Sygn. akt IV P 185/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 lipca 2015 roku Sąd Rejonowy w Pszczynie Wydział IV Pracy w składzie: Przewodniczący: SSR Ewa Wieczorek Protokolant: Wiesława Za

która emeryci i renciści i inne uprawnione osoby mogą pobrać w terminie do 30 czerwca 2014r. taką ilość bezpłatnego węgla w naturze, o jaką pomniejszony został jego roczny wymiar za rok 2014r. O treści tej uchwały pozwana powiadomiła ZUS. Zatem pozwana odstąpiła od stosowania przez okres 2 lat, w tym w roku 2014 zasady zmniejszenia uprawnionym deputatu węglowego o 1 tonę. Pozwana zarzuciła, iż rzeczą powszechnie znaną jest fakt dobrowolnego realizowania przez pozwaną deputatu. Pozwana zarzuciła, iż żądanie zasądzenia ekwiwalentu pieniężnego jest pozbawione podstaw wobec dokonanego wyboru formy realizacji prawa. Na rozprawie w dniu 31 lipca 2015r. pełnomocnik powodów odnośnie powódek K. H. i W. P. ograniczyła powództwo do kwoty 896,25zł., ponad tą kwotę cofnęła żądanie wraz ze zrzeczeniem się roszczenia. Pełnomocnik powódek oświadczyła, iż powódkom przysługiwał deputat za rok 2014 w wymiarze 2,5 tony i domaga się deputatu za 1,5 tony węgla, co stanowi kwotę 896,25zł., a nadto, iż powódki do dnia dzisiejszego nie otrzymały spornej 1,5 tony węgla. Odnośnie powoda A. P. pełnomocnik powodów cofnęła żądanie pozwu w całości wraz ze zrzeczeniem się roszczenia oraz wniosła o odstąpienie powoda od obciążenia kosztami postępowania. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny. Kopalnia (...) z siedzibą w C. do dnia 28.02.1993r. była przedsiębiorstwem państwowym. Z dniem 01.03.1993r. wraz z pięcioma innymi kopalniami węgla kamiennego przekształcona została w jednoosobową spółkę akcyjną Skarbu Państwa funkcjonującą pod firmą (...). Przekształcenie dokonane zostało na podstawie ustawy z dnia 05.02.1993r. o przekształceniach własnościowych niektórych przedsiębiorstw państwowych o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa (Dz. U. nr 16 poz. 59). (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w K. jest następcą prawnym 5 spółek węglowych – w tym także (...) S.A. z siedzibą w T.. W dniu 1 lutego 2003 roku pozwana (...) S.A. i (...) Spółka (...) zawarły umowę zbycia przedsiębiorstwa, na podstawie której (...) S.A. nabyła od (...) S.A. przedsiębiorstwo w rozumieniu art.55 kodeksu cywilnego, obejmujące między innymi Kopalnię (...) w C., w której niegdyś pracowali powodowie. W związku z nabyciem przedsiębiorstwa w postaci KWK (...) – a w konsekwencji przejścia zakładu pracy na nowego pracodawcę - po roku od jego nabycia przez (...) przestał obowiązywać układ zbiorowy pracy z 1 czerwca 1992 roku, obowiązujący u poprzedniego pracodawcy ( (...) Spółki (...) – zbywcy KWK (...)). Dowód: umowa zbycia przedsiębiorstwa zawarta w formie aktu notarialnego rep. A. (...).

