Sygn. akt VIII GC 380/12 POSTANOWIENIE Dnia 4 września 2013 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie VIII Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: SSO Agnieszka Górska Protokolant: st. sekr. sądowy Marta P

§ 2k.p.c.

Skarżący podniósł zarzut braku legitymacji biernej po stronie pozwanej wskazując, iż pełnomocnik powodów nie udokumentował istnienia spółki (...). Podmiot ten nie jest zatem legitymowany do występowania w sprawie, zaś spółka (...) nie jest podmiotem odpowiedzialnym. Ponadto powodowie nie wezwali pozwanej do dobrowolnego spełnienia świadczenia, a przy tym nie jest jasne skąd wynika różnica kwot uwidocznionymi w pozwie i w wezwaniach do zapłaty. Skarżący podniósł również, że powodowie nie wyczerpali procedury przed ubezpieczycielem pozwanej. Otrzymali bowiem odszkodowanie za pojazd, jednak nie za maszyny i urządzenia w nim się znajdujące. Powództwo jest zatem przedwczesne. W ocenie skarżącego występuje również brak legitymacji czynnej po stronie powodów, bowiem nie wykazali oni że są właścicielami sprzętu uwidocznionego na fakturach. Z faktur wynika bowiem, że powodowie nie zapłacili w całości za maszyny opisane w pozwie, zatem nie doszło do przeniesienia własności na ich rzecz. Powodowie nie wykazali również prawa do dysponowania pojazdem w momencie zdarzenia. Skarżący wskazał na niezgodności pomiędzy kwotami dochodzonymi pozwem, kwotami wynikającymi z faktur oraz kwotami podanymi przez pozwanych do protokołu Straży Pożarnej, a także nazwami sprzętu występującą w powyższych dokumentach. Z przedstawionych dokumentów nie wynika, aby pożar był spowodowany przez wadliwość pojazdu, obciążającą jego producenta lub sprzedawcę, a poza tym nie jest znany stan techniczny pojazdu w momencie zdarzenia. Skarżący podniósł także, że powodowie nie wykazali zaistnienia przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej z art. 415 k.c., w tym także związku przyczynowego pomiędzy zachowaniem pozwanej i zaistnieniem szkody. W odpowiedzi na skargę przeciwnicy skargi wnieśli o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenia skargi, a także o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazali, że skarga nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia – nie ma podstaw do przyjęcia, że podstawa wznowienia istnieje. Podnieśli, że skargę złożył podmiot istniejący, który uważa się za dotknięty wyrokiem zaocznym. Podkreślili, że doręczenie dokonywane drogą pocztową zostało przewidziane w rozporządzeniu nr 1393/2007, a zatem było prawidłowe i pozwany mógł podjąć działania mające na celu ochronę swych praw. Nie można zatem mówić o niemożności obrony swych praw, a w konsekwencji nieważności postępowania z tej przyczyny w sytuacji, gdy strona na skutek własnego działania nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień. Nadto pozwany po zapoznaniu się z przetłumaczoną treścią orzeczenia nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu. Wskazane przez skarżącego naruszenie przepisów postępowania – art. 207 § 5 i 6 k.p.c. oraz art.

§ 2k.p.c.

