Sygn. akt IV U 227/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 03 lutego 2016 roku Sąd Rejonowy w Świdnicy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący: SSR Magdalena Piątkowska Protokolant : Karolina Nowicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 lutego 2016 roku w Ś. sprawy z odwołania A. Ż. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. w sprawie (...) (...) z dnia (...) o zwrot zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego I. zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. w sprawie (...)/ (...) z dnia (...) roku w ten sposób, że ustala brak obowiązku zwrotu pobranego zasiłku chorobowego oraz świadczenia rehabilitacyjnego za okresy i w kwocie wskazanej w zaskarżonej decyzji II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. na rzecz powódki A. Ż. kwotę (...)tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE Powódka A. Ż. wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z dnia (...) roku zobowiązującą ją do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego za okres od (...) oraz świadczenia rehabilitacyjnego od dnia (...)wraz z odsetkami w łącznej kwocie (...) jako świadczeń, zdaniem organu rentowego, nienależnych. Zdaniem powódki organ rentowy błędnie przyjął, iż poprzez zarejestrowanie działalności gospodarczej powódka spełniła przesłanki powołanego w decyzji art. 17 ustawy z dnia ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, podczas gdy powódka nie wykonywała żadnych czynności zarobkowych, a jedynie te mające charakter zachowawczy. Wobec powyższego wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołania i zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego w kwocie (...). W uzasadnieniu powołano podstawę prawną decyzji i podniesiono, ze z ujawnionych dokumentów wynikało, iż powódka w okresie pobierania wskazanych w decyzji świadczeń była zatrudniona na umowę o pracę w firmie (...). W trakcie orzeczonej niezdolności do pracy zgłosiła się do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu podjętej z dniem (...) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powódka A. Ż. zgłoszona była do ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienia w firmie (...) w W.. Wobec niezdolności do pracy pobierała zasiłek chorobowy w okresie od (...) oraz świadczenie rehabilitacyjne od dnia (...) Dowód: akta ZUS- w załączeniu Powódka przebywając na zwolnieniu lekarskim skontaktowała się z M. Ż.
(1)w sprawie wykonywania dla niej zleceń i poprowadzenia firmy, którą zamierzała założyć. Powódka nie miała uprawnień do prowadzenia czynności geotechnicznych na budowach, a takie uprawnienia miał M. Ż.. Od dnia (...)roku powódka, przy pomocy pełnomocnika M. Ż.
(1)rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej G. (...) I A. L. (następnie L.-Ż. ) z/s w W. z przedmiotem przeważającym działalności: wykonywanie wykopów i wierceń geologiczno- inżynierskich. Dnia (...) roku powódka jako pracodawca zawarła z M. Ż.
(1)umowę o pracę na stanowisku menadżer, samodzielny pracownik nadzoru geotechnicznego. Obowiązki tego pracownika obejmowały:
- Badania geotechniczne i nadzór na budowach w W. i na terenie całego kraju.
- Wykonanie stosownych raportów i protokołów odbiorowych.
- Reprezentowanie pracodawcy w Urzędach, w tym w Urzędzie Skarbowym, ZUS oraz przed instytucjami samorządowymi i państwowymi, a także przed podmiotami gospodarczymi z prawem samodzielnego składania oświadczeń woli zgodnie z pełnomocnictwem potwierdzonym wpisem do działalności gospodarczej.
- Kompletowanie dokumentacji do rozliczeń i fakturowanie wykonanych prac oraz ich potwierdzenie u Zamawiającego
- Wystawianie faktur i dokumentów oraz dostarczanie ich do wyznaczonego Biura (...) w celu wykonania rozliczeń podatkowych i wynagrodzenia. W praktyce M. Ż. zajmował się wszystkimi czynnościami związanymi z przedmiotem działalności firmy powódki. Powódka nie wykonywała żadnych czynności ani na budowach ani innych związanych z działalnością firmy. Wypełniła jedynie deklarację zgłoszeniową do ZUS. Wszelka dokumentacja z firm, na których prowadzone były nadzory w postaci protokołów odbiorów, protokołów narad przekazywane były do podmiotu zewnętrznego zajmującego się dalej tą dokumentacją. Faktury zawożone były do biura rachunkowego. Nie było takich czynności , których M. Ż. nie mógł wykonywać za powódkę. W zakresie czynności geotechnicznych powódka nie miała nawet uprawnień, aby je podejmować. Dowód: ⚫ wydruk z C E i I o (...) k.10 ⚫ umowa o pracę, zakres obowiązków w aktach osobowych M. Ż.- w załączeniu ⚫ zeznania świadka M. Ż.
