8 umowy dodatkowe zabezpieczenie kredytu do czasu, gdy saldo zadłużenia z tytułu udzielonego kredytu stanie się równe lub niższe niż 492 560zł, stanowiło ubezpieczenie kredytów hipotecznych z niskim udziałem kredytobiorcy na podstawie umowy zawartej przez Bank (...) S.A. z (...) S.A. Pozwany został zobowiązany do zwrotu bankowi kosztów ubezpieczenia w kwocie 4585zł za pierwszy 36-miesięczny okres trwania ochrony ubezpieczeniowej (§9 ust. 9 umowy). W przypadku gdy w ciągu okresu 36 miesięcy ochrony ubezpieczeniowej saldo zadłużenia z tytułu udzielonego kredytu nie stanie się równe lub niższe niż 492 560zł, pozwany został zobowiązany do zwrotu kosztów ubezpieczenia za kolejny 36-miesięczny okres udzielonej bankowi przez (...) S.A. ochrony ubezpieczeniowej, o czym kredytobiorca miał zostać poinformowany pisemnie przez bank (§9 ust. 10 umowy). W § 11 ust. 3 i 4 umowy postanowiono, że umowa mogła zostać rozwiązana za porozumieniem stron lub wypowiedziana w formie pisemnej przez każdą ze stron z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia, przy czym bank mógł wypowiedzieć umowę w przypadku niedotrzymania przez kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu, w szczególności w zakresie sposobu i terminu spłaty kredytu. Dowód: umowa kredytu hipotecznego nr (...) – k. 5-7. W dniu 19 lipca 2010r. pomiędzy (...) S.A. z siedzibą we W., jako ubezpieczycielem, a Bankiem (...) S.A. z siedzibą w W. została zawarta umowa ubezpieczenia niskiego wkładu portfela kredytów hipotecznych, których docelowym zabezpieczeniem jest wpis hipoteki na nieruchomości, udzielanych przez bank osobom fizycznym.
1 umowa ta określa warunki, na jakich ubezpieczyciel udziela bankowi ochrony ubezpieczeniowej na wypadek powstania szkody, wskutek zajścia zdarzenia ubezpieczeniowego dla części kredytów stanowiących brakujący wymagany wkład finansowy kredytobiorców, w kredytach udzielanych osobom fizycznym, przy czym umowa ta dotyczy ubezpieczenia kredytów udzielonych przez Bank (...) S.A, dla których wniosek o kredyt został złożony w terminie do dnia 17 września 2009r. włącznie. W umowie wskazano, że szkodą jest kwota wierzytelności banku z tytułu części kredytu objętego ochroną ubezpieczeniową, niespłacona przez kredytobiorcę pomimo upływu okresuwypowiedzenia umowy kredytu, ustalona na dzień wypłaty odszkodowania, obejmująca m.in. kwotę niespłaconej i wymagalnej części kapitału kredytu (podlegającej ubezpieczeniu z tytułu niskiego wkładu) na ostatni dzień okresu wypowiedzenia umowy kredytu. Strony tej umowy postanowiły, że odszkodowanie obejmuje kwotę odpowiadającą wysokości poniesionej przez bank szkody, wyrażonej w złotych, nie przekraczającą sumy ubezpieczenia, a suma ubezpieczenia oznacza kwotę stanowiącą górną granicę odpowiedzialności ubezpieczyciela, nie większą niż 50% wartości nieruchomości stanowiącej docelowe zabezpieczenie spłaty kredytu, przy czym kwota sumy ubezpieczenia zmienia się w okresie ubezpieczenia wraz ze zmianą salda kredytu do chwili, w której wskaźnik LTV będzie równy minimalnemu wskaźnikowi LTV. W umowie ustalono, że zdarzenie ubezpieczeniowe oznacza brak spłaty części kredytu, o której mowa w § 2 ust. 1 umowy w sytuacji, kiedy po upływie okresu wypowiedzenia umowy kredytu, dokonanego w sytuacji i na warunkach określonych niniejszą umową, kredytobiorca ma wobec banku zadłużenie z tytułu części kredytu objętej ubezpieczeniem, przy czym za dzień powstania zdarzenia ubezpieczeniowego uważa się dzień, w którym upłynął okres wypowiedzenia umowy kredytu. Wskazano także, że LTV oznacza wyrażony procentowo stosunek kwoty kredytu do wartości nieruchomości stanowiącej/-ych przedmiot zabezpieczenia hipotecznego kredytu, w trakcie okresu kredytowania wskaźnik ten stanowi stosunek salda kredytu do wartości nieruchomości, a minimalny wskaźnik LTV oznacza poziom wskaźnika LTV określony w regulacjach banku, powyżej którego kredyt podlega ochronie ubezpieczeniowej na mocy niniejszej umowy (pkt. 7 lit. a, 8, 9, 13, 15 i 16).
