Sygn. akt VII U 1652/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 lutego 2016 roku. Sąd Okręgowy w Lublinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Danuta Dadej- Więsyk Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Trafisz po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2016 roku w Lublinie sprawy R. C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. o prawo do emerytury na skutek odwołania R. C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z dnia (...)roku znak (...) zmienia zaskarżoną decyzję i ustala R. C. prawo do emerytury począwszy od dnia(...) roku. Sygn. akt VII U 1652/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia (...) roku, znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. odmówił R. C. prawa do emerytury na podstawie art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2015 roku, poz. 748) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U z 1983 r., Nr 8, poz. 43 ze zm.), z uwagi na to, że na dzień 1 stycznia 1999 roku wnioskodawca nie udowodnił co najmniej 15 - letniego okresu pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Zakład nie zaliczył do stażu pracy w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia wnioskodawcy od dnia 1 maja 1978 roku do dnia 30 czerwca 1993 roku w Zakładzie (...) w B. w wymiarze 15 lat i 2 miesięcy z uwagi na to, że świadectwo pracy w szczególnych warunkach zawiera nieprawidłowy charakter pracy oraz nie zawiera stanowiska według zarządzenia resortowego a także daty wystawienia (decyzja – k. 39 akt rentowych). W odwołaniu R. C. nie zgodził się rozstrzygnięciem odmawiającym ustalenia prawa do emerytury, wskazując, że odwołuje się od decyzji z dnia 17 sierpnia 2015 roku (odwołanie – k. 2 akt sądowych). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego odrzucenie podnosząc, że odwołujący błędnie wskazał datę decyzji, równocześnie powołując argumenty, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji (odpowiedź na odwołanie – k. 4 – 5 a.s.). W piśmie procesowym z dnia 2 listopada 2015 roku odwołujący oświadczył, że odwołuje się od decyzji z dnia 28 sierpnia 2015 roku (pismo – k. 10 a.s.). Na posiedzeniu w dniu 10 lutego 2015 roku odwołujący wyjaśnił, że domaga się uwzględnienia w stażu pracy w szczególnych warunkach całego okresu zatrudnienia w Zakładach (...) w B. od dnia 13 maja 1974 roku do dnia 11 marca 1996 roku (protokół – k. 26v. a.s.). Ostatecznie organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania (protokół – k. 26v. a.s.). Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: R. C., urodzony (...), w dniu 29 czerwca 2015 roku złożył wniosek o emeryturę. W jego treści zawarł oświadczenie o tym, że nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Na podstawie przedłożonych dokumentów organ rentowy uznał za udowodniony na dzień 1 stycznia 1999 roku łączny okres podlegania ubezpieczeniom w wymiarze 24 lat, 9 miesięcy i 16 dni, w tym 22 lata i 6 miesięcy okresów nieskładkowych oraz 2 lata, 3 miesiące i 16 dni okresów nieskładkowych. W ramach rozpoznania wniosku Zakład wydał w dniu 6 sierpnia 2015 roku decyzję odmawiającą prawa do świadczenia z uwagi na nie osiągnięcie do dnia 1 stycznia 1999 roku 25 – letniego okresu składkowego i nieskładkowego oraz nieudowodnienia 15 – letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. W odpowiedzi na decyzję ubezpieczony w dniu 17 sierpnia 2015 roku złożył pismo w którym wnosił o ponowne wyliczenia stażu pracy. Do pisma dołączył świadectwo pracy, przy uwzględnieniu którego organ rentowy uznał za udowodniony na dzień 1 stycznia 1999 roku łączny okres podlegania ubezpieczeniom w wymiarze 26 lat, 7 miesięcy i 28 dni, w tym 24 lata, 4 miesiące i 12 dni okresów nieskładkowych oraz 2 lata, 3 miesięcy i 16 dni okresów nieskładkowych. W tym stanie rzeczy wydana została zaskarżona decyzja w której organ rentowy nie uwzględnił do stażu pracy w szczególnych warunkach żadnego okresu zatrudnienia ubezpieczonego (okoliczności bezsporne). R. C. został z dniem 13 maja 1974 roku zatrudniony w Zakładach (...) w B. (następnie Zakład (...) S.A.) na podstawie umowy o pracę na siedmiodniowy okres próbny z upływem którego umowa przekształciła się w zawartą na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku robotnika magazynowego z przydziałem świadczenia pracy do magazynu tkanin surowych na wydziale wykańczalni. Na zajmowanym stanowisku ubezpieczony zajmował się przenoszeniem, ważeniem, przewijaniem oraz oznaczeniem co do rodzaju, wagi i ilości metrów bel tkaniny, które to czynności wykonywał wspólnie