– nie miał wiedzy o podwykonawcy, zakresie jego robót, jego obecności na placu budowy i czynnościach przez niego wykonywanych, a zatem nie może odpowiadać za zobowiązania wykonawcy generalnego wobec podwykonawcy. Pozwany podniósł też, iż wysunięte przez powódkę żądanie nie może być traktowane jako żądanie zapłaty wynagrodzenia z tytułu wykonania umowy o roboty budowlane, bowiem z chwilą dokonania przez generalnego wykonawcę potrącenia tej kwoty jako zabezpieczenia, zmieniła ona swój charakter prawny i została z kategorii wynagrodzenia wyłączona. Roszczenie powoda jest więc roszczeniem o zwrot potrąconego zabezpieczenia i powinno być skierowane przeciwko generalnemu wykonawcy – (...) sp. z o. o. w W.. Nawet gdyby uznać, że nie doszło do potrącenia, a do zabezpieczenia w formie zbliżonej do kaucji gwarancyjnej, to kaucja taka wraz z wykonaniem zabezpieczenia zyskuje samoistny charakter (w tym jest ona osobną umową, odmienną od umowy o roboty budowlane), a tym bardziej taki charakter ma po wykonaniu umowy o roboty budowlane, gdy pozostaje wyłącznie umowa gwarancyjna. Powyższe wyłącza odpowiedzialność solidarną pozwanego uregulowaną w art.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Pozwany (...) G. w dniu 14 maja 2010 r. zawarł z konsorcjum (...) Deutschland AG (lider), (...) (partner), (...) sp. z o. o. w W. (partner) umowę nr (...), na podstawie której powierzył (...) sp. z o. o. w W. wykonanie kompleksowej realizacji zadania inwestycyjnego pn. (...) UG”. (...) sp. z o. o. w W. zawarła z powódką w dniu 25 stycznia 2012 r. umowę o roboty budowlane nr (...), na podstawie której powierzyła powódce, jako podwykonawcy, kompleksowe wykonanie i montaż parapetów wewnętrznych w budynku Wydziału Chemii UG. / bezsporne , nadto: umowa nr (...) – k. 81- 92, umowa nr (...) – k. 16-24, aneks do umowy – k. 25-26/ W § 3 umowy nr (...) określono m. in., iż termin rozpoczęcia (
k.c., zawierający umowę z podwykonawcą oraz inwestor ponoszą solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawcę. W ocenie Sądu nie można uznać, że dochodzona pozwem kwota jest należnym powodowi wynagrodzeniem z umowy zawartej ze Spółką (...). Zdaniem Sądu jest to kwota uiszczona na rzecz Spółki (...) tytułem zabezpieczenia należnego i terminowego wykonania umowy. Było to zabezpieczenie roszczenia w formie zbliżonej do kaucji gwarancyjnej. Postanowienia zawartej przez powoda ze spółką (...) umowy par. 7 dotyczące udzielenia gwarancji, będącej zabezpieczeniem kosztów usunięcia wad z tytułu rękojmi i gwarancji, nie stanowią elementów przedmiotowo istotnych umowy o roboty budowlane, gdyż odpowiedzialność za wady z tytułu rękojmi ma charakter ustawowy (odpowiedzialność z tytułu gwarancji ma charakter umowny). Zgodnie z cytowanym uzasadnieniem wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17.12.2008r., sygn. akt I CSK 258/08;” nie ma jednak przeszkód, aby stosowna klauzula o udzieleniu gwarancji znalazła się w umowie podstawowej, co jednak nie zmienia jej charakteru prawnego. Z kolei tzw. kaucja gwarancyjna była – zgodnie z wolą stron- zabezpieczeniem kosztów usunięcia