art. 3 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/26/WE z dnia 16.05.2000 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do ubezpieczenia w zakresie odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych, zmieniającej dyrektywy Rady 73/239/EWG i 88/357/EWG (czwarta dyrektywa w sprawie ubezpieczeń komunikacyjnych) opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich nr L 181/65 z dnia 20.07.2000 r., implementowanej do ustawodawstw Rzeczypospolitej Polskiej i Republiki Czeskiej i obowiązującej bezpośrednio: „każde Państwo Członkowskie zapewnia, że stronom pokrzywdzonym, określonym w art. 1, w wypadkach w rozumieniu tego przepisu przysługuje bezpośrednie prawo pozwania zakładu ubezpieczeń ubezpieczającego osobę odpowiedzialną w zakresie odpowiedzialności cywilnej” ( actio directa).
aś z art. 1 powyższej dyrektywy jej celem „jest ustanowienie specjalnych przepisów mających zastosowanie do stron poszkodowanych, uprawnionych do odszkodowania w związku ze stratą lub szkodą powstałą w wyniku wypadku, który miał miejsce w Państwie Członkowskim innym niż Państwo Członkowskie stałego miejsca zamieszkania strony poszkodowanej, spowodowaną użytkowaniem pojazdów ubezpieczonych i mających stałe miejsce postoju w Państwie Członkowskim”. Powodowie dodali, że na możliwość pozwania bezpośrednio zagranicznego zakładu (...) (...) a.s. wskazuje również (...) S.A. w pismach kierowanych do powodów. Roszczenia powodów kierowane do Pozwanego w ramach actio directa dzielą się na dwie kategorie:
art. 4 pkt 6 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/26/WE z dnia 16.05.2000 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do ubezpieczenia w zakresie odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych, zmieniającej dyrektywy Rady 73/239/EWG i 88/357/EWG (czwarta dyrektywa w sprawie ubezpieczeń komunikacyjnych), opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich nr L 181/65 z dnia 20.07.2000 r., implementowanej do ustawodawstw Rzeczypospolitej Polskiej i Republiki Czeskiej i obowiązującej bezpośrednio Państwa Członkowskie wprowadzony został obowiązek — poparty odpowiednimi, skutecznymi i systematycznymi karami finansowymi lub równoważnymi karami administracyjnymi —
którym w okresie trzech miesięcy od daty przedstawienia roszczenia o odszkodowanie przez stronę poszkodowaną bezpośrednio zakładowi ubezpieczeń, jego przedstawicielowi lub osobie, która spowodowała wypadek:
artykułem 9 ust. 1 pkt. b rozporządzenia nr 44/2001 ubezpieczyciel mający siedzibę na terytorium Państwa Członkowskiego może być pozwany w innym Państwie Członkowskim w przypadku powództw ubezpieczającego, ubezpieczonego lub uposażonego z tytułu ubezpieczenia – przed sąd miejsca, w którym powód ma miejsce zamieszkania.
art. 11 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia przepisy art. 8, 9 i 10 mają zastosowanie do powództw wytoczonych przez poszkodowanego bezpośrednio przeciwko ubezpieczycielowi, jeżeli takie bezpośrednie powództwo jest dopuszczalne. Ponadto powodowie wskazali, iż jurysdykcja sądu krajowego uzasadniona jest również brzmieniem art. 1135 § 1 pkt 1 kpc oraz okolicznością, iż powodowie maja miejsce zamieszkania w Rzeczypospolitej Polskiej. Dalej powodowie podnieśli, że
pkt 15 założeń Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/26/WE z dnia 16.05.2000 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do ubezpieczenia w zakresie odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych, zmieniającej dyrektywy Rady 73/239/EWG i 88/357/EWG (czwarta dyrektywa w sprawie ubezpieczeń komunikacyjnych) opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich nr L 181/65 z dnia 20.07.2000 r.: „w celu wypełnienia luk, o których była mowa, należy zapewnić, aby Państwo Członkowskie, w którym zakład ubezpieczeń jest zarejestrowany, wymagał od tego zakładu wyznaczenia przedstawicieli stron zgłaszających roszczenia działających lub zarejestrowanych w innych Państwach Członkowskich, celem gromadzenia wszelkich niezbędnych informacji związanych z roszczeniami w wyniku takich wypadków oraz podejmować odpowiednie działania dla rozstrzygnięcia takich roszczeń w imieniu i na rachunek zakładu ubezpieczeń, łącznie z wypłatą odszkodowań; przedstawiciele stron zgłaszających roszczenia powinni dysponować wystarczającymi uprawnieniami, aby reprezentować zakład ubezpieczeń wobec osób, które poniosły szkody w wyniku takich wypadków, a także aby reprezentować zakład ubezpieczeń wobec władz narodowych, a także w razie potrzeby przed sądami, w zakresie w jakim jest to zgodne z zasadami międzynarodowego prawa prywatnego dotyczącego ustalenia jurysdykcji”. Kierując się zapisami powyższej dyrektywy, implementowanej do ustawodawstwa Rzeczypospolitej Polskiej i Republiki Czeskiej oraz uznaniem odpowiedzialności przez pozwanego, powodowie wnieśli powództwo bezpośrednio przeciwko pozwanemu (...) (...)a.s., reprezentowanej przez reprezentanta w Rzeczypospolitej Polskiej – (...) (...) S.A. Powodowie wskazali, że mająca pierwszeństwo stosowania Konwencja o prawie właściwym dla wypadków drogowych, sporządzona w H. dnia 04.05.1971 r., której Polska jest stroną (Dz.U. z dnia 15.04.2003 r.) stanowi w art. 3, że prawem właściwym jest prawo wewnętrzne państwa, w którym nastąpił wypadek. Właściwość czeskiego prawa materialnego potwierdza też art. 27 § 1 pkt 3 prawa prywatnego międzynarodowego z dnia 12.11.1965 r., stanowiący, że jeżeli strony nie mają siedziby albo miejsca zamieszkania w tym samym państwie i nie dokonały wyboru prawa, stosuje się do zobowiązań z umowy ubezpieczenia – prawo państwa, w którym w chwili zawarcia umowy ma siedzibę zakład ubezpieczeń.
