Apelację od powyższego orzeczenia wniósł R. Z.. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu obrazę przepisów prawa procesowego art.
poprzez jego zastosowanie i art.
poprzez jego niezastosowanie w sprawie oparte na tolerowaniu przez sąd I instancji obrazy prawa materialnego tj. §3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 14.12.2004 r. w sprawie orzekania o niezdolności do pracy przez organ rentowy polegający na jego niezastosowaniu w sprawie, w której winien on znaleźć zastosowanie. Mając powyższe na uwadze wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie odwołania ewentualnie uzupełnienie postępowania dowodowego o dowód w postaci opinii biegłego z zakresu psychiatrii sporządzonej w miejscu zamieszkania R. Z.. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Apelacja nie jest zasadna. W ocenie Sądu Apelacyjnego, w toku przeprowadzonego postępowania Sąd Okręgowy wyjaśnił szczegółowo wszystkie istotne okoliczności mające wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Sąd odwoławczy akceptuje w całości ustalenia faktyczne i ocenę prawną sądu pierwszej instancji, co do zaskarżonego wyroku, traktując je jak własne i nie widząc w związku z tym konieczności ich ponownego szczegółowego przytaczania (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5.11.1998 r., I PKN 339/98, z dnia 22.02.2010 r., I UK 233/09 i z dnia 24.09.2009 r., II PK 58/09). Zarzuty podniesione w apelacji sprowadzają się do ustalenia czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych mając na uwadze fakt, że R. Z. dwukrotnie nie stawił się na badanie przez komisję lekarską ZUS, zasadnie odmówił mu prawa do renty socjalnej i czy komisja lekarska zobowiązana była przeprowadzić badanie w miejscu pobytu wnioskodawcy. W pierwszej kolejności wskazać należy, że postepowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane odwołaniem od decyzji organu rentowego odmawiającej prawa do renty socjalnej z uwagi na niestawiennictwo wnioskodawcy na wyznaczone badanie przez komisję lekarską ZUS. Poddanie się badaniom lekarskim jest obowiązkowe dla osoby, która złożyła wniosek o przyznanie świadczenia, do którego prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy. Renta socjalna jest takim świadczeniem, ponieważ jednym z niezbędnych warunków jej przyznania jest całkowita niezdolność do pracy, co wynika z treści art. 4 ustawy z dnia 27.06.2003 r. o rencie socjalnej (t.j. Dz. U z 2013 r., poz. 982 ze zm.). Definicję niezdolności do pracy zawiera art. 12 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 748 ze zm.), zwanej dalej ustawą emerytalną. Oceny niezdolności do pracy, jej stopnia oraz ustalenia: daty powstania niezdolności do pracy, trwałości lub przewidywanego okresu niezdolności do pracy, związku przyczynowego niezdolności do pracy lub śmierci z określonymi okolicznościami, trwałości lub przewidywanego okresu niezdolności do samodzielnej egzystencji oraz celowości przekwalifikowania zawodowego dokonuje lekarz orzecznik ZUS w formie orzeczenia – art. 14 ust. 1 ustawy emerytalnej. Orzeczenie lekarza orzecznika może zostać poddane kontroli. Od orzeczenia tego osobie zainteresowanej przysługuje sprzeciw do komisji lekarskiej ZUS w ciągu 14 dni od dnia doręczenia jej stosownego orzeczenia – art. 14 ust. 2a ustawy emerytalnej. Natomiast Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może zgłosić zarzut wadliwości orzeczenia w terminie 14 dni od dnia wydania orzeczenia przez lekarza orzecznika i przekazać sprawę do rozpatrzenia komisji lekarskiej – art. 14 ust. 2d ustawy emerytalnej. Komisja lekarska, rozpatrując sprzeciw lub zarzut wadliwości, dokonuje oceny niezdolności do pracy i jej stopnia oraz ustalenia okoliczności, o których mowa w ust. 1 – art. 14 ust. 2e ustawy emerytalnej. Obowiązek poddania się badaniu wynika z art. 126 ustawy emerytalnej, który znajduje również zastosowanie do renty socjalnej, poprzez odesłanie z art. 15 ustawy o rencie socjalnej. Skutkiem niepoddania się badaniu bez uzasadnionych przyczyn jest nieprzyznanie świadczenia. Skutek ten wynika z zawartego w art. 126 ustawy emerytalnej z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych odesłania do odpowiedniego stosowania art. 134 ust.1 pkt 3 tej ustawy, traktującego o przesłankach wstrzymania wypłaty świadczeń. Samo niestawiennictwo w wyznaczonym terminie na badania nie stanowi dostatecznej przyczyny odmowy przyznania świadczenia. Natomiast niepoddanie się badaniu bez uzasadnionej przyczyny może wywrzeć taki skutek. Badania lekarskie w rozumieniu art. 126 ustawy emerytalnej oznaczają bezpośrednie badania lekarza orzecznika, komisji lekarskiej, lekarza