wad z tytułu rękojmi i w okresie gwarancji”. Tak więc po zakończeniu prac i ich odbiorze i zapłacie wynagrodzenia, w ocenie Sądu, stosunki prawne między powodem a spółką (...) określała już tylko umowa gwarancji i związana z nią kaucja gwarancyjna, która stanowić może podstawę prawną stosunków między powodem a spółką (...) po wykonaniu umowy o roboty budowlane, z tytułu której to powód nie może domagać się od pozwanego zwrotu na podstawie treści art. 647.1. par. 5 k.c., gdyż objęte tym przepisem roszczenie dotyczy wypłaty wynagrodzenia a nie zwrotu kaucji. Powód w umowie ze Spółką umówił się na zapłatę świadczenia tytułem zabezpieczenia, wynika to z treści §7 pkt. 1 umowy zatytułowanego „zabezpieczenie należytego wykonania umowy”. Powodowa spółka zawierając umowę wyraziła zgodę na zabezpieczenie wykonania umowy, w formie kaucji utworzonej poprzez zatrzymanie 10% wartości brutto z pierwszej i kolejnych faktur zleceniobiorcy za wykonane roboty. Podczas wykonywania umowy spółka (...) faktycznie nie płaciła pełnej kwoty z faktur lecz zatrzymywała część świadczenia odpowiadającą wysokości zabezpieczenia. Spółka (...), zgodnie z zawartą umową, z należnego powodowi wynagrodzenia zatrzymywała umówione zabezpieczenie. W sprawie było nie sporne, że powód nie ma wobec Spółki żadnych innych wierzytelności poza tymi, które wynikają z nierozliczenia zatrzymanych kwot tytułem kaucji na zabezpieczenie umowy oraz gwarancji jakości i rękojmi. Powód nie kwestionował, że obniżenie wysokości wypłat z tytułu umowy nie wynikało z innej przyczyny, niż ta, jaka wynika z par. 7 umowy tj. możliwości zatrzymania na poczet umówionych kaucji i zabezpieczeń 10% kwot wynikających z faktur. W uzasadnieniu żądania powód wskazał, że „dokonał zabezpieczenia należytego i terminowego wykonania robót”, objętych mową w formie przewidzianej w par. 7 ust. 2 pkt 1 umowy tj. w formie kaucji utworzonej przez zatrzymanie 10% wartości brutto z pierwszej i kolejnych faktur zleceniobiorcy za wykonane roboty”. A., zgodnie z par. 7 ust. 2 pkt 1 umowy zatrzymało z faktur vat ( nr (...)) wystawionych z tytułu wynagrodzenia powoda 10 % ich wartości tytułem zabezpieczenia należytego i terminowego wykonania umów robót tj. kwotę 19.333,28 złotych. Tak więc spółka (...) za zgodą powoda zatrzymywała umówione zabezpieczenie tj. kaucję z należnego powodowi wynagrodzenia. Nie można uznać że zatrzymanie umówionego zabezpieczenia było odroczeniem terminu płatności wynagrodzenia, gdyż powód część wynagrodzenia przeznaczył na zapłatę wobec A. zabezpieczenia – kaucji. Powód przyznał, że dopiero przy rozliczaniu kolejnych faktur wnosił na rzecz Spółki zabezpieczenie terminowego i należnego wykonania umowy oraz kaucję tytułem gwarancji, tak więc , w ocenie Sądu, powodowi zgodnie z par. 7 ust. 2 pkt 1a przysługuje roszczenie do spółki (...) o zwrot zatrzymanego zabezpieczenia należytego i terminowego wykonania robót (spółka winna dokonać zwrotu zabezpieczenia w terminie 30 dni od dokonania odbioru końcowego robót przez pozwanego czyli od dnia 30 sierpnia 2012r.), a nie do pozwanego. Zgodnie z treścią art.
odpowiedzialność solidarna inwestora z generalnym wykonawcą ograniczona jest jedynie do zapłaty należnego podwykonawcy wynagrodzenia. Powód nie ma roszczenia do pozwanego o zapłatę wynagrodzenia w kwocie dochodzonej pozwem. Dlatego z tych przyczyn powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Materiał dowodowy zebrany w sprawie – dokument w postaci listy podwykonawców oraz zeznania świadka H. O. i świadka Ł. R. oraz J. D. nie daje podstaw do przyjęcia, że pozwany został zawiadomiony, w trakcie wykonywania umowy, o pracach, jakie powód jako podwykonawca spółki (...) będzie wykonywać. Należy podnieść, że dla przyjęcia solidarnej odpowiedzialności inwestora §2 art.
k.c. wymagana jest zgoda inwestora. Świadek H. O. zeznała, że pozwany nie miał przedstawionej przez powoda ani przez generalnego wykonawcę- spółkę (...), umowy lub choćby projektu umowy oraz dokumentacji robót określonych w umowie lub projekcie. Materiał dowodowy nie pozwala na dokonanie ustalenia, że pozwany, jako inwestor, posiadał wiedzę o istotnych elementach umowy między Spółką (...) a powodem, decydujących o zakresie ewentualnej odpowiedzialności za wynagrodzenie podwykonawcy. Jak wynika z treści dołączonego do pozwu pisma pozwanego z 8 lipca 2013r. pozwany zwraca się do powoda o nadesłanie umowy zawartej przez powoda ze spółką (...) wraz z aneksami, faktur vat wystawionych przez powoda spółce (...) wraz z potwierdzeniem ich doręczenia, not księgowych, faktur vat, wezwań do zapłaty, wszelkiej korespondencji prowadzonej z A., tak więc gdyby pozwany znał postanowienia umowy nie zwracałby się o te dokumenty do powoda. Sąd orzekający podziela poglądy wyrażone w treści uzasadnienia orzeczeń m.in. Sądu Apelacyjnego w Szczecinie w sprawie I Aca 30/14,Sądu Apelacyjnego w Białymstoku w sprawie I ACa 898/13, że wymogi, jakie winny być spełnione przez generalnego wykonawcę aby przyjąć, że uczynił on zadość przedstawieniu inwestorowi umowy, czy jej projektu z podwykonawcą, jak i też terminu jej przedstawienia i w konsekwencji przyjęcia solidarnej odpowiedzialności inwestora, wymaga wiedzy inwestora o istotnych elementach umowy, takich jak : zakres robót powierzonych, zindywidualizowanie podmiotowo podwykonawcy, jego wynagrodzenie, sposób ustalenia i dochodzenia wynagrodzenia, decydujących o zakresie ewentualnej odpowiedzialności za wynagrodzenie podwykonawcy. Wiedza ta może pochodzić z dowolnego źródła, nawet bez przedłożenia umowy czy też innych dokumentów, w sytuacji gdy inwestor dopuszcza do udziału podwykonawców i nie kwestionuje ich udziału przy realizacji inwestycji, jednak materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwała na dokonanie ustalenia, że pozwany miał wiedzę o zakresie robót powierzonych powodowi, czy też jego podwykonawcy (...) 7. Jak wynika z treści zeznań świadka Ł. R. na budowie pracował podwykonawca powoda firma (...)-7, która zajmowała się montażem parapetów wykonanych przez powoda, gdyż „ E. nigdy nie montuje swoich produktów, zawsze korzysta z podwykonawców”. Materiał dowodowy pozwala na dokonanie ustalenia, że pozwanemu przedstawiona została jedynie lista podwykonawców na etapie, gdy spółka (...) zaczęła zalegać z zapłatami za wykonane prace i kiedy prace powoda, których rozliczenia dochodzi w przedmiotowym postępowaniu, były już zakończone. Lista nie pozwala na zindywidualizowanie wszystkich podwykonawców, nazwy wymienione w liście nie są pełne, nie wskazują na formę prawną firm w niej wymienionych. Brak jakiegokolwiek zapisu co do zakresu prac wykonywanych przez poszczególnych podwykonawców, sposobu określenia i dochodzenia przez nich wynagrodzeń. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na dokonanie oceny, że pozwany posiadał wiedzę o tym na jakie wynagrodzenie, według jakich zasad wypłacane, umówił się powód ze Spółką (...). Pozwany nie posiadał wiedzy o tym, że strony umowy ustaliły możliwość zapłaty zabezpieczenia wykonania umowy poprzez zatrzymanie w tym celu części kwoty z ustalonego wynagrodzenia. Jak wyżej wskazano, nawet przy przyjęciu, że pozwany akceptował obecność podwykonawców nie stanowi o jego odpowiedzialności wynikającej z treści art.
