poprzez przyjęcie, że powódka wykazała roszczenie, a tym bardziej interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Na podstawie tego zarzutu strona pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez oddalenie wniosku o zabezpieczenie. W uzasadnieniu zażalenia strona pozwana podała, że wysokość odsetek została zastrzeżona w umowie zgodnie z obowiązującymi w dacie zawarcia czynności przepisami, zaś wnioski dowodowe powódki ponad osnowę dokumentu umowy winny być oddalone na zasadzie art. 246 k.p.c. Wskazała też na rozbieżności w orzecznictwie i doktrynie dotyczące możliwości stosowania ograniczenia wysokości odsetek przewidzianego w art. 359 § 2 1 k.c. do przewidzianych umową odsetek za opóźnienie – podając, iż trudno przyjąć, by roszczenie powódki było w oczywisty sposób uzasadnione. Nadto strona pozwana wskazała, że ewentualne zastrzeżenie odsetek w wysokości wyższej niż maksymalna nie powoduje nieważności całej czynności prawnej, lecz limitowanie wysokości odsetek do wysokości odsetek maksymalnych. W zażaleniu podano też, iż powódka, jak sama twierdzi, wykonała w całości umowę – to zaś rodzi po stronie pozwanej inny obowiązek w odniesieniu do nieruchomości przewłaszczonej na zabezpieczenie, w żadnym wypadku nie wpływa to jednak na ważność czynności między stronami. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Zażalenie jest bezzasadne. Zgodnie z treścią art.
k.p.c., udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Wedle natomiast art.
k.p.c., interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Co do zasady roszczenie można uznać za uprawdopodobnione, gdy bez szczegółowej analizy wszystkich aspektów faktycznych i prawnych sprawy można na pierwszy rzut oka stwierdzić, że przysługuje ono wnioskodawcy – w świetle przytoczonych przez niego twierdzeń faktycznych, potwierdzonych przedstawionymi dowodami bądź innymi środkami. Uprawdopodobnienie dotyczy zarówno podstaw faktycznych roszczenia, jak i jego podstawy prawnej – dochodzone roszczenie musi więc prima facie znajdować podstawę normatywną. Uprawdopodobnienie roszczenia nie może przy tym być zrównywane z jego udowodnieniem. Nie więc tak, że – jak zdaje się twierdzić strona pozwana – dla udzielenia zabezpieczenia roszczenie ma być uzasadnione w sposób oczywisty, a tym bardziej, że ma być wykazane. Powódka żąda uznania za nieważną umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie i aktu poddania się egzekucji z dnia 30 stycznia 2015 roku, powołując się na jej rażącą sprzeczność z zasadami współżycia społecznego. W ocenie Sądu Apelacyjnego poprzez przedłożenie dokumentacji dołączonej do pozwu powódka w wystarczającym stopniu uprawdopodobniła, że wartość nieruchomości będącej przedmiotem zabezpieczenia wielokrotnie przekracza kwotę udzielonej powódce pożyczki, oraz że pożyczka ta została w całości spłacona. Biorąc to pod uwagę, jak również okoliczności, na które powódka się powołuje – tj. ustne zastrzeżenie odsetek wielokrotnie przekraczających wysokość odsetek maksymalnych – trudno uznać, że roszczenie nie jest uprawdopodobnione. Dokładna ocena okoliczności zawarcia kwestionowanej umowy leżeć będzie w gestii Sądu I instancji, tym niemniej na tym etapie postępowania prima facie stwierdzić można, iż roszczenie powódki z dużą dozą prawdopodobieństwa ma podstawy normatywne i faktyczne. Zaznaczyć dodatkowo można, że powódka żąda stwierdzenia nieważności umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie, a nie samej umowy pożyczki – cała więc, zawarta w zażaleniu, rozbudowana argumentacja na temat treści umowy pożyczki i tego, w jakim zakresie jest ona ważna bądź nieważna, nie ma większego znaczenia dla sprawy – w szczególności zaś dla rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o zabezpieczenie. Na marginesie jedynie można zaznaczyć, że wnioski dowodowe powódki ponad osnowę dokumentu umowy rozstrzygane będą na podstawie art. 247 k.p.c., nie zaś art. 246 k.p.c., na który powołuje się pozwana spółka. Strona pozwana popada przy tym w niekonsekwencję z jednej strony twierdząc, ze strony nie zastrzegły odsetek w wysokości wyższej niż maksymalne, z drugiej zaś przedstawiając rozbudowany wywód na temat możliwości takiego zastrzeżenia na gruncie art. 481 § 2 k.c. w brzemieniu sprzed 1 stycznia 2016 roku. Rację ma również Sąd Okręgowy w kwestii uprawdopodobnienia przez powódkę interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Strona pozwana może w zasadzie w każdym momencie zbyć przewłaszczoną na nią nieruchomość bądź udział w prawie użytkowania wieczystego, poważnie utrudniając wykonanie orzeczenia, które może zapaść w niniejszej sprawie. Wskazuje na to również powołana przez powódkę okoliczność, że w księgach wieczystych dotyczących przedmiotowych nieruchomości pojawiły się wnioski o wykreślenie prawa powódki do żądania zwrotnego przeniesienia odpowiednio całej nieruchomości lub udziału. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić trzeba że zaszły przesłanki do udzielenia zabezpieczenia roszczenia powódki, zaś zaskarżone postanowienie jest w pełni prawidłowe. W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny postanowił jak na wstępie, na zasadzie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. SSO Beata Kurdziel (del.) SSA Wojciech Kościołek SSA Jerzy Bess
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.