Jednocześnie, z chwilą osobistego odbioru decyzji w dniu 17 listopada 2014 r., K. K. pozyskała wiadomość o rzeczywistej wysokości należnych jej świadczeń emerytalnych. Wnioskodawczyni otrzymała wówczas dwie decyzje z 16 kwietnia 2014 r., zawierające dwa wyliczenia wysokości emerytury w oparciu o odmienne metody, tj. decyzję znak (...) oraz decyzję znak (...). W treści decyzji (...) znalazło się wyraźne zastrzeżenie w osobnym akapicie (k. 132 akt ZUS), że emerytura ustalona wzmiankowaną decyzją zostaje zawieszona, ponieważ jest świadczeniem mniej korzystnym. Biorąc pod uwagę, że wnioskodawczyni jest osobą dobrze wykształconą (wyższe wykształcenie chemiczne) oraz posiadającą ze względu na wiek oraz podróże stosowne doświadczenie życiowe, mogła ona pojąć znaczenie sformułowań zawartych w decyzji. O tym, że K. K. zdała sobie wówczas sprawę z tego, że organ dokonuje wypłat emerytury w zawyżonej wysokości świadczy to, że wnioskodawczyni zwróciła uwagę pracownikowi ZUS na znaczącą rozbieżność pomiędzy kwotami emerytury ujawnionymi w decyzji a środkami pieniężnymi rzeczywiście wpłacanymi na rachunek bankowy ubezpieczonej. Tym samym należy stwierdzić, że w dniu 17 listopada 2014 r. wnioskodawczyni utraciła uprzednią dobrą wiarę dotyczącą wysokości wypłacanej emerytury, a co za tym idzie – od grudnia 2014 r. do lutego 2015 r. włącznie K. K. dokonała nienależnego pobrania świadczeń emerytalnych w rozumieniu art. 138 ust. 2 pkt 1 u.e.r.f.u.s., opiewających na kwotę emerytury wynikającą z decyzji (...). Wypłata emerytury wynikającej z tej decyzji, na zasadzie art. 98 ust. 1 w zw. z art. 95 ust. 1 ustawy emerytalnej, została bowiem wstrzymana, o czym wnioskodawczyni została prawidłowo pouczona przez organ rentowy w treści wydanej decyzji. Czynność K. K. polegającą na poinformowaniu pracownika ZUS o rozbieżności pomiędzy kwotą emerytury wynikającą z decyzji a rzeczywiście wypłacanymi środkami należy rozumieć jako zawiadomienie organu rentowego w rozumieniu art. 138 ust. 4 ustawy emerytalnej. W praktyce bowiem przyjmuje się, że zawiadomienie w rozumieniu art. 138 ust. 4 stanowi każda informacja wskazująca na zajście okoliczności określonych w powyższym przepisie. Może być to nawet informacja przypadkowa, udzielona np. przy okazji korespondencji prowadzonej z ZUS w związku z innymi sprawami. Bezwzględnym warunkiem jest, aby źródłem tej informacji była osoba pobierająca świadczenie, ewentualnie jej pełnomocnik lub inny przedstawiciel prawny (tak: por. Bartnicki M. Komentarz do art. 138 u.e.r.F.U.S. w: Antonów. K. (red) Emerytury i renty z FUS. Emerytury pomostowe. Okresowe emerytury kapitałowe. Komentarz. LEX 2014). W konsekwencji, zgodnie z art. 138 ust. 4 u.e.r.f.u.s., organ rentowy może domagać się od K. K. zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres 12 miesięcy wstecz, liczonych od daty ostatniej wypłaty (pobrania) nienależnego świadczenia, czyli na gruncie niniejszej sprawy liczonych wstecz od dnia 25 maja 2015 r. Jako, iż żądanie organu ostało się merytorycznie jedynie w odniesieniu do nadpłaconych emerytur za grudzień 2014 r., styczeń 2015 r. oraz luty 2015 r. należy stwierdzić, że żądanie zwrotu powyższych kwot mieści się w ramach czasowych wynikających z art. 138 ust. 4 u.e.r.f.u.s., a zatem w tym zakresie zaskarżona decyzja organu rentowego okazała się prawidłowa. W konsekwencji, na podstawie art.
