III AUa 735/14

Sygn. akt III AUa 735/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 maja 2015 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Romana Mrotek Sędziowie: SSA Zofia Rybicka - Szkibiel SSA Urszula Iwanowska (spr.) Protokolant: St. sekr. sąd. Elżbieta Kamińska po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2015 r. w Szczecinie sprawy (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. przy udziale zainteresowanej A. R. o ustalenie obowiązku ubezpieczenia społecznego na skutek apelacji organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 czerwca 2014 r. sygn. akt VI U 1874/13

1. zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie,
2. zasądza od (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. SSA Urszula Iwanowska SSA Romana Mrotek SSA Zofia Rybicka – Szkibiel III A Ua 735/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 28 sierpnia 2013 r., nr (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. stwierdził, że A. R., jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy o świadczenie usług (do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia) u płatnika (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu w okresie od 2 do dnia 29 czerwca 2010 r., z podstawą wymiaru składek w kwocie 750 zł. Organ rentowy wskazał, że podstawą tej decyzji były ustalenia postępowania kontrolnego przeprowadzonego u płatnika, z których wynika, że płatnik zawarł z ubezpieczoną A. R., nie posiadającą innych tytułów podlegania ubezpieczeniom społecznym, umowę o dzieło (na czas określony w decyzji), której przedmiotem było faktyczne świadczenie usług na rzecz płatnika i w miejscu prowadzenia przez niego działalności. Organ rentowy uznał, że zawarta umowa nie posiada cech charakterystycznych dla umowy o dzieło, czynności podejmowane przez ubezpieczoną w ramach tego stosunku prawnego nie wykazywały charakteru twórczego, były pracami szablonowymi, możliwymi do osiągnięcia przez osoby bez kwalifikacji. W odwołaniu od powyższej decyzji płatnik (...)spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. zarzucił organowi rentowemu błędną wykładnię art. 627 k.c. i nieuzasadnione przyjęcie, że ubezpieczona powinna być objęta ubezpieczeniem społecznym jako zleceniobiorca, podczas gdy strony zawarły umowę o dzieło. Skarżący podkreślił, że istotą umowy zawartej z ubezpieczoną było osiągnięcie przez nią określonego rezultatu (wytworzenie dzieła – ściśle określonej ilości grzbietówko-wyklejek), a wynagrodzenie zostało wypłacone ubezpieczonej po wykonaniu przedmiotu zamówienia. Jednocześnie płatnik zaakcentował fakt, że w przypadku wadliwego wykonania opraw wykonawca na własny koszt usuwałby wady. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie w całości, z argumentacją jak w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Nadto organ rentowy podkreślił, że powierzone ubezpieczonej prace polegały na wykonywaniu powtarzalnych czynności polegających na wykonywaniu określonych usług przy zachowaniu należytej staranności; w wyniku pracy ubezpieczonej nie powstawał żaden nowy oryginalny i zindywidualizowany wytwór. Wyrokiem z dnia 27 czerwca 2014 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że A. R. nie podlega obowiązkowo w okresie od 2 czerwca 2010 r. do 29 czerwca 2010 r. ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i zdrowotnemu z tytułu wykonywania na rzecz płatnika składek (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. czynności na podstawie umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Powyższe orzeczenie Sąd Okręgowy oparł o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne: Płatnik składek (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. powstała w 1991 r. Spółka prowadzi działalność w zakresie usług poligraficznych i drukarstwa. Obecnie drukarnia na podstawie umowy o pracę zatrudnia Prezesa i dwóch pracowników produkcyjnych na stanowiskach maszynisty offsetowego, operatora maszyn offsetowych – introligatora. Od 2008 r. płatnik współpracuje z niemieckim kontrahentem. W ramach tej współpracy spółka przygotowuje książki do profesjonalnego skanowania – cyfryzacji. Do realizacji konkretnych zamówień spółka zatrudnia wykonawców na podstawie umów o dzieło. Umowy te są zawierane z osobami poleconymi przez innych wykonawców, czy znajomych. Nie stosowano innej formy rekrutacji. W ramach współpracy z kontrahentem niemieckim spółka otrzymuje miesięcznie od 2.500 do 3.000 książek. Każdy otrzymany egzemplarz jest jednym, niepowtarzalnym egzemplarzem książki wydanej na terenie Niemiec. Zakres formatu książek waha się do formatu A-7 do A-3, każda książka pod względem introligatorskim jest inna, książki różnią się pod względem związania introligatorskiego nawet w przypadku jednej serii książek. Prace polegające na wykonaniu opraw introligatorskich i separacji introligatorskich książek muszą być wykonane zgodnie ze sztuką introligatorską, w określony sposób. Pierwszym etapem współpracy jest separacja introligatorska tj. przygotowanie książki w taki sposób, aby mogła być przepuszczona przez wysoko wydajny skaner w sposób szybki i wolny od omyłek. Książkę należało w tym celu doprowadzić do takiego stanu żeby zarówno okładka, jak i każda kartka były osobno. Prace musiały być wykonywane ostrożnie tak aby jak najmniej uszkodzić okładkę i bok książki. W ramach tych czynności należało również usunąć pozostałości kleju introligatorskiego i innych materiałów introligatorskich użytych wcześniej do złożenia książki. W takiej postaci książki są odbierane od kontrahenta, który następnie skanuje je. Po operacji skanowania książki ponownie trafiają na teren drukarni celem ich ponownego oprawienia – etap wykonania opraw introligatorskich. Wykonanie oprawy introligatorskiej polega kolejno na wykonaniu bloku książki z zadrukowanych kartek, następnie połączeniu tych kartek klejem introligatorskim, a następnie z okładką książki. Prace przy separacji i wykonaniu opraw introligatorskich musiały być wykonane ręcznie, nie było możliwości użycia maszyn. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. zawarła z A. R. umowę, której przedmiotem było wykonanie 700 grzbietówko-wyklejek introligatorskich książek w okresie od 2 do 29 czerwca 2010 r. Do wykonania dzieła wykonawca miał używać materiałów zamawiającego. Za wykonanie dzieła A. R. zgodnie z umową miała otrzymać 750 zł. Wynagrodzenie miało być płatne po odbiorze dzieła na podstawie wystawionego przez wykonawcę rachunku. Odbiór dzieła miał następować w terminie 2 dni, w siedzibie zamawiającego na podstawie protokołu odbioru. Strony przewidziały też, że w przypadku wadliwego wykonania dzieła wykonawca będzie zobowiązany do usunięcia wad w terminie 7 dni. Po przekroczeniu tego terminu zamawiający był uprawniony do odstąpienia od umowy lub żądania obniżenia wynagrodzenia. Umowa o dzieło została podpisana przed rozpoczęciem pracy. W związku z tą umową A. R. otrzymała karton książek w ilości 700, do których miała wykonać grzbietówko-wyklejki. Grzbietówko-wyklejki służą połączeniu bloku książki z okładką. Grzbietówko-wyklejki są to dwie kartki papieru złożone na pół, do których przyklejona jest grzbietówka z płótna oraz z elementów ozdobnych tzw. kapitałek. A. R. mierzyła książkę i odpowiednio do jej formatu docinała wyklejkę, czyli dwie kartki papieru i grzbietówkę, tj. płótno i kapitalik. Zamawiający odebrał od zainteresowanej zamówione 700 grzbietówko-wyklejek. Spółka (...) wypłaciła A. R. uzgodnione wynagrodzenie na podstawie podpisanego przez nią rachunku. Zainteresowana wykonywała grzbietówko-wyklejