Sygn. akt III AUa 839/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 kwietnia 2015 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Barbara Białecka (spr.) Sędziowie: SSA Jolanta Hawryszko SSA Zofia Rybicka - Szkibiel Protokolant: St. sekr. sąd. Katarzyna Kaźmierczak po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2015 r. w Szczecinie sprawy M. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o przyznanie emerytury na skutek apelacji ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 lutego 2013 r. sygn. akt VI U 702/12
- zmienia zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu M. W. prawo do emerytury od dnia 13 maja 2012r.
- zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. na rzecz M. W. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu za postępowanie apelacyjne i kasacyjne. SSA Zofia Rybicka - Szkibiel SSA Barbara Białecka SSA Jolanta Hwryszko Sygn. akt III AUa 839/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 23.05.2012 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił M. W. prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym przewidzianego dla pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach, gdyż w ocenie organu rentowego ubezpieczony mimo udowodnienia 26 lat, 6 miesięcy i 5 dni ogólnego stażu ubezpieczeniowego, według stanu na dzień 1.01.1999r. nie udokumentował co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Z treści decyzji wynika, że organ rentowy uznał 10 lat, 1 miesiąc i 16 dni pracy w szczególnych warunkach. W odwołaniu od powyższej decyzji M. W. wskazał, że spełnił wszystkie warunki przyznania prawa do emerytury, w tym wymagany okres pracy w warunkach szczególnych. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 27.02.2013r. oddalił odwołanie. Sąd I Instancji ustalił, że M. W., ur. (...), w dniu 13.04.2012r. wystąpił z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury, nie był członkiem OFE, a stosunek pracy rozwiązał dnia 30.04.2012 roku. Przed organem rentowym udowodnił łącznie staż ubezpieczeniowy wynoszący: 26 lat, 1 miesiąc i 20 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Ubezpieczony pracował w warunkach szczególnych w następujących zakładach pracy:
- (...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) od dnia 16.09.1980 roku do dnia 31.03.1991 roku, jako operator żurawia,
- Przedsiębiorstwie Usług (...) w G. od 01.07.1993 roku - 31.01.1994 roku, jako operator żurawia wieżowego,
- (...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...), od 7.03.1975 roku do 2.10.1975 roku jako kierowca ciągnika oraz od 23.12.1977 roku do 31.08.1979 roku, jako operator żurawia wieżowego,
- Zakładzie (...) prowadzonym przez J. B. w G. w okresach 26.11.1990 do 20.02.1991, od 22.05.1991 do 31.12.1991 roku, od 04.03.1992 do 31.12.1992, w charakterze operatora dźwigu. Ubezpieczony korzystał z urlopów bezpłatnych w okresach: 21.02.1991-21.05.1991, 01.01.1992-03.03.1992,01.01.1993-28.02.
- W oparciu o powyższe wskazane ustalenia faktyczne Sąd Okręgowy uznał, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie i wskazał na przepisy art. 184 ust. 1, ust. 2 w zw. z art. 32 ust. 1, ust. 2 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity opubl. w Dz. U. z 2013 roku, poz. 1140, ze zm.) - zwaną dalej ustawą emerytalną – w zw. z § 2 ust. 1, § 3 i § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983r., Nr 8, poz. 43 ze zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 7 lutego 1983r. - jednocześnie przytaczając ich treść. W ocenie Sądu Okręgowego ubezpieczony nie wykazał, aby spełnił wymóg posiadania co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach, przy bezspornej okoliczności, że pracował w tych warunkach przez okres 10 lat, 8 miesięcy i 16 dni. Ubezpieczony w niniejszym postępowaniu dowodził wykonywania pracy w warunkach szczególnych w okresie od 07.03.1975 roku do 31.08.1979 roku w (...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w G., od 01.11.1970 roku do 15.01.1971 roku i od 15.05.1971 roku do 12.02.1974 roku w Kółku Rolniczym w K., Zakładzie (...) prowadzonym przez J. B. w G. od 26.11.1990r. do 28.02.1993r . Sąd Okręgowy uwzględnił częściowo okresy pracy wykazywane przez ubezpieczonego. Sąd dał wiarę dowodom z dokumentów oraz dowodom z zeznań świadków, lecz nie doprowadziły one do poczynienia ustaleń i rozważań prowadzących do uwzględnienia roszczenia ubezpieczonego. Na podstawie dokumentów w aktach osobowych, dokumentów w aktach ZUS oraz zeznań świadków uznał, że ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował w warunkach szczególnych w (...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w G. jako operator żurawia wieżowego od 23.12.1977r roku do 31.08.1979 roku. Ubezpieczony nie wykazał wcześniejszej daty pracy w warunkach szczególnych. Sąd Okręgowy podał, że świadek F. B.