aś z art. 31 § 1 ppm zobowiązanie nie wynikające z czynności prawnej podlega prawu państwa, w którym nastąpiło zdarzenie będące źródłem zobowiązania. Zarówno wypadek skutkujący zobowiązaniem do naprawienia szkody, jak również siedziba pozwanego zakładu ubezpieczeń, mają miejsce w Republice Czeskiej. Art. 8 powyższej Konwencji stanowi, że prawo właściwe określa w szczególności: przesłanki i zakres odpowiedzialności; podstawy zwolnienia od odpowiedzialności, ograniczenie odpowiedzialności oraz podział odpowiedzialności; istnienie oraz rodzaj obrażeń ciała lub szkody, za które należy się odszkodowanie; rodzaj oraz zakres szkód; cesję i dziedziczenie prawa do odszkodowania; osoby poszkodowane i uprawnione do odszkodowania; odpowiedzialność przełożonego za czyny podwładnego oraz pracodawcy za czyny pracownika; przedawnienie i prekluzję, łącznie z zasadami dotyczącymi początku biegu przedawnienia lub prekluzji, oraz przerwy lub zawieszenia biegu. Wobec powyższego prawem materialnym właściwym w sprawie są stosowne przepisy o charakterze cywilnoprawnym oraz dotyczące ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w związku z ruchem pojazdów prawa Republiki Czeskiej, tj. w odniesieniu do kwestii rodzaju przysługujących im w związku z wypadkiem ubezpieczeniowym roszczeń, ich wysokości, sposobu ustalenia, przesłanek, zakresu odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń, istnienia oraz rodzaju obrażeń ciała lub szkody, za które należy się odszkodowanie a w razie ich nieuregulowania lub niezgodności z obowiązującym prawem wspólnotowym, także nadrzędne bezpośrednio stosowane przepisy Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/26/WE z dnia 16.05.2000 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do ubezpieczenia w zakresie odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych, zmieniająca dyrektywy Rady 73/239/EWG i 88/357/EWG (czwarta dyrektywa w sprawie ubezpieczeń komunikacyjnych) opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich nr L 181/65 z dnia 20.07.2000 r. oraz uzupełniająco przepisy Dyrektywy 005/14/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11.05.2005 r. zmieniającej dyrektywy Rady 72/166/EWG, 84/5/EWG, 88/357/EWG i 90/232/EWG oraz dyrektywę 2000/26/WE Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczące ubezpieczenia w zakresie odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej z dnia 11.06.2005 r. L 149/14). W szczególności, zasady odpowiedzialności za szkodę spowodowaną wypadkiem są określone w § 442, § 443, § 444, § 427, § 428 i § 429 czeskiego kodeksu cywilnego (No. 40/1964 ze zm.).
aś z § 444 czeskiego kodeksu cywilnego szkody na zdrowiu, szkody związane z poniesionym cierpieniem, oraz szkody związane z obniżeniem statusu społecznego i poziomu życia powinny być naprawione poprzez zapłatę jednorazowej sumy. Powodowie wskazali, że w stosunku do ustalenia ich stanu zdrowia, w szczególności ustalenia wysokości uszczerbku na zdrowiu w związku z wypadkiem, właściwym prawem materialnym jest prawo polskie, w związku z tym, że dotyczy ich statusu osobistego.
pkt. 10 założeń Dyrektywy 005/14/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11.05.2005 r. zmieniającej dyrektywy Rady 72/166/EWG, 84/5/EWG, 88/357/EWG i 90/232/EWG oraz dyrektywę 2000/26/WE Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczące ubezpieczenia w zakresie odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej z dnia 11.06.2005 r. L 149/14), znanej jako V Dyrektywa komunikacyjna: „Obowiązek Państw Członkowskich zagwarantowania ochrony ubezpieczeniowej przynajmniej w zakresie pewnych kwot minimalnych stanowi istotny element zapewnienia ochrony poszkodowanych. Kwoty minimalne określone w dyrektywie 84/5/EWG powinny zostać nie tylko uaktualnione w celu uwzględnienia inflacji, ale także realnie podwyższone w celu zwiększenia ochrony poszkodowanych. Minimalna suma gwarancyjna za szkody na osobie powinna zostać obliczona w taki sposób, aby stanowiła pełne i sprawiedliwe odszkodowanie dla wszystkich poszkodowanych, którzy odnieśli o ciężkie obrażenia, biorąc równocześnie pod uwagę niską częstotliwość wypadków, w których uczestniczy kilku poszkodowanych oraz niewielką liczbę wypadków, w których kilku poszkodowanych odnosi bardzo poważne obrażenia podczas tego samego zdarzenia. Minimalna suma gwarancyjna wynosząca 1 000 000 EUR na jedną ofiarę lub 5 000 000 EUR na jedno zdarzenie szkodowe, bez względu na liczbę poszkodowanych, jest kwotą rozsądną i odpowiednią. W celu ułatwienia wprowadzenia tych kwot minimalnych powinno się ustanowić pięcioletni okres przejściowy, licząc od upływu terminu do wykonania niniejszej dyrektywy. W ciągu trzydziestu miesięcy od upływu terminu do wykonania niniejszej dyrektywy Państwa Członkowskie powinny zwiększyć sumy gwarancyjne do co najmniej połowy powyższych kwot.”. Żądane przez powodów roszczenia o zapłatę 84 402, 93 zł i 3 535, 20 zł mieszczą się w ramach zakresu odpowiedzialności europejskich zakładów ubezpieczeń określonego przez wysokość minimalnej sumy gwarancyjnej. W odpowiedzi na pozew pozwany (...) a.s. w P. wniósł o odrzucenie pozwu z powodu braku jurysdykcji krajowej, zaś na wypadek oddalenia tego wniosku o oddalenie powództwa i zasądzenie od powodów kosztów postępowania. Odnośnie żądania powoda R. Z. pozwany podniósł, że nieuzasadnione jest twierdzenie powoda o nieprzeprowadzeniu jego badania przez (...) S.A. Wskazał, że w karcie konsultacji powoda z dnia 20.08.2008 r., a więc 4 dni po wypadku, stan zdrowia pacjenta określono jako dobry. Wpisem z dnia 16.09.2008 r. stwierdzono zaś, że stan zdrowia powoda rokuje powrót do zdrowia. Opisywane przez powoda dolegliwości związane z podejrzewanym złamaniem kręgów szyjnych ujawniły się około dwa miesiące po wypadku, przy czym –
