp). Dopiero uwzględnienie odwołania przez Izbę i nakazanie dokonania stosownych czynności spowoduje, że zamawiający będzie miał obowiązek dokonania uwzględnionych żądań odwołania. Zadeklarowanie uznania niektórych zarzutów odwołania i zapowiedź podjęcia przez zamawiającego związanych z tym kroków (dokonanie/unieważnienie/powtórzenie czynności), przy jednoczesnym pominięciu rozstrzygnięcia tych zarzutów przez Izbę i braku uwzględnienia tych żądań w wyroku, nie gwarantowałoby wykonawcy, iż zamawiający rzeczywiście postulowane przez niego zmiany wprowadzi. W szczególności wykonawca byłby w takiej sytuacji pozbawiony możliwości przeprowadzenia egzekucji orzeczenia Izby, które nie odnosiłoby się do uznanych przez zamawiającego zarzutów i żądań odwołania, a także wniesienia nowego odwołania względem czynności lub zaniechań czynności, które zamawiający swoim przyznaniem deklarował, a których nigdy nie wykonał, ze względu na upływ terminu do ich kwestionowania w drodze środków ochrony prawnej. Konsekwentnie przepisom Pzp nie jest znana instytucja częściowego sprzeciwu względem częściowego uwzględnienia odwołania w opisanym wyżej rozumieniu. Nie oznacza to bynajmniej, że w sytuacji, w której zamawiający uwzględnia odwołanie w części obejmującej interesy uczestnika postępowania odwoławczego, nie może on prezentować odmiennego od stron stanowisk tylko dlatego, że nie przysługuje mu prawo do wniesienia sprzeciwu względem takiej czynności zamawiającego. Przyjęcie przeciwnego zapatrywania skutkowałoby de facto pozbawieniem przystępującego prawa do sądu i byłoby nie do pogodzenia z instytucją przystąpienia do postępowania odwoławczego, uregulowaną wszakże w dziale poświęconym środkom ochrony prawnej. Mając jednak na uwadze, że ustawodawca nie przewidział instytucji częściowego sprzeciwu argumentację Przystępujących w części odnoszącej się do uwzględnionych przez Zamawiającego zarzutów dotyczących oceny ich wniosków potraktowano jako zwykłe stanowisko w sprawie. Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności wniesionych odwołań Izba stwierdziła, co następuje. Sygn. akt: KIO 2187/15 Potwierdził się zarzut nieprawidłowej oceny wniosku Konsorcjum B związany z przyznaniem ww. 40 pkt za wykonanie robót budowlanych na 4 stacjach (El Escorial, Santa Maria de la Alameda, Zarzalejo, Robledo de Chavela), wskazanych w pkt 3 wykazu wykonanych robót – załącznika nr 3a do wniosku o dopuszczenie do udziału w Postępowaniu (str. 169 wniosku), z uwagi na niespełnianie przez nie warunku węzłowych stacji kolejowych. Zawisły przed Izbą spór dotyczący prawidłowej interpretacji pojęcia „węzłowa stacja kolejowa” należało rozstrzygnąć po myśli Odwołującego i przyjąć, że kryje się pod nim stacja, na której łączą się szlaki z trzech lub więcej kierunków, tj. przyjąć interpretację zgodną z definicją legalną tego pojęcia, wynikającą z przepisu § 3 ust. 4 pkt 1a Rozporządzenia, jako że taki sposób interpretacji zapewnia spójność treści warunku udziału w Postępowaniu. Izba uwzględniła i podzieliła argumentację Zamawiającego, że postanowienia ogłoszenia o zamówieniu i specyfikacji istotnych warunków zamówienia (dalej: „SIWZ”) adresowane są do profesjonalistów z danej branży, wobec czego, w sytuacji w której użyte w nich pojęcia mają swoje legalne znaczenia, nie ma konieczności objaśniania ich, czy odsyłania do ustanawiających je przepisów prawa, gdyż ich znajomość jest