II Ka 46/16

(1)oskarżonego o przestępstwo z art. 207 §1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 2 października 2015 r. sygn. akt II K 559/14 I. w zaskarżonej części wyrok zmienia w ten sposób, że w opisie czynu przypisanego oskarżonemu S. C.

(1)w pkt I wyroku w miejsce słów „dwukrotnie uderzył ją w twarz, w skutek czego uderzyła ona głową w ścianę” wprowadza zapis „chwycił ją ręką za szyję i twarz i uderzył jej głową o ścianę”; II. w pozostałej części wyrok utrzymuje w mocy; III. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 20 zł tytułem wydatków za postępowanie odwoławcze. Sygn. akt II Ka 46/16 UZASADNIENIE S. C.

(1)został oskarżony o to, że w okresie od daty dziennej bliżej nieustalonej na początku lutego 2012 r. do dnia 20 lipca 2014 r. w miejscowości J., S., gm. G., G., powiat G. woj. (...) znęcał się fizycznie i psychicznie nad swoją żoną J. C.

(1)w ten sposób, że będąc pod wpływem alkoholu wszczynał awantury domowe, w trakcie których wyzywał ją słowami powszechnie uznanymi za wulgarne i obelżywe, posądzał o niewierność małżeńską naruszał nietykalność cielesną w ten sposób, że dwukrotnie uderzył głową pokrzywdzonej w ścianę w dniu 03 lutego 2013 r., zaś w dniu 20 lipca 2014 r. złapał ją za szyję podczas kierowania samochodem, czym spowodował zagro­żenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym oraz groził dalszym użyciem wobec niej przemocy, przy czym groźba ta wzbudziła w pokrzywdzonej uzasadnioną obawę, że będzie spełniona, tj. o przestępstwo określone w art. 207 § 1 k.k. Wyrokiem z dnia 2 października 2015 r., sygn. akt II K 559/14, Sąd Rejonowy w Garwolinie: I. oskarżonego S. C.

(1)w ramach zarzucanego mu czynu uznał za winnego tego, że w dniu 03 lutego 2013 r. w miejscowości J., S., gm. G., G., powiat G. woj. (...) naruszył nietykalność cielesną J. C.

(1)w ten sposób, że dwukrotnie uderzył ją w twarz, wskutek czego uderzyła ona głową w ścianę, tj. czynu wy­czerpującego dyspozycję art. 217 § 1 k.k. i w odniesieniu do tego czynu na pod­stawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 101 § 2 k.k. postępowanie karne umorzył wobec przedawnienia karalności; II. nadto oskarżonego S. C.

(1)w ramach zarzucanego mu czynu uznał za winnego tego, że w dniu 20 lipca 2014 r. G., powiat G., woj. (...) naruszył nietykalność cielesną J. C.

(1)w ten sposób, że złapał ją za szyję podczas kierowania samochodem i przytrzymywał, czym spowodował u niej dwa niewielkie podbiegnięcia krwawe u nasady szyi po stronie lewej, tj. czynu wyczerpującego dyspozycję art. 217 § 1 k.k. i za ten czyn na podstawie art. 217 § 1 k.k. wymierzył mu karę 1 miesiąca pozbawienia wolności; III. na podstawie art. 69 § 1 i § 2 k.k. i art. 70 § 1 k.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił oskarżonemu na okres 2 lat tytułem próby; IV. na podstawie art. 72 § 1 pkt 8 k.k. w orzeczonym okresie próby zobowiązał oskarżonego do poprawnego zachowania się wobec pokrzywdzonej J. C.

(1); V. na podstawie art. 71 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych, ustalając na podstawie art. 33 § 3 k.k. wysokość jednej stawki na kwotę 10 złotych; VI. na podstawie art. 63 § 1 k.k. zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonej kary grzyw­ny okres zatrzymania w sprawie w dniach 20- 23 lipca 2014 r., tj. cztery dni, przyjmując, iż jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności jest równo­ważny dwóm dziennym stawkom grzywny; VII. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 346,95 zł tytułem kosz­tów sądowych w tym 110 zł opłaty. Apelację od przedstawionego wyżej wyroku wywiódł obrońca S. C.

