Sygn. akt I Ca 56/16 POSTANOWIENIE Dnia 2 marca 2016 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący SSO Elżbieta Zalewska-Statuch Sędziowie SO Joanna Składowska SR del. Ewelina Puchalska Protokolant sekretarz sądowy Elwira Kosieniak po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2016 roku w Sieradzu na rozprawie sprawy z wniosku A. K. i M. K. z udziałem (...) SA w L. o ustanowienie służebności przesyłu na skutek apelacji wnioskodawców od postanowienia Sądu Rejonowego w Łasku z dnia 30 września 2015 roku, sygnatura akt I Ns 151/15 postanawia: 1. oddalić apelację; 2. zasądzić od wnioskodawców A. K. i M. K. solidarnie na rzecz uczestnika (...) SA w L. 120 (sto dwadzieścia) złotych z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu apelacyjnym. Sygn. akt I Ca 56/16 UZASADNIENIE We wniosku z dnia z 10 lutego 2015r. M. K. i A. K. wnieśli o ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr (...) położonej w miejscowości K. na rzecz przedsiębiorcy przesyłowego (...) S.A. w L., której treścią jest znoszenie istnienia na nieruchomości urządzeń przesyłowych, tj. słupowej stacji transformatorowej 15/04 kV oraz napowietrznej linii elektroenergetycznej 0,4 kV oraz prawo do korzystania z nieruchomości w zakresie niezbędnym do eksploatacji urządzeń przesyłowych oraz dokonywania ich konserwacji i modernizacji za jednorazowym wynagrodzeniem ustalonym w toku postępowania. W odpowiedzi na wniosek uczestnik wniósł o jego oddalenie i zasądzenie od wnioskodawcy kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 września 2015r., Sąd Rejonowy w Łasku oddalił wniosek, zasądzając od M. K. i A. K. na rzecz (...) S.A. w L. Oddział (...) kwotę 240 złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania. Rozstrzygnięcie zapadło przy następujących ustaleniach i wnioskach: M. K. i A. K. są współwłaścicielami na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej nieruchomości stanowiącej działkę (...), położonej w miejscowości K., gmina D., dla której prowadzona jest księga wieczysta (...). Na nieruchomości posadowione są energetyczne urządzenia przesyłowe w postaci słupowej stacji transformatorowej 15/04 kV o numerze 3- (...), napowietrznej linii elektroenergetycznej 0,4 kV oraz słupa podtrzymującego linię. 10 grudnia 1973r. dokonano odbioru technicznego urządzeń energetycznych w miejscowości K. w postaci stacji T. typu (...) 20/100 15/04 kV, nr transformatora (...) i mocy 40 kVA oraz linii niskiego napięcia 380/220 typu miejskiego o łącznej długości 2,525 km. Odbiór został dokonany przez komisję Zakładów (...) - Zakładu (...) z siedzibą w Ł. ul (...). Urządzenia energetyczne posadowione na nieruchomości wnioskodawców tj. stację T. średniego napięcia i napowietrzną linię niskiego napięcia wybudowano w tym samym czasie. Urządzenia podlegały konserwacji i oględzinom. Słupowa stacja T. była niedawno wymieniana. Uczestnik - (...) jest następcą podmiotu wskazanego w protokole odbioru technicznego - Zakładów (...)-Województwo. W wyniku podziału Centralnego O. Energetycznego i na bazie Zakładu (...), na mocy zarządzenia Ministra Przemysłu nr 14/ORG/89 z 16 stycznia 1989r., utworzono samodzielne przedsiębiorstwo państwowe Zakład (...). W wyniku przekształcenia ww. przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa funkcjonowało ono od 1 września 1993r. pod firmą Zakład (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w Ł. ul. (...). Następnie doszło do zmiany firmy spółki na (...) SA. Ostatecznie spółka została przejęta przez uczestnika - (...) S.A. W ocenie Sądu Rejonowego, w sprawie przedmiotowej uczestnik postępowania zdołał wykazać, że nabył w drodze zasiedzenia służebność odpowiadającą swą treścią służebności przesyłu z dniem 10 grudnia 2003r., co