orzeczeniami lekarskimi – spowodowane zostały przede wszystkim zwyrodnieniem kręgosłupa, które zaistniało przed wypadkiem i przed wypadkiem zostało stwierdzone. Wpisem z dnia 20.12.2008 r. w karcie kończącej rehabilitację pacjenta wskazano na poprawę jego stanu. Pozwany dodał, że w następstwie wypadku powód nie został pozbawiony możliwości wykonywania pracy. Powód może wykonywać swój zawód z uwzględnieniem przeciwwskazań medycznych. Przeciwwskazania do wykonywania pracy dekarza wynikają z wieku powoda i związanych z nim dolegliwości, jak choćby zwyrodnienia kręgosłupa, nie są zaś następstwem wypadku. Ponadto pozwany wskazał, że ze względu na wiek powoda praca na stanowisku dekarza siłą rzeczy ulegałaby coraz istotniejszym ograniczeniom, zwłaszcza w związku z zwyrodnieniem kręgosłupa, stwierdzonym u powoda. Pozwany zwrócił też uwagę, że kwota 84 000 zł stanowi ponad 24-krotność średniego miesięcznego wynagrodzenia w Polsce (dane na maj 2011 r.), dodając, że ustalanie wysokości zadośćuczynienia wymaga uwzględniania warunków panujących w społeczeństwie, wieku poszkodowanego, stanu zdrowia poszkodowanego, stopnia cierpień fizycznych i psychicznych, ich intensywności i czasu trwania, nieodwracalności następstw uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia (kalectwa, oszpecenia), rodzaju wykonywanej pracy, szans na przyszłość, poczucia nieprzydatności społecznej, bezradności życiowej oraz innych podobnych czynników. Zadośćuczynienie nie ma za zadanie zrekompensowania wszelkich możliwych utraconych szans życiowych, lecz tych, które znajdowały się w zasięgu możliwości pokrzywdzonego. W świetle powyższego żądanie powoda zapłaty zadośćuczynienia w wysokości 84 402, 93 zł jest rażąco wygórowane. Odnośnie roszczenia powódki J. M. pozwany podniósł, że w dniu 29.12.2010 r. J. M. otrzymała od (...) S.A. zadośćuczynienie w kwocie 2 464, 80 zł. Kwota ta została ustalona w oparciu o zakres doznanych obrażeń powódki i stanowi rekompensatę całości doznanej krzywdy oraz przewidywalnych przyszłych dolegliwości psychicznych. Kwota przyznanego powódce zadośćuczynienia uwzględnia stopień nasilenia doznanych przez nią cierpień, charakter i rozmiar cierpień, czas trwania dolegliwości oraz trwałość następstw wypadku a także okoliczności życia osobistego poszkodowanej oraz aktualne stosunki majątkowe społeczeństwa. Prawomocnym postanowieniem z dnia 19.08.2011 r. sąd odmówił odrzucenia pozwu. W dalszych pismach procesowych strony podtrzymały swoje stanowiska. Sąd ustalił w sprawie następujący stan faktyczny. W dniu 16.08.2008 r. R. Z. oraz jego córka J. M. ulegli wypadkowi komunikacyjnemu na terenie Republiki Czeskiej. Sprawcą zdarzenia był obywatel Czech P. B. posiadający ubezpieczenie OC u pozwanego (...) a.s. w P.. / dowód: akta szkody / W wyniku wypadku powód R. Z. doznał urazu skrętnego kręgosłupa szyjnego, stłuczenia klatki piersiowej, złamania mostka, złamania żeber VIII po obu stronach oraz złamania paliczka pośredniego palca III ręki prawej. W dniu 17.08.2008 r. powód R. Z. zgłosił się na Pogotowie (...) we W., gdzie po wykonaniu badań rtg założono mu kołnierz ortopedyczny, a palec unieruchomiono opatrunkiem gipsowym na okres 3 tygodni. / dowód: dokumentacja medyczna powoda – k. 39, 42-44, 49-59, 129; opinia biegłych z zakresu (...) oraz z zakresu neurologii S. R. z dnia 14.11.2013 r. – k. 537-539 / Po wypadku powód stał się nerwowy, miał problemy ze snem i poruszaniem się. Kołnierz ortopedyczny utrudniał mu poruszanie głową. Przez pierwsze miesiące po wypadku powód sypiał na podłodze. Odczuwał silne dolegliwości bólowe przy każdej próbie uniesienia głowy. Wymagał pomocy żony i córki przy czynnościach dnia codziennego, takich jak mycie, ubieranie się. Przez 2-3 miesiące odczuwał bóle w klatce piersiowej i miał problemy z oddychaniem. Przez wiele miesięcy miał zachwiania równowagi. Dodatkowo cierpiał na zwroty głowy oraz bóle oczu. Pojawiły się też u niego zaniki pamięci. / dowód: zeznania świadka B. Z. – k. 267-268; zeznania powoda R. Z. – k. 270; zeznania powódki J. M. – e-protokół z dnia 08.03.2012 r. 00:02:21- 00:17:55 / W październiku 2008 r. powód rozpoczął rehabilitację palca III ręki prawej. Z powodu utrzymujących się dolegliwości bólowych kręgosłupa szyjnego, bólowego ograniczenia ruchomości w stawie barkowym lewym, bólów głowy oraz zaburzeń pamięci powód R. Z. kontynuował leczenie w poradni ortopedycznej i neurologicznej. Rozpoznano u niego m.in. zespół korzeniowy szyjny lewostronny na tle dyskopatii C4/C5 i C5/C
aś z art. 31 § 1 tej ustawy, zobowiązanie nie wynikające z czynności prawnej podlega prawu państwa, w którym nastąpiło zdarzenie będące źródłem zobowiązania. Zobowiązanie mające swe źródło w delikcie będzie zatem oceniane według prawa miejsca deliktu. Powodowie nie skierowali swojego roszczenia bezpośrednio wobec sprawy deliktu, ale jego ubezpieczyciela OC. Odpowiedzialność ubezpieczyciela posiadaczy pojazdów mechanicznych jest odpowiedzialnością przyjętą wprawdzie w umowie ubezpieczenia, ale w stosunku do poszkodowanego mającą charakter gwarancyjny (mieszany), albowiem jej podstawą w relacji między poszkodowanym a ubezpieczycielem nie jest umowa ubezpieczenia, ale właśnie zaistnienie deliktu jako zdarzenia ubezpieczeniowego. Zatem, skoro zarówno miejsce zdarzenia, jak i miejsce powstania szkody, znajdowało się na terenie Republiki Czeskiej, zastosowanie winny mieć obowiązujące na dzień szkody przepisy prawa czeskiego. Zasady dochodzenia roszczeń z ubezpieczenia OC oraz obowiązki zakładu ubezpieczeń, ubezpieczonego i poszkodowanego w tym zakresie są uregulowane w kodeksie cywilnym oraz w ustawie z dnia 13.07.1999 r. o ubezpieczeniu odpowiedzialności następstw za szkodę spowodowaną użytkowaniem pojazdu i o zmianie niektórych ustaw związanych (Dz. U. Republiki Czeskiej nr (...)).