(1)nie pamiętał od jakiej daty ubezpieczony był operatorem. Świadek zeznał, że ubezpieczony został skierowany na kurs i był operatorem. Świadek T. G. zeznał, że poznał ubezpieczonego, gdy ten już był operatorem żurawia. Świadek J. S.
(1)pracował z ubezpieczonym w tym przedsiębiorstwie od roku 1978 roku , zatem jego zeznania potwierdziły już okres po uzyskaniu uprawnień operatora żurawia wieżowego. Świadek J. S.
(2)zeznał, że ubezpieczony przyuczał się do zawodu, pracując z drugim operatorem. Przyuczanie trwało około pół roku, a następnie zakład kierował pracownika na kurs. Mając na uwadze powyższe dowody Sąd I instancji uznał, że ubezpieczony pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako operator żurawia wieżowego od uzyskania uprawnień. Świadkowie F. B., T. G., J. S. oraz S. S.
(1)potwierdzili stały charakter i pełny wymiar pracy ubezpieczonego w warunkach szczególnych po uzyskaniu uprawnień, czyli od 23.12.1977 roku do 31.08.1979 roku ( 1 rok, 8 miesięcy i 9 dni). Wcześniejszy okres pracy ubezpieczonego podczas przyuczania się do zawodu, w którym ubezpieczony obserwował pracę doświadczonego operatora i wykonywał lżejsze prace, zdaniem tego Sądu, nie może zostać zaliczony, bowiem brak w takiej sytuacji stałości i pełnego wymiaru pracy w warunkach szczególnych. Zatem okresu przed uzyskaniem przez ubezpieczonego uprawnień nie uwzględnił. Ocenę pracy operatora żurawia wieżowego, od 23.12.1977 roku do 31.08.1979 roku, jako pracy w warunkach szczególnych Sąd Okręgowy dokonał na podstawie zapisów w dziale V - pkt 3 załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. nr 8 poz.43 ze zm.), w którym wymienia się prace maszynistów ciężkich maszyn budowlanych lub drogowych. Sąd Okręgowy uwzględnił ubezpieczonemu okresy pracy w Zakładzie (...) prowadzonym przez J. B. w G. w okresach 26.11.1990 do 20.02.1991, od 22.05.1991 do 31.12.1991 roku, od 04.03.1992 do 31.12.1992, w charakterze operatora dźwigu. Charakter pracy ubezpieczonego potwierdziły dokumenty w aktach osobowych wskazujące na stanowisko operatora oraz zeznania świadków. Świadek J. B., R. K. i świadek S. J. potwierdzili, że ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę operatora żurawia wieżowego. Jednocześnie z akt osobowych ubezpieczonego z tego okresu, w tym świadectwa pracy wynika, że ubezpieczony korzystał z urlopów bezpłatnych. Ubezpieczony złożył dwa wnioski o udzielenie urlopów bezpłatnych. Prowadził również korespondencję w tej sprawie z pracodawcą J. B.. Zatem Sąd meriti uwzględnił okresy pracy ubezpieczonego w warunkach szczególnych z pominięciem okresów korzystania przez niego z urlopów bezpłatnych. Okres ten wyniósł 1 rok, 11 miesięcy i 4 dni. Ocenę pracy operatora żurawia wieżowego w omawianym okresie , Sąd dokonał na podstawie zapisów w dziale V - pkt 3 załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. nr 8 poz.43 ze zm.), w którym wymienia się prace maszynistów ciężkich maszyn budowlanych lub drogowych. Sąd Okręgowy nie uwzględnił do okresu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia ubezpieczonego w Kółku Rolniczym w K.. Jak wynika z dokumentów ubezpieczony w Kółku Rolniczym w K. pracował od 01.11.1970 roku do 15.01.1972 roku ( zaświadczenie tom I k. 4 akt ZUS) i od 15.05.1971 roku do 12.02.1974 roku ( świadectwo tom IV k. 4) – okresy pokrywające się częściowo. W świadectwie pracy z dnia 30.12.1974 roku zapisano, że ostatnim stanowiskiem pracy ubezpieczonego była praca traktorzysty. Ubezpieczony dowodził, że w całym okresie pracy w K. był traktorzystą. Świadkowie W. P. i S. S.
