Sygn. akt VIII U 895/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 grudnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Mariola Szmajduch Protokolant: Katarzyna Stefańczyk po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2015 r. w Gliwicach sprawy H. C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o prawo do emerytury na skutek odwołania H. C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 15 kwietnia 2015 r. nr (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu H. C. prawo do emerytury poczynając od (...) (-) SSO Mariola Szmajduch Sygn. akt. VIII U 895/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 15 kwietnia 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu H. C. prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym 60 lat. Powołując się na art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych organ rentowy wskazał, że ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999r. nie udowodnił żadnego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach wobec wymaganego 15 – letniego okresu takiej pracy. ZUS wskazał, że do pracy w szczególnych warunkach nie zaliczył ubezpieczonemu okresu zatrudnienia w (...) SA w K. od 1 czerwca 1993r. do 31 grudnia 1998r. z powodu wskazania w świadectwie pracy w szczególnych warunkach, że w tym czasie wykonywał zarówno prace konserwatora sieci wodociągowej jak i spawacza oraz pracy w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie (...) w Z. od 12 sierpnia 1974r. do 30 kwietnia 1993r. z powodu braku świadectwa pracy w szczególnych warunkach. W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany i przyznania mu prawa do spornego świadczenia. Podniósł, iż okresie od 12 sierpnia 1974r. do 24 maja 1982r. pracował jako monter instalacji wodno-kanalizacyjnych, od 25 maja 1982r. do 30 kwietnia 1993r. pracował jako spawacz, zaś w okresie od 1 czerwca 1993r. do 31 grudnia 1998r. jako monter sieci wodociągowej – spawacz. Odwołujący zarzucił, iż nazewnictwo zajmowanego stanowiska nie ma znaczenia dla oceny charakteru jego pracy, bowiem fatycznie w wymienionych okresach wykonywał pracę w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wymienione w Dziale V, poz. 1 oraz Dziale XIV, poz. 12 Wykazu A do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. ubezpieczony wskazał, że fakt wykonywania takiej pracy może udowodnić za pomocą zeznań świadków. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji. Sąd Okręgowy w Gliwicach ustalił: Ubezpieczony H. C. urodził się (...) Wiek 60 lat osiągnął (...) W dniu 2 lutego 2015r. ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie mu prawa do emerytury z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Zaskarżoną decyzją z dnia 15 kwietnia 2015r. (...) Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym 60 lat, z uwagi na brak wymaganego 15 – letniego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych. Ubezpieczony odwołał się od powyższej decyzji ZUS. ZUS ustalił, iż ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999r. posiada 26 lat, 1 miesiąc i 21 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Do pracy w warunkach szczególnych organ rentowy nie uwzględnił ubezpieczonemu żadnego okresu zatrudnienia. Do pracy w warunkach szczególnych organ rentowy nie uwzględnił ubezpieczonemu okresu zatrudnienia w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie (...) w Z. od 12 sierpnia 1974r. do 30 kwietnia 1993r. oraz w (...) SA w K. od 1 czerwca 1993r. do 31 grudnia 1998r. Sąd ustalił, iż ubezpieczony w okresie od 12 sierpnia 1974r. do 30 kwietnia 1993r. był zatrudniony w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie (...) w Z.. Zakład zajmował się kładzeniem rur wodociągowych, gazociągowych i kanalizacyjnych oraz ciepłociągów. Wykonywał usługi instalacyjne dla Urzędu Miasta oraz firm wodociągowych. Zatrudniał około 200 pracowników, którzy pracowali w brygadach 4-5 osobowych. W skład brygady wchodzili różni specjaliści: spawacz, operator koparki, monter, kopacz, czasami kierowca samochodu ciężarowego. Brygady zajmowały się wykopywaniem rowów, kładzeniem rur, podłączaniem do sieci i zakopywaniem. Ubezpieczony został zatrudniony na stanowisku kopacza. Zajmował się ręcznym wykopywaniem wykopów, zakładaniem