1 tejże ustawy ubezpieczenie odpowiedzialności rozciąga się na każdą osobę, która ponosi odpowiedzialność za szkodę powstałą w związku z ruchem pojazdu wymienionym w umowie ubezpieczenia. § 6 ust. 2 ustawy stanowi zaś, iż ubezpieczonemu przysługuje prawo do tego, aby ubezpieczyciel pokrył za niego w zakresie i wysokości zgodnej z kodeksem cywilnym Republiki Czeskiej poszkodowanemu m.in. szkodę spowodowaną na zdrowiu lub za śmierć. Widać zatem, że prawo czeskie zawiera tę samą regułę odpowiedzialności ubezpieczyciela OC posiadaczy pojazdów, jak przepisy polskiego kodeksu cywilnego i ustawy z dnia 22.05.2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych. Z ogólnych zasad rządzących obowiązkowym komunikacyjnym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej (OC) wynika powiązanie odpowiedzialności samego sprawcy wypadku z odpowiedzialnością ubezpieczyciela. Posiadacz pojazdu mechanicznego jest obowiązany zawrzeć umowę obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem posiadanego przez niego pojazdu. Z kolei przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo osoba, na rzecz której została zawarta umowa ubezpieczenia. Umowa taka obejmuje odpowiedzialność cywilną podmiotu objętego obowiązkiem ubezpieczenia za szkody wyrządzone czynem niedozwolonym. Ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest objęta odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym w okresie trwania odpowiedzialności ubezpieczeniowej, wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu. Ubezpieczyciel OC posiadaczy pojazdów zobowiązany jest do naprawienia szkody, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym jest obowiązany do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia. W sytuacji, gdy dochodzi do wypadku (deliktu) komunikacyjnego z udziałem posiadacza pojazdu lub innej osoby kierującej, za którą posiadacz ten ponosi odpowiedzialność, odpowiedzialność cywilną w stosunku do osób trzecich poszkodowanych w wyniku wypadku komunikacyjnego ponosić będzie także ubezpieczyciel. Poszkodowany w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczeń bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń. Powodowie mogli skierować swoje roszczenie do pozwanego jako ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej sprawcy wypadku z dnia 16.08.2008 r. Pozwany nie podważał zresztą tej odpowiedzialności co do zasady, jedynie kwestionował rozmiar zgłoszonych przez powodów roszczeń. W prawie czeskim odpowiedzialność za szkodę uregulowana jest w części szóstej ustawy z dnia 26.02.1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. poz. 40/1964).
każdy powinien postępować w taki sposób, aby nie dochodziło do szkód na zdrowiu, w majątku, w przyrodzie i środowisku naturalnym. § 420 ust. 1 kc R.Cz. stanowi, że każdy odpowiada za szkodę, którą spowodował naruszając porządek prawny. Odpowiedzialność za szkodę spowodowaną ruchem środków transportu uregulowana jest w przepisach §§ 427-431 kc R.Cz. Z przepisów tych wynika m.in., że osoby fizyczne i prawne prowadzące transport odpowiadając za szkody wywołane szczególnym charakterem tejże eksploatacji. Tak samo odpowiada ten, kto prowadzi pojazd silnikowy, motorową jednostkę pływającą, a także prowadzący statek powietrzny (§ 427). § 442 ust. 1 kc R.Cz. stanowi, że wyrównanie dotyczy rzeczywistej szkody i tego, co utracił poszkodowany (utracony zysk). Przy określaniu wysokości szkody przyjmuje się ceny z daty powstania szkody - § 443.
1 kc R.Cz. przy szkodzie na zdrowiu przysługuje jednorazowe odszkodowanie za cierpienia fizyczne i psychiczne poszkodowanego oraz za utrudnienia w jego życiu społecznym. Natomiast § 444 ust. 2 kc R.Cz. zawiera delegację dla Ministerstwa Zdrowia i Ministerstwa Pracy i Spraw Społecznych do określenia w drodze zarządzenia wysokości kwot, do jakich możliwe jest odszkodowanie za cierpienia i za utrudnienia w realizowaniu się w życiu społecznym oraz określenie wysokości odszkodowania w poszczególnych przypadkach. Ponadto
przy szkodzie na zdrowiu odpowiednio wyrównuje się koszty związane z leczeniem. Wydane na podstawie § 444 ust. 2 kc R.Cz. rozporządzenie Ministerstwa Zdrowia Republiki Czeskiej z dnia 30.11.2001 r. (Dz. U. poz. 440/2011) przewiduje w § 2 i 3, że odszkodowanie z tytułu uszczerbku na zdrowiu oraz odszkodowanie za ograniczenia w życiu społecznym określa się według stawek oceny punktowej ustalonej w załącznikach do rozporządzenia, przy czym w obu przypadkach ocena punktowa ustalana jest w orzeczeniu lekarza. §§ 4-6 rozporządzenia zawierają wytyczne co do sposobu określenia oceny punktowej dla ustalenia wysokości odszkodowania w poszczególnych przypadkach, czyli adresowane są do opiniujących, a nie do sądu. § 7 ust. 1-3 przywołanego rozporządzenia stanowi, że wysokość odszkodowania za uszczerbek na zdrowiu i ograniczenia w życiu społecznym określa się na podstawie oceny punktowej ustalonej w orzeczeniu lekarza, przy czym wartość 1 punktu wynosi 120 KCz, zaś w szczególnie wyjątkowych przypadkach zasługujących na nadzwyczajne uwzględnienie, sąd może podwyższyć odpowiednio wysokość odszkodowania ustaloną według rozporządzenia. Dokonując oceny okoliczności tej sprawy w zestawieniu z powyżej przywołanymi przepisami prawa czeskiego Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, iż zastosowanie tych przepisów doprowadzi do wydania orzeczenia niesprawiedliwego, niedającego się zaakceptować. W przypadku powoda R. Z. uszczerbek na zdrowiu ustalony na podstawie wydanych w sprawie opinii biegłych wynosi: - 150 pkt za zwichnięcie kręgu szyjnego (poz. (...)); - 100 pkt za pourazowe ograniczenie ruchomości kręgosłupa – lekkiego stopnia (poz. 0740); - 30 pkt za złamanie kości piersiowej (mostka) bez przemieszczenia (poz. (...)); - 30 pkt za złamanie 2 żeber (poz. (...)); - 10 pkt za złamanie innego palca ręki bez przemieszczenia (poz. (...)); - 50 pkt za zaburzenia zdolności chwytania palców (III, IV lub V) (poz. 1222); - 100 pkt za zespół powstrząsowy, tj. łącznie 470 pkt. Przypadające powodowi odszkodowanie za uraz na zdrowiu wyniosłoby zatem 470 pkt x 120 (...) = 56 400 (...). Średni kurs korony czeskiej w dniu zdarzenia (16.08.2008 r. – skoro