również nie nawiązuje do ustawowych przesłanek odrzucenia. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia. W orzecznictwie ugruntowany został pogląd, że sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 401-403 k.p.c. nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu (postanowienie z dnia 28 października 1999r., sygn. II UKN 174/99, opubl. w OSNP 2001, Nr 4, poz. 133; postanowienie SN z dnia 15 czerwca 2005 r., sygn. IV CZ 50/05, Lex nr 533865; postanowienie SN z dnia 5 października 2005 r., II CZ 85/05, niepubl). W najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażane jest stanowisko, wedle którego badanie oparcia skargi o wznowienie postępowania na ustawowej podstawie nie ogranicza się do kontroli, czy wskazane w skardze okoliczności odpowiadają ustawowym podstawom wznowienia, ale obejmuje również ustalenie, czy podstawa rzeczywiście istnieje (postanowienie z dnia 18 stycznia 2013r., sygn. IV CZ 151/12, Lex nr 1293826; postanowienie z dnia 10 października 2012r., sygn. I CZ 104/12, Lex nr 1232738; postanowienie z dnia 20 grudnia 2012r., sygn. III CZ 92/12, Lex nr 1299185; postanowienie z dnia 18 kwietnia 2011r., sygn. III UZ 6/11, Lex nr 966822), postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2005r., sygn. II CZ 41/05, niepubl.; postanowienie SN z dnia 10 lutego 2006r., sygn. I PZ 33/05, opubl. w OSNP 2007, nr 3-4, poz. 48; postanowienie SN z dnia 14 grudnia 2006r., sygn. I CZ 103/06, niepubl.; postanowienie SN z dnia 30 maja 2007r., sygn. I CZ 40/07, niepubl.; wyrok SN z dnia 16 maja 2007r., sygn. III CSK 56/07, Lex nr 334985). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że wywiedziona skarga nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Jako jej podstawę skarżący wskazał przepis art. 401 pkt 2 k.p.c., zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana bądź jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się wyroku niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. W pierwszej kolejności skarżący powołał się na okoliczność, iż wyrok w sprawie toczącej się pod sygn. VIII GC 138/12 został wydany przeciwko podmiotowi nieistniejącemu – D. (...) M.. Wywodził, że brak jest legitymacji biernej po stronie pozwanej – D. A.. W tym kontekście zauważyć należy, że powołany przez skarżącego art. 401 pkt 2 k.p.c. wskazuje na sytuację, w której strona przeciwko której zapadł wyrok nie miała zdolności procesowej lub sądowej. W wywiedzionej skardze nie powołano się na powyższe przesłanki, akcentując iż podmiot wskazany nie istnieje. Zaakceptowanie takiej koncepcji prowadziłoby natomiast do uznania, że pomiędzy pozwaną w sprawie o sygn. VIII GC 138/12, a skarżącym nie występuje tożsamość. Na taki fakt wskazywał przy tym pełnomocnik skarżącego na rozprawie w dniu 4 września 2013r. Podzielenie takiego stanowiska prowadziłoby do uznania, że skarżący nie jest uprawniony do wniesienia skargi, bowiem nie był stroną postępowania w analizowanej sprawie. Konsekwencją takiego stanu rzeczy byłoby zaś uznanie, że skarga spółki (...) jest niedopuszczalna – została wniesiona przez podmiot nieuprawniony. Żądać wznowienia postępowania, zakończonego prawomocnym wyrokiem może bowiem wyłącznie strona tego postępowania. Gdyby przyjąć, iż skarżący i pozwana w sprawie o sygn. VIII GC 138/12 to odrębne podmioty, nie byłoby podstaw do przyjęcie, iż skarżąca w podanej sprawie występowała w jakiejkolwiek roli procesowej. To zaś skutkowałoby odrzuceniem skargi na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. jako niedopuszczalnej. Fakt, iż skarżący wystąpił ze skargą o wznowienie postępowania skłania do wniosku, że identyfikuje się, utożsamia z pozwanym w sprawie o sygn. VIII GC 138/