jednym z podstawowych obowiązków profesjonalnych uczestników obrotu gospodarczego. Co zaś dotyczy zaprezentowanego na rozprawie stanowiska, zgodnie z którym definiowane używanych w dokumentacji pojęć jest nieodzowne z uwagi na krąg adresatów Ogłoszenia wykraczający poza podmioty krajowe i obejmujący również podmioty zagraniczne należy zauważyć, że obowiązkiem tych ostatnich jest znajomość przepisów prawa polskiego, skoro ubiegają się o udzielenie zamówienia w Polsce. Brak definicji pojęcia „węzłowej stacji kolejowej” na gruncie Ogłoszenia nie stanowił nota bene przeszkody do prawidłowego odczytania jego znaczenia przez Odwołującego, który, podobnie jak Przystępujący, był konsorcjum złożonym m.in. z wykonawcy zagranicznego. Jakkolwiek Konsorcjum B poczyniło trafne spostrzeżenie, że Zamawiający nie był konsekwentny w stosowaniu ww. reguły, ponieważ w treści spornego warunku dookreślił pojęcia „budowy” i „przebudowy” przez odesłanie do przepisów prawa budowlanego, tym niemniej okoliczność, że Zamawiający – być może niezbyt fortunnie, a z pewnością nadmiarowo – określił znaczenie tych pojęć (co w całkowitym rozrachunku nie miało znaczenia, ponieważ – zgodnie z przytoczonym powyżej schematem konstruowania dokumentacji postępowania o udzielenie zamówienia publicznego – nawet bez treści „w rozumieniu przepisów prawa budowlanego” – tam należałoby poszukiwać właściwych znaczeń, zatem cytowana treść była klasycznym przykładem suprefluum), nie mogła stanowić uzasadnienia dla przyjęcia w tej mierze za uzasadnionych zapatrywań Konsorcjum B. Uwzględnienie chociażby poglądu, zgodnie z którym wykonawcy zagraniczni w różny sposób definiują pojęcie „węzłowej stacji kolejowej” nie było możliwe także z tego względu, że w takim przypadku, przy jednoczesnym braku określenia znaczenia tego terminu w Ogłoszeniu (Izba nie dopatrzyła się w nim bowiem swoistego, nadanego temu pojęciu na użytek Postępowania znaczenia), nie tylko nie można byłoby ustalić jednego znaczenia tego terminu na potrzeby Postępowania, ale w konsekwencji utrudniona, o ile nie niemożliwa byłaby ocena złożonych przez wykonawców wniosków z poszanowaniem zasad uczciwej konkurencji i równego ich traktowania. W tym kontekście zarówno treść ogłoszenia o zamówieniu, jak i postanowienia SIWZ muszą być interpretowane w sposób, który nie prowadzi do wskazanych powyżej nieścisłości, a wręcz absurdów. Zaprezentowane powyżej stanowisko w kwestii znaczenia pojęcia „węzłowa stacja kolejowa” jest uzasadnione także okolicznością, że przedmiot zamówienia – zgodnie z niezaprzeczonymi twierdzeniami Zamawiającego – ma obejmować m.in. modernizację stacji węzłowej, wobec czego Zamawiający miał prawo oczekiwać od wykonawców wykazania się doświadczeniem związanym z przedmiotem zamówienia. W ocenie Izby stanowisko Przystępującego wynikało z niewłaściwej interpretacji treści warunku udziału w Postępowaniu. Błędnie wiązał on pojęcie „węzłowej stacji kolejowej” z ilością linii komunikacyjnych, które stacja taka ma obsługiwać, wobec czego uznano, że dowód wskazany w pkt 2.4 (dotyczący nota bene wyłącznie jednej z czterech zakwestionowanych stacji kolejowych) nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia o omawianym zarzucie odwołania, ponieważ okoliczność, na którą został zawnioskowany nie była związana z treścią warunku udziału w Postępowaniu. Z kolei dokumenty przedstawione za pismem wskazanym w pkt 2.1.