odszkodowanie określa się według cen z daty zdarzenia) wynosił 0, 1363 zł (tabela NBP nr (...) z dnia 14.08.2008 r.). Odszkodowanie dla powoda wyniosłoby 7 687, 32 zł. Średni kurs korony czeskiej w dacie orzekania przez Sąd Okręgowy (26.01.2015 r.) to 0, (...) (tabela NBP nr (...) z dnia 26.01.2016 r.). Odszkodowanie dla powoda wyniosłoby 9 384, 96 zł. Nawet przyjmując w śla za zastrzeżeniami powoda, że procent uszczerbku winien zostać zwiększony z uwzględnieniem społecznych ograniczeń, to ewentualna kwota nie uległaby istotnemu zwiększeniu. W przypadku powódki J. M., która doznała złamania trzonu mostka, uszczerbek wynosiłby 30 pkt, czyli odszkodowanie wyniosłoby 30 x 120 (...) = 3 600 (...), czyli odpowiednio 490, 68 zł lub 599, 04 zł. Wskazane wyżej sumy rażąco odbiegają od wysokości zadośćuczynień za krzywdę zasądzanych przez sądy polskie w sprawach o naprawienie szkody wynikłej z wypadku komunikacyjnego. Przywołane rozporządzenie przewiduje możliwość zwiększenia odszkodowania przez sąd, ale wyłącznie, jeżeli zachodzą szczególne, wyjątkowe okoliczności. Sytuacja powodów nie jest jednakże wyjątkowa, przeciwnie są oni ofiarami typowego zdarzenia komunikacyjnego, a doznane obrażenia i inne skutki tego zdarzenia, choć poważne i dolegliwe, są typowe dla wypadków komunikacyjnych. Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, iż zachodzi podstawa do zastosowania klauzuli porządku publicznego przewidzianej w art. 6 ppm z 1965 r., który to przepis stanowi, iż prawa obcego stosować nie można, jeżeli jego stosowanie miałoby skutki sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. Zastosowanie tej klauzuli powinno być ograniczone do naruszeń rzeczywiście podstawowych, niebudzących wątpliwości do swego fundamentalnego znaczenia, zasad własnego porządku prawnego (zob. postanowienie SN z dnia 09.12.2010 r., IV CSK 224/10, OSNC 2011/9/101). Podstawowe zasady porządku prawnego wynikają z norm konstytucyjnych oraz z podstawowych zasad poszczególnych dziedzin prawa (por.: postanowienie SN z dnia 21.04.1978 r., IV CR 65/78, OSNC 1979/1-2/12; postanowienie SN z dnia 09.03.2004 r., I CK 412/03; uzasadnienie postanowienia SN z dnia 11.10.2013 r., I CSK 697/12, OSNC 2014/1/9). Przewidziane w § 444 kc R.Cz. odszkodowanie za cierpienia fizyczne i psychiczne poszkodowanego oraz za utrudnienia w jego życiu społecznym odpowiada zadośćuczynieniu za doznaną krzywdę w rozumieniu art. 445 § 1 polskiego kc. Należy zwrócić uwagę, iż prawo polskie w sposób stanowczy wyraża zasadę pełnego wynagrodzenia doznanej szkody w przypadku szkody na mieniu oraz zasadę sprawiedliwego, słusznego wynagrodzenia szkody na osobie, w szczególności krzywdy wyrażającej się uszkodzeniem ciała lub rozstrojem zdrowia. Prawo do ochrony zdrowia jest wartością chronioną konstytucyjnie – art. 68 ust. 1 Konstytucji RP. Ochrona ta obejmuje nie tylko zapewnienie dostępu do świadczeń medycznych, ale także reakcję na już dokonane naruszenie zdrowia, zwłaszcza, jeżeli nastąpiło wskutek działań innych osób, zwłaszcza sprzecznych z przepisami prawa. W przypadku szkody na osobie, tak materialnej, jak i niematerialnej (krzywdy), prawo polskie zakłada pozostawienie sądowi szerokiej swobody w orzekaniu o naprawieniu takiej szkody. Sąd określa wymiar należnych z tego tytułu świadczeń, które winny być „odpowiednie” (art. 442 § 2 kc, art. 445 § 1 kc, art. 446 § 4 kc, art. 448 kc) czy też „stosowne” (art. 446 § 2 i 3 kc), kierując się przy tym wszechstronną oceną okoliczności sprawy oraz wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego. Swoboda orzecznicza przyznana sądowi jest jedną z podstawowych zasad prawa cywilnego materialnego i procesowego. Ocena wymiaru świadczenia winna być dostosowana do wszelkich okoliczności sprawy, osoby poszkodowanego, rodzaju, charakteru i rozmiaru doznanego uszczerbku, jego trwałości, uciążliwości. Oznacza to, że sytuacja każdej osoby poszkodowanej musi być zindywidualizowana, a różnice nie wynikają wyłącznie ze stopnia uszczerbku na zdrowiu, tylko z całokształtu ujawnionych okoliczności. Ustalenie wysokości świadczenia na podstawie przywołanych przepisów prawa czeskiego takiej możliwości nie stwarza, przeciwnie, poważnie ogranicza sąd w podjęciu decyzji o wynagrodzeniu doznanej krzywdy. W postanowieniu z dnia 11.10.2013 r., I CSK 697/12, OSNC 2014/1/9, Sąd Najwyższy wskazał, że do podstawowych zasad porządku prawnego należy przewidziane w Konstytucji wymaganie proporcjonalności środków cywilnoprawnych skierowanych przeciwko sprawcy szkody. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że zadośćuczynienie za doznaną krzywdę musi mieć realną, odczuwalną wartość ekonomiczną. Za niedopuszczalne w świetle przywołanych zasad należy uznać zatem orzekanie o naprawieniu krzywdy związanej z uszkodzeniem ciała lub rozstrojem zdrowia, które ograniczyłoby się do matematycznej operacji przeliczenia ustalonego w orzeczeniu lekarskim stopnia uszczerbku na zdrowiu i kwoty przewidzianej za jeden punkt lub procent takiego uszczerbku. Oznacza to bowiem, że sąd pozbawiony jest możliwości określenia wymiaru należnego poszkodowanemu świadczenia, a jego ustalenie sprowadza się do określenia stopnia uszczerbku orzeczeniem lekarskim. Można zaryzykować nawet stwierdzenie, że sąd jest w takim wypadku zbędny. Takie rozwiązanie znane jest prawu polskiemu w przypadku odszkodowań należnych z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, które ustalane są jako iloczyn uszczerbku na zdrowiu ustalonego przez lekarza oraz określonej kwoty pieniężnej. Jednakże nawet wypłata takiego świadczenia nie ogranicza możliwości dochodzenia zadośćuczynienia za krzywdę na zasadach ogólnych, jeżeli uszczerbek na zdrowiu wynikał z deliktu. Ponadto wskazana zasada ustalania odszkodowania ma swoją podstawę ustawową. Tymczasem przepisy prawa czeskiego zostały ukształtowane w ten sposób, że określenie wymiaru odszkodowania wynika nie z przepisów ustawy, ale z aktu wykonawczego.