Odpowiedzialność pozwanego solidarnie ze spółką (...) miałaby miejsce wówczas, gdyby pozwany-inwestor miał wiedzę o istotnych elementach umowy zawartej między powodem a spółką (...). Powzięcie wiedzy o umowie powoda z A. po zakończeniu robót mija się z celem regulacji z art.
k.c., inwestor musi mieć możliwość zapoznania się z dokumentami przed powstaniem obowiązku zapłaty wynagrodzenia. Fakt podjęcia przez pozwanego rozmów na spotkaniu 5 września 2013r. z powodową spółką, po przesłaniu przez powoda dokumentów dotyczących roszczeń powoda w stosunku do spółki (...), i dokonanie wpłaty kwoty 25.350,77 złotych za fakturę vat nr (...)r/ z 14/06/2013r/ w dniu 18 lutego 2014r. nie rodzi po stronie pozwanego obowiązku zapłaty na rzecz podwykonawców co do zasady. Pozwany wyjaśnił, że zapłaty dokonał ze względów słusznościowych, w zakresie w jakim powoda oszukała spółka (...). Sąd podzielił pogląd pozwanego, że w obecnych realiach społeczno-gospodarczych funkcjonuje swoboda zatrudnienia na tak dużej inwestycji i pozwany nie ma możliwości ustalenia, w sytuacji uczestniczenia w procesie budowlanym około 120 podmiotów, czy osoba na budowie jest pracownikiem wykonawcy, czy też podwykonawcą i dlatego też nie można uznać, że pozwany tolerował obecność powoda na placu budowy i tym samym istnieje możliwość uznania solidarnej odpowiedzialności powoda ze spółką (...). Jak wynika z treści par. 7 zawartej między powodem a spółka (...) umowy brak było możliwości odroczenia terminu zapłaty wynagrodzenia. Powód mógł dokonać innego sposobu zabezpieczenia należytego i terminowego wykonania umowy tj. w formie nieodwołalnej, bezwarunkowej, płatnej na pierwsze żądanie gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej. Powód wybrał formę kaucji utworzonej przez zatrzymanie 10% wartości brutto z pierwszej i kolejnych faktur zleceniobiorcy za wykonane robót. Biorąc powyższe pod rozwagę, należało uznać, że nie było podstaw do zasądzenia na rzecz powoda dochodzonej pozwem kwoty. W ocenie Sądu także brak podstaw do tego aby uznać, że pozwany wzbogacił się bezpodstawnie kosztem powoda. Było nie sporne w sprawie, że pozwany wypłacił Spółce (...) wynagrodzenie za prace wykonane przez powoda, rozliczając kwotę z faktury vat nr (...)r/ z 14.06.2013r. poprzez wpłatę kwoty 25.350,77 zł bezpośrednio powodowi. Nie otrzymanie przez powoda całości kwot wystawionych przez powoda za wykonane prace, nie wynikało z tego, że Spółka (...) nie otrzymała zapłaty od pozwanego. Na podstawie treści art. 98 k.c., Sąd zasądził na rzecz pozwanego całość należnych mu kosztów, na które złożyły się kwota 2.400 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego określona na podstawie §6 pkt. 5 oraz §2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r . w sprawie opłat za czynności adwokatów oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oraz kwota 17 zł, tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. (...) ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) (...) (...) (...)
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.