- – jakkolwiek mogły rozwiewać wątpliwości Zamawiającego wyrażone w treści wezwania (pismo wskazane w pkt 2.1.2.), a dotyczące liczby torów głównych zasadniczych i dodatkowych – tym niemniej nie dotyczyły kwestii związanej z węzłowym charakterem stacji. Stanowisko Przystępującego było przy tym niekonsekwentne, ponieważ o ile w toku rozprawy powoływał się na liczbę linii komunikacyjnych, prowadząc postępowanie dowodowe w tym kierunku, to na etapie udzielania drugich wyjaśnień, mających stanowić odpowiedź na pytanie o węzłowy charakter stacji (dowody z pkt 2.1.
- i 2.1.5.) wiązał pojęcie węzłowej stacji kolejowej z liczbą torów głównych zasadniczych i dodatkowych. Izba stwierdziła, że dowody przedstawione przez Odwołującego (pkt 2.1.1 – 2.2.6.) potwierdzały, że sporne stacje na mają charakteru węzłowego, ponieważ – niezależnie od liczby linii kolejowych, które obsługują – nie umożliwiają podróży w co najmniej trzech różnych kierunkach, co wynikał z prawidłowej interpretacji treści warunku. Nie podzielono przy tym stanowiska Konsorcjum B, jakoby o węzłowym charakterze stacji przesądzać miała liczba torów głównych zasadniczych i dodatkowych. Ze wzmiankowanego przepisu Rozporządzenia wynika, ze kwestia posiadanej przez stację liczby torów nie ma bezpośredniego związku z liczbą szlaków łączących się na danej stacji. Zgodnie z jego treścią węzłową może być stacja, w obrębie której oprócz toru głównego zasadniczego przynajmniej jeden tor główny dodatkowy (w tym sensie można powiedzieć, że Zamawiający wpisując w treść warunku większą liczbę torów dokonał modyfikacji omawianego pojęcia, jednak tylko i wyłącznie w tym zakresie), przy czym warunkiem sine qua non uznania takiej stacji za węzłową pozostaje krzyżowanie się szlaków z trzech lub więcej kierunków i ten właśnie aspekt pomijany był konsekwentnie w argumentacji Przystępującego. Z kolei argumentacja Przystępującego podająca w wątpliwość konieczność, aby szlaki łączące się na stacji węzłowej były z różnych kierunków sprzeczna jest z fragmentem definicji, zgodnie z którym stacją węzłową jest taka, na której łączą się „[…]szlaki z trzech lub więcej kierunków[…]”. W konsekwencji Izba uznała, że Zamawiający dopuścił się naruszenia przepisów art. 51 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 2a i art. 7 ust. 1 Pzp. Pozostałe zarzuty odwołania uznać należało za nieuzasadnione. W szczególności brak było, w ocenie Izby, podstaw do wykluczenia Konsorcjum B z udziału w Postępowaniu z uwagi na podanie nieprawdziwych informacji mających wpływ na jego wynik. Jakkolwiek w orzecznictwie Izby eksponowany jest pogląd, zgodnie z którym nie jest konieczne wykazanie umyślności w podaniu informacji niezgodnych z rzeczywistością (ogólnie rzecz ujmując wystarczające jest wykazanie braku staranności w sposobie postępowania wykonawcy), tym niemniej w warunkach błędnego odczytania treści warunku udziału w Postępowaniu stosowanie tak dotkliwej dla wykonawcy sankcji, godzącej wszak w jego dobre imię (renomę), skład orzekający uznał za nieuzasadnione. Izba nie znalazła również podstaw przemawiających za uwzględnieniem zarzutu dotyczącego nieprawidłowej oceny oferty Wykonawcy T w zakresie terminu i prawidłowości wykonania robót budowlanych wskazanych w pkt 5 wykazu wykonanych robót. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że – po pierwsze – kwestionowane przez Odwołującego roboty budowlane zostały ukończone przed upływem terminu składania wniosków o dopuszczenie do udziału w Postępowaniu, po drugie zaś – że zostały ukończone prawidłowo, co uzasadniało przyznanie Wykonawcy T punktów za ich realizację. W odniesieniu do terminu ukończenia robót budowlanych przyjąć należało datę 21 marca 2014 r., jako wynikająca zarówno ze świadectwa przejęcia robót (dowód z pkt 2.3.1.), korespondencji poczty elektronicznej z dyrektorem projektu (dowód z pkt 2.3.2.), a nadto z Części II ust. 2 pkt 4) załączonego do odwołania protokołu odbioru końcowego inwestycji (dowód z pkt 2.2.7.). W kwestii należytego wykonania robót skład orzekający uznał, że ponieważ umowa o roboty budowlane jest umową rezultatu, to z nienależytym jej wykonaniem będziemy mieli do czynienia w sytuacji, w której ów rezultat (tu – obiekt budowlany) został wykonany w sposób, który uniemożliwia jego prawidłową (zgodną z przeznaczeniem obiektu) eksploatację. W powyższym zakresie ustalono, że w Części III ust. 4 protokołu odbioru końcowego nie stwierdzono zmniejszonej wartości użytkowej, natomiast w ust. 5 wskazano, że nie było konieczności dostosowywania obiektu do zgodności z projektem i umową. Reasumując, usterki niezmniejszające wartości użytkowej i niepowodujące niemożliwości korzystania z obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, dotyczące realizacji zamówienia o dużym stopniu skomplikowania (za takie Izba poczytuje roboty budowlane związane z budową/przebudową stacji kolejowych), nie stanowią przeszkody do stwierdzenia jego należytego wykonania. Ponadto uwzględniono niekwestionowaną przez Odwołującego argumentację Zamawiającego związaną z czynnościami odbiorowymi na gruncie warunków kontraktowych FIDIC. Zgodnie z subklauzulą 10.1 wystawienie świadectwa przejęcia następuje po ukończeniu robót przewidzianych w kontrakcie, a możliwości takiej nie przeczy występowanie drobnych zaległych prac, czy wad których dokończenie (usunięcie) nie będzie miało znaczącego wpływu na użytkowanie robót zgodnie z przeznaczeniem. W konsekwencji, skoro – zgodnie z niezaprzeczonym stanowiskiem Zamawiającego – obiekt był eksploatowany po ukończeniu robót z nim związanych, a wykonawcy wystawiono świadectwo przejęcia, to także z tych powodów nie sposób twierdzić o nienależytym wykonaniu prac wskazanych w wykazie wykonanych robót. Sygn. akt: KIO 2204/15 Częściowo potwierdził się zarzut nieprawidłowej oceny wniosku Konsorcjum P, związany z przyznaniem mu 20 pkt za wskazane w pkt 5 wykazu wykonanych robót roboty budowlane na stacjach Toruń Główny i Bydgoszcz-Wschód (dowód wskazany w pkt 3.1.). Tytułem wstępu należy zauważyć, że konstrukcja relewantnego warunku udziału w Postępowaniu nie ograniczała wykonawców w możliwości wykazania wykonania robót budowlanych niewynikających bezpośrednio z dokumentacji projektowej dla danej inwestycji. W konsekwencji znaczenie, zarówno w płaszczyźnie oceny spełniania warunku udziału w Postępowaniu, jak i klasyfikacji punktowej złożonych wniosków, miały roboty budowlane rzeczywiście wykonane przez uczestnika Postępowania, o ile okoliczność ta mogła zostać przez Zamawiającego stwierdzona na podstawie dowodów przedstawionych przez wykonawcę. W ocenie składu orzekającego Przystępujący nie udowodnił, że we wspomnianym powyżej zakresie wykonywał prace wpisujące się w treść warunku udziału w Postępowaniu, tj. obejmujące budowę lub przebudowę w dwóch torach głównych zasadniczych i dwóch torach głównych dodatkowych nawierzchni, podtorza wraz z odwodnieniem i sieci trakcyjnej. Wniosków takich nie sposób bowiem wyciągnąć z przedstawionych przez niego dokumentów. Jakkolwiek załączone do akt postępowania odwoławczego poświadczenie z dnia 18 grudnia 2014 r. (dowód z pkt 3.5.1.) przeczy tezom odwołania, jakoby roboty w nim wskazane nie były prawidłowo ukończone przed upływem terminu składania wniosków o dopuszczenie do udziału w Postępowaniu oraz że wykonywane były przez innego wykonawcę w ramach odrębnego projektu i załączonym na tą okoliczność dowodom (patrz dowody z pkt 3.2.