rurociągów wodnokanalizacyjnych i zakopywaniem rowów. Wykopy kanalizacyjne miały co najmniej 1,5 m głębokości, zaś wodociągowe były głębsze. Po roku zmieniono mu stanowisko na montera instalacji wodno-kanalizacyjnych. Wykonywał te same obowiązki co poprzednio związane z kopaniem rowów, układaniem rur i równaniem terenu. Pracował w brygadach liczących od 4-7 osób, w zależności od wielkości rurociągów. Poza monterami rurociągów w brygadzie pracowało też od 1-3 spawaczy. W trakcie zatrudnienia w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie (...) w Z., w okresie od 10 stycznia 1975r. do 2 grudnia 1976r. odwołujący odbył zasadniczą służbę wojskową, po odbyciu której powrócił do pracy od 2 stycznia 1977r. na takie samo stanowisko pracy montera wodno-kanalizacyjnego i wykonywał te same obowiązki co wcześniej. W 1982r. ubezpieczony uzyskał uprawnienia spawalnicze. W lutym 1982r. ukończył kurs spawania elektrycznego, zaś w maju 1982r. kurs spawania gazowego. Z dniem 1 lipca 1982r. ubezpieczonemu powierzono obowiązki spawacza. Od tej pory zajmował się spawaniem rur o różnych średnicach, zarówno w wykopie jak i poza wykopem. Jedynie sporadycznie, kiedy brakowało ludzi, pomagał monterom przy ustawianiu i skręcaniu rur w wykopach. Taką pracę wykonywał ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy co najmniej 8 godzin dziennie. Praca ubezpieczonego zarówno na stanowisku montera jak i spawacza odbywała się w narażeniu na zmienne warunki atmosferyczne, związana była z pracą w głębokich wykopach sięgających nawet 3-4 metrów. Jako spawacz ubezpieczony został brygadzistą, jednak nie wpływało to na charakter jego pracy. Jako brygadzista nadal zajmował się spawaniem stale i w pełnym wymiarze czasu pracy a dodatkowo nadzorował pracowników brygady. Ubezpieczony nie otrzymywał dodatku szkodliwego a jedynie mleko. Zakład pracy uległ likwidacji. Ubezpieczony nie otrzymał świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach za powyższy okres. Taki charakter zatrudnienia ubezpieczonego w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie (...) w Z. potwierdzają świadkowie G. L. i K. G.. Świadek G. L. pracował jako spawacz w latach 1986 – 1993, czasami w jednej brygadzie z ubezpieczonym. Świadek K. G. pracował od 1976r., początkowo jako pracownik młodociany a następnie do maja 1993r. jako kierowca-mechanik. Od 1984r. był kierowcą dyrektora naczelnego i technicznego i spotykał ubezpieczonego podczas objazdów, które wykonywał kierownik techniczny co sobotę. Dalej Sąd ustalił, iż w okresie od 1 czerwca 1993r. do nadal H. C. jest zatrudniony w (...) SA w K.. Zakładowi temu podlega sieć wodociągowa tzw. magistralna, która obejmuje teren połowy R., całego Z., część G., część T. i gminę Z. oraz częściowo P.. Zakład zajmuje się konserwacją i eksploatacją sieci wodociągowej a podstawowym zadaniem jest usuwanie awarii. Od początku zatrudnienia tj. od 1 czerwca 1993r. ubezpieczony objął obowiązki konserwatora sieci wodociągowej i spawacza, które to obowiązki wykonuje do dziś. Zajmuje się zarówno pracami monterskimi związanymi z wymianą wodomierzy, uszczelnianiem, kładzeniem rur, wymianą przepustnic, jak i robotami spawalniczymi, polegającymi na spawaniu rur i innych elementów. Ubezpieczony pracuje zarówno w warsztacie, gdzie przygotowuje się elementy potrzebne do usunięcia awarii, kształtki, spawa i przycina części potrzebne do usunięcia awarii, jak i w terenie na budowie. Ubezpieczony bierze udział w usuwaniu awarii. Bierze udział przy zamknięciu terenu, wykopaniu wykopu i spawaniu rur. Musi wejść do wykopu, wyciąć rurę i przyspawać nowy fragment. Usuwanie awarii trwa od 8-24h. Poza awariami zajmuje się pracami związanymi z konserwacją sieci, co polega na czyszczeniu armatury, wymianie przerdzewiałych elementów. Trzeba wtedy wejść do studzienki na głębokości od 1,5 do 4 m. Dalsza kontrola wodociągu odbywa się na przejściu wzdłuż wodociągu. Prace konserwacyjne trwają 8h i są wykonywane tylko na sieci w terenie. Sąd ustalił, że połowę czasu zajmują ubezpieczonemu prace spawalnicze, a połowę prace monterskie. Sporadycznie ubezpieczony może być kierowany do odśnieżania, czy rozładowania towaru na magazynie. Taki charakter zatrudnienia ubezpieczonego w (...) SA w K. potwierdził