innym pracownikiem magazynu. Na wydziale wykańczalni wykonywana była obróbka tkanin z wykorzystaniem środków chemicznych, których przy wykonywaniu swoich obowiązków ubezpieczony nie używał. W okresie od dnia (...)roku ubezpieczony odbywał zasadniczą służbę wojskową. Po zakończeniu służby powrócił do pracy u dotychczasowego pracodawcy na uprzednio zajmowane stanowisko pracy w dniu 7 maja 1977 roku, na którym świadczył pracę do dnia 30 kwietnia 1978 roku. Z dniem 1 maja 1978 roku ubezpieczony został przeniesiony na stanowisko podmistrza z przydziałem do świadczenia pracy na wydziale tkalni. Na zajmowanym stanowisku wraz z mistrzem był zobowiązany zapewnić sprawność pracy maszyny tkackie, eliminować ich błędy mechaniczne w toku pracy, w taki sposób aby przez cały cykl produkcyjny maszyny spełniały swoje zadania, tj. wytwarzały produkty według wzorów, metryczek technologów i zamówień. W zasadzie obowiązkiem ubezpieczonego było utrzymać w ciągłej sprawności maszyny tkackie. Zajmował się nadzorem pracy i usuwaniem awarii oraz remontami 26 krosien, które obsługiwały tkaczki. Praca była wykonywana w systemie trzy zmianowym, a usuwanie awarii i remonty były przeprowadzane bezpośrednio na wydziale tkalni na bieżąco z uwagi na akordowy system czasu pracy tkaczek. Opisane obowiązki wykonywał do dnia 30 czerwca 1993 roku. W odniesieniu do tego okresu pracodawca w większości pism zawartych w aktach osobowych określał stanowisko pracy ubezpieczonego jako nastawiacz maszyn. Od dnia 1 lipca 1993 roku na skutek dokonanego przez pracodawcę wypowiedzenia zmieniającego zaczęły obowiązywać nowe warunki pracy w ramach których ubezpieczony świadczył pracę na stanowisku zakładacza osnów na wydziale tkalni. Praca polegała na wstawianiu w krosno w związku ze zmianą produkcji asortymentu odpowiedniej część, na która była nawinięta osnowa. Opisane obowiązki wykonywał do ustania zatrudnienia. Natomiast w okresie od dnia 1 lipca 1994 roku do dnia 30 września 1994 roku ponownie powierzono ubezpieczonemu obowiązki pracownicze na stanowisku nastawiacza maszyn na wydziale tkalni, których jednak nie realizował z uwagi na nieobecność w pracy spowodowaną niezdolnością do pracy w okresie od dnia 2 lipca 1993 roku do dnia 10 października 1993 roku. Stosunek pracy ubezpieczonego ustał w wyniku rozwiązania umowy o pracę z dniem 11 marca 1996 roku (umowy o pracę, pismo ws. przeniesienia na stanowisko podmistrza, świadectwo pracy, pisma dod. zatrudnienia na stanowisku nastawiacza maszyn, pisma wypowiadające warunki pracy i płacy, akta osobowe – k. 19 a.s.; zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu – k. 7 akt rentowych dod. wniosku o rentę z 20.01.1997; zeznania R. C. – k. 26v. – 27, 28 a.s.; zeznania świadka R. A. – k. 27v. a.s.; zeznania świadka H. D. – k. 27v. – 28 a.s.) Przystępując do oceny dowodów osobowych należy stwierdzić, że przesłuchani w sprawie świadkowie to osoby obce dla ubezpieczonego. Świadek R. A. pracował w zakładzie zatrudniającym skarżącego w okresie od 1968 roku do 2001 roku jako tkacz, podmistrz od 1971 roku do 1980 roku, a następnie jako mistrz na wydziale tkalni, tj. na tym samym wydzielę na którym od 1978 roku pracę świadczył ubezpieczony. Świadek H. D. pracował we wskazanym podmiocie w okresie od 1973 roku do 1996 roku na stanowisku mistrza tkackiego na wydziale tkalni i przez kilka lat pracował z ubezpieczonym zatrudnionym jako podmistrz. Okoliczności te w ocenie Sądu pozwalają na przyjęcie wniosku, że wskazani świadkowie posiadają niezbędne wiadomości dotyczące okoliczności zatrudnienia ubezpieczonego w okresie objętym sporem po dniu 1 maja 1978 roku oraz pokrywającym się z okresami bezpośredniego kontaktu świadków ze skarżącym. Świadkowie szczegółowo opisali zakres obowiązków skarżącego oraz warunki w jakich były one wykonywane, zgodnie stwierdzając, że ubezpieczony pracował na wydziale tkalni jako podmistrz, jednocześnie zaznaczając, że zakres obowiązków na tak określonym stanowisku ze stanowiskiem określonym jako nastawiacz maszyn był tożsamy, co znajduje potwierdzenia w zeznaniach ubezpieczonego oraz treść dokumentów znajdujących się w aktach osobowych, z której wynika, że po przeniesieniu skarżącego na stanowisko podmistrza pracodawca określał w kolejnych latach zatrudnienia zajmowane przez niego stanowisko jak nastawiacza maszyn, bez określenia okoliczności formalnego przeniesienia na nie. W ocenie Sądu wskazane argumenty w pełni usprawiedliwiają wniosek o tożsamości czynności wykonywanych na tych różnie określanych stanowiskach. Nadto należy wskazać, że zeznania