- i 3.2.2.), tym niemniej z treści poświadczenia nie wynika ilu i jakich konkretnie torów na ww. stacjach kolejowych dotyczyły zrealizowane roboty budowlane. Poświadczenie pozwala natomiast na ustalenie, że wykonawcą powołanych w pkt 5 wykazu wykonanych robót prac na stacjach Toruń Główny i Bydgoszcz-Wschód był jeden z członków konsorcjum ubiegającego się o udzielenie przedmiotowego zamówienia, występujący wówczas pod firmą Porr (Polska) S.A., roboty były realizowane na rzecz Zamawiającego, nie zaś instytucji zamawiającej Tramwaj Fordon sp. z o.o., zostały one zrealizowane w ramach zadania „Zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych w ramach projektu POIiŚ 7.1 – 45 Polepszenie jakości usług przewozowych poprzez poprawę stanu technicznego linii kolejowej nr 18 Kutno-Piła na odcinku Toruń-Bydgoszcz od km 107,790 do km 159,420”, nie zaś zadania „Wykonanie robót budowlanych pn.: Budowa linii tramwajowej do dzielnicy Fordon z przebudową układu drogowego w ciągu ulic Fordońskiej, Lewińskiego, Akademickiej, Andersa i węzłem integracyjnym w obszarze stacji kolejowej Bydgoszcz- Wschód w Bydgoszczy”, a ich zakończenie miało miejsce w dniu 14 kwietnia 2014 r. Z uwagi na powyższe Izba uznała, że zawnioskowany przez Odwołującego dowód (wydruk wymieniony w pkt 3.2.3.) nie mógł stanowić potwierdzenia okoliczności podniesionych w odwołaniu, jako że dotyczył on właśnie projektu objętego wystawionym poświadczeniem. Zrealizowanie przez Konsorcjum P prac wpisujących się rodzajowo w treść warunku udziału w Postępowaniu nie mogło zostać również skutecznie wywiedzione z treści dokumentu stanowiącego dowód wskazany w pkt 3.5.
- Przystępujący wskazywał na fragmenty PFU obejmujące określone prace w torach głównych zasadniczych, których wykonanie per se miało świadczyć o realizacji wymaganych treścią warunku rodzajów robót także w zakresie torów głównych dodatkowych, tym niemniej nie potrafił określić których konkretnie torów i jakich rodzajów robót okoliczność ta miała dotyczyć. W konsekwencji, nawet jeśli – jak chciał Przystępujący – PFU stanowił jedynie punkt wyjścia dla ustalenia zakresu rzeczywiście wykonanych robót, to ich realizacja powinna być – jak wspomniano – stwierdzona przy pomocy dowodów, co jednak nie miało miejsca. Co więcej, z materiału dowodowego przedstawionego zarówno przez Odwołującego, jak i Zamawiającego wynikało, że roboty budowlane wykonywane na stacjach Toruń Główny i Bydgoszcz-Wschód obejmowały jedynie prace w dwóch torach głównych zasadniczych. Wniosek ów potwierdza zarówno dowód z pkt 3.4.
- (schematy ww. stacji kolejowych), jak i korespondencja poczty elektronicznej prowadzona z dyrektorem projektu obejmującego roboty na tych stacjach kolejowych (dowód z pkt 3.