stanowiło podstawę oddalenia wniosku. Po pierwsze niewątpliwym jest, że w 1973r. doszło do wybudowania urządzeń energetycznych posadowionych obecnie na nieruchomości wnioskodawców. Przesądza o tym treść protokołu odbioru technicznego z 10 grudnia 1973r., zeznania świadka K. A., a także pośrednio dokumentacja fotograficzna i zeznania wnioskodawczyni. Uznać także należy, że uczestnik zdołał wykazać przesłanki umożliwiające mu doliczenie okresu posiadania swych poprzedników. W przypadku posiadania służebności przesyłowej, w zasadzie wydanie rzeczy polega na przejęciu przedsiębiorstwa przesyłowego, którego użyteczność jest zwiększana przez korzystanie z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym służebności gruntowej. Przejęcie takiego posiadania jest czynnością faktyczną. Przedmiotowe urządzenia wybudowały Zakłady (...). Pełnomocnik wnioskodawców zwracał uwagę, że w protokole wymieniono Zakład (...), podczas gdy uczestnik przedstawił dokumenty dotyczące przekształceń Zakładu (...). Jednakże przyjąć należy, że jest to ten sam podmiot należący do większego organizmu, a mianowicie Zakładów (...). Tezę tę potwierdza pośrednio choćby fakt, że Zakład (...) i powstała z przekształcenia Zakładu (...) jednoosobowa spółka skarbu państwa mają ten sam adres siedziby - ul. (...) w Ł.. Zresztą fakt ciągłości podmiotów, a więc i tego, że Zakład (...)-Województwo odpowiada Zakładowi (...) potwierdza pośrednio i sama strona wnioskująca, która jako przedsiębiorcę - właściciela urządzeń wskazała (...) Dystrybucję, a więc spółkę, która przejęła następcę Zakładu (...). Nie ma racji strona wnioskująca podnosząc, że z przedstawionego zarządzenia nr 14/ORG/89 Ministra Przemysłu z 16 stycznia 1989r. nie wynika, by posiadaczem służebności stało się utworzone przedsiębiorstwo państwowe Zakład (...). Jeżeli bowiem przedsiębiorstwo to powstało wskutek podziału przedsiębiorstwa państwowego (...) w W.” i na bazie Zakładu (...) w Ł., zaś tenże Zakład władał przedmiotowymi urządzeniami i nowopowstałemu przedsiębiorstwu przydzielono składniki mienia powstałe z podziału Centralnego O. Energetycznego, to jest nieprawdopodobnym by do owego mienia nie zaliczono również posiadania badanej służebności. Następnie przedsiębiorstwo państwowe Zakład (...) uległ przekształceniu w jednoosobową spółkę skarbu państwa. Przekształcenie to następowało na podstawie ustawy z dnia 5 lutego 1993r. o przekształceniach własnościowych niektórych przedsiębiorstw państwowych o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa (Dz. U. Nr 16, poz. 69). Na skutek przekształcenia, spółka wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki swojego poprzednika prawnego, co wynika z unormowania zawartego w art. 5 tej ustawy. Potwierdza to art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996r. o komercjalizacji i prywatyzacji (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 216). Wreszcie, spółka po zmianie firmy na (...) Ł. Teren została przejęta przez (...) S.A. - uczestnika. To przekształcenie odbyło się już na zasadach z kodeksu spółek handlowych, a zatem uczestnik wszedł w sytuację prawną przejętej spółki. Nie budzi wątpliwości fakt, iż urządzenia posadowione na nieruchomości wnioskodawców były wykorzystywane przez przedsiębiorstwo przesyłowe do dostarczania energii elektrycznej, nadto dokonywano tam przeglądów i konserwacji. Wymieniono m. in. samą stację trafo. Zatem tak uczestnik, jak i jego poprzednicy korzystali w sposób stały z trwałych i widocznych urządzeń w sposób odpowiadający w swej treści służebności przesyłu. Uwzględniając 30 letni termin zasiedzenia (art. 172 § 2 k.c. w zw. z art. 292 k.c.), przyjąć trzeba, że uczestnik, a właściwie jego poprzednik - (...), nabył służebność odpowiadającą treści służebności przesyłu na nieruchomości wnioskodawców w 2003r. W tej zaś sytuacji wniosek o ustanowienie służebności o nie mógł być uwzględniony i podlegał oddaleniu. O kosztach postępowania Sąd pierwszej instancji orzekł na podstawie art. 520 § 2 k.p.c. Apelację od postanowienia Sadu Rejonowego wniósł pełnomocnik wnioskodawców, zarzucając: I. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. przepisu art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. poprzez dokonanie w sprawie istotnych ustaleń faktycznych wyłącznie w oparciu o przeprowadzony dowód z zeznań świadka K. A., podczas gdy świadek ten jest pracownikiem uczestnika a jego zeznania powinny, po pierwsze, podlegać takiej samej ocenie pod kątem wiarygodności, jak dowód z przesłuchania stron, gdyż logicznym jest i zgodnym z doświadczeniem życiowym, że świadek, jako pracownik uczestnika, składa zeznania z uwzględnieniem interesu swojego pracodawcy, po drugie zaś, uwzględniając datę zatrudnienia świadka u uczestnika oraz zgodnie z jego zeznaniami, mógł on czerpać swoją wiedzę wyłącznie w oparciu o dokumenty znajdujące się w posiadaniu uczestnika (np. wewnętrzne instrukcje, mapy inwentaryzacyjne, zlecenia załączenia linii, karty przeglądowe linii), których to dokumentów uczestnik nie przedstawił, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego zastąpienia możliwych do przeprowadzenia dowodów z dokumentów dowodem z zeznań świadka i naruszenia zasady bezpośredniości oraz do nieprawidłowego uznania przez Sąd Rejonowy, że uczestnik podołał obowiązkowi procesowemu udowodnienia zarzutu zasiedzenia służebności gruntowej o treści służebności przesyłu; 2. przepisu art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i danie wiary zeznaniom świadka K. A. odnośnie schematu oznaczania stacji transformatorowej i samego transformatora, to jest danie wiary zeznaniom tego świadka, że wskazany w protokole odbioru technicznego z dnia 10 grudnia 1973r. numer (...) jest numerem stacji transformatorowej a wskazane w złożonej do akt sprawy dokumentacji fotograficznej przedmiotowej stacji oznaczenie 3- (...) jest indywidualnym numerem stacji i w konsekwencji dokonanie błędnego ustalenie, że przedłożony przez uczestnika protokół odbioru technicznego z dnia 10 grudnia 1973r. dotyczy urządzeń zlokalizowanych na nieruchomości wnioskodawców, podczas gdy wiedza świadka w tym zakresie wynika z wewnętrznych dokumentów (instrukcji), na których istnienie świadek się powoływał w toku rozprawy w dniu 18 września 2015 r. a których uczestnik nie przedstawił; 3. przepisu art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i danie wiary zeznaniom świadka K. A., że zawarte w protokole odbioru technicznego z dnia 10 grudnia 1973r. oznaczenie napięcia linii elektroenergetycznej o wartości (...) dotyczy zlokalizowanej na nieruchomości wnioskodawców linii niskiego napięcia o wartości 0,4 kV, co w konsekwencji doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na przyjęciu tożsamości linii wskazanej w protokole z linią faktycznie zlokalizowaną na nieruchomości wnioskodawców, podczas gdy zeznania świadka są sprzeczne z zasadami logicznego rozumowania, gdyż oznaczenie linii 380/220 w protokole odbioru z dnia 10 grudnia 1973r. wskazuje, iż protokół dotyczy linii o napięciu 220 V, natomiast zlokalizowane na nieruchomości wnioskodawców linie, zgodnie z ustaleniami Sądu Rejonowego, posiadają napięcie 0,4 kV (400 V), co wprost i bez konieczności zasięgania opinii biegłego wskazuje na brak tożsamości linii wymienionej w protokole i linii zlokalizowanej na nieruchomości wnioskodawców; 4. art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegające na wyprowadzeniu z całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, przy