Sygn. akt VII Ga 393/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lutego 2016 roku Sąd Okręgowy w Białymstoku VII Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Alicja Dubij Sędziowie: SO Maciej Głos SR del. Beata Gnatowska (spr.) Protokolant: Barbara Tomaszuk po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2016 roku w Białymstoku na rozprawie sprawy z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w B. przeciwko Miejskiemu Przedsiębiorstwu (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w B. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 8 października 2015 r. w sprawie o sygn. akt VIII GC 920/14 I. Zmienia zaskarżony wyrok: 1. w pkt. I w ten sposób, że zasądza od pozwanego Miejskiego Przedsiębiorstwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. na rzecz powoda Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w B. kwotę 27.425,44 zł (dwadzieścia siedem tysięcy czterysta dwadzieścia pięć złotych czterdzieści cztery grosze) z ustawowymi odsetkami od dnia 1 czerwca 2014 r. do dnia 31.12.2015 r., zaś od dnia 01.01.2016 r. do dnia zapłaty z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. 2. w pkt. II w ten sposób, że zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3.789,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 2.417,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. II. Zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2.572,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kwotę 1.200,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za drugą instancję. Sygn. akt VII Ga 393/15 UZASADNIENIE Powód - Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) - wniósł o zasądzenie od Miejskiego Przedsiębiorstwa (...) Sp. z o.o. z siedzibą w B. kwoty 27.425,44 zł wraz z odsetkami od dnia 1 czerwca 2014 r. do dnia zapłaty, a także zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu wskazał, iż strony łączyła umowa sprzedaży ciepła nr (...), zawarta w dniu 5.07.2001r. Pismem z dnia 24 września 2013 r. powód powołując się na postanowienia § 7 umowy oświadczył pozwanemu, iż zmniejsza moc zamówioną w 23 węzłach cieplnych, załączając wypełnione wnioski o zmianę mocy zamówionej w ilości 23 sztuk. Ostatecznie, po przeprowadzeniu szeregu spotkań, pozwany oświadczył, iż „zawiesza” wprowadzenie mocy zamówionej do momentu prawidłowego wypełnienia zleceń aktualizacyjnych, a zmiana mocy zamówionej nastąpi od miesiąca, w którym M. (...) otrzyma, jego zdaniem, prawidłowo wypełnione zlecenia aktualizacyjne. Kwota dochodzona pozwem tj. 27.425,44 zł stanowi różnicę w wysokości rzeczywiście opłaconych faktur za miesiąc luty 2014r. w stosunku do zmniejszonej mocy zamówionej. Jeżeli przyjąć, iż zmiana mocy zamówionej wymagała uprzedniego aneksowania umowy nr (...) to powód wskazał, iż powyższa kwota stanowi szkodę Spółdzielni z tytułu nienależytego wykonania umowy przez pozwanego, gdyż nie było podstawy do nieuwzględnienia wniosków o zmianę mocy zamówionej. W odpowiedzi na pozew, pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W ocenie pozwanego żadna z podstaw żądania pozwu wskazana przez powoda nie była zasadna. Każda zmiana umowy wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności. Każdorazowa zmiana mocy zamówionej była wprowadzana na mocy stosownego aneksu do umowy, co było poprzedzone wypełnieniem przez powoda odpowiednich formularzy aktualizujących wielkość mocy zamówionej. Dane dotyczące mocy zamówionej na cele c.o. i c.w.u. potrzebne były pozwanemu celem ustalenia, czy zmniejszenie mocy cieplnej zgodnie z wnioskiem powoda nie spowoduje naruszenia obowiązujących przepisów prawa, a nadto do sporządzania projektów technicznych węzłów cieplnych oraz planowanej modernizacji istniejących