konsultanta, badania dodatkowe oraz obserwację szpitalną - § 3 ust. 1 i § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 14.12.2004 r. w sprawie orzekania o niezdolności do pracy (Dz.U. Nr 273, poz. 2711 ze zm.). Na gruncie tego rozporządzenia usankcjonowano też jednoznacznie, że w przypadku nieuzasadnionego niestawiennictwa na badanie lub obserwację bez uzasadnionej przyczyny zastosowanie znajduje dyspozycja § 3 ust. 2 i 4 rozporządzenia, przewidująca powtórne skierowanie na badanie w nowo wyznaczonym terminie, dokonane za zwrotnym poświadczeniem odbioru z informacją o skutkach niestawiennictwa i odstąpienie od dalszego postępowania w razie kolejnego nieuzasadnionego niezgłoszenia się. Przepis § 3 ust. 3 powołanego rozporządzenia przewiduje zaś wprost, że w sytuacji, w której stan zdrowia stwierdzony w zaświadczeniu lekarskim uniemożliwia osobiste zgłoszenie się na badanie, może być ono przeprowadzone w miejscu pobytu danej osoby, za jej zgodą, pod rygorem odstąpienia od dalszego postępowania w sprawie, o ile taka zgoda nie zostanie wyrażona (§ 3 ust. 3 i 4). Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu Okręgowego, że w przypadku wnioskodawcy nie doszło do wyczerpania ustawowego trybu orzekania o niezdolności do pracy, na który składa się orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, a następnie - w przypadku kwestionowania dokonanych przez niego ustaleń - orzeczenia komisji lekarskiej ZUS. W konsekwencji powyższego stanu rzeczy, zaistniałego na skutek świadomego niestawienia się przez wnioskodawcę w dwukrotnie wyznaczonym mu terminie na badania lekarskie przez komisję lekarską ZUS, nie było możliwe zajęcie przez organ rentowy stanowiska w kwestii istnienia bądź nieistnienia po stronie wnioskodawcy całkowitej niezdolności do pracy, stanowiącej w jego przypadku kluczową przesłankę nabycia prawa do renty socjalnej. R. Z. nie wskazał przyczyny dwukrotnego niestawiennictwa na badanie lekarskie przez komisję lekarską ZUS. Nie wnosił również o przeprowadzenie takiego badania w miejscu jego pobytu. Według uregulowania z § 3 ust. 3 powołanego rozporządzenia badanie w miejscu pobytu jest możliwe pod warunkiem złożenia zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego, że stan zdrowia uniemożliwia osobiste zgłoszenie się na badania i pod warunkiem wyrażenia zgody przez osobę, w stosunku do której ma być wydane orzeczenie. Bezspornym jest, że powyższe warunki nie zostały spełnione przez R. Z.. Nie złożył on zaświadczenia lekarskiego, stwierdzającego, że stan jego zdrowia uniemożliwia zgłoszenie się na badania a na rozprawie w Sądzie Okręgowym w dniu 16.04.2015 r. wyjaśnił, że nie stawił się na badania przez komisję lekarską ZUS w W. „bo jest daleko, nie miałem za co i źle się czułem”. Zatem zasadnie Sąd Okręgowy uznał, że R. Z. nie stawił się dwukrotnie na wyznaczone badanie bez uzasadnionej przyczyny, co skutkowało odstąpieniem od dalszego postępowania w sprawie i ostatecznie odmową przez organ rentowy prawa do renty socjalnej. W ocenie Sądu Apelacyjnego, sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził, że brak jest podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji bowiem nie wyczerpano ustawowego trybu orzekania o niezdolności do pracy tj. dwuinstancyjnego orzecznictwa lekarskiego na etapie postępowania przed ZUS. Kontrolny charakter postępowania sądowego w sprawach z zakresu ubezpieczeń rentowych wyklucza możliwość ustalenia przesłanki niezdolności do pracy bez wyczerpania trybu postępowania przed ZUS. Mając powyższe na uwadze uznać należ, że rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji zostało wydane z poszanowaniem przepisów prawa. Za bezpodstawne należy uznać zatem zarówno zarzuty apelacyjne jak i wnioski skarżącego. Nie można mówić bowiem w przedmiotowej sprawie o naruszeniu przepisów prawa procesowego opisanych w art.
bowiem stan faktyczny i materiał dowodowy zgromadzony w sprawie bezsprzecznie wskazują na uchybienia leżące po stronie wnioskującego, a polegające na nie stawieniu się bez uzasadnionej przyczyny przed komisją lekarska ZUS celem przeprowadzenia badań. Powołane powyżej przepisy stanowią podstawę prawną przesądzającą o zasadności oddalenia odwołania od orzeczenia organu rentowego, a tym samym przesądzają o konieczności oddalenia apelacji jako bezzasadnej. Odnosząc się natomiast do wniosku zawartego w apelacji o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu psychiatrii podnieść należy, że jest on bezprzedmiotowy wobec nie wyczerpania trybu postępowania przed ZUS. W tym stanie rzeczy apelacja podlegała oddaleniu z mocy art. 385 k.p.c.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.