art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Identyczną regułę przewiduje art. 95 ust. 1 Konstytucji Republiki Czeskiej,
którym w podejmowaniu decyzji sędziowie są związani ustawą; są oni uprawnieniu do stwierdzenia niezgodności innego aktu prawnego z ustawą. Wobec tego zastosowanie aktu wykonawczego może zostać przez sąd pominięte. Ograniczenie swobody orzekania przez sąd treścią aktu wykonawczego pochodzącego od organu władzy wykonawczej w tak istotnych sprawach, jak naprawienie szkody w postaci uszczerbku na zdrowiu należy uznać za sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. Nakłada się na to wysokość świadczeń, jakie zostałyby przyznane powodom w razie zastosowania przywołanych wyżej przepisów prawa czeskiego. Sumy te odbiegają i to znacząco od zadośćuczynień zasądzanych w sprawach o zbliżonym stanie faktycznym przez sądy polskie. Orzeczenie o odszkodowaniu na podstawie § 444 kc R.Cz. i rozporządzenia z dnia 30.11.2001 r. byłoby niesprawiedliwe, a zasądzone świadczenie – rażąco zaniżone. Zastosowanie przepisów prawa obcego doprowadziłoby tym samym do wydania wyroku niesprawiedliwego, którego treść nie dałaby się zaakceptować. Można dodać, że wprawdzie przyjmuje się, iż odmowa zastosowania prawa obcego co do zasady nie powinna być motywowana sytuacją, w której zastosowanie ustawy obcej będzie dla obywatela polskiego mniej korzystne niż zastosowanie prawa ojczystego, to jednak nie można akceptować stanu, w którym obywatel polski poszkodowany w wyniku sprzecznego z prawem, zawinionego zachowania innej osoby na terytorium innego państwa wskutek niezachowania powszechnych, elementarnych zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego i doznania trwałego uszczerbku na zdrowiu, znalazłby się w sytuacji gorszej od obywatela innego państwa poszkodowanego w identycznej sytuacji drogowej na terytorium RP. Organy państwowe nie mogą traktować cudzoziemców gorzej niż własnych obywateli, ale nie mogą także traktować gorzej obywateli własnych w porównaniu do tychże cudzoziemców. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że należy odmówić zastosowania w tej sprawie przepisów art. 444 kodeksu cywilnego Republiki Czeskiej i przepisów rozporządzenia z dnia 30.11.2001 r. Wobec powyższego za zbędne uznał sąd zwracanie się po raz kolejny o informację na temat prawa czeskiego, dlatego też oddalił wniosek powodów zawarty w pkcie 2 pisma z dnia 04.05.2015 r. (k. 653v). Pominięcie zastosowania prawa obcego na podstawie klauzuli porządku publicznego może wywoływać skutek negatywny, czyli wykluczenie normy prawa obcego i zastosowanie w jej miejsce innej normy tego prawa, np. normy ogólnej w miejsce szczególnej, albo skutek pozytywny, czyli wykluczenie normy prawa obcego i zastosowanie w jej miejsce normy prawa państwa orzekania, czyli tzw. legis fori (zob. na ten temat W. Ludwiczak, Międzynarodowe prawo prywatne, wyd. V Poznań 1996, s. 113-114; M. Pazdan, Prawo prywatne międzynarodowe, wyd. III Warszawa 1995, s. 59-61). W pierwszej kolejności należy rozważać ograniczenie skutków działania klauzuli do skutków negatywnych, a dopiero, gdy nie da się osiągnąć satysfakcjonującego rozwiązania, sięgnąć do własnego prawa (M. Pazdan, op.cit., s. 61). Eliminacja przepisu § 444 czeskiego kodeksu cywilnego w tej sprawie prowadzi do zastosowania dyspozycji art. 445 § 1 polskiego kodeksu cywilnego.