węzłów cieplnych. (k. 136-154). Wyrokiem z dnia 8 października 20l5 r., wydanym w sprawie o sygn. akt VIII GC 920/14, Sąd Rejonowy w Białymstoku oddalił powództwo w całości. Sąd Rejonowy ustalił, że strony łączyła umowa sprzedaży ciepła nr (...), zawarta w dniu 5.07.2001 r. Pismem z dnia 24 września 2013 r. powód, powołując się na postanowienia § 7 umowy, oświadczył pozwanemu, iż zmniejsza moc zamówioną w 23 węzłach cieplnych, załączając wypełnione wnioski o zmianę mocy zamówionej w ilości 23 sztuk (k. 17-50). Pozwany zażądał wskazania w ww. wnioskach danych dotyczących mocy zamówionej w rozbiciu na cele c.o. i c.w.u. Strony w okresie od września 2013 r. do grudnia 2014 r. prowadziły negocjacje w celu ustalenia zakresu zmian w umowie (k. 48-64, 164-337, 638-645, 993-993v). W przeszłości powód wnioskował o dokonanie zmiany mocy zamówionej bez rozbicia na cele c.o. i c.w.u., poza jednym przypadkiem z 2009 r., kiedy wniosek został złożony w rozbiciu (k. 1044-1047). W toku sprawy strony zawarły aneks z dnia 16 grudnia 2014 r., na mocy którego we wniosku i zleceniu aktualizującym na dostawę mocy i energii cieplnej odbiorca stał się obowiązany podać nową wielkość zamawianej mocy cieplnej w poszczególnych obiektach z wyszczególnieniem mocy na potrzeby instalacji centralnego ogrzewania, ciepłej wody użytkowej oraz innych urządzeń i instalacji tj. maksymalną moc cieplną dla potrzeb centralnego ogrzewania oraz średnią moc cieplną na potrzeby ciepłej wody użytkowej (k. 993-994). Sąd Rejonowy wskazał, że w dotychczasowej praktyce strony wielokrotnie zmieniały na wniosek powoda wielkość mocy zamówionej, a zmiana ta była wprowadzana do umowy w drodze aneksów załączonych przez pozwanego do odpowiedzi na pozew. W przeszłości obie strony przyjmowały, iż zmiana wielkości mocy zamówionej dla swojej skuteczności musi przybrać formę aneksu do umowy. Powyższe wynika nie tylko z opisanej praktyki stron, ale przede wszystkim z treści umowy. W świetle § 12 ust. 5 umowy zmiany, uzupełnienia oraz rozwiązanie postanowień umowy mogą być dokonane pod rygorem nieważności, wyłącznie w drodze aneksu podpisanego przez strony. Zgodnie z § 7 ust. 1 umowy zmiana wielkości mocy cieplnej dla danego obiektu może być zrealizowana, na wniosek odbiorcy jeden raz w roku kalendarzowym. Natomiast w świetle § 7 ust. 3 złożenie wniosku o zmianę wielkości mocy nie zwalnia odbiorcy od uiszczenia opłaty stałej w wysokości odpowiadającej uprzednio zamówionej mocy do czasu wprowadzenia zmiany. W ocenie Sądu I instancji, podpisanie aneksu do umowy, a tym samym zmiana umowy, także w zakresie mocy zamówionej wymagała obopólnej zgody obu stron. Innymi słowy, brak tej zgody skutkował brakiem zmiany umowy. W przedmiotowej sprawie aneks nie został zawarty, a zatem umowa (w tym kwestia mocy zamówionych) obowiązywała strony w kształcie dotychczasowym. Tym samym nie można było uznać, zdaniem Sądu Rejonowego, iż powód dokonał bezpodstawnej „nadpłaty” za faktury obejmujące miesiąc luty 2014r., bowiem faktury zostały wystawione z uwzględnieniem dotychczasowej treści umowy. Zatem pierwsza z przytoczonych przez powoda podstaw dochodzonego roszczenia okazała się niezasadna. Jeżeli chodzi o drugą, ewentualną podstawę dochodzonego roszczenia w postaci nienależytego wykonania umowy przez pozwanego, w ocenie Sądu Rejonowego również okazała się ona niezasadna. Sąd I instancji zauważył, iż w świetle art. 354 § 1 i 2 k.c. strony powinny wykonywać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje – także w sposób odpowiadający tym zwyczajom. Tymczasem Sąd ten nie dopatrzył się żadnego racjonalnego powodu, dla którego powód odmawiał wypełnienia w formularzu aktualizującym wielkości zamawianej mocy cieplnej w poszczególnych