- właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu. Zgodnie przy tym z przyjętym orzecznictwem, nie można wystąpić o zasądzenie wynagrodzenia bez jednoczesnego ustanowienia służebności, można jednak złożyć taki wniosek także wówczas, gdy jedyną przyczyną odmowy zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu jest spór co do wysokości wynagrodzenia. (zob. postanowienie SN z dnia 14 października 2010r., III CZP 66/10 - Lex nr 621345). Na mocy art. 305 4 k.c. do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych. W świetle materiału dowodowego zebranego w sprawie ustalono, że zachodzi potrzeba ustanowienia na nieruchomości położonej w K., składającej się z działki nr (...) o pow. 1.6535 ha, służebności przesyłu napowietrznej liniami energetycznymi napowietrzną i podziemną średniego napięcia nr L-421/0 i L-421/2 oraz liniami energetycznymi niskiego napięcia napowietrzna i podziemną polegającej na prawie dostępu uczestnika postępowania, w niezbędnym zakresie, do opisanej wyżej linii w pasie służebności o łącznej powierzchni 2108,35 m 2, w celu przeprowadzania napraw i konserwacji oraz utrzymania w bieżącej eksploatacji linii energetycznych wraz ze związanymi z nimi urządzeniami. Uznania potrzeby ustanowienia służebności przesyłu nie niweczył fakt, że w dotychczasowej praktyce ingerencja przedsiębiorstwa energetycznego w nieruchomość wnioskodawców była niewielka i sporadyczna oraz że przypuszczalnie może tak być w przyszłości. Istotą bowiem służebności przesyłu jest zapewnienie samej już tylko możliwości ingerencji określonego rodzaju, koniecznej dla utrzymania i eksploatacji linii przesyłowej, niemożliwej do ostatecznego jej sprecyzowania w chwili ustanowienia. Uwzględnione to natomiast zostało przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia za służebność przesyłu, poprzez zastosowanie do jego wyliczenia współczynnika K w niedużej wysokości najczęściej na poziomie 0,3 (strona 47 opinii, k 170 akt) Jeżeli chodzi o wysokość „odpowiedniego"' wynagrodzenia na rzecz wnioskodawców za ustanowienie powyższej służebności, sąd nie znalazł jakichkolwiek podstaw do podważenia prawidłowości sformułowanej w sprawie, pisemnej oceny zawartej w opinii biegłej sądowej M. T. i przyjął za nią, że powinno być ono jednorazowe i w wysokości 47.400,00 zł. Opinia powołanej przez Sąd biegłej była wszechstronna i wnikliwa oraz przeprowadzona po szczegółowej analizie całego dostępnego biegłej materiału porównawczego i dokumentacji geodezyjnej. Zawarte w niej - przy zastosowaniu właściwego procesu badawczego - wnioski sformułowane zostały w sposób jasny i logiczny. Zgodnie z celem opinii, przy szacowaniu nieruchomości, zastosowano podejście porównawcze z korygowaniem ceny średniej. Wybór podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonała rzeczoznawca przy uwzględnieniu celu wyceny, rodzaju i położenia nieruchomości, przeznaczenia w planie miejscowym, stanu nieruchomości oraz dostępnych danych o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. Biegła dokonując wyceny, starannie dobrała transakcje, służące jako materiał porównawczy, przyjęła właściwe współczynniki korygujące i sporządziła operat w taki sposób, żeby - będąc jednym z dowodów w sprawie - był zrozumiały i służył celom, dla których został sporządzony (wyrok WSA w Warszawie z 27.02.2009 r I SA/Wa 869/08 -Lex nr 527206). Przyjęta w operacie ilość transakcji była wystarczająca, a rodzaj i cechy porównywanych obiektów nie budziły jakichkolwiek zastrzeżeń (zob. np.: wyrok WSA we Wrocławiu z 17.07.2009r., I SA/Wr 832/09 - Lex nr 529315). Ostatecznie ustalono wartość działki wnioskodawców na 1.033.107,00 zł przy przyjęciu ceny 1 m 2 na 62,48 zł. Podnieść należy, iż wyceny dokonała biegła przy uwzględnieniu rzeczywistego, lokalnego obrotu rynkowego, przy zważeniu obszaru niezbędnego do prawidłowego wykonywania służebności i uciążliwości służebności dla właścicieli działki, wynikającej z ograniczenia ich w bieżącym korzystaniu z przedmiotowej działki oraz możliwości jej potencjalnego wykorzystania na cele przewidziane w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. W tym kontekście warto przywołać pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w wyroku z 8 czerwca 2005r., V CK 679/04 (Lex nr 311353), zgodnie z którym jeżeli, ze względu na sposób posiadania służebności lub też ze względu na sposób posadowienia urządzeń przesyłowych, powód może korzystać ze swojej nieruchomości w mniej lub bardziej ograniczonym zakresie, wynagrodzenie za bezumowne korzystanie powinno być odpowiednio obniżone. Zważyć też trzeba, że zgodnie z praktyką orzeczniczą wynagrodzenie należne na podstawie art.