§32

Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników KWK (...) z dnia 01.06.1992r.( tekst jednolity z dnia 24 stycznia 1995 roku, data wpisu do rejestru (...) 6 kwietnia 1995roku), emerytom, rencistom i innym osobom nie będącym pracownikami przysługuje bezpłatny węgiel w naturze, na warunkach określonych w ust.2-7 (§32 ust.1 UZP z 1992 roku). Uprawnienie do bezpłatnego węgla w naturze przysługuje zamieszkałym w kraju emerytom i rencistom w wymiarze 3 t. rocznie (ust.2). Uprawnienie do bezpłatnego węgla w naturze przysługuje także wdowcom, wdowom i sierotom, jeżeli spełniają warunki do otrzymania renty rodzinnej po pracownikach, którym przysługiwał węgiel w naturze (ust.4). Uprawnienie do bezpłatnego węgla w naturze powstaje z datą zgłoszenia wniosku w Przedsiębiorstwie, z którego pracownik odszedł na emeryturę lub rentę (ust.5). Dowód: Zakładowy Układ Zbiorowy Pracy dla (...) KWK (...) w C., tekst jednolity z dnia 24 stycznia 1995 roku. W dniu 20 grudnia 2004 roku doszło do porozumienia pomiędzy Zarządem pozwanej (...) S.A., a organizacjami związków zawodowych. W ramach tego porozumienia zobowiązano się do kontynuowania negocjacji nad nowym jednolitym Zakładowym Układem Zbiorowym Pracy dla (...) S.A., dążąc do jego podpisania w jak najkrótszym terminie. Do dnia dzisiejszego układ taki nie został zawarty. Na podstawie §10 porozumienia z dnia 20 grudnia 2004 roku ustalono, że do czasu wejścia w życie nowego Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy prawo do bezpłatnego węgla przysługuje emerytom, rencistom oraz innym uprawnionym osobom wg dotychczasowych zasad. Porozumienie z 20 grudnia 2004 roku weszło w życie w dniu 1 stycznia 2005 roku. Załącznikiem do porozumienia z dnia 20 grudnia 2014 roku był podpisany w tej samej dacie aneks nr (...) w sprawie bezpłatnego węgla dla emerytów, rencistów i innych uprawnionych osób.

§1

ust.1 aneksu nr (...) prawo do bezpłatnego węgla dla emerytów, rencistów i innych uprawnionych osób co do zasady było realizowane w ekwiwalencie pieniężnym, a na wniosek uprawnionego w naturze. W myśl §3 ust. 1 załącznika byłym pracownikom, których stosunek pracy został rozwiązany z (...) S.A. od dnia jego wejścia w życie w związku z przejściem na emeryturę lub rentę (...) przysługuje bezpłatny węgiel w wymiarze 3 ton rocznie.

§3

ust.3 bezpłatny węgiel w wymiarze 3 ton rocznie przysługuje również wdowom, wdowcom i sierotom, jeżeli spełniają warunki do otrzymania renty rodzinnej po byłych pracownikach, o których mowa w §3 ust

