i art. 755 § 1 k.p.c. oraz art. 527 k.c. Sąd I instancji wskazał, iż uprawniony uprawdopodobnił przysługujące mu roszczenia wobec obowiązanych, jak i interes prawny w udzieleniu mu zabezpieczenia. Zażalenia na powyższe orzeczenie wnieśli obowiązani, zarzucając:
k.p.c., przez zakazanie obowiązanym korzystania z przysługującego im w spółce (...) sp. z o.o. prawa głosu w zakresie wyrażania zgody na zbycie lub wydzierżawienie przedsiębiorstwa spółki lub jego zorganizowanej części oraz na ustanawianiu na nich ograniczonego prawa rzeczowego, w sytuacji gdy zabezpieczenie nie może obciążać obowiązanych ponad potrzebę, a nadto orzeczenie przywołanego wyżej zakazu skutkować będzie szkodą spółki na kwotę 1.800.000 zł związaną z wypowiedzeniem umowy kredytu, co w efekcie może spowodować postawienie stabilnej finansowo spółki w stan upadłości, a ponadto szkodę obowiązanej M. P. – L., w kwocie 260.000 zł związaną z udzielonymi spółce pożyczkami. d) art.
k.p.c., przez zakazanie obowiązanym korzystania z przysługującego im w spółce (...) sp. z o.o. prawa głosu w zakresie wyrażania zgody na zbycie lub wydzierżawienie przedsiębiorstwa spółki, w sytuacji gdy spółka nie wyzbywa się żadnych składników majątkowych, prowadzi stabilną działalność gospodarczą i jest beneficjentem projektów unijnych oraz czyni inwestycje na rozwój własny; 3. naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 152 k.s.h. w zw. art. 55 1 k.c., przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że udział w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością to bezpośredni udział w majątku tejże spółki, podczas gdy udział stanowi wiązkę uprawnień majątkowych i korporacyjnych przysługujących jego właścicielowi w stosunku do spółki, która jest osobnym podmiotem praw i obowiązków. Wskazując na powyższe, obowiązani wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia przez oddalenie wniosku o zabezpieczenie w całości oraz o zasądzenie od powoda na ich rzecz kosztów postępowania zażaleniowego, a także o dopuszczenie dowodów z szeregu dokumentów załączonych do zażalenia. Nadto skarżący M. L., J. L.
k.p.c., a warunkujących udzielenie zabezpieczenia w postaci uprawdopodobnienia roszczenia i interesu prawnego w uzyskaniu zabezpieczenia, zdefiniowanego w § 2 cytowanego przepisu. Przy czym podkreślić trzeba, iż art.
nie nakłada na stronę obowiązku udowodnienia dochodzonego roszczenia, czy też jego uprawdopodobnienia w stopniu graniczącym z pewnością, a wymaga jedynie by prima facie istniała szansa na jego istnienie. Mając na uwadze powyższe oraz dokumenty załączone przez wnioskodawcę w niniejszej sprawie, stwierdzić należy, iż uprawniony prima facie uprawdopodobnił, że wobec obowiązanych przysługuje mu roszczenie z art. 527 k.c. Sąd Apelacyjny, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, reprezentuje inne stanowisko niż to wynikające z przywoływanego przez obowiązanych postanowienia z dnia 5.12.2012 r., I ACz 2236/12. Odmienność powyższego stanowiska wynika również w części z tego, iż okoliczności faktyczne istniejące w sprawie niniejszej nie były ściśle tożsame z tymi ujawnionymi w sprawie rozpoznawanej pod sygn. I ACz 2236/12, w szczególności w zakresie podejmowanych działań oraz intensyfikacji i rozmiaru prowadzonej działalności przez (...) sp. z o.o. W szczególności za chybione należy uznać zarzuty skarżących jakoby Sąd I instancji naruszył art.
w zw. z art. 730 § 1 k.p.c. w zw. z art. 527 § 1 k.c. przyjmując, iż wnioskodawca uprawdopodobnił roszczenie przysługujące wobec zobowiązanych. Zważyć bowiem trzeba, że na etapie postępowania zabezpieczającego wnioskodawca nie musi wykazać i udowodnić przysługującego mu roszczenia, czy też uprawdopodobnić jego istnienie w stopniu graniczącym z pewnością, wystarczające bowiem jest by uprawdopodobnił, że prima facie istnieje szansa na jego istnienie. Tym samym, ogólnie rzecz ujmując, w sytuacji gdy uprawniony konstruuje swoje roszczenie wobec obowiązanych na podstawie art. 527 k.c., winien uprawdopodobnić, iż posiada wierzytelność wobec dłużnika, że dłużnik dokonując określonej czynność działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela, a w jej wyniku dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności, a nadto to, iż osoba trzecia (obowiązani) o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, lub też, że zaistniały przesłanki określone w art. 527 § 3 i 4 k.c. Analizując natomiast treść wniosku i dokumentów, zaoferowanych w niniejszej sprawie przez uprawionego, stwierdzić należy, iż uprawdopodobnił on, że przysługuje mu wobec obowiązanych roszczenie o uznanie za bezskuteczną umowy zbycia udziałów w kapitale zakładowym spółki (...) sp. z o.o., dokonanej przez (...) S.A. we W. na rzecz obowiązanych w dniu 15.04.2008 r., jak i porozumień z dnia 15.01.2008 r. Uprawniony (syndyk masy upadłości (...) S.A. w upadłości likwidacyjnej) działający w niniejszym postępowaniu na rzecz wierzycieli (...) S.A. w upadłości (art. 179 p.u.n. i art. 131 p.u.n.) uprawdopodobnił bowiem, że dłużnik ( (...) S.A.), dokonując w dniu 15.04.2008 r. umowy zbycia udziałów spółki (...) sp. z o.o. zbył te udziały za kwotę łącznie niższą o ok. 500.000 zł od ich wartości rynkowej (co wynika z opinii prywatnej przedłożonej przez uprawnionego w odpowiedzi na zażalenia), a nadto, iż w istocie w ramach powyższego zbycia udziałów (...) S.A. nie uzyskał świadczenia wzajemnego, tj. środków pieniężnych w łącznej kwocie 1.300.200 zł, za udziały przejęte przez obowiązane, D. K. i J. L.