(1)zaskarżając go w części w zakresie pkt I. i zarzucając mu: 1. naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie: a. art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, że oskarżony naruszył w dniu 03 lutego 2013 r. nie­tykalność cielesną J. C.

(1)w ten sposób, że dwukrotnie uderzył ją w twarz, wskutek czego uderzyła ona głową w ścianę, w sytuacji gdy swobodna ocena całości materiału dowodowego w postaci zeznań J. C.

(1)protokół rozprawy z dnia 4 grudnia 2014 r. k. 74 i protokół zawiadomienia o przestępstwie k. 2v, notatki policyjnej k. 93, zeznania M. Z.

(2)protokół rozprawy z dnia 2 kwietnia 2015 r. k. 142 i 142v, wyjaśnień S. C.

(1)protokół rozprawy z dnia 4 grudnia 2014 r. k. 73, zeznań świadka A. O. i B. K.wskazują, że S. C.

(1)w ogóle nie uderzył J. C.

(1)w dniu 3 lutego 2013 r., a ewentualnie wobec nieusunięcia w postępowaniu dowodowym wąt­pliwości w zakresie przebiegu zdarzenia i zachowania oskarżonego w tym dniu należy rozstrzygnąć przedmiotowe na korzyść oskarżonego. W następstwie tak sformułowanego zarzutu odwołujący się wniósł o zmianę za­skarżonego wyroku poprzez uniewinnienie S. C.

(1)od zarzutu po­peł­nienia czynu zabronionego określonego w pkt I. zaskarżonego wyroku. W toku rozprawy odwoławczej obrońca oskarżonego poparł apelację. Proku­rator wniósł o nieuwzględnienie apelacji i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy. Oskarżycielka posiłkowa przyłączyła się do stanowiska prokuratora. Oskarżony przy­łą­czył się do stanowiska swojego obrońcy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja okazała się o tyle zasadna, że doprowadziła do rozstrzygnięcia o treści przyjętej w wyroku Sądu Okręgowego. Na wstępie zaznaczyć trzeba, że skarżący nie ma racji o tyle, o ile kwestionuje do­konaną przez Sąd Rejonowy ocenę materiału dowodowego. Motywy tej oceny przed­stawione zostały w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i analiza przy­toczonych tam argumentów wykazuje, iż ocena ta- co do zasady- jest prawidłowa. Sąd I instancji należycie uwzględnił dyrektywy art. 7 k.p.k., a skoro tak, to Sąd Odwo­ławczy nie jest władny podważyć jego rozumowania i wysnutych na tej podstawie wnio­sków. Wbrew wywodom obrońcy, zeznania J. C.

(1)wolne są od sprzecz­ności, które uzasadniałyby ich dyskredytację. Sam apelujący nie jest w stanie wyka­zać, aby było inaczej. Analiza argumentacji podniesionej na uzasadnienie wniesionego środka odwoławczego prowadzi do wniosku, iż skarżący sprzeczności tego rodzaju doszukuje się przede wszystkim w opisie przebiegu zajścia z dnia 3 lutego 2013 r. Faktem jest, że J. C.

(1), relacjonując w dniu 20 lipca 2014 r., stwierdziła, iż zajście z lutego 2013 r. wiązało się ze złapaniem jej przez S. C.

(1)za szyję i uderzeniem dwa razy jej głową o ścianę (k. 2- 2v), zaś zeznając w dniu 4 grudnia 2014 r. podała, iż oskarżony złapał ją wówczas za żuchwę i policzki i dwa razy uderzył jej głową o ścianę (k. 73v). W toku rozprawy apelacyjnej z dnia 15 marca 2016 r. wyżej wymieniona stwierdziła natomiast, że S. C.

(1)złapał ją jednocześnie za szyję i żuchwę i uderzył jej głową o ścianę. Nie pamiętała ile razy została uderzona głową o ścianę. Zaznaczyła, że na pewno było jedno uderzenie, nie wie, czy było drugie; drugie uderzenie głową o ścianę mogło być efektem samoistnego odbicia się głowy. J. C.