1. Dowód: porozumienie zawarte w dniu 20 grudnia 2004 roku pomiędzy Zarządem (...) S.A. a organizacjami związków zawodowych wraz z załącznikiem nr
2. Na przełomie 2013 i 2014 roku rynek zbytu węgla kamiennego doznał poważnego kryzysu w wyniku którego sytuacja finansowa pozwanej uległa znacznemu pogorszeniu i koniecznym z punktu widzenia ekonomii stało się wdrożenie programu restrukturyzacyjnego, który miał polegać – między innymi – na ograniczeniu ilości bezpłatnego węgla przysługującego byłym pracownikom. I tak w dniu 6 lutego 2014 roku Zarząd (...) S.A. zawarł z organizacjami związków zawodowych porozumienie mocą którego zmniejszono roczny wymiar bezpłatnego węgla przysługującego emerytom, rencistom i innym uprawnionym osobom o jedną tonę rocznie – na okres 2 lat (§6 ust.1 porozumienia). Postanowienie to weszło w życie z dniem podpisania porozumienia. Uchwałą nr 73/2014 z dnia 6 lutego 2014 roku Zarząd (...) przyjął w/w porozumienie. Dowód: porozumienie z dnia 6 lutego 2014 roku pomiędzy Zarządem kompanii Węglowej a organizacjami związków zawodowych wraz z uchwałą 73/
3. Czasowe pozbawienie około (...) emerytów, rencistów i innych osób uprawnionych 1 t. węgla pozwoliłoby pozwanej na zaoszczędzenie około 95, 6 mln zł rocznie. Dowód: pismo Dyrektora Polityki Płacowej z dnia 16 kwietnia 2014 roku. Powódka K. H. była uprawniona do deputatu w wymiarze 2,5 tony węgla rocznie , w dniu 27 stycznia 2014r. powódka wybrała ekwiwalent pieniężny jako formę realizacji świadczenia . Pozwana wypłaciła powódce gotówkę za 1 tonę węgla na mocy wyroku Sadu Rejonowego w Pszczynie z dnia 30 czerwca 2014r. (sygn. akt IVP 40/14, IX Pa 731/14). Powód W. K. była t uprawniona do deputatu w wymiarze 3 ton węgla rocznie , w dniu 17 marca 2014r. powód wybrał ekwiwalent pieniężny jako formę realizacji świadczenia. Powód J. L. był uprawniony do deputatu w wymiarze 3 ton węgla rocznie , w dniu 05 lutego 2014r. powód wybrał ekwiwalent pieniężny jako formę realizacji świadczenia . Powód A. P. był uprawniony do deputatu w wymiarze 3 ton węgla rocznie , w dniu 21 listopada 2014r. powód wybrał ekwiwalent pieniężny jako formę realizacji świadczenia .W dniu 21 listopada2014r. powód A. P. pobrał talon na tonaż 2tony, zaś pozwana wypłaciła powodowi ekwiwalent za 1 tonę węgla na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Pszczynie wydanego w sprawie o sygn. IVP 522/
4. Powódka W. P. była uprawniona do deputatu w wymiarze 2,5 tony węgla rocznie , w dniu 05 lutego a 2014r. powódka wybrała ekwiwalent pieniężny jako formę realizacji świadczenia . Pozwana wypłaciła powódce gotówkę za 1 tonę węgla na mocy wyroku Sadu Rejonowego w Pszczynie z dnia 08 grudnia 2014r. (sygn. akt IVP 254/14 ). Dowód: zestawienie sporządzone przez pozwaną w dniu 10 lipca 2015r., k.41 oraz z dnia 27 lipca 2015r., wyrok SR w Pszczynie z dnia 30 czerwca 2014r. sygn.,IVP 40/14, wyrok SR w Pszczynie z dnia 08 grudnia 2014r. sygn.,IVP 254/14, wyrok SR w Pszczynie z dnia 29 grudnia 2014r. sygn.,IVP 222/14 . Powyższy stan faktyczny tut. Sąd ustalił w oparciu o wyżej przedłożone dowody z dokumentów, które nie budziły żadnych wątpliwości. W odpowiedzi na pozew pełnomocnik pozwanego wniósł o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania powodów na okoliczność ustalenia czy na dzień wyrokowania powodowie pobrali deputat dochodzony pozwem. Pełnomocnik powodów oświadczył, iż powodowie nie otrzymali świadczeń objętych pozwem. Sąd pominął ten dowód jako bezprzedmiotowy i zmierzający do przewlekłości postępowania. Należy podkreślić, iż jeśli pozwany twierdził, że spełnił świadczenie wobec powodów to na pozwanym

art. 6 KC spoczywał obowiązek wykazania tego faktu i to pisemnymi dokumentami mając na uwadze, iż pozwany jest przedsiębiorcą o szerokiej skali działania. Nie ma żadnych podstaw prawnych do przerzucania tego obowiązku na powodów zwłaszcza poprzez wzywanie ich w tym celu na rozprawę do osobistego stawiennictwa celem przesłuchania na powyższą okoliczność. Uwzględnienie tegoż wniosku dowodowego powodowego powodowałoby konieczność odroczenia rozprawy, a zatem spowodowałoby nieuzasadnioną w niniejszej sprawie przewlekłość postępowania. Sąd Rejonowy zważył W dniu 1 lutego 2003 roku pozwana (...) S.A. na podstawie art. 23

art. 241 8 § 1 kp „w okresie jednego roku od dnia przejścia zakładu pracy lub jego części na nowego pracodawcę do pracowników stosuje się postanowienia układu, którym byli objęci przed przejściem zakładu pracy lub jego części na nowego pracodawcę, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. Postanowienia tego układu stosuje się w brzmieniu obowiązującym w dniu przejścia zakładu pracy lub jego części na nowego pracodawcę. Pracodawca może stosować do tych pracowników korzystniejsze warunki niż wynikające z dotychczasowego układu”. Z cytowanego unormowania wynika, że przedłużenie stosowania układu zbiorowego następuje tylko i wyłącznie w stosunku do pracowników, a nie emerytów i rencistów. W myśl art. 241