obiektach, z wyszczególnieniem mocy na potrzeby instalacji centralnego ogrzewania, ciepłej wody użytkowej oraz innych urządzeń i instalacji tj. maksymalną moc cieplną dla potrzeb centralnego ogrzewania oraz średnią moc cieplną na potrzeby ciepłej wody użytkowej. Przesłuchany w charakterze strony R. B. sam bowiem wskazał, iż nie było takiego przypadku, aby pozwany obciążał powoda karami za przekroczenie mocy zamówienia, przy czym pracuje on w Spółdzielni aż 30 lat (k. 1056). Przekazanie zaś tych danych nie nastręczałoby powodowi żadnych trudności, o czym świadczy fakt posiadania dokumentów pochodzących z audytu energetycznego, a także jednorazowe wypełnienie zgłoszenia aktualizującego przez pracownicę powoda z rozbiciem na c.o. i c.w.u. w 2009r. (k. 1045). Nadto pozwany wskazywał, iż obowiązują go normy określone w szczególności przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U. Nr 75, poz. 690) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych z dnia 16 sierpnia 1999 r. (Dz.U. Nr 74, poz. 836). Kwestia kontroli spełniania tych norm wymaga dysponowania szeregiem danych, w tym danych posiadanymi przez odbiorców. Pozwany informował też powoda, iż żądane dane potrzebne mu są także do wykonania modernizacji instalacji. Zdaniem Sądu Rejonowego celem zawartej umowy jest skuteczne i efektywne dostarczanie ciepła na rzecz Spółdzielni, a w konsekwencji do setek mieszkań zwykłych ludzi. Dlatego też Sąd ten uznał, iż nie można postawić pozwanemu jakiegokolwiek zarzutu niewłaściwego wykonania umowy, albowiem wbrew stanowisku powoda, działał on z myślą o jak najlepszym wypełnieniu zobowiązania poprzez dostosowanie ustawień sieci do potrzeb powoda oraz chęć modernizacji instalacji. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu Rejonowego, zeznania przesłuchanych w sprawie świadków nie miały znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy (k. 981-984). W konsekwencji Sąd ten nie dopatrzył się podstaw do zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda żądanej kwoty, tym samym oddalił powództwo w całości, o kosztach orzekając na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Apelację od powyższego wyroku wniósł powód, zaskarżając go w całości i zarzucając mu: 1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 2 pkt. 18 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 17 września 2010r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń z tytułu zaopatrzenia w ciepło (Dz.U. 2010 Nr 194, poz. 1291) poprzez uznanie, iż wniosek o zmianę mocy zamówionej powinien zawierać wyszczególnienie nie tylko nowej wielkość największej mocy cieplnej, jaka wystąpi w danym obiekcie w warunkach obliczeniowych, ale również wyszczególnienie maksymalnej mocy cieplnej dla potrzeb centralnego ogrzewania oraz średniej mocy cieplnej na potrzeby ciepłej wody użytkowej; 2. naruszenie art. 233 k.p.c. - tj. sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez : 1) pominięcie dowodów świadczących o dotychczasowym sposobie wykonywania przez strony umowy o dostawę ciepła nr (...) z dnia 05.07.2001r. w zakresie dokonywania zmiany mocy zamówionej, w szczególności treści składanych przez powoda wniosków o zmianę mocy zamówionej, wystawianych przez pozwanego faktur za moc zamówioną, zeznań w charakterze strony członka zarządu powódki R. B. oraz aneksu do umowy o dostawę ciepła nr 186 z dnia 16 grudnia 2014 r., 2) przyjęcie, iż na powodzie ciążył obowiązek wskazania we wniosku o zmianę mocy zamówionej nie tylko największej mocy cieplnej, jaka wystąpi w danym obiekcie w warunkach obliczeniowych, ale również maksymalnej mocy cieplnej dla potrzeb centralnego ogrzewania oraz średniej mocy cieplnej na potrzeby ciepłej wody użytkowej, 3) przyjęcie, iż