(1)zaprzeczyła przy tym, aby została uderzona przez oskarżonego w twarz. Zaznaczyła, że w rezultacie bólu zwią­za­nego z chwy­ceniem jej za żuchwę przyłożyła do twarzy słoik i być może dlatego policjant wyde­dukował, iż do rzeczonego uderzenia doszło (k. 267). W przekonaniu Sądu Odwo­ławczego, zaprezentowane różnice w relacjach J. C.

(1)nie po­zwalają na wniosek o ich niewiarygodności. Zauważyć należy, że zdarzenie z dnia 3 lu­tego 2013 r. miało dynamiczny charakter, w związku z czym różnice w jego opisie są natu­ralne. Nie bez znaczenia pozostaje przy tym fakt, iż zachodzące rozbieżności świa­dek wytłumaczyła w sposób przekonujący, albowiem odpowiadający zasadom do­świad­czenia życiowego. Pokrzywdzona relacjonując w toku rozprawy apelacyjnej wskazała na swe wątpliwości w zakresie liczby uderzeń jej głową o ścianę. W związku z tym przyjąć trzeba, że starając się zachować obiektywizm nie wyol­brzymiała ona prze­biegu zajścia. Pamiętać przy tym należy, że samo stwierdzenie, iż deskryp­cje proce­sowe świadka są w większym lub mniejszym stopniu wewnętrznie sprzeczne oraz sprzecz­ne ze sobą nie wystarczy, aby je na tej podstawie odrzucić jako niewia­rygodne. Owe sprzeczności niekoniecznie muszą mieć związek z próbą świadomego zafał­szowania przez te osoby rzeczywistości, lecz równie dobrze mogą być spowo­dowane innymi okolicznościami, w tym wynikać mogą z niedostatków ludzkiej pa­mięci ( vide wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 24 października 2012 r., II AKa 173/12, LEX nr 1236876). Inaczej niż chce tego apelujący, nie­wiarygodności oświad­czeń proce­sowych J. C.

(1)nie sposób argumento­wać powoływaniem się na relacje M. Z.

(2). Z zeznań złożonych przez tegoż w dniu 2 kwiet­nia 2015 r. wynika, że nie pamiętał on interwencji u pań­stwa C. (...) Złożone przezeń oświad­czenia procesowe de facto ograniczały się do potwierdzenia treści zawartych w notatce urzędowej (k. 142- 142v). Takiego spo­sobu przeprowadze­nia przesłuchania osoby sporządzającej notatkę urzędową, a w konsekwencji także pozy­ska­nych tą drogą zeznań, nie moż­na zaaprobować, albowiem de facto stanowiłyby one obejście zakazu ujętego w treści art. 174 k.p.k. i art. 393 § 1 k.p.k. zdanie ostatnie k.p.k. ( podobnie: wyrok Sądu Ape­lacyjnego w Lublinie z 10 stycznia 2006 r., II AKa 284/05, LEX nr 168024, postanowienie Sądu Najwyższego z 22 lutego 2007 r., V KK 183/06, LEX nr 274709). W związku z tym dowód z zeznań funkcjonariusza Policji nie może pro­wadzić do czynienia ustaleń faktycznych sprzecznych z zeznaniami J. C.

(1), lecz może jedynie przyczyniać się do ich weryfikacji ( podobnie: wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 28 grudnia 2012 r., II AKa 389/12, LEX nr 1254584). W przedmiotowym kontekście zaakcentować należy, że w toku rozprawy apelacyjnej pokrzywdzona- jak zaznaczano już wyżej- w sposób logiczny uargu­mentowała możliwość pojawienia się we właściwej notatce urzędowej wskazania na ude­rzenie jej przez S. C.

(1)w twarz. Na uwagę zasługuje przy tym fakt, że ana­logiczne twierdzenia w tym zakresie wymieniona złożyła już na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego (k. 72v). Wbrew lakonicznym tezom skarżącego, wystarczającej podstawy dla odmó­wienia wiary depozycjom J. C.

(1)w części poświęconej zajściu z dnia 3 lu­tego 2013 r. nie stanowią także zeznania A. O. i B. K.. Za­znaczyć w tym miejscu należy, iż pierwszy z wymienionych świad­ków, nawiązując do zastosowania przemocy przez S. C.

(1)w domu w miejscowości J. (...), podał, że J. C.