§10

Porozumienia prawo do bezpłatnego węgla przysługuje emerytom, rencistom oraz innym uprawnionym osobom wg dotychczasowych zasad. W myśl Załącznika nr 14 do Porozumienia z dnia 20 grudnia 2004 prawo emerytów i rencistów do bezpłatnego węgla jest realizowane co do zasady w ekwiwalencie pieniężnym z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w Załączniku nr 14. Ekwiwalent pieniężny z tytułu prawa do bezpłatnego węgla wypłaca się do 31 marca danego roku na wskazane przez uprawnionego krajowe konto bankowe lub w terminie do 30 kwietnia danego roku w kasie jednostki organizacyjnej (§1 ust.2 pkt.2 Załącznika nr 14). Prawo do bezpłatnego węgla może zostać zrealizowane przez uprawnionego w naturze w grupie sortymentów orzech, jeżeli złoży w kopalni wydającej węgiel oświadczenie o zużyciu węgla w gospodarstwie domowym wg wzoru stosowanego w (...) S.A. (§2 ust.1 Załącznika nr 14). W §3 Załącznika nr 14 określono komu i w jakiej ilości bezpłatny węgiel przysługuje. I tak byłym pracownikom, których stosunek pracy został rozwiązany z (...) S.A. od dnia 1 stycznia 2005 roku (wejście w życie załącznika) w związku z przejściem na emeryturę lub rentę (...) przysługuje bezpłatny węgiel w wymiarze 3 ton rocznie. Bezpłatny węgiel przysługuje również byłym pracownikom, którzy do dnia 1 stycznia 2005 roku korzystali z uprawnienia do bezpłatnego węgla przysługującego

przepisami prawa obowiązującymi przed dniem wejścia w życie niniejszego załącznika (tj. przed dniem 1 stycznia 2005 roku). Formę realizacji uprawnienia do bezpłatnego węgla (ekwiwalent pieniężny czy węgiel w naturze) uprawnione osoby określają w deklaracji węglowej w terminie do dnia 31 grudnia roku poprzedniego (§2 ust.4 Załącznika nr 14). Z powyższych uregulowań wynika, że jeżeli do dnia 31 grudnia danego roku uprawniona osoba nie złoży deklaracji węglowej, to wówczas otrzyma ekwiwalent pieniężny, aby otrzymać węgiel w naturze powinna złożyć deklarację węglową. Stwierdzić należy (co wielokrotnie było już przedmiotem rozważań tut. Sądu w innych podobnych sprawach) , że Porozumienie z dnia 20 grudnia 2004 roku jest źródłem prawa pracy na podstawie którego pozwana (...) S.A. realizowała dotychczas świadczenia na rzecz emerytów i rencistów w postaci bezpłatnego węgla. Na tej podstawie wszyscy powodowie mają prawo do zapłaty deputatu w formie ekwiwalentu pieniężnego . Porozumieniem z dnia 6 lutego 2014 roku zawartym między Zarządem (...), a organizacjami związków zawodowych dążono do zmniejszenia kosztów działalności pozwanej poprzez zawieszenie lub zmniejszenie niektórych uprawnień przysługujących pracownikom, emerytom i rencistom. I tak w §6 Porozumienia z 6 lutego 2014 roku zdecydowano o zmniejszeniu rocznego wymiaru bezpłatnego węgla przysługującego emerytom, rencistom i innym uprawnionym osobom o jedną tonę rocznie na okres dwóch lat. Porozumienie z dnia 6 lutego 2014 roku również jest źródłem prawa pracy. Należy podkreślić, iż w niniejszym postępowaniu powodowie dochodzili ekwiwalentu pieniężnego w zakresie niezmniejszonym na podstawie Porozumienia z dnia 6 lutego 2014 roku. Na dzień 01 stycznia 2014r. dłużnik pozostawał zobowiązany

