Sygn. akt X GC 331/14 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 7 listopada 2013 roku, wniesionym w elektronicznym postępowaniu upominawczym do Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie, powód K. Ż., prowadzący d

§ 13

ust 2 umowy pozwana miała zapłacić powodowi wynagrodzenie za roboty prawidłowo wykonane do dnia rozwiązania umowy. Pozwana stanęła na stanowisku, że powód nie wywiązał się w terminie ze zleconych mu prac budowlanych, w związku z tym w dniu 14 sierpnia 2013 roku pozwana spółka rozwiązała umowę, dokonała inwentaryzacji prac i dokonała rozliczeń z powodem poprzez dokonanie potrącenia wynagrodzenia przysługującego powodowi z wierzytelnością pozwanej wynikającą z naliczonych kar umownych. W konsekwencji wierzytelność powódki została umorzona do kwoty 313.82 zł. Potrącenie nastąpiło w sprzeciwie od nakazu zapłaty w sprawie VI Nc+e (...). Z ostrożności procesowej strona pozwana wniosła o nieobciążanie kosztami procesu na podstawie art. 102 kpc. (sprzeciw k. 9 – 12) Postanowieniem z dnia 25 lutego 2014 roku Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie stwierdził skuteczne wniesienie sprzeciwu i utratę mocy nakazu zapłaty w całości oraz przekazał rozpoznanie sprawy do Sądu Okręgowego Kaliszu. (postanowienie k. 23) Postanowieniem z dnia 31 marca 2014 roku Sąd Okręgowy w Kaliszu stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu – Sądowi Gospodarczemu w Łodzi jako właściwemu rzeczowo i miejscowo. (postanowienie k. 26) Na rozprawie w dniu 9 listopada 2015 roku pełnomocnik powoda poparł powództwo. (e protokół k. 129 czas nagrania 00:13:49 – 00:15:14) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 12 lutego 2013 roku w K. pomiędzy (...) sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w K., jako zamawiającą a K. Ż. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą (...) jako wykonawca zawarta została umowa nr (...). Zamawiający w § 1 pkt 1 umowy oświadczył, że pełni rolę generalnego wykonawcy dla zadania inwestycyjnego pod nazwą „Budowa parku (...) wraz z zakupem i wyposażeniem”.

§ 1ust.

2 zamawiający zlecił a wykonawca przyjął do wykonania instalacje elektryczne w zakresie niskich prądów wyszczególnione w powołanym punkcie umowy oraz w paragrafie 1 ustęp 3 i 4. W § 5 pkt 1 strony ustaliły rozpoczęcie realizacji umowy na dzień 13 lutego 2013 roku zaś jej zakończenie do dnia 10 czerwca 2013 roku. (umowa k. 40 – 49)

§ 12ust.

1 umowy zamawiający zapłaci wykonawcy kary umowne:

1. a)w przypadku rozwiązania umowy z przyczyn zawinionych przez zamawiającego – 15 % wartości netto przedmiotu umowy;
2. b)w przypadku opóźnienia w dostarczeniu dokumentacji technicznej – 0,5% wartości netto przedmiotu umowy za każdy dzień opóźnienia;
3. c)w przypadku opóźnienia w przekazaniu terenu budowy - 0,5% wartości netto przedmiotu umowy za każdy dzień opóźnienia. W § 12 ust. 2 strony postanowiły, że wykonawca zapłaci zamawiającemu kary umowne:
4. a)w przypadku rozwiązania umowy z przyczyn leżących po stronie wykonawcy - 15 % wartości netto przedmiotu umowy;
5. b)w przypadku opóźnienia w zakończeniu przedmiotu umowy - 0,5% wartości netto przedmiotu umowy za każdy dzień opóźnienia;
6. c)w przypadku opóźnienia w usunięciu wad i usterek powstałych w okresie realizacji umowy albo w okresie gwarancji lub rękojmi - 0,5% wartości netto przedmiotu umowy za każdy dzień opóźnienia;
7. d)w przypadku stwierdzenia realizacji przedmiotu umowy przez podmiot trzeci działający na rzecz wykonawcy bez zgody zamawiającego – 1.000,00 zł kary za każdy ujawniony przypadek.

§ 12ust.