1 umowy przedmiotem ubezpieczenia jest ryzyko braku spłaty części kredytu udzielonego przez bank, stanowiącej różnicę pomiędzy aktualnym (na dzień zgłoszenia do ubezpieczenia) saldem kredytu a iloczynem minimalnego wskaźnika LTV i wartości nieruchomości. Stosownie do §3 ust. 1 umowy okres ubezpieczenia (odpowiedzialności ubezpieczyciela) rozpoczyna się z pierwszym dniem miesiąca, w którym dany kredyt został zgłoszony do ubezpieczenia, zaś kończy się z upływem pełnych 36 miesięcy kalendarzowych, licząc od miesiąca, w którym rozpoczął się okres ubezpieczenia, z zastrzeżeniem ust. 2 oraz pkt b, z upływem odpowiednio do 35 miesięcy kalendarzowych, licząc od miesiąca, w którym rozpoczął się okres ubezpieczenia dla kredytów, które zostają zgłoszone pierwszy raz do ubezpieczenia na podstawie umowy, a dla których okres ubezpieczenia powinien rozpocząć się w okresie od czerwca 2009 r. do czerwca 2010 r. oraz z zastrzeżeniem ust. 2 (pkt b), z dniem, w którym wskaźnik LTV zrówna się z minimalnym wskaźnikiem LTV (pkt c), lub z dniem powstania zdarzenia ubezpieczeniowego (pkt d), lub w dniu, w którym bank zaspokoi w pełni swoje roszczenie z tytułów, o których mowa w § 2 ust. 8 umowy lub też w jakikolwiek inny sposób dojdzie do zaspokojenia wierzytelności przysługującej bankowi z tytułu części kredytu objętego ubezpieczeniem (pkt e), w zależności od tego, które zdarzenie nastąpi pierwsze. Ponadto w §3 ust. 2 postanowiono, że jeżeli po upływie okresu ubezpieczenia, o którym mowa w ust. 1 lit. a lub b, wskaźnik LTV na ostatni dzień roboczy ostatniego miesiąca ochrony ubezpieczeniowej będzie wyższy niż minimalny wskaźnik LTV, z zastrzeżeniem, że w przypadku kredytów indeksowanych do walut obcych w celu wyliczenia wskaźnika LTV saldo kredytu przeliczane jest po kursie sprzedaży dewiz danej waluty obowiązującym w banku w ostatnim dniu roboczym ostatniego miesiąca ochrony ubezpieczeniowej, pod warunkiem opłacenia składki
postanowieniami umowy, ubezpieczenie jest automatycznie przedłużane na kolejne 36 miesięczne okresy ubezpieczenia, o ile wcześniej nie zajdą przesłanki wygaśnięcia odpowiedzialności ubezpieczyciela
apisami ust. 1 lit. c-e, z zastrzeżeniem, że łączny okres ubezpieczenia nie może przekroczyć 180 miesięcy, licząc od miesiąca, w którym
ust. 1 rozpoczął się okres ubezpieczenia u ubezpieczyciela (ust. 2). Umowa ta została zawarta na czas nieokreślony z możliwością jej rozwiązania przez każdą ze stron z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia, ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego (§ 4 ust. 1). W § 6 ust. 6 umowy postanowiono, że w przypadku wysłania do kredytobiorcy monitu w sprawie opóźnień w spłacie rat oraz wypowiedzenia umowy kredytowej, bank zobowiązany jest do poinformowania kredytobiorców wraz z wysłaniem pierwszego monitu oraz powtórnie przy wysłaniu wypowiedzenia kredytu, o zmianie dotychczasowego ubezpieczyciela na (...) S.A. w zakresie ubezpieczenia spłaty niskiego wkładu. Zgodnie natomiast z § 7 pkt 9 w przypadku nie dochowania przez bank postanowień określonych w §6 ust. 6 odpowiedzialność ubezpieczyciela jest wyłączona.