art. 445 § 1 kc w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Zadośćuczynienie stanowi formę rekompensaty z tytułu szkody niemajątkowej. Podstawową przesłanką przyznania zadośćuczynienia poszkodowanemu jest wywołanie u niego czynem niedozwolonym uszkodzenia ciała lub też rozstroju zdrowia. Podstawę żądania zadośćuczynienia stanowi zatem doznana krzywda w postaci ujemnych przeżyć związanych z cierpieniami psychicznymi i fizycznymi pokrzywdzonego. Zadośćuczynienie przede wszystkim ma na celu złagodzenie skutków wypadku, tj. dolegliwości bólowych, cierpienia, urazu psychicznego, zarówno już doznanych, jak i tych, które wystąpią w przyszłości. Ma ono więc charakter całościowy i powinno stanowić rekompensatę pieniężną za całą krzywdę doznaną przez poszkodowanego. Krzywdy tej nie da się w pełni przeliczyć tak, jak szkody majątkowej. Nie ma ona żadnego wzorca, nie podlega żadnej standaryzacji i każdorazowo jest oceniana w okolicznościach konkretnego przypadku. Ustalenie sumy zadośćuczynienia na poziomie odpowiednim uwzględniać winno wszystkie istotne okoliczności i wszystkie następstwa odniesionego urazu. Zadośćuczynienie ma charakter kompensacyjny. Jego wysokość musi przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość, ale jednocześnie powinna odpowiadać aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa. Musi uwzględniać takie okoliczności, jak nasilenie cierpień, długotrwałość choroby, rozmiar kalectwa, trwałe następstwa zdarzenia, czy też wiek poszkodowanego. Podstawowe znaczenie ma stopień natężenia krzywdy, a więc cierpień fizycznych i ujemnych doznań psychicznych, ich rodzaj, charakter i długotrwałość. Na te zasady wskazywał wielokrotnie Sąd Najwyższy (zob. wyroki: z 16.07.1997 r., II CKN 273/97, z 03.02.2000 r., II CKN 969/98, z 11.07.2000 r., II CKN 1119/98, z 12.10.2000 r., IV CKN 130/00, z 28.09.2001 r., III CKN 427/00, z 18.04.2002 r., II CKN 605/00, z 27.02.2004 r., V CK 282/03, z 01.04.2004 r., II CK 131/03, z 29.09.2004 r., II CSK 531/03, z 20.04.2006 r., IV CSK 99/05, z 09.11.2007 r., V CSK 245/07, z 13.12.2007 r., I CSK 384/07, z 14.02.2008 r., II CSK 536/07, z 29.05.2008 r., II CSK 78/08, z 29.10.2008 r., IV CSK 243/08, z 26.11.2009 r., III CSK 62/09, z 17.09.2010 r., II CSK 94/10, z 04.11.2010 r., V CSK 126/10, z 06.07.2012 r., V CSK 332/11, z 12.07.2012 r., I CSK 74/12, z 29.08.2013 r., I CSK 667/12, z 30.01.2014 r., III CSK 69/13). Dokonując oceny skutków wypadku z dnia 16.08.2008 r. dotykających stanu zdrowia i funkcjonowania powoda R. Z. sąd wziął pod uwagę materiał dowodowy obejmujący dokumentację leczenia powoda, zeznania świadka B. Z., powoda R. Z., powódki J. M., a także opinie biegłych z zakresu ortopedii S. G., neurologii S. R. i psychiatrii A. J.. Sąd uznał, że opinie wszystkich trojga biegłych zostały sporządzone w sposób prawidłowy, rzetelny, zawierały analizę medycznych aspektów sprawy, zaś w opiniach uzupełniających biegli odnieśli się wystarczająco do zastrzeżeń stron. Z tych względów sąd uznał za zbędne kolejne uzupełnienie opinii, co skutkowało oddaleniem wniosku powodów zawartego w piśmie z dnia 11.01.2016 r. (k. 690-691). Można dodać, że stanowisko powodów należy uznać za wyłącznie polemikę z treścią opinii. Kwestia uszczerbku na zdrowiu powoda została przez biegłą wyjaśniona, jeżeli chodzi o jego wyrażenie w procentach według prawa polskiego, to wymiar uszczerbku, czy to w wysokości 2 % czy 5 %, jako nieznajdujący bezpośredniego przełożenia na wysokość zadośćuczynienia pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Wobec stanowiska zaprezentowanego przez wszystkich biegłych nie było potrzeby prowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu kardiologii, wobec czego sąd oddalił tenże wniosek powoda. Powód R. Z. doznał w wypadku z dnia 16.08.2008 r. poważnego urazu obejmującego: uraz skrętny kręgosłupa szyjnego, stłuczenie klatki piersiowej, złamanie mostka, złamanie żeber VIII po obu stronach oraz złamanie paliczka pośredniego palca III ręki prawej. Dolegliwości bólowe związane z obrażeniami klatki piersiowej powód odczuwał przez kilka miesięcy. Dolegliwości bólowe od strony kręgosłupa odczuwa w dalszym ciągu pomimo upływu kilku lat od wypadku. Doznany uraz nasilił istniejące wcześniej zmiany dyskopatyczne. W dalszym ciągu utrzymuje się ograniczenie ruchomości w lewym stawie barkowym, a także widoczna i odczuwalna jest deformacja palca III ręki prawej z niestabilnością, która powoduje trudności w chwytaniu i utrzymywaniu przedmiotów. Ponadto u powoda utrzymują się dolegliwości w sferze psychicznej w postaci zaburzeń adaptacyjnych, lęku przed jazdą samochodem, trudności w koncentracji, zaburzeń pamięci, czyli utrwalona nerwica po przebytym wypadku, a wcześniej także złego samopoczucia, słabości przy wykonywaniu pracy. Widać zatem, że wypadek wywołał u powoda poważne, długotrwałe i dolegliwe następstwa dotykające jego stanu zdrowia i bieżącego funkcjonowania. Uszczerbek na zdrowiu powoda obejmuje następstwa w różnych częściach ciała, co oznacza, że uraz był skomplikowany, mający znaczny wpływ na funkcjonowanie organizmu powoda. Powódka odczuwa i odczuwać będzie skutki wypadku, które nie ustąpiło pomimo leczenia i upływu kilku lat od tego zdarzenia. Utrzymuje się trwały uszczerbek na zdrowiu wynoszący łącznie 16 %, którego nie zmienia upływ czasu. Wysokość tego uszczerbku nie ma decydującego znaczenia, niemniej jednak ma walor pomocniczy przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia, zwłaszcza że uszczerbek ma charakter łączony, dotyczy jednocześnie różnych