- – korespondencja z dnia 13 października 2015 r.). Potwierdzają one, że prace realizowane były wyłącznie w torach nr 1 i 2 dla stacji Toruń Główny i 201 i 101, a także 202 i 102 dla stacji Bydgoszcz-Wschód, które to są torami głównymi zasadniczymi (status tych torów nie był okolicznością sporną). W konsekwencji, w powyższym zakresie potwierdził się zarzut naruszenia przez Zamawiającego art. 51 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 2a i art. 7 ust. 1 Pzp. Odmiennie natomiast należało ocenić kwestię zakresu prac wykonanych na stacji Strzelce Opolskie. Jakkolwiek z przywołanych przez Odwołującego dokumentów (IDW i PFU – dowody z pkt 3.2.
- oraz schemat tej stacji – pkt 3.4.1.) mogło wynikać, że zamówienie dotyczyło jedynie robót obejmujących tory nr 1 i 2, będące torami głównymi zasadniczymi (vide pkt 2.1.2.
- lit. a i b IDW – str. 5 oraz tabela 1.15, poz. 5 i 6 PFU – str. 36), tym niemniej wykonanie wymaganych treścią warunku robót w torach głównych dodatkowych zostało stwierdzone szeregiem innych dowodów. Okoliczność ta wynikała z korespondencji poczty elektronicznej z dyrektorem tego projektu (dowód z pkt 3.
- – korespondencja z dnia 20 października 2015 r.), dokumentacji fotograficznej przedstawionej nie tylko przez Przystępującego, ale i Odwołującego, na której uwidoczniono krzyżowanie się zakresów poszczególnych rodzajów prac na torach głównych zasadniczych i dodatkowych (dowody z pkt 3.4.
- i 3.5.2.), a nadto – w zakresie robót związanych z odwodnieniem – z dowodów wymienionych w pkt 3.5.
- i 3.5.
- W konsekwencji nie mógł potwierdzić się zarzut związany ze złożeniem przez Przystępującego nieprawdziwych informacji. Z treści uzasadnienia odwołania wynika bowiem, że zarzut ów dotyczył wyłącznie stacji kolejowej w Strzelcach Opolskich, co do której ustalono, że wykonane roboty budowlane odpowiadały wymogom określonym w treści warunku udziału w Postępowaniu. Mając na uwadze powyższe orzeczono, jak w pkt 1 i 2 sentencji. O kosztach postępowania odwoławczego (pkt 3 sentencji) orzeczono stosownie do jego wyniku, na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 Pzp oraz w oparciu o przepisy § 5 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 3 pkt 1 i 2 lit. b i § 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz.U.2010.41.238). Rozstrzygając o kosztach postępowania odwoławczego Izba miała na względzie, że przystępujący nie mieli możliwości zgłoszenia częściowych sprzeciwów wobec uwzględnienia przez zamawiającego niektórych zarzutów w złożonych odwołaniach, chociaż prezentowali stanowiska przeciwne do stron. Wprawdzie zarzuty w powyższym zakresie się potwierdziły, co oznacza że Zamawiający trafnie podzielił zapatrywania odwołujących, tym niemniej mogłoby to mieć znaczenie dla obciążenia kosztami przystępujących, gdyby dotyczyło uwzględnienia całości zarzutów odwołań. Przepisy Pzp, a także przywołane powyżej rozporządzenie wykonawcze nie przewidują jednak obciążenia kosztami postępowania odwoławczego wykonawcy, który przystąpił do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego w innej sytuacji, aniżeli złożenie sprzeciwu w razie uwzględnienia wszystkich zarzutów odwołania. Nie było również podstaw do stosunkowego rozdzielenia kosztów pomiędzy przystępujących (w zakresie zasadnie uwzględnionych zarzutów odwołań) i odwołujących (w zakresie zarzutów oddalonych). Przepisy o kosztach zostały zaprojektowane tak, że przewidują zawsze występowanie dwóch stron postępowania odwoławczego (odwołujący – zamawiający i interwenient przystępujący po jego stronie albo odwołujący i popierający go zamawiający, który odwołanie w całości uwzględnił – wnoszący sprzeciw wykonawca przystępujący po stronie zamawiającego) i przy przyjęciu takiego założenia skonstruowano przepisy dotyczące obciążania stron kosztami postępowania odwoławczego. Przewodniczący: ……………………………………….