umową za dzień powstania szkody uważa się dzień, w którym upłynął okres wypowiedzenia umowy kredytu (§ 8 ust. 1). Dowód: umowa ubezpieczenia niskiego wkładu portfela kredytów hipotecznych z dnia 19.07.2010 r. – k. 42-
3 pkt 7 umowy ubezpieczenia, iż szkoda wynosi 307850zł, a kwota zadłużenia na dzień upływu okresu wypowiedzenia to 897678zł 09gr (248039,04 CHF). W umowie ubezpieczenia ustalono zaś, że odszkodowanie obejmuje kwotę odpowiadającą wysokości poniesionej przez bank szkody, wyrażonej w złotych, nie przekraczającą sumy ubezpieczenia, a suma ubezpieczenia oznacza kwotę stanowiącą górną granicę odpowiedzialności ubezpieczyciela, nie większą niż 50% wartości nieruchomości stanowiącej docelowe zabezpieczenie spłaty kredytu, przy czym kwota sumy ubezpieczenia zmienia się w okresie ubezpieczenia wraz ze zmianą salda kredytu do chwili, w której wskaźnik LTV będzie równy minimalnemu wskaźnikowi LTV. Strona powodowa przyjęła, że wartość nieruchomości to kwota 615700zł wskazana w §2 umowy o kredyt hipoteczny, a zatem 50% tej kwoty to 307850zł i w tej wysokości odszkodowanie wypłaciła Bankowi (...) S.A. W umowie ubezpieczenia wskazano nadto, że LTV oznacza wyrażony procentowo stosunek kwoty kredytu do wartości nieruchomości stanowiącej przedmiot zabezpieczenia hipotecznego kredytu, przy czym w trakcie okresu kredytowania wskaźnik ten stanowił stosunek salda kredytu do wartości nieruchomości, a minimalny wskaźnik LTV oznaczał poziom wskaźnika LTV określony w regulacjach banku, powyżej którego kredyt podlega ochronie ubezpieczeniowej na mocy niniejszej umowy. Istotne zatem było ustalenie, czy w niniejszej sprawie poziom LTV był taki, iż
regulacjami Banku (...) S.A. kredyt w chwili upływu okresu wypowiedzenia nadal podlegał ochronie ubezpieczeniowej. Zdaniem Sądu na takie ustalenie pozwala porównanie kwoty niespłaconego kredytu w dniu upływu okresu wypowiedzenia, tj. 897678zł 09gr z kwotą wskazaną §9 ust. 8 umowy o kredyt hipoteczny, tj. 492 560zł, do czasu bowiem, gdy saldo kredytu było wyższe od tej kwoty bank wymagał dodatkowego zabezpieczenia, którym było właśnie ubezpieczenie kredytów hipotecznych z niskim udziałem własnym kredytobiorcy. Skoro bank do momentu spłaty kredytu do tej kwoty wymagał ww zabezpieczenia, to ona stanowi iloczyn minimalnego wskaźnika LTV i wartości nieruchomości, o którym stanowi §2 ust. 1 umowy ubezpieczenia niskiego wkładu portfela kredytów hipotecznych. Pozwany w dniu upływu wypowiedzenia nie spłacił zaś kapitału do tej kwoty, a zatem kredyt ten nadal objęty był ochroną ubezpieczeniową udzieloną przez stronę powodową Bankowi (...) S.A. Suma ubezpieczenia została nadto wskazana w systemowym potwierdzeniu ochrony ubezpieczeniowej. Wynosiła ona w odniesieniu do umowy kredytowej zawartej między bankiem a pozwanym 403186zł 60gr. W dniu wypowiedzenia kredytu niespłacony kapitał w PLN wynosił zaś 897678zł 09gr. Skoro jednak suma ubezpieczenia nie mogła być większa niż 