treścią pierwotnego zobowiązania, a zatem do świadczenia bezpłatnego deputatu w kwocie pieniężnej i tylko w takiej formie (wynikającej z treści porozumienia z dnia 20 grudnia 2004r.oraz załącznika nr 14 do tegoż porozumienia) Sąd mógł wyrazić powinność pozwanego w sentencji wyroku wydanego w niniejszej sprawie. W świetle powyższego Sąd zasądził na rzecz powodów W. K. oraz J. L. kwoty po 1195,08zł. tytułem ekwiwalentu pieniężnego za 2 tony węgla należnego za rok 2014r. albowiem powodowie W. K. oraz J. L. do dnia wyrokowania nie otrzymali spornego świadczenia należnego za rok 2014r. O kosztach sądowych w pkt.2 Sąd orzekł na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U Nr 167, poz. 1398 z późn.

1. zm)nakazując pobrać od strony pozwanej na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Pszczynie kwotę 120 zł tytułem zwrotu opłaty sądowej, od uiszczenia której powodowie W. K. oraz J. L. byli zwolnieni. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika powodów w pkt. 3 wyroku Sąd ustalił na kwoty po 180 zł na podstawie §4 i §6 pkt.2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2013.490). W pkt.4 wyroku Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powódek K. H. oraz W. P. kwoty po 896,25zł. Powódkom K. H. oraz W. P. przysługiwał deputat węglowy w wymiarze 2,5 tony za rok 2014r. Mając na uwadze, iż powódki K. H. oraz W. P. otrzymały od pozwanej ekwiwalent pieniężny za 1 tonę węgla ( której powódki dochodziły prze tut. Sądem we wcześniej prowadzonych sprawach) powódki w części cofnęły pozew podtrzymując żądanie co do 1,5 tony węgla za rok 2014r. W tym zakresie Sąd uznał żądania powódek za zasadne. W pozostałym zakresie Sąd postępowanie umorzył orzekając na podstawie art. 203§1 kpc w związku z art. 355 §1 kpc. O kosztach postępowania w pkt.6 Sąd orzekł na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U Nr 167, poz. 1398 z późn.
2. zm)w związku z art. 100 kpc nakazując pobrać od strony pozwanej na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Pszczynie kwotę 90 zł tytułem zwrotu opłaty sądowej, od uiszczenia której powódki K. H. oraz W. K. były zwolnione. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika powodów w pkt.7 wyroku Sąd ustalił na kwoty po 90zł. Sąd uznał, iż powódki proces przegrały w części, w której cofnęły powództwo. Mając na uwadze, iż powództwo zostało uwzględnione w ok.75% pozwana miała obowiązek uiścić na rzecz każdej z powódek kwoty po 135zł., zaś powódki na rzecz pozwanej kwoty po 45zł. Sąd zatem zasądził od pozwanej na rzecz każdej z powódek kwoty po 90zł. (134zł.-45zł.) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. W pkt.8 wyroku wobec cofnięcia pozwu imieniem powoda A. P. Sąd postępowanie umorzył orzekając na podstawie 203§1 kpc w związku z art. 355 §1 kpc. Sąd uznał, iż brak było podstaw do odstąpienia od obciążania powoda A. P. kosztami postępowania i zasądził od tego powoda na rzecz pozwanej kwotę 180zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania. Reasumując, w zakresie uwzględnionego żądania Sąd orzekł na podstawie §10 Porozumienia z dnia 20 grudnia 2004r. oraz na podstawie §1, §2, §3 ust. 4 pkt.1 Załącznika nr 14 do Porozumienia z dnia 20 grudnia 2004r. O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 481KC w związku z art.300KP przy zastosowaniu §1 pkt.2 Załącznika nr 14 do Porozumienia z dnia 20 grudnia 2004r. Sędzia Sądu Rejonowego ZARZĄDZENIE 1.odnotować 2.odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć : -pełn. pozwanej A. U. 3.kal.14dni lub z wpływem dołączyć zpo. Sędzia P., 11 sierpnia 2015 roku