k.p.c., w odniesieniu do części decyzji dotyczącej zobowiązania wnioskodawczyni do zwrotu nadpłaconej emerytury za okres od grudnia 2014 r. do lutego 2015 r., odwołanie podlegało oddaleniu jako bezzasadne. Specyfika stanu faktycznego niniejszej sprawy ujawnia się jednak także w tym, iż po utracie przez K. K. w dniu 17 listopada 2014 r. dobrej wiary w aspekcie świadomości nienależności części świadczenia emerytalnego, wnioskodawczyni następczo odzyskała dobrą wiarę na skutek otrzymania dwóch decyzji ZUS z 1 marca 2015 r. (k. 145-152 akt ZUS). We wzmiankowanych decyzjach, znów na skutek omyłki organu rentowego, błędnie wskazano kwotę przysługującej K. K. emerytury „do wypłaty” na 2.029,69 zł. Powyższą wartość organ rentowy uzyskał prawdopodobnie poprzez nieprawidłowe, bo sprzeczne z dyspozycją art. 98 ust. 1 w zw. z art. 95 ust. 1 ustawy emerytalnej zsumowanie kwot dwóch emerytur netto, wynikających ze wzajemnie się wyłączających decyzji znak (...) oraz znak (...). Inkorporacja opisywanej omyłki do wydanych decyzji, doręczonych następnie K. K., utwierdziła wnioskodawczynię w przekonaniu, że jest ona uprawniona do uzyskiwania emerytury w kwocie oscylującej wokół 2.000 zł. Innymi słowy, zawarte w decyzji ZUS stwierdzenie, że kwota do wypłaty wynosi 2.029,69 zł, zostało poczytane przez K. K. jako legitymizacja wypłat emerytury we wzmiankowanej wysokości. W ocenie sądu, trudno wymagać od wnioskodawczyni jako przeciętnego, rozsądnego obywatela, aby posiadła znajomość szczegółowej metodologii obliczania wysokości emerytury, co prowadzi do wniosku, że K. K. była uprawniona do uznania za wiarygodną kwotę emerytury „do wypłaty” określoną w decyzjach ZUS z dnia 1 marca 2015 r. Dodatkowo, widząc wspomnianą kwotę na decyzjach organu rentowego wnioskodawczyni była przekonana, że ZUS uwzględnił zgłoszone okresy pobytu na placówce za granicą, o czym szczerzej była mowa wcześniej. Pomimo zatem tego, iż wskazanie w decyzjach z dnia 1 marca 2015 r. kwoty emerytury do wypłaty na 2.029,69 zł było obiektywnie nieprawidłowe, ze względu na autorytet Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako fachowej osoby prawnej zajmującej się obsługą ubezpieczonych, wnioskodawczyni miała prawo przypuszczać, że przysługuje jej emerytura właśnie w tej wysokości. Wskutek wydania powyższych decyzji K. K. odzyskała dobrą wiarę, a zatem od dnia 1 marca 2015 r. do końca okresu objętego zaskarżoną decyzją (tj. do 31 maja 2015 r.) nie miała świadomości, że wypłacane jej świadczenia są zawyżone. Tym samym, wnioskodawczyni nie dokonała wówczas poboru nienależnych świadczeń w rozumieniu art. 138 ust. 2 pkt 1 u.e.r.f.u.s., a zatem decyzja ZUS o zwrocie nadpłaconej emerytury w odniesieniu do okresu od 1 marca 2015 r. do 31 maja 2015 r. jawi się jako błędna. W konsekwencji, na podstawie art.
zaskarżoną decyzję należało zmienić również poprzez ustalenie, iż wnioskodawczyni nie jest zobowiązana do zwrotu nienależnych świadczeń emerytalnych za okres od 1 marca 2015 r. do 31 maja 2015 r. Jako, że ubezpieczona K. K. ostała się ze zgłoszonym żądaniem w jego znacznej części, o kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 100 zd. 2 k.p.c., zasądzając od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz wnioskodawczyni kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Stawkę wynagrodzenia pełnomocnika K. K. ustalono w oparciu o § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490 j.t.). ZARZĄDZENIE Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć organowi rentowemu.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.