50% wartości nieruchomości, strona powodowa wypłaciła Bankowi (...) S.A. tytułem odszkodowania kwotę 307850zł dochodzoną pozwem. Pozwany podniósł nadto, iż strona powodowa nie wykazała, aby kredyt udzielony pozwanemu przez ww bank objęty był ochroną ubezpieczeniową. Umowa ubezpieczenia z dnia 19.07.2010r. zawarta została na czas nieokreślony, a okres ubezpieczenia ustalono w jej §3. Był on automatycznie przedłużany na kolejne 36 miesięcy pod warunkami ustalonymi w umowie. To, że warunki te zostały spełnione wynika z systemowego potwierdzenia ochrony ubezpieczeniowej. Nieprawdopodobne jest przy tym, aby strona powodowa wypłaciła bankowi odszkodowanie, jeśliby nie uiścił on wymaganej składki, od której zapłaty uwarunkowane było objęcie kredytu ochroną ubezpieczeniową na dalszy okres. Wbrew stanowisku pozwanego, strona powodowa wykazała także, iż w sprawie nie wystąpiły okoliczności wskazane w §7 pkt 9 umowy ubezpieczenia. Wraz z pismem przygotowawczym z dnia 13.11.2015r. strona powodowa złożyła zaś ostateczne wezwanie do zapłaty, doręczone pozwanemu w dniu 3.07.2014r, w którym bank poinformował pozwanego, że zmianie uległ ubezpieczyciel w zakresie spłaty niskiego wkładu finansowego kredytobiorcy. Informację taką zawierało także wypowiedzenie umowy kredytu. Strona powodowa swoje roszczenie wywodziła z art. 828§1 kc, w myśl którego jeżeli nie umówiono się inaczej, z dniem zapłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela roszczenie ubezpieczającego przeciwko osobie trzeciej odpowiedzialnej za szkodę przechodzi z mocy prawa na ubezpieczyciela do wysokości zapłaconego odszkodowania. W przepisie tym mowa jest zatem o tzw. subrogacji ustawowej, czyli o przejściu na ubezpieczyciela roszczeń regresowych z mocy ustawy, a nie z mocy umowy. Zastrzeżenie zawarte w tym przepisie może być rozumiane jedynie w taki sposób, że umowa ubezpieczenia może wyłączyć przejście roszczenia regresowego przysługującego ubezpieczonemu na ubezpieczyciela. W stosunku do stron umowy kredytowej strona powodowa była zatem osobą trzecią, która spłaciła wierzyciela i w myśl art. 518§1 pkt 4 kc nabyła spłaconą wierzytelność do wysokości dokonanej spłaty (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16.12.2003r, II CK 330/02, Lex nr 151632, wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 7.11.2013r, I ACa 479/13, Lex nr 1415888). Z umowy o kredyt hipoteczny z dnia 13.08.2008r. nie wynika przy tym, by bank nie był uprawniony do dokonania przelewu wymagalnej wierzytelności, przysługującej mu przeciwko kredytobiorcy. Skoro mógł on dokonać przelewu wierzytelności, to mógł również zaspokoić swoje roszczenie poprzez spełnienie świadczenia przez ubezpieczyciela, który na podstawie art. 518 §1 pkt 4 kc wstąpił w tym zakresie w prawa zaspokojonego wierzyciela. Wstępując w prawa wierzyciela, strona powodowa mogła żądać od pozwanego świadczenia zwrotnego w granicach wypłaconego bankowi świadczenia, co też w toku procesu