świadek R. B. zatrudniony od 1974r. do nadal, który jest bezpośrednim przełożonym ubezpieczonego. W świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 14 stycznia 2015r. pracodawca wskazał, iż ubezpieczony w okresie od 1 czerwca 1993r. do 31 grudnia 1998r. wykonywał pracę monter konserwator sieci wodociągowej – spawacz, wymienioną w Dziale V, poz. 1 pkt 4 oraz Dziale XIV, poz. 12 pkt 1 i 2 Wykazu A stanowiącym załącznik nr 1 do zarządzenia Ministra Administracji (...) terenowej i Ochrony (...) z dnia 1 lipca 1983r. w sprawie stanowisk pracy resortu administracji gospodarki terenowej i ochrony środowiska, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach uprawniające do wcześniejszego przejścia na emeryturę oraz do wzrostu emerytury lub rent. Z charakterystyki stanowiska pracy z (...) SA w K. z dnia 14 lipca 2015r. wynika, że stanowisko montera konserwacji sieci wodociągowej – spawacza jest dwuzawodowe. Praca montera konserwatora sieci wodociągowej polega między innymi na wykonywaniu prac konserwacyjno-montcrskich i remontowych na sieci wodociągowej i w studzienkach wodomierzowych, usuwaniu awarii wodociągowych, czynnościach konserwacyjnych i zabezpieczających na zbiornikach wody, ręcznym wykonywaniu wykopów, doprowadzeniu terenu do stanu pierwotnego po zakończeniu prac remontowo -awaryjnych. Prace te wykonywane są na otwartej przestrzeni w zmiennych warunkach atmosferycznych, wymagają wymuszonej pozycji ciała, podnoszenia i przenoszenia materiałów nadto w narażeniu na hałas i drgania mechaniczne pochodzące od pracy obsługujących maszyn i urządzeń. Z kolei praca spawacza polega na spawaniu kształtek, rur, itp. elementów potrzebnych do eksploatacji wodociągów w ciągu dnia roboczego. Wykonywanie tej pracy powoduje narażenie na działanie pyłów nieorganicznych, związków chemicznych z dymów spawalniczych, promieniowanie cieplne i ultrafioletowe, hałas, obciążenia statyczne i dynamiczne narządów ruchu oraz zmienne warunki atmosferyczne na otwartej przestrzeni. Bezsporne było, że ubezpieczony posiada 26 lat, 1 miesiąc i 21 dni okresów składkowych i nieskładkowych, ukończył 60 lat życia z dniem (...) i nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego, akt osobowych ubezpieczonego z okresu zatrudnienia w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie (...) w Z. (k.24) oraz z okresu zatrudnienia w (...) Przedsiębiorstwie (...) w K. (k.27), charakterystyki stanowisk pracy ubezpieczonego w (...) Przedsiębiorstwie (...) w K. (k.26), zeznań świadków: G. L. (nagranie z rozprawy z dnia 23 września 2015r., min. 05.33 i n. k.37), K. G. (nagranie z rozprawy z dnia 23 września 2015r., min. 16.50 i n. k.37), R. B. (nagranie z rozprawy z dnia 3 grudnia 2015r., min. 02.27 i n. k.42) oraz przesłuchania ubezpieczonego (nagranie z rozprawy z dnia 23 września 2015r., min. 31.41 i n. k.37). Sąd uznał materiał dowodowy za kompletny i wiarygodny. Co do charakteru wykonywanej przez ubezpieczonego pracy, Sąd dał wiarę zeznaniom świadków, którzy pracowali razem z ubezpieczonym w spornych okresach zatrudnienia. Świadek G. L. pracował na takim samym stanowisku jak ubezpieczony w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie (...) w Z., w latach 1986 – 1993, czasami w jednej brygadzie z ubezpieczonym, natomiast świadek K. G. często widywał ubezpieczonego przy pracy, robiąc objazdy z kierownictwem. Z kolei charakter zatrudnienia ubezpieczonego w (...) SA w K. potwierdził świadek R. B., który jest bezpośrednim przełożonym ubezpieczonego. Świadkowie posiadają zatem szczegółową wiedzę na temat miejsca i charakteru wykonywanej przez odwołującego pracy. Zeznania te pokrywają się z wyjaśnieniami ubezpieczonego i znajdują potwierdzenie w jego aktach osobowych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 32 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2013r., poz. 1440 ze zm.) w powiązaniu z § 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.) ubezpieczonym mężczyznom urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r. będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przy pracach wymienionych w wykazie A, przysługuje prawo do emerytury w razie łącznego spełnienia następujących warunków:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.