powódka odmawiała pozwanemu wskazania danych umożliwiających dostosowanie urządzeń w węzłach, 4) przyjęcie, iż powódka nie miała uzasadnionego interesu, aby odmawiać pozwanemu podania mocy zamówionej w rozbiciu na c.o. i c.w.u. we wnioskach o zmianę mocy zamówionej, 5) pominięcie okoliczności, iż ostatecznie powódka złożyła wnioski o zmianę mocy zamówionej w rozbiciu na moc dotyczącą kosztów centralnego ogrzewania i podgrzania ciepłej wody użytkowej, 6) przyjęcie, iż pozwany wykazał, iż dane te są mu niezbędne do wykonywania umowy o dostawę ciepła, a w konsekwencji uznanie, iż pozwany odmawiając powódce zmniejszenia mocy zamówionej na podstawie wniosków o jej zmniejszenie z dnia 24 października 2013r. nie dopuścił się do nienależytego wykonania łączącej strony umowy o dostawę ciepła (...), co doprowadziło do niezastosowania przez Sąd Rejonowy art. 471 k.c. Wskazując na ten zarzuty, wniósł o: 1) zmianę zaskarżonego wyroku, poprzez uwzględnienie powództwa w całości, w tym zmianę rozstrzygnięcia o kosztach procesu, ewentualnie: 2) o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, 3) zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: Apelacja jako w pełni zasadna doprowadziła do zmiany zaskarżonego orzeczenia. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy oddalił powództwo uznając, iż pozwany (...) spółka z o.o. w B. zasadnie odmówił powódce zmniejszenia mocy zamówionej w 23 węzłach cieplnych wyszczególnionych w złożonych wnioskach o zmianę mocy, załączonych do pisma Spółdzielni z dnia 24 października 2013 r. Taka konstatacja nie znajduje jednak oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Strony łączyła umowa sprzedaży ciepła nr (...), zawarta w dniu 5.07.2001 r. (k.17-24). Zgodnie z treścią § 7 ust. 1 umowy tej, zmiana wielkości mocy cieplnej dla danego obiektu może być zrealizowana, na wniosek odbiorcy, jeden raz w roku kalendarzowym (k.22). Wyraźnego zaznaczenia zatem wymaga, że strony podpisując umowę nie przewidziały w niej żadnych dodatkowych warunków i obostrzeń dla wniosku o zmianę wielkości mocy cieplnej. Tymczasem pozwany zażądał od powoda przedstawienia do wglądu dokumentów potwierdzających zasadność przyjęcia zmniejszonej mocy zamówionej w celu dokonania weryfikacji, jak również wystąpił z prośbą o wypełnienie zlecenia aktualizacyjnego na dostawę mocy i energii cieplnej z rozbiciem mocy zamówionej na c.o. (Q.) i c.w.u. (Q. śr i Q. max). Swoje stanowisko uzasadniał tym, że obowiązują go normy określone w szczególności przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U. Nr 75, poz. 690) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych z dnia 16 sierpnia 1999 r. (Dz.U. Nr 74, poz. 836). Kwestia kontroli spełniania tych norm wymaga dysponowania szeregiem danych, w tym danych posiadanymi przez odbiorców. Nadto pozwany informował powoda, iż żądane dane potrzebne mu są także do wykonania modernizacji instalacji. W powoływanych przez pozwanego przepisach trudno doszukać się jednak uzasadnienia dla jego stanowiska wymagającego spełnienia dodatkowych warunków wniosku o zmianę. Definicja „zamówionej mocy cieplnej" zawarta jest w § 2 pkt. 18 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 17 września 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń z tytułu zaopatrzenia w ciepło (Dz.U. 2010 Nr 194, poz. 1291), zgodnie z którym jest nią ustalona przez odbiorcę lub podmiot ubiegający się o przyłączenie do sieci ciepłowniczej największa moc cieplna, jaka w danym obiekcie wystąpi w warunkach obliczeniowych, która zgodnie z określonymi w odrębnych przepisach warunkami technicznymi oraz wymaganiami technologicznymi dla tego obiektu jest niezbędna do zapewnienia:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.