braku innych dowodów, wniosków z niego niewynikających, tj., że Zakład (...) jest tym samym podmiotem co Zakład (...), gdyż obydwa te podmioty mają ten sam adres siedziby, podczas gdy z przedłożonych w sprawie dokumentów nie wynika ani tożsamość tych dwóch jednostek organizacyjnych ani ciągłość następstw organizacyjnych pomiędzy Zakładem (...) - Województwo a Zakładem (...) a z samego faktu bycia przez te zakłady (...) (co również nie wynika z materiału dowodowego) nie można wyprowadzić zgodnego z zasadami logiki wniosku, przy braku stosownych dokumentów, iż przypadał im w zarządzie ten sam majątek, co w konsekwencji doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na przyjęciu, iż doszło do przeniesienia posiadania urządzeń przesyłowych wskazanych w protokole odbioru z dnia 10 grudnia 1973 r. z Zakładu (...) -Województwo na poprzednika prawnego Uczestnika - Zakład (...); 5. art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegające na wyprowadzenie ze zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności z faktu niekwestionowania przez wnioskodawcę istnienia urządzeń przesyłowych na jego nieruchomości oraz z zarządzenia Ministra Przemysłu z dnia 16 stycznia 1989 r. w sprawie utworzenia przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą Zakład (...) w Ł., wniosków z niego niewynikających tj., że doszło do przeniesienia posiadania urządzeń przesyłowych wskazanych w protokole odbioru z dnia 10 grudnia 1973 r. na poprzednika prawnego uczestnika - przedsiębiorstwo państwowe Zakład (...), podczas gdy z zarządzenia Ministra Przemysłu z 16 stycznia 1989 roku wynika jedynie, że z dniem 1 stycznia 1989r. utworzono, w wyniku podziału przedsiębiorstwa państwowego (...) w W., przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą Zakład (...), zaś zgodnie godnie z §1 ust. 3 zarządzenia, przedsiębiorstwo to powstało na bazie zakładu Zakład (...), jednakże § 2 wyraźnie przewidywał, że nowopowstałemu przedsiębiorstwu przydziela się składniki mienia zgodnie z ustaleniami komisji powołanej w trybie określonym w § 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 1988r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o nadzwyczajnych uprawnieniach i upoważnieniach dla Rady Ministrów (Dz.U. nr 8, poz. 122); zgodnie zaś z powołanym w zarządzeniu przepisem, w razie podziału przedsiębiorstwa do obowiązków organu założycielskiego należało m.in. powołanie komisji do przeprowadzenia inwentaryzacji mienia przedsiębiorstwa ulegającego podziałowi oraz w celu dokonania szczegółowego podziału składników mienia, jak również zobowiązań i wierzytelności tego przedsiębiorstwa między przedsiębiorstwa powstałe w wyniku podziału, przy czym uczestnik nie przedstawił rezultatu prac takiej komisji a więc nie wykazał powołanym zarządzeniem przejścia posiadania w rozumieniu przepisu art. 176 § 1 k.c.; 6. art. 328 § 1 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. poprzez dokonanie, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, ustaleń ze sobą sprzecznych przy jednoczesnym braku wyjaśnienia tych sprzeczności, a polegających na przyjęciu z jednej strony, że Uczestnik oraz jej poprzednicy prawni korzystali z trwałych i widocznych urządzeń zlokalizowanych na nieruchomości Wnioskodawców w sposób niezmieniony, gdyż urządzenia te nie były modernizowane ani nie dokonywano zmian w ich przebiegu, z drugiej zaś dokonanie ustaleń, iż niedawno wymianie podlegała słupowa stacja trafo, co mogło mieć wpływ na zmianę sposobu i treści korzystania z nieruchomości Wnioskodawców; 7. art. 232 k.p.c. w zw. z art. 3 k.p.c. poprzez uznanie, iż uczestnik podołał obowiązkowi procesowemu udowodnienia odpowiednimi dokumentami:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.