1. Formułuje zarzuty merytoryczne kwestionujące zasadność wyroku, powołuje się na brak możności działania i obrony swych praw w toku postępowania. Prowadzi to zatem do uznania, że wyrok wydany w powyższej sprawie dotyczy interesów skarżącego. Oznacza to, iż podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczą w istocie rozbieżności w sposobie oznaczenia strony, nie stanowią zaś o braku zdolności sądowej pozwanej w sprawie VIII GC 138/
2. Wniosek ten jest tym bardziej zasadny, że skarżący odbierał korespondencję pod adresem wskazanym w pozwie, mimo że z potwierdzenia odbioru wynikało iż przesyłka kierowana jest do D. (...) M.. Z tego względu nie było podstaw do przyjęcia, aby zaistniała wskazana w pkt 1 skargi okoliczność. Dalsza analiza treści skargi w powiązaniu z przebiegiem postępowania w sprawie o sygn. VIII GC 138/12 nie pozwala również przyjąć, by okoliczności przytoczone w skardze wyczerpywały pozostałe podstawy wznowienia, w szczególności pozbawienie możności działania wskutek naruszenia przepisów postępowania. Podstawa wznowienia postępowania związana z pozbawieniem strony możności działania powinna być rozumiana podobnie jak przyczyna nieważności określona w art. 379 pkt 5 k.p.c., przy czym dodatkowy warunek stanowi istnienie związku pomiędzy naruszeniem przepisów prawa a pozbawieniem strony możności działania. Skoro wznowienie postępowania ma wyeliminować błędy popełnione w toku postępowania, zakończonego prawomocnym wyrokiem, z uzasadnienia skargi musi wynikać, iż wydane orzeczenie jest skutkiem naruszenia przepisów postępowania. Nie sposób zaakceptować poglądu przedstawionego przez skarżącą, jakoby doręczenie odpisów pozwu i wyroku zaocznego za pośrednictwem poczty stanowiło naruszenie Rozporządzenia nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007r. dotyczącego doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1348/
3. Istotnie, powołane rozporządzenie stanowi, iż dokumenty sądowe są przekazywane między jednostkami przekazującymi i przyjmującymi, wyznaczonymi przez państwo członkowskie (art. 4 i następne). Niemniej, powyższy akt prawny przewiduje także inne sposoby przekazywania i doręczania dokumentów sądowych (sekcja 2, rozdział II). Skutki każdego ze sposobu doręczenia przewidzianego w rozporządzeniu są równoważne, nie ma podstaw do ich różnicowania. Art. 14 stanowi, że każde państwo członkowskie może doręczać dokumenty sądowe osobom zamieszkałym w innym państwie członkowskim bezpośrednio drogą pocztową – listem poleconym z potwierdzeniem odbioru lub równoważną przesyłką. Doręczenie obydwóch dokumentów zostało dokonać we wskazany sposób, o czym świadczą potwierdzenia odbioru (k. 130 i 137 akt sprawy o sygn. VIII GC 138/12). Było ono zatem prawidłowe. Skoro zatem skarżący otrzymał pozew wraz z tłumaczeniem i pouczeniem nie ma podstaw do uznania, aby poprzez doręczenie pozwu w analizowany sposób zostały naruszone przepisy postępowania. Wskazywana przez skarżącego okoliczność nie odpowiada przesłance z art. 401 pkt 2 k.p.c. w postaci pozbawienia możności działania z uwagi na naruszenie przepisów postępowania. Odnosząc się zaś do kwestii doręczenia odpisu wyroku zaocznego bez tłumaczenia na język niemiecki, Sąd także uznał że okoliczność ta nie wyczerpuje przesłanki z art. 401 pkt 2 k.p.c. Po pierwsze bowiem podnoszone argumenty dotyczą etapu po wydaniu orzeczenia. Z uwagi zaś na powołany powyżej wymóg, aby błędy proceduralne zostały popełnione w toku postępowania zakończonego orzeczeniem, nie można uznać aby sposób doręczenia wyroku miał jakikolwiek wpływ na zapadłe rozstrzygnięcie. Ocena prawidłowości doręczenia pozwanemu odpisu orzeczenia bez tłumaczenia nie może doprowadzić do realizacji postulatów skarżącego. Jak bowiem była mowa wcześniej celem skargi jest eliminacja błędów proceduralnych, mających wpływ na wynik sprawy. Skoro zatem zarzuty w analizowanym zakresie dotyczą etapu po wydanie orzeczenia, pozostają one bez wpływu na jego kształt i badanie czy zaistniały podstawy do jego wydania. Po wtóre zaś, nie może być mowy w analizowanej sytuacji o pozbawieniu skarżącego możności działania. Nie został on bowiem pozbawiony możliwości obrony. Nie może bowiem umknąć uwadze okoliczność, iż pozwany (skarżący) mógł wywieść sprzeciw do wyroku zaocznego. Od ewentualnego uchybienia terminowi do złożenia sprzeciwu skarżący mógł się uchylić na podstawie art. 19 ust. 4 Rozporządzenia nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007r. Zgodnie z treścią powołanego uregulowania w przypadku gdy konieczne było przekazanie do doręczenia w innym państwie członkowskim pozwu lub równoważnego dokumentu, a przeciw pozwanemu, który nie wdał się w spór, wydano orzeczenie, sędzia może zwolnić pozwanego od skutku upływu terminu odwołania, jeżeli pozwany nie z własnej winy nie zapoznał się z dokumentem w czasie umożliwiającym mu podjęcie obrony lub nie dowiedział się o orzeczeniu w czasie umożliwiającym mu złożenie odwołania, oraz środki pozwanego nie wydają się bezpodstawne (…). Jak słusznie zauważa zatem przeciwnik skargi w odpowiedzi na skargę, w razie wykazania że pozwany nie miał możliwości zapoznania się z dokumentem, po uzyskaniu jego tłumaczenia uzasadnione byłoby wystąpieniem z wnioskiem w oparciu o przepis art. 19 ust. 4 analizowanego rozporządzenia. Przewidziana w tym przepisie procedura umożliwiała skarżącemu podjęcie czynności mających na celu skuteczne złożenie sprzeciwu od wyroku zaocznego, nawet w sytuacji gdy otrzymał on wyrok w obcym, niezrozumiałym dla siebie języku. Nie wyczerpują wskazanej podstawy wznowienia również okoliczności dotyczące braku pouczenia o treści art. 207 §5 i 6 k.p.c. oraz błędnego zastosowania przez Sąd art.

§ 2k.p.c.

Po pierwsze zauważyć należy, że skarżący nie wskazał w jaki sposób błędne pouczenie czy zastosowanie nieobowiązującego w jego ocenie przepisu przełożyło się na fakt pozbawienia możności obrony. Sąd nie ma zaś obowiązku poszukiwania ewentualnych przyczyn uzasadniających żądanie wznowienia postępowania; jego kognicja przy rozpoznaniu skargi ogranicza się do zbadania, czy podane przez skarżącego okoliczności mieszczą się w podanej podstawie i ewentualnie, czy rzeczywiście istnieją. Nawet stwierdzenie, że zastosowanie powyższych przepisów było nieprawidłowe nie uzasadnia do przystąpienia do merytorycznego rozpoznania skargi, skoro skarżący z faktu tego nie wywodzi i nie uzasadnia faktu pozbawienia możliwości działania w procesie. Po wtóre zaś, nie ma podstaw do przyjęcia aby zarzuty skarżącego w analizowanym zakresie były zasadne. Pozew w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt VIII GC 138/12 został wniesiony w dniu 27 kwietnia 2012r. (koperta k. 40 akt o sygn. VIII GC 138/12), a zatem przed wejściem w życie ustawy z dnia 16 września 2011r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 233, poz.1381). Ustawa ta weszła w życie w zdecydowanej części z dniem 3 maja 2012r. i na jej mocy uchylony został Dział IVa Postępowanie w sprawach gospodarczych, w tym art. 479