utrzymujących się skutków urazu. Biorąc pod uwagę charakter i rozmiar doznanych przez powoda R. Z. urazów, ich długotrwałość i uciążliwość, sąd uznał za odpowiednie zadośćuczynienie w rozumieniu art. 445 § 1 kc sumę 60 000 zł. Z kolei powódka J. M. doznała w wypadku z dnia 16.08.2008 r. urazu w postaci złamania trzonu mostka. Przez miesiąc po wypadku była niezdolna do pracy, w dalszym ciągu odczuwa dolegliwości bólowe. Do tego również u niej utrzymywał się lęk przed jazdą samochodem, powódka jest mniej aktywna, szybciej się męczy, nie uprawia sportu, choć jest osobą w młodym wieku (w chwili wypadku liczyła lat 29). W przypadku powódki nie były prowadzone dowody z opinii biegłych, ale stan jej zdrowia po wypadku wynika z przedłożonej dokumentacji medycznej. Biorąc pod uwagę charakter i rozmiar doznanego przez powódkę J. M. urazów, ich długotrwałość i uciążliwość, sąd uznał za odpowiednie zadośćuczynienie w rozumieniu art. 445 § 1 kc sumę 6 000 zł. Powodowi R. Z. przysługuje także roszczenie o zwrot wydatków związanych z leczeniem, tj. kosztów zakupu leków, kołnierza ortopedycznego, konsultacji, dojazdów na badania i rehabilitację w zgłoszonej i potwierdzonej fakturami wysokości 402, 93 zł - § 442 ust. 1 kc R.Cz. Sąd zasądził zatem na rzecz powoda R. Z. 60 402, 93 zł należności głównej obejmującej zadośćuczynienie w kwocie 60 000 zł oraz odszkodowanie w kwocie 402, 93 zł. Odsetki od tej należności przypadają powodowi
żądaniem pozwu od dnia 22.11.2008 r. Powód zgłosił szkodę dnia 21.08.2008 r. (...) S.A. jako reprezentantowi pozwanego. Jak stanowi § 9 ust. 3 czeskiej ustawy ubezpieczeniowej z dnia 13.07.1999 r. ubezpieczyciel jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania związanego ze zdarzeniem objętym ochroną ubezpieczeniową bez zbędnej zwłoki; w terminie do 3 miesięcy od dnia, w którym uprawniony zgłosił roszczenie o świadczenie z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności ubezpieczyciel jest zobowiązany: zakończyć wyjaśnienia zdarzenia objętego ubezpieczeniem i poinformować poszkodowanego o wysokości świadczenia ubezpieczeniowego. Sąd oznaczył odsetki jako odsetki ustawowe do dnia 31.12.2015 r. oraz odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia 01.01.2016 r. według przepisów prawa polskiego, uznając, że ich oznaczenie
4 przywołanej ustawy według stawki dyskontowej, ustalanej przez Czeski Bank (...), podwyższonej o 4 % w skali roku, jest utrudnione, co również uzasadnia pominięcie prawa czeskiego, tym razem na podstawie art. 7 ppm z 1965 r. Ponadto, skoro do należności głównej stosuje się prawo polskie, to będzie to dotyczyć również należności ubocznych. Dalej idące powództwo wniesione przez R. Z. podlegało oddaleniu. Jeżeli chodzi o żądanie wniesione przez J. M., zadośćuczynienie w kwocie 6 000 zł należało pomniejszyć o wypłaconą powódce kwotę 2 464, 80 zł, wobec czego na rzecz powódki należało zasądzić 3 535, 20 zł. Odsetki od tej należności głównej również przypadają
żądaniem pozwu, tj. od dnia 08.04.2011 r., albowiem powódka zgłosiła pozwanemu żądanie zapłaty zadośćuczynienia dnia 17.08.2010 r., zatem do wskazanej w pozwie daty upłynął okres 3 miesięcy. Wobec częściowego uwzględnienia żądania zgłoszonego przez powoda R. Z. o kosztach procesu w relacji pomiędzy nim a pozwanym należało orzec
wyrażoną w art. 100 kpc zasadą ich stosunkowego rozdzielenia. Powód wygrał sprawę w 71, 56 %, pozwany w 28, 44 %. Koszty procesu po stronie powoda objęły: uiszczoną część opłaty od pozwu – 1 000 zł, wynagrodzenie pełnomocnika (§ 6.6 rozporządzenia MS z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych) wraz z opłatą skarbową – 3 617 zł, połowę opłaty kancelaryjnej za wydanie kopii z akt sprawy – 23 zł, tj. łącznie 4 640 zł, z czego 71, 56 % wynosi 3 320, 38 zł. Koszty procesu po stronie pozwanego objęły: wynagrodzenie pełnomocnika wraz z opłatą skarbową – 3 617 zł, połowę opłat za wydanie kserokopii z akt oraz płytę CD z nagraniem rozprawy – 30 zł, zaliczkę na koszty opinii biegłych – 4 000 zł, opłatę od zażalenia – 40 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w postępowaniu zażaleniowym – 1 200 zł, tj. łącznie 8 887 zł, z czego 28, 44 % wynosi 2 527, 46 zł. Różnica między wskazanymi kwotami wynosi 792, 92 zł i przypada powodowi. Powódce J. M. jako wygrywającej sprawę w całości przysługuje na podstawie art. 98 kpc zwrot kosztów procesu obejmujących: opłatę od pozwu – 177 zł, wynagrodzenie pełnomocnika (§ 6.3 rozporządzenia MS z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych) wraz z opłatą skarbową – 617 zł, połowę opłaty kancelaryjnej za wydanie kopii z akt sprawy – 23 zł, tj. łącznie 817 zł. Na podstawie art. 113 uksc sąd rozłożył między powoda i pozwanego brakujące koszty sądowe w proporcji uwzględniającej wynik procesu. Koszty sądowe obejmowały: - opłatę od powództwa wniesionego przez R. Z. – 4 221 zł, - wynagrodzenia tłumacza – 70, 76 zł + 2 860, 74 zł + 10 216, 80 zł = 13 148, 30 zł, - wynagrodzenia biegłych – 330, 33 zł + 330, 33 zł + 180, 18 zł + 150, 15 zł + 353, 91 zł + 117, 97 zł = 1 462, 87 zł, tj. łącznie 18 832, 17 zł. Powód uiścił część opłaty w kwocie 1 000 zł, pozwany natomiast zaliczkę w kwocie 4 000 zł. Pozostaje do zapłaty 18 832, 17 zł – 5 000 zł = 13 832, 17 zł. Na pozwanego przypada 71, 56 %, tj. 9 898, 30 zł, na powoda natomiast 3 933, 87 zł, która to kwota podlega ściągnięciu z zasądzonego na jego rzecz roszczenia. Mając powyższe okoliczności na uwadze sąd podjął rozstrzygnięcia zawarte w sentencji wyroku.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.