(2)nie potwierdzili stanowczo, że ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę kierowcy ciągnika. Świadek S. wskazał, że kojarzy ubezpieczonego jako pomocnika przy załadunku i wyładunku. Dokumenty zgromadzone w aktach rentowych ubezpieczonego (tom I), wskazują, od 01.11.1970 roku był pracownikiem załadunkowym i wyładunkowym, a od dnia 16.11.1971 roku ubezpieczony był na zwolnieniu lekarskim. Zaświadczenie o zatrudnieniu z dnia 11.04.1972 roku (zaświadczenie tom I k. 4 akt ZUS) potwierdza pracę ubezpieczonego w charakterze pracownika załadunku i wyładunku. Ubezpieczony pobierał następnie rentę inwalidzką, jak wynika z decyzji z dnia 14.12.1973 roku, do dnia 12.02.1974 roku. Od dnia 15.02.1974 roku odbywał służbę wojskową. Wobec dowodów zaoferowanych przez ubezpieczonego w ocenie Sądu Okręgowego, brak podstaw do uwzględnienia jako pracy w warunkach szczególnych zatrudnienia ubezpieczonego w Kółku Rolniczym w K.. Dowody te bowiem nie wskazują w jakiej dacie ubezpieczony pracował stale jako traktorzysta i czy praca ta odbywała się w pełnym wymiarze czasu pracy. Odnośnie prac załadunkowych i wyładunkowych to świadek S. zeznał, że ubezpieczony zajmował się załadunkiem i wyładunkiem nie tylko ciężkich, lecz również lżejszych rzeczy, a zatem i w tym przypadku brak stałości i pełnego wymiaru wykonywania pracy w warunkach szczególnych. W ocenie Sądu Okręgowego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż nie zostały spełnione wszystkie przesłanki do przyznania prawa do emerytury. Nawet przy przyjęciu pracy ubezpieczonego w charakterze traktorzysty w okresie 6 miesięcy i 27 dni od 07.03.1975 roku do 02.10.1975 roku ( do daty angażu na magazyniera)w czasie zatrudnienia w (...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w G. , okres pracy w warunkach szczególnych wynosi 14 lat, 10 miesięcy i 26 dni. Z tej przyczyny Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie. Z rozstrzygnięciem Sądu Okręgowego nie zgodził się ubezpieczony. Zaskarżył wyrok w całości, zarzucając mu :
- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 184 ustawy emerytalnej w związku z § 4 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. poprzez jego niezastosowanie i nieprzyznanie emerytury ubezpieczonemu,
- naruszenie prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności: a. art. 233 k.p.c. poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego w szczególności złożonych w sprawie dokumentów, zeznań świadków i ubezpieczonego, b. art. 477 14 § 2 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie pomimo zebrania materiału dowodowego pozwalającego na zmianę w całości zaskarżonej decyzji, c. art. 5 k.p.c. poprzez niedostateczne pouczanie ubezpieczonego o czynnościach procesowych.