(1)e- protokół k.47 ⚫ zeznania powódki k. 33 Ustaleń stanu faktycznego sąd dokonał w oparciu o zgromadzone w postępowaniu dowodowym dokumenty, akta ZUS i akta osobowe świadka oraz zeznania powódki i świadka M. Ż. albowiem wszystkie te dowody tworzyły spójną i logiczną całość, dającą obraz stanu faktycznego. Przy tak ustalonym stanie faktycznym sąd zważył: Odwołanie podlegało uwzględnieniu. Zgodnie z art. 84 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych /DZU z 2015 roku , poz. 121 ze zmianami/ osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu, wraz z odsetkami, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, z uwzględnieniem ust.
- Zgodnie zaś z art. 17 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa /DZU z 2014r. poz. 159/ ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Zdaniem sądu w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki art. 17 powołanej ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku. Jak wynika z treści powołanego przepisu utrata prawa do zasiłku łączy się z aktywnością zawodową ubezpieczonego polegającą na podejmowaniu przez niego czynności związanych z pracą zarobkową. Zdaniem sądu w sytuacji, gdy powódka powierzyła wszystkie czynności i zawodowe i reprezentacyjne pracownikowi/pełnomocnikowi firmy, zastosowanie art. 17 powołanej ustawy było nieuzasadnione tym bardziej, iż powódka zasiłek chorobowy pobierała z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u innego pracodawcy. Kształtująca się linia orzecznicza prezentuje racjonalizm w odniesieniu do powołanego przepisu dając ubezpieczonym możliwość podjęcia czynności zachowawczych dla istnienia ich działalności gospodarczych i pozwala sądom spojrzeć na powołany przepis z właściwej, mniej kategorycznej perspektywy. ( vide choćby wyrok SA w Białymstoku z dnia 25 marca 2015 roku wydany w sprawie III AUa 1477/14 LEX nr 1681946 1, postanowienie SN z dnia 6 czerwca 2012 roku wydane w sprawie IUK 70/12 LEX nr 1675215 2, wyrok SN z dnia 6 maja 2009 roku wydany w sprawie II UK 359/08 OSNP 2011/1-2/16 3 ) Dlatego też w uznaniu, iż brak było materialnej podstawy żądania od powódki zwrotu świadczeń, sąd , na podstawie art. 477 14 §2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję. W punkcie II na podstawie art. 98 i nast. kpc w zw. § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu orzeczono o kosztach zastępstwa procesowego w kwocie 2.400 zł. Sąd stanął na stanowisku, iż żądanie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń nie należy do kategorii spraw wymienionych w §12 ust.2 powołanego rozporządzenia, który mówi o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego. Kwota, którą w wyniku zaskarżonej decyzji miałaby zwrócić powódka nie jest świadczeniem pieniężnym z ubezpieczenia społecznego, lecz określoną w decyzji kwotą pieniężną odpowiadającą wartości należności głównej wypłaconej w przeszłości oraz odsetek.
- Utracenie prawa do zasiłku chorobowego z powodu wykonywania pracy zarobkowej (na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, jak również w obliczu art. 17 ustawy z 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa) nie następuje w sytuacji, gdy ubezpieczona wprawdzie pobrała wynagrodzenie, ale nie realizowała żadnych czynności ze sfery zawodowej. Utracenie prawa do zasiłku chorobowego następuje jedynie wówczas, gdy ubezpieczony przejawia aktywność zawodową.
- Nie każdy przejaw aktywności stanowi wypełnienie przesłanki z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, powodujące utratę prawa do zasiłku chorobowego.
- czynności formalnoprawne podejmowane w okresie niezdolności do pracy przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą w związku z posiadanym przez nią statusem pracodawcy nie są pracą zarobkową powodującą utratę prawa do zasiłku chorobowego (art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, jednolity tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 267 ze zm.).