k.p.c., w zakresie orzeczonego obowiązanym w ramach zabezpieczenia zakazu korzystania z przysługujących im w spółce (...) sp. z o.o. praw korporacyjnych w zakresie wyrażania zgody na zbycie lub wydzierżawienie przedsiębiorstwa spółki lub jego zorganizowanej części oraz na ustanawianie na nich ograniczonego prawa rzeczowego. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, w składzie orzekającym, powyższy sposób zabezpieczenia powództwa wnioskodawcy o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną jest dopuszczalny i ma swe uzasadnienie w przepisie art. 755 § 1 pkt 1 k.p.c., który to przepis przewiduje unormowanie praw i obowiązków stron na czas trwania postępowania. Podzielić też należy w części stanowisko prawne Sądu Okręgowego, że uprawniony wykazał interes prawny w zabezpieczeniu powództwa przez zakazanie na czas trwania procesu wykonywania przez obowiązanych konkretnych i ściśle określonych praw korporacyjnych. Zaakcentować przy tym trzeba, iż obowiązani nie zostali pozbawieni wykonywania wszelkich praw korporacyjnych (co niewątpliwie byłoby nadmiernym dla nich obciążeniem) lecz jedynie tych praw, których dalsze wykonywanie przez obowiązanych mogłoby uniemożliwić lub utrudnić wykonanie wyroku w sprawie o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną lub w inny sposób uniemożliwić lub poważnie utrudnić osiągnięcie celu tego postępowania. Jak już bowiem wyżej wskazywano, wartość i skład majątku spółki wpływa na wartość rynkową jej udziałów. Interes uprawnionego w sprawie o uznanie czynności prawnej zbycia udziałów za bezskuteczną wyraża się zaś tym, aby udziały będące przedmiotem tej umowy posiadały określoną wartość rynkową. Tylko bowiem wtedy ochrona udzielona jego roszczeniu nie będzie iluzoryczna. Z tych też względów, zasadnym jest w celu zabezpieczenia podlegającego ochronie interesu uprawnionego, zakazanie obowiązanym wyrażania zgody na zbycie lub wydzierżawienie przedsiębiorstwa spółki lub jego zorganizowanej części oraz na ustanawianiu na nich ograniczonego prawa rzeczowego. Dokonanie bowiem powyższych czynności przez obwiązywanych niewątpliwie wpłynęłoby na wartość rynkową udziałów spółki (...) sp. z o.o. Podkreślić przy tym należy, iż obowiązani w zażaleniu właściwie nie podają żadnych konkretnych okoliczności, faktów, które świadczyłyby o tym, że powyższy sposób zabezpieczenia obciąża ich ponad miarę. Odwołują się oni jedynie do treści art. 201 § 1 k.s.h., który stanowi, iż to zarząd prowadzi sprawy spółki i ją reprezentuje, a tym samym również podejmuje czynności wykonawcze w celu zbycia nieruchomości, czy przedsiębiorstwa spółki. Skarżący pomijają jednak przy tym, iż aby doszło w ogóle do podejmowania tych czynności wykonawczych, uprzednio musi być wyrażona przez nich, jako wspólników zgoda na zbycie przedsiębiorstwa spółki, czy też określonego jej majątku (art. 228 pkt 3 i 4 k.s.h.), a nadto, iż zasadniczo to wspólnicy decydują o spółce, a zarząd jest jedynie organem wykonawczym spółki, powoływanym i odwoływanym, co do zasady, przez wspólników (art. 201 § 4 k.s.h, art. 203 k.s.h.), który za swoje działania odpowiada przed walnym zgromadzeniem, a więc w istocie przed wspólnikami (art. 228 pkt 1 i 2, art. 231 § 2 pkt 1 i 3 k.s.h.). Mając na uwadze wszystkie wskazane wyżej okoliczności, uznać należało, iż wnioskodawca uprawdopodobnił istnienie interesu prawnego w udzieleniu mu zabezpieczenia. Nie można bowiem podzielić twierdzeń skarżących, iż ewentualna sprzedaż zorganizowanej części przedsiębiorstwa spółki nie wpłynie na wykonalność ewentualnego orzeczenia o bezskuteczności wobec uprawnionego umowy sprzedaży udziałów z dnia 15.04.2008 r. W przypadku bowiem korzystnego dla uprawnionego rozstrzygnięcia sporu będzie on mógł się zaspokoić właśnie z tych udziałów, przy czym, co oczywiste, zaspokojenie to będzie możliwe wtedy, gdy udziały te będą przedstawiać określoną wartość rynkową, która