- sprzeczność istotnych ustaleń sądu z ustalonym przez Sąd stanem faktycznym oraz treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego w szczególności przez przyjęcie, że ubezpieczony nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach przez okres uprawniający go do uzyskania emerytury po osiągnięciu obniżonego wieku emerytalnego wynoszącego 60 lat, mimo że praca w warunkach szczególnych jest udokumentowana odpowiednim świadectwem pracy, dokumentacją pracowniczą, zeznaniami świadków i zeznaniami ubezpieczonego. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł:
- o zmianę zaskarżonego wyroku i przyznanie dochodzonego prawa, zobowiązanie organu rentowego do przedłożenia wyliczenia emerytury, a nadto o zasądzenie na rzecz ubezpieczonego zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych,
- ewentualnie , o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Organ rentowy nie ustosunkował się do treści apelacji. Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 24.10.2013r., sygn. III AUa 342/13, oddalił apelację. Ubezpieczony wywiódł następnie skargę kasacyjną, wskutek której Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 8.10.2014r., III UK 24/14, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd drugiej instancji w zaskarżonym rozpatrywaną skargą kasacyjną wyroku zajął się oceną tylko części zarzutów apelacji ubezpieczonego. Jak bowiem wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku „w świetle zarzutów apelacji spór skoncentrował się zasadniczo wokół dwóch okresów zatrudnienia" ubezpieczonego: - od 7 marca 1975 r. do 31 sierpnia 1979 r. w (...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w G. na stanowisku operatora żurawia wieżowego - i od 1 listopada 1970 r. do 15 stycznia 1971 r. i od 15 maja 1971 r. do 12 lutego 1974 r. w Kółku Rolniczym w K. na stanowisku traktorzysty. Sąd Najwyższy podniósł, że Sąd Odwoławczy nie odniósł się w ogóle do przedstawionego w apelacji ubezpieczonego zarzutu dotyczącego pominięcia w ocenie prawa do spornego świadczenia emerytalnego okresu zatrudnienia ubezpieczonego na stanowisku kierowcy ciągnika w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w G., z dołączonych zaś do sprawy dokumentów ubezpieczeniowych wynika, że w okresie od 12 października 1979 r. do 24 stycznia 1980 r. ubezpieczony był zatrudniony na stanowisku kierowcy ciągnika (vide: kopia świadectwa pracy wystawionego przez Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną w G.; kopia wpisu do legitymacji ubezpieczeniowej skarżącego potwierdzającego to zatrudnienie we wskazanym okresie czasu - w aktach ubezpieczeniowych). Praca kierowcy ciągnika jest kwalifikowana jako praca w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. - por. dział VIII pkt 3 wykazu A załącznika do tego rozporządzenia. W okolicznościach sprawy oznaczało to potrzebę odniesienia się przez Sąd Apelacyjny w Szczecinie w zaskarżonym wyroku - czego nie dokonano - do przedstawionego przez ubezpieczonego w jego apelacji zarzutu pominięcia i tym samym nieuwzględnienia przy ocenie prawa do spornego świadczenia -wskazanego przez skarżącego zatrudnienia w (...) w G.. Uzasadniało do konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W ocenie Sądu Najwyższego, zarzut zatem błędnego zsumowania przez Sąd okresów wykonywania przez skarżącego pracy w szczególnych warunkach jest w tej sytuacji przedwczesny. Wprawdzie Sąd drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniósł się bezpośrednio do twierdzenia apelacji ubezpieczonego w przedstawionym wyżej zakresie, jednak z wyliczeń okresów ubezpieczenia w szczególnych warunkach wynika, że okres ten ustalony przez Sąd pierwszej instancji był krótszy niż piętnaście lat; stanowisko to podzielił Sąd drugiej instancji. Zgodnie z nim