(1)mówiła o popychaniu jej przez ówcze­snego męża (k. 34v, 109), a także zaznaczył, iż ogólnie nie zaobserwował u tejże obrażeń wska­zujących na występowanie przemocy domowej (k. 109v). B. K. zrela­cjonował natomiast, że podczas bytności u S. C.

(1)i J. C.

(1)nie zauważył, aby pierwszy z wymienionych zachowywał się agresywnie, zaś o zajściu związanym z zastosowaniem przemocy dowiedział się od mieszkańców wsi (k. 167v- 168). Stwierdzenia takiej treści nie mogą zostać po­czytane za przeczące wiary­godności informacji przekazanych w przedmiotowej materii przez J. C.

(1). Wskazują jedynie na incydentalny charakter zdarzenia z dnia 3 lutego 2013 r., który to charakter znalazł wyraz w prawnej ocenie zachowań przypisanych oskarżonemu. Zatem ocena materiału dowodowego poczyniona przez Sąd Rejonowy nie nosi cech dowolności. Nie zmienia tego konstatacja obrońcy o konsekwencji wyjaśnień oskar­żonego nieprzyznającego się do uderzenia głową pokrzywdzonej o ścianę. Skutku zamierzo­nego przez apelującego odnieść nie mogła także teza o braku logiki w wezwaniu funkcjonariuszy Policji w dniu 3 lutego 2013 r. i jednoczesnym niewy­stąpieniu z żądaniem zatrzymania S. C.

(1), pomimo sygnali­zowa­nego zastosowania przemocy i znajdowania się przezeń w stanie wskazującym na spo­ży­cie alkoholu. Jak wynika z niekwestionowanych zapatrywań Sądu I instancji, kon­flikty pomiędzy S. C.

(1)i J. C.

(1)nie miały charak­teru jednostkowego i łączyły się z przejawianiem agresji przez każdą ze stron. Charakter relacji panujących pomiędzy wymienionymi nie pozwala zatem na uznanie za dy­rek­tywę oceny wiarygodności zeznań pokrzywdzonej prawidłowości podniesionej przez obroń­cę. Zestawienie informacji płynących ze zgromadzonych w sprawie i uznanych za wia­rygodne środków dowodowych z treścią zrekonstruowanego stanu faktycznego doprowadziło natomiast Sąd Okręgowy do prze­ko­nania, iż w postępowaniu pierwszo­instancyjnym doszło do błędu w ustaleniach faktycznych (błędu dowolności) w zakre­sie zajścia z dnia 3 lutego 2013 r. Inaczej niż chce tego Sąd Rejonowy, brak jest podstaw dla tezy, iż we wskazanej dacie oskarżony S. C.

(1)dwukrotnie uderzył J. C.

(1)w twarz, wskutek czego uderzyła ona głową o ścianę. Zaprezentowane wyżej relacje pokrzywdzonej nakazują przyjęcie, że w inkry­mi­nowanym czasie oskarżony chwycił wyżej wymienioną ręką za szyję i twarz i uderzył jej głową o ścianę. Zważyć przy tym trzeba, że skoro pokrzywdzona wyraziła zaprezentowaną wyżej niepewność co do liczby wykonanych przez oskarżonego uderzeń jej głową o ścianę, to skonstatować trzeba, iż w przedmiotowej materii zaistniały wątpliwości, których nie usunięto w postępowaniu dowodowym, a zatem wątpliwości, które rozstrzyga się na korzyść oskarżonego (art. 5 § 2 k.p.k.). W tym sta­nie rzeczy Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, iż konieczną jest zmiana opisu czynu przypisanego oskarżonemu S. C.

(1)w pkt. I. wyroku przez wprowadzenie w miejsce słów „dwukrotnie uderzył ją w twarz, w skutek czego uderzyła ona głową o ścianę” zapisu „chwycił ją ręką za szyję i twarz i uderzył jej głową o ścianę”. Z tych wszystkich przyczyn i przy braku przesłanek z art. 439 § 1 k.p.k. Sąd Okręgowy orzekł, jak w wyroku. Na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 632a k.p.k. Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 20 zł tytułem wydatków za postę­powanie odwoławcze (art. 618 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym- tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 663).