4 łączna wartość kar umownych nie może przekraczać 15 % wartości netto przedmiotu umowy, zaś w § 12 ust. 5 wykonawca wyraził zgodę na potrącenie należnych zamawiającemu kar umownych z przysługującego mu wynagrodzenia. (umowa k. 40 – 49) W myśl § 13 ust. 1 umowy zamawiający ma prawo do rozwiązania umowy w przypadku zaistnienia następujących zdarzeń:

1. a)wykonawca realizuje przedmiot umowy z naruszeniem przepisów prawa, postanowień umownych i zasad wynikających z wiedzy technicznej i nie stosuje się do wezwań zamawiającego do przywrócenia realizacji do stanu zgodnego z obowiązującymi normami i postanowieniami;
2. b)wykonawca opóźnia się z realizacją przedmiotu umowy powyżej 30 dni;
3. c)został złożony wniosek o postawienie wykonawcy w stan upadłości lub likwidacji;
4. d)wykonawca realizuje przedmiot umowy za pomocą podwykonawców. W przypadku rozwiązania umowy z przyczyn opisanych w ust 1 zamawiający miał zapłacić wykonawcy wynagrodzenie za roboty prawidłowo wykonane do dnia rozwiązania umowy, pomniejszone o wartość kar umownych, w tym także o wartość kar umownych za opóźnienie w usunięciu w terminie zaistniałych wad i usterek należnych za czas po rozwiązaniu niniejszej umowy - § 13 ust. 2. W ustępie 2 paragrafu 13 strony postanowiły, że wykonawca ma prawo do rozwiązania umowy w przypadku zaistnienia następujących zdarzeń:
5. a)zamawiający opóźnia się z zapłatą należności wykonawcy powyżej 30 dni;
6. b)został złożony wniosek o postawienie zamawiającego w stan upadłości lub likwidacji. W przypadku rozwiązania umowy z przyczyn opisanych w ust. 3 zamawiający zapłaci wykonawcy wynagrodzenie za roboty prawidłowo wykonane do dnia rozwiązania umowy, powiększone o wartość kar umownych - § 13 ust. 4. (umowa k. 40 – 49) Pismem z dnia 19 czerwca 2013 roku powód zwrócił się do pozwanej spółki o zawarcie aneksu do umowy nr (...) na wykonanie instalacji elektrycznej w zakresie niskich prądów, który to aneks będzie zakładał przesunięcie terminu zakończenia prac do 31 sierpnia 2013 roku z możliwością dalszych przesunięć terminu w przypadku zaistnienia dalszych opóźnień ze strony zamawiającego. Powód wskazał, że zamawiający postępuje niezgodnie z § 3 ust. 1 umowy, gdyż nie współdziała z wykonawcą w realizacji przedmiotu umowy, wskutek czego wywiązanie się przez wykonawcę z nałożonych nań obowiązków jest dalece utrudnione, a wręcz niemożliwe. W szczególności powód podkreślił, że zamawiający do dnia dzisiejszego nie przekazał wykonawcy frontu robót, co uniemożliwia kontynuowanie prac instalacyjnych. Wykonawca nie może bowiem podejmować dalszych czynności, które są stricte powiązane z pracami wykonywanymi przez zamawiającego. Powód wskazał, że nieprzedłużenie terminu do zakończenia prac instalatorskich objętych umową lub brak odpowiedzi w terminie 14 dni, zostanie uznane przez wykonawcę za zawinione działanie zamawiającego, skutkujące możliwością skorzystania z uprawnienia do rozwiązania umowy oraz naliczenia kary umownej z tego tytułu. (pismo powoda k. 96, 97, dowód doręczenia k, 98) W piśmie z dnia 14 sierpnia 2013 roku prokurent (...) sp. z o.o. R. K. poinformował K. Ż., że w związku z odstąpieniem z winy inwestora od umowy o wykonanie w systemie generalnego wykonawstwa zadania inwestycyjnego „Budowa parku (...) wraz z zakupem i wyposażeniem” – niniejszym odstępuje od umowy. Jednocześnie zwrócił się z prośbą o dokonanie, przy współudziale przedstawiciela zamawiającego, inwentaryzacji wykonanych prac do dnia 20 sierpnia 2013 roku. (pismo k. 50) Pismem z dnia 21 sierpnia 2013 roku powód zwrócił się do