wykazała. Pozwany wniósł o rozłożenie zasądzonej kwoty na raty na podstawie art. 320 kpc. Ze sprzeciwu od nakazu zapłaty wynika, że pozwany nie wiedział o zmianie ubezpieczyciela, był przekonany o tym, że korzysta z ochrony ubezpieczeniowej, a ochrona ta okazała się pozorna. Okoliczności te w ocenie Sądu nie uzasadniają jednak rozłożenia świadczenia należnego stronie powodowej na raty. Po pierwsze pozwany został zawiadomiony o zmianie ubezpieczyciela i to - jak wskazano - dwukrotnie. Po wtóre zaś umowa ta stanowiła dla banku dodatkowe zabezpieczenie spłaty kredytu w sytuacji, gdy pozwany nie dysponował wkładem własnym. Jeśli pozwany rzeczywiście był w błędzie, co do treści tej umowy, to nie na skutek działań strony powodowej. Pozwany wraz z żoną osiągają łącznie dochód w kwocie 13000zł netto miesięcznie, nadto pozwany jest właścicielem nieruchomości zabudowanej, jednak ciąży na nim zobowiązanie z tytułu kredytu także wobec Banku (...) S.A. Ponieważ stroną powodową jest ubezpieczyciel, a nie bank, niezasadne byłoby rozłożenia dochodzonej kwoty na raty. Z uwagi na wysokość dochodzonego roszczenia, rozłożenie na raty spowodowałoby bowiem, iż strona powodowa uzyskałaby wypłacone odszkodowania po upływie znacznego okresu czasu, a nie jest ona instytucją prowadzącą działalność kredytową. Zważywszy na dochód pozwanego, pozwany powinien zatem rozważyć celem spłaty zadłużenia zaciągnięcie kolejnego kredytu. Strona powodowa od dochodzonej pozwem kwoty żądała zasądzenia odsetek ustawowych od dnia 1.02.2015r. Pozwany przyznał, że wypowiedzenie umowy kredytu z dnia 22.08.2014r. zostało mu doręczone, a zatem w chwili nabycia wierzytelności na podstawie art. 518§1 pkt 4 kc, świadczenie było już wymagalne. To nie przepis art. 455 kc określał bowiem termin jego spełnienia, a postanowienia umowy kredytowej. Treść stosunku zobowiązaniowego łączącego strony w zakresie terminu świadczenia nie uległa zmianie w związku z nabyciem wierzytelności przez ubezpieczyciela. Z tej też przyczyny na podstawie art. 481§1 kc Sąd zasądził od kwoty 307850zł odsetki ustawowe od dnia 1.02.2015r. do dnia zapłaty. Mając powyższe na względzie, na podstawie powołanych przepisów Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach procesu rozstrzygnięto na podstawie art. 98§1 i 3 kpc. Zasądzona kwota 22610zł kosztów procesu obejmowała: 15393zł opłaty od pozwu, 7200zł wynagrodzenia pełnomocnika procesowego oraz 17zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Okoliczność, iż dopiero w toku procesu pozwany miał możliwość zapoznania się z treścią umowy ubezpieczenia niskiego wkładu portfela kredytów hipotecznych, nie uzasadnia zastosowania w sprawie art. 102 kpc. Pozwany bowiem po doręczeniu mu odpisu umowy zakwestionował swoją odpowiedzialność, a zatem nawet gdyby zapoznał się z nią przed wniesieniem pozwu, nie miałoby to wpływu na przyjętą przez pozwanego linię obrony.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.