niewątpliwie może być znacznie niższa w przypadku wyzbycia się przez spółkę (...) sp. z o.o. majątku bądź też głównych składników tego majątku. Odnosząc się jeszcze na koniec do zawartych w zażaleniach obowiązanych wniosków o złożenie kaucji przez uprawnionego, wskazać należy, iż wnioski te, jako nieuzasadnione, nie zostały przez Sąd Apelacyjny uwzględnione. Zgodnie bowiem z treścią art. 739 § 1 zd. 1 k.p.c. wykonanie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia Sąd może uzależnić od złożenia przez uprawnionego kaucji na zabezpieczenie roszczeń obowiązanego powstałych w wyniku wykonania postanowienia o zabezpieczeniu. Obowiązani natomiast w zażaleniu nie wyjaśnili w przekonywujący sposób jakiego rodzaju i w jakiej wysokości szkoda miałaby im zostać wyrządzona na skutek wykonania orzeczenia Sądu I instancji w przedmiocie zabezpieczenia, które to orzeczenie przecież nie wpływa w żaden bezpośredni sposób na możliwość prowadzenia bieżącej działalności przez spółkę (...) sp. zo.o., czy też czynienia przez nią dalszych inwestycji. W szczególności wskazać należy, iż przedłożona przez obowiązanych umowa o dofinansowanie Projektu „budowa barki-restauracji na wodzie”, jak i umowa kredytu inwestycyjnego, wykazują jedynie, że spółka (...) realizowała określoną inwestycję, która (co wynika z umowy kredytowej) winna być zakończona do dnia 31.05.2011 r. (k. 227). Tym samym postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia wydane w dniu 29.10.2012 r. nie może mieć już wpływu na realizację tej inwestycji. Z kolej nie sposób też uznać, że wykonanie przez uprawnionego udzielonego zabezpieczenia ma bezpośrednie przełożone na możliwości płatnicze spółki (...), w tym zdolność do spłaty kredytu zaciągniętego w Banku (...) S.A. Z tych też względów Sąd Odwoławczy żądanie obowiązanych o zobowiązanie uprawnionego do złożenia kaucji na zabezpieczenie oddalił, jako nieuzasadnione. Ogólne bowiem twierdzenia zawarte w zażaleniach obowiązanych, nie dowodzą, ani też nie uprawdopodabniają tego, że wykonanie przedmiotowego orzeczone może wyrządzić im szkodę. Nadto jedynie już na marginesie zauważyć należy, iż umowy pożyczki zawarte między obowiązaną M. L., a (...) sp. z o.o., miały zostać spłacone przez spółkę (...) do dnia 30.06.2012 r. i do dnia 31.12.2012 r. (k. 473-477). Obowiązani nie wykazali przy tym, ani nie twierdzili, że spłata tych zobowiązań przez spółkę nie nastąpiła. Tym samym treść tych umów również nie może mieć istotnego znaczenia dla oceny wykonalności postanowienia o zabezpieczeniu jak i wniosków obowiązanych o zobowiązanie uprawnionego do złożenia kaucji na zabezpieczenie. Nie wykazują one bowiem w żaden sposób, że wykonanie przedmiotowego orzeczenie (które jak już wyżej wskazywano, nie wpływa na możliwość prowadzenia bieżącej działalności przez spółkę, a jego jedynym celem jest uniemożliwienie obowiązanym doprowadzenia do spadku wartości majątku spółki, a tym samym wartości rynkowej jej udziałów) może grozić dla obowiązanych szkodą. Reasumując stwierdzić zatem należy, iż wnioskodawca na etapie postępowania zabezpieczającego uprawdopodobnił zarówno swoje roszczenie wobec obowiązanych jak i interes prawny w udzieleniu mu zabezpieczenia. Z tych też względów, zaskarżone postanowienie należy uznać za prawidłowe (za wyjątkiem rozstrzygnięcia zamieszczonego w pkt 1.II, o czym była już wyżej mowa), a zażalenie na nie, jako nie zawierające uzasadnionych podstaw, oddalić. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., orzeczono jak w punkcie 2 sentencji. Z kolei rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego, stosowanie do treści art. 108 § 1 k.p.c. i art. 745 k.p.c., wyda Sąd I instancji w orzeczeniu kończącym postępowanie o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, mając na uwadze ostateczny wynik tego (głównego) postępowania. MW
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.