I.S.K.A. – jako do inwestora - z informacją, że pozwana spółka – jako generalny wykonawca – nie rozliczyła się w pełni z podwykonawcą za wykonane dotychczas prace, wskazując, że do zapłaty pozostaje kwota 61.063,82 zł. Jednocześnie powód zwrócił się z prośbą o przekazanie informacji na temat tego, kto skorzystał z uprawnienia do odstąpienia od umowy łączącej inwestora z pozwaną spółką, bowiem jako podwykonawca chciałby przeanalizować zaistniałą sytuację pod kątem odpowiedzialności generalnego wykonawcy. W odpowiedzi na powyższe pismo I. S.K.A. wskazał, że powód błędnie przyjął, że I. T. jest inwestorem, podczas kiedy jest jedynie przedstawicielem na budowie inwestora – Centrum (...) sp. z o.o. Poinformowano powoda, że oryginał jego pisma został przekazany inwestorowi. (pismo powoda k. 99, 100, odpowiedź I. T. k. 101) W dniu 21 października 2013 roku powód K. Ż. wystawił pozwanej spółce notę obciążeniową na kwotę 101.250,00 zł tytułem kary umownej naliczonej na podstawie umowy nr (...) z dnia 12 lutego 2013 roku w K. - § 12 ust. 1 lit. a), stanowiąca 15 % wartości netto. (nota obciążeniowa k. 52, dowód doręczenia k. 51) Pismem z dnia 29 listopada 2013 roku Prezes Zarządu K. M. K., w imieniu (...) sp. z o.o. sp. k-a, w odpowiedzi na notę obciążeniową, poinformował powoda K. Ż., że spółka (...) nie uznaje roszczenia powoda o zapłatę kary umownej w kwocie 101.250,00 zł z uwagi na brak podstaw do rozwiązania przez powoda umowy nr (...) z dnia 12 lutego 2013 roku z winy spółki (...). W załączeniu został powodowi odesłany oryginał noty obciążeniowej bez jej akceptacji. (pismo k. 94) Powód nie ma wiedzy dlaczego inwestor odstąpił od umowy z pozwanym. (zeznania powoda e-protokół k. 129 czas nagrania 00:11:05 – 00:12:36) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane dowody, które nie były przez strony kwestionowane. Podkreślić jednakże należy, iż powołane dokumenty stanowią jedynie dowód na okoliczność treści korespondencji mającej miejsce między stronami procesu a także pomiędzy powodem a spółkąI. S.K.A. W żadnym jednak razie korespondencja ta nie pozwala wnioskować o przyczynach rozwiązania umowy przez zamawiającego i, o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia, o podstawach do naliczania przez powoda pozwanemu kary umownej. Sąd pominął dowód z wnioskowanego przez pełnomocnika powoda i złożonego w dniu 13 listopada 2015 roku pisma procesowego Centrum (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością złożonego do sprawy (...) Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w P.. W ocenie Sądu analiza treści tego pisma zawiera jedynie stanowisko procesowe pozwanego inwestora, w którym kwestionuje od legitymację procesową czynną powoda podnosząc, że powód nie został inwestorowi prawidłowo zgłoszony jako podwykonawca, jak również kwestionując jakość i terminowość prac wykonywanych przez powoda. A zatem, pismo to nie zawiera żadnych informacji na temat przyczyn rozwiązania umowy przez inwestora z pozwaną spółką (...), a nawet gdyby takie informacje zawierało, byłby to jedynie dowód na okoliczność, że inwestor w procesie przeciwko sobie wytoczonym prezentuje określone stanowisko. Pismo procesowe nie może bowiem stanowić dowodu na okoliczność rzeczywistych przyczyn rozwiązania umowy. Dowód z przesłuchania pozwanego w charakterze strony został pominięty, z uwagi na nieusprawiedliwione niestawiennictwo przedstawicieli pozwanej spółki na rozprawie w dniu 9 listopada 2015 roku. Sąd zważył, co następuje: Powództwo podlegało oddaleniu w całości, jako nieudowodnione.