świadków są logiczne, wzajemnie się uzupełniają oraz korelują z zeznaniami ubezpieczonego, wobec czego Sąd uznał je za wiarygodne. Również organ rentowy nie podniósł okoliczności które mogłyby godzić w wiarygodność ich zeznań. Z tym jednakże zastrzeżeniem, że nie zasługiwały na wiarę zeznania świadka R. A. w zakresie w jakim twierdził, że ubezpieczony pracował na stanowisku tkacza, z uwagi na ich sprzeczność z zeznaniami ubezpieczonego oraz treścią dokumentów zawartych w aktach osobowych. Powyższa ocena dotyczy również zeznań ubezpieczonego, skoro były one zgodne z wiarygodnymi zeznaniami świadków. Skarżący szczegółowo opisał wykonywane przez siebie czynności. Zdaniem Sądu brak jest jakichkolwiek podstaw do kwestionowania jego zeznań, wobec czego Sąd uznał je za wiarygodne. Stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił również w oparciu o powołane dowody z dokumentów. Ich autentyczność w toku procesu nie była kwestionowana przez strony. Ich forma oraz treść nie wzbudziła ponadto wątpliwości co do ich autentyczności z urzędu, wobec czego zostały one uznane za wiarygodne w całości i jako takie stanowiły pełnowartościowe źródło informacji o okolicznościach faktycznych w sprawie. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie R. C. jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie. Do okoliczności spornych w rozpoznawanej sprawie, biorąc pod uwagę treść zaskarżonej decyzji, odwołania oraz składanych przez ubezpieczonego zeznań ostatecznie należy możliwość zakwalifikowania okresu zatrudnienia ubezpieczonego w Zakładach (...) w B. (następnie Zakład (...) S.A.) od dnia 13 maja 1974 roku do dnia 11 marca 1996 roku w wymiarze 21 lat, 9 miesięcy i 28 dni, jako pracy w szczególnych warunkach, celem ustalenia, w związku z nieuznaniem przez organ rentowy żadnego okresu zatrudnienia ubezpieczonego jako pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, czy legitymuje się on 15 – letnim okresem tak kwalifikowanej pracy. Zgodnie z art. 24 ust. 1 b pkt 20 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 roku, poz. 748) – zwanej dalej ustawą emerytalną, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego, wynoszącego dla mężczyzn urodzonych po dniu 30 września 1953 roku co najmniej 67. Ubezpieczony nie ukończył wyżej wymienionego wieku, zatem nie spełnia warunków niezbędnych do ustalenia mu prawa do emerytury w oparciu o powołany przepis. Natomiast w myśl art. 46 w związku z art. 32 ustawy emerytalnej ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku, a przed dniem 1 stycznia 1969 roku będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku niższym niż wskazany, jeżeli nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego i warunki do uzyskania emerytury określone w tych przepisach spełnią do dnia 31 grudnia 2008 roku. Przy czym wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie, których wymienionym osobom przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Według § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) – zwanego w dalszej części rozporządzeniem Rady Ministrów, pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. R. C. do dnia 31 grudnia 2008 roku nie osiągnął wymaganego przez cytowany przepis wieku emerytalnego 60 lat. Jednakże zgodnie z art. 184 ust. 1 i 2 ustawy emerytalnej, mężczyznom urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat oraz okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat. Emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Przepis art. 32 ust. 2 ustawy emerytalnej stanowi, że za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie, których osobom wymienionym w ust. 2 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (art. 32 ust. 4 ustawy). Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Według § 3 rozporządzenia Rady Ministrów okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia. Natomiast § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów stanowi, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, 2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Jednocześnie § 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów stanowi, że właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalają w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B. Sumując powyższe, aby nabyć prawo do emerytury R. C. musiał spełnić łącznie następujące przesłanki: 1) osiągnąć obniżony do 60 lat wiek emerytalny; 2) nie przystąpić do otwartego funduszu emerytalnego; 3) na dzień i stycznia 1999 roku udowodnić:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.