powinno uwzględniać cały uszczerbek będący następstwem ustanowienia służebności przesyłu, w tym także zmniejszenie jej wartości (zob. postanowienie SN z 20.09.2012r., IV CSK 56/12 -Lex nr 1227856 i uchwała SN z 8.09.2011r., III CZP 43/11 - OSNC 2012/2/18). Okoliczności powyższe zostały również uwzględnione przy wyliczeniu należnego wynagrodzenia za służebność przesyłu i przemawiały zarazem za ustaleniem jego jako świadczenia jednorazowego (zob. np. postanowienie SN z 18 kwietnia 2012r., V CSK 190/11 -Lex nr 1212828). Wyliczona przez biegłą powierzchnia pasa służebności na 2.108,35 m 2, również nie budziła zastrzeżeń Sądu. Biegła przyjęła do obliczeń stosowane aktualnie warunki eksploatacyjne linii energetycznych średniego napięcia i uwzględniła przy ustaleniach normy w zakresie bezpieczeństwa, a także uwzględniła zajętą przez słupy powierzchnię wraz z ich bezpośrednim otoczeniem. Zastosowany przez biegłą współczynnik K co do danego gruntu i posadowionych na nim urządzeń lub przebiegających nad lub pod nim linii energetycznych też został należycie uzasadniony. Ostatecznie, zdaniem Sądu, logiczne i racjonalne było wyliczenie przez biegłą sądową wysokości wynagrodzenia na zasadzie iloczynu wartości rynkowej 1 m nieruchomości nieobciążonej służebnością przesyłu nieruchomości, powierzchni strefy ochronnej służebności i współczynnika K uwzględniającego dodatkowe elementy wpływające na wartość szacowanego prawa (jego zakres może wynosić od 0 do 1). W rezultacie wysokość odpowiedniego wynagrodzenia ustalona została na 47.400,00 zł. Opinia biegłego podlega, jak inne dowody, ocenie według art. 233 § 1 k.p.c.. lecz co odróżnia ją pod tym względem, to szczególne dla tego dowodu kryteria oceny, które stanowią: poziom wiedzy biegłego, podstawy teoretyczne opinii, sposób motywowania sformułowanego w niej stanowiska oraz stopień stanowczości wyrażonych w niej ocena, a także zgodność z zasadami logiki i wiedzy powszechnej. Sąd nie jest obowiązany dążyć do sytuacji, aby opinią biegłego zostały przekonane również strony. Wystarczy że opinia jest przekonująca dla sądu. który też wiążąco ocenia, czy biegły wyjaśnił wątpliwości zgłoszone przez stronę (zob. wyrok SN z 7 kwietnia 2000 r„ II UKN 483/99 -Lex nr 1218456). Nie bez znaczenia dla oceny żądania wnioskodawców był - dodany nowelizacją z dnia 24 września 2010 r. Ustawy o gospodarce nieruchomościami - art. 124b u.g.n. umożliwiający zobowiązanie właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania określonych czynności, gdy ten nie wyraża na to zgody. Przepisy te stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach dla których wydana została decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (art. 112 ust. 1). Zgodnie z nim Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela lub użytkownika wieczystego do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. Decyzję, o której mowa wyżej, wydaje się z urzędu albo na wniosek przedsiębiorstwa, przy czym obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy, a za udostępnienie nieruchomości oraz szkody z tym związane przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania. Sąd dał wiarę zeznaniom świadka M. B. albowiem były one jasne, logiczne i zgodne z resztą materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym z opinią bieglej sądowej powołanej w sprawie. Również nie było podstaw z podobnych przyczyn do odmówienia wiarygodności zeznaniom wnioskodawcy. Rekapitulując: przy uznaniu zasadności żądania ustanowienia na działce nr (...) położonej w K. służebności przesyłu liniami energetycznymi średniego i niskiego napięcia, polegającej na prawic dostępu uczestnika postępowania, w niezbędnym zakresie, do opisanej wyżej linii przy pasie służebności o powierzchni łącznej 2108,35 m 2, w celu przeprowadzania napraw i konserwacji oraz utrzymania przesyłowych linii energetycznych wraz ze związanymi z nimi urządzeniami, nie można było się zgodzić ze stanowiskiem wnioskodawców co do wysokości „odpowiedniego" wynagrodzenia za tą służebność i w tej mierze - dla właściwej subsumeji art.
- należało oprzeć się na oszacowaniu wynagrodzenia przez biegłego sądowego. Mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny oraz przywołane wyżej motywy - po myśli art. 626 § 3 k.p.c. w związku z art. 305 1 k.c. i art.
należało orzec jak w punkcie I i II sentencji postanowienia. Powyższe przesądziło o oddaleniu wniosku w pozostałym zakresie. Przy orzekaniu o kosztach postępowania sąd wziął pod uwagę, że interesy stron były sprzeczne zarówno co do samej idei ustanowienia służebności przesyłu jak i wysokości należnego wynagrodzenia za tę służebność. Należało więc przyjąć, że strony wygrały i przegrały sprawę po połowie. Tak więc, przy zastosowaniu reguł przepisu art. 520 § 2 k.p.c. i fakcie poniesienia przez wnioskodawców kosztów procesu obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika, uiszczenia opłaty sądowej w kwocie 200,00 zł oraz kosztów opinii w wysokości 3.130,51 zł, a po drugiej stronie poniesienie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika, zasądzono od uczestnika na rzecz wnioskodawcy połowę niekompensujących się kosztów i to dawało kwotę 1.665,25 zł co znalazło wyraz w punkcie IV postanowienia.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.