art. 483 § 1 k.c. można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna). W przedmiotowej sprawie w umowie nr (...) z dnia 12 lutego 2013 roku, w § 12 ust. 1 lit. a strony postanowiły, że zamawiający (...) sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w K. - zapłaci wykonawcy - K. Ż. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą (...), karę umowną w przypadku rozwiązania umowy z przyczyn zawinionych przez zamawiającego – 15 % wartości netto przedmiotu umowy.

art. 6 kc ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Z kolei art. 232 zd. 1 kpc stanowi, że strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. W przedmiotowej sprawie zrealizowane zostały wszystkie wnioski dowodowe powoda, który ograniczył się do wnioskowania o przeprowadzenie dowodów z załączanych dokumentów oraz dowodu z przesłuchania powoda w charakterze strony. Podkreślić należy, iż strona pozwana zaprzeczyła twierdzeniom powoda o zasadności naliczenia kary umownej. A zatem na powodzie ciążył obowiązek wykazania, że do rozwiązania umowy doszło z przyczyn zawinionych przez zamawiającego. W ocenie Sądu okoliczność ta nie została należycie wykazana. Oceniając zgormadzony materiał dowodowy uznać należy, iż przyczyna rozwiązania umowy pozostała nieznana, co przyznał powód w swych zeznaniach w charakterze strony. Pozwana spółka nie zaprzeczyła treści pisma z dnia 14 sierpnia 2013 roku, w myśl którego prokurent (...) sp. z o.o. R. K. poinformował K. Ż., że w związku z odstąpieniem z winy inwestora od umowy o wykonanie w systemie generalnego wykonawstwa zadania inwestycyjnego „Budowa parku (...) wraz z zakupem i wyposażeniem” – niniejszym odstępuje od umowy. A zatem z treści pisma wnioskować należy, że (...) jako przyczynę rozwiązania umowy podała przyczyny leżące po stronie inwestora. W ocenie Sądu dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było zatem konieczne wykazanie przyczyn, dla których inwestor rozwiązał umowę (o ile rzeczywiście to uczynił, bo na wskazaną okoliczność również brak jest stosownych dowodów) z generalnym wykonawcą. Wzajemna korespondencja stron nie jest dostatecznym dowodem na powyższą okoliczność, zwłaszcza, że z jej treści wynika, że wszystkie trzy podmioty tj. podwykonawca, generalny wykonawca i inwestor wzajemnie obarczają siebie odpowiedzialnością za nienależyte wykonanie umowy. W szczególności dowodem na rozwiązanie umowy z przyczyn leżących po stronie zamawiającego nie jest pismo powoda z dnia 19 czerwca 2013 roku. Wynika z niego, że powód sygnalizował pozwanej spółce, że jego zdaniem dopuszcza się ona opóźnień w wydaniu frontu robót, jednakże data pisma wyraźnie wskazuje, że zostało ono sporządzone już po planowanym terminie zakończenia prac. A zatem powstaje wątpliwość, dlaczego powód przez cztery miesiące prac nie monitował pozwanej spółki o przyspieszenie jej zakresu prac. Nie wiadomo także czy powód skorzystał z przewidzianej § 12 ust. 1 lit. c umową możliwości naliczenia kary umownej w przypadku opóźnienia w przekazaniu terenu budowy. Wobec powyższego, w zdaniem Sądu, bez zbadania dokumentów źródłowych, takich jak np. dziennik budowy, protokoły odbiorów (częściowe i końcowy), wystawiane faktury i ewentualnie opinia biegłego ds. budownictwa itp. ocena przyczyn rozwiązania umowy jest niemożliwa – a takich wniosków dowodowych powód nie zgłosił. Reasumując, Sąd uznał, że powód nie wykazał, iż do rozwiązania umowy doszło z przyczyn zawinionych przez zamawiającego, a tylko takie przyczyny

umową stron uprawniały powoda do naliczenia (i dochodzenia w niniejszym procesie) kar umownych. Okoliczności leżące po stronie inwestora (np. jego sytuacja ekonomiczna lub inne) nie zostały przez strony umowy przewidziane jako podstawa naliczania kar umownych. Z tych względów Sąd oddalił powództwo w całości. Z: Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powoda, zaś pełnomocnikowi pozwanego po uzupełnieniu braków formalnych wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia. 14 grudnia 2015 roku SSR (del.) Katarzyna Barańska