ubezpieczony nie wykazał 15 - letniego stażu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, a jedynie 14 lat, 10 miesięcy i 26 dni. Powyższe stanowisko uwzględnia w swojej ocenie to, że jeden z ustalonych okresów pracy w szczególnych warunkach (od 26 listopada 1990 r. do 20 lutego 1991 r.) zbiegał się w czasie (pokrywał się) z okresem takiej pracy ustalonym przez Sąd na okres od 16 września 1980 r. do 31 marca 1991 r. W związku z powyższym zarzucane w skardze pominięcie uwzględnienia zarzutu apelacji dotyczącego błędnego zsumowania okresu pracy ubezpieczonego wykonywanej w szczególnych warunkach nie miało wpływu na sumę spornych okresów. Sąd Najwyższy zasygnalizował również, że rozpoznając ponownie sprawę Sąd odwoławczy winien zwrócić uwagę na podnoszone w rozpatrywanej skardze kasacyjnej twierdzenia o wykonywaniu przez skarżącego pracy w szczególnych warunkach w okresie od dnia 6 stycznia 1975 r. do dnia 22 lutego 1975 r. w (...) Przedsiębiorstwie Budowlanym (...) na stanowisku „operator ciągnika", a także od dnia 15 lipca 1998 r. do dnia 31 grudnia 1998 r. w (...) Spółce z o.o. w G. na stanowisku „operator żurawia wieżowego". W dołączonej do akt niniejszej sprawy dokumentacji ubezpieczeniowej skarżącego znajdują się bowiem kopie świadectw pracy, w których określone zostało zatrudnienie wskazane przez skarżącego wraz z określeniem okresów czasu jego wykonywania. Sąd Apelacyjny, po ponownym rozpoznaniu sprawy, zważył, co następuje: Apelacja ubezpieczonego okazała się zasadna. Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym podniesionych zarzutów apelacyjnych, przy uwzględnieniu oceny prawnej wyrażonej przez Sąd Najwyższy i przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, doprowadziła Sąd Apelacyjny do wniosku, że wyrok Sądu Okręgowego oraz poprzedzająca go decyzja organu rentowego wymagały zmiany. Sąd pierwszej instancji poczynił niepełne, a przez to i nieprawidłowe ustalenia faktyczne, na co wskazywały zarzuty apelacyjne, kasacyjna ocena prawna, a nadto przeprowadzone w niniejszym postępowaniu apelacyjnym postępowanie dowodowe. W sprawie należało usunąć zaistniałe wątpliwości, a tym samym stanowczo przesądzić okoliczności istotne z punktu widzenia dochodzonego przez ubezpieczonego prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym. Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny w obecnym postępowaniu przeprowadził dowód z uzupełniającego przesłuchania ubezpieczonego w charakterze strony, na okoliczność wykonywania pracy w szczególnych warunkach w pełnym wymiarze czasu pracy w okresach wskazanych w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego, a zatem w tym charakteru i przedmiotu działalności zakładu pracy w jakim ubezpieczony świadczył pracę, ustalenia czy występowały w nim i jakie szkodliwe warunki pracy oraz czy ubezpieczony był stale i bezpośrednio narażony na ich oddziaływanie oraz w jakim zakresie (czy w pełnym wymiarze czasu pracy), a nadto w celu wyjaśnienia rzeczywistego zakresu obowiązków pracowniczych, jakie wykonywał ubezpieczony na poszczególnych stanowiskach pracy. Przy ustalaniu bowiem okresów, charakteru (rodzaju i warunków) zatrudnienia winny być przede wszystkim analizowane dokumenty z przebiegu zatrudnienia, ale gdy występują braki w dokumentacji pracowniczej, dopuszczalne jest posiłkowanie się zeznaniami świadków, wyjaśnieniami ubezpieczonego i czynienie na ich podstawie, gdy znajdują one odzwierciedlenie w źródłowej dokumentacji pracowniczej, dodatkowych ustaleń faktycznych, pod warunkiem, że zeznania są dostatecznie dokładnie i precyzyjne, aby można było także na ich podstawie odtworzyć poszczególne lata i miesiące pracy ubezpieczonego. Należy również wyjaśnić, że z przywileju przejścia na emeryturę w wieku niższym, przysługującego pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, mogą skorzystać wyłącznie ci pracownicy, którzy byli rzeczywiście zatrudnieni stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szkodliwych warunkach pracy w rozumieniu art. 32 ustawy emerytalnej w związku z § 2 ust. 1 rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. Prawo do tego szczególnego świadczenia z istoty jest związane z szybszą utratą zdolności do zarobkowania z uwagi na szczególne warunki lub szczególny charakter pracy. Zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 ustawy emerytalnej ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ust. 2 i
- Zgodnie z art. 32 ust. 2 cyt. ustawy dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych
- przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości
- lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, uzupełnionego w postępowaniu apelacyjnym, w szczególności ze źródłowej dokumentacji z akt osobowych i zeznań ubezpieczonego, złożonych na rozprawie apelacyjnej z dnia 16.04.2015r. jednoznacznie wynika, że ubezpieczony ponadto co ustalił Sąd Okręgowy był zatrudniony w szczególnych warunkach na stanowisku operatora żurawia wieżowego w (...) Spółce z o.o. w G. od dnia 15 lipca 1998 r. do dnia 31 grudnia 1998 r., tj. maszynisty ciężkich maszyn budowlanych, co odpowiada zakresowi obowiązków przewidzianych w poz. 3 działu V, tj. „W budownictwie i przemyśle materiałów budowlanych” wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia z 7 lutego 1983r. W oparciu o złożone na rozprawie z dnia 16.04.2015rr. zeznania ubezpieczonego Sąd Apelacyjny ustalił dodatkowo, że ubezpieczony pracował również w szczególnych warunkach w okresie od 12.10.1979r. do 24.01.1980r. w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w G., gdzie jako pracownik był kierowcą ciągnika, a prace tę wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy (nadto świadectwo pracy z dnia 24.01.1980r., k. 9 a.re., t. IV). Zdaniem Sądu Odwoławczego w okolicznościach sprawy, należało uwzględnić wyjaśnienia ubezpieczonego i na tej podstawie ustalić, że ubezpieczony w spornych okresach był zatrudniony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowiskach pracy w szczególnych warunkach (z wyłączeniem nie uwzględnianego okresu przebywania na urlopie bezpłatnym). Przy uwzględnieniu stażu ubezpieczeniowego w szczególnych warunkach przyjętego przez Sąd Okręgowy tj. 14 lat, 10 miesięcy i 26 dni oraz doliczeniu okresów: - pracy na podstawie umowy o pracę w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w G. od dnia 12.10.1979r. do 24.01.1980r. na stanowisku kierowcy ciągnika - pracy w (...) Spółce z o.o. w G. na stanowisku operatora żurawia wieżowego od dnia 15 lipca 1998 r. do dnia 31 grudnia 1998 r., Sąd Apelacyjny stwierdził, że ubezpieczony niewątpliwie spełnił wymóg posiadania co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, co przy niekwestionowaniu przez organ rentowy pozostałych przesłanek przesądziło o przyznaniu ubezpieczonemu prawa do emerytury. Wskazując na argumenty wyżej podane Sąd Apelacyjny, kierując się oceną prawną Sądu Najwyższego, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury, od dnia 13.05.2012r., kiedy ubezpieczony ukończył wymagane 60 lat, o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 98 k.p.c. i art. 99 k.p.c. w punkcie 2 wyroku zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. na rzecz ubezpieczonego kwotę 300,00 zł tytułem zwrotu uiszczonych opłat od apelacji i skargi kasacyjnej (po 30,00 zł) i kosztów zastępstwa procesowego przed Sądem II instancji oraz przed Sądem Najwyższym (po 120 zł), mając na uwadze wysokość stawek minimalnych określoną w § 2 ust. 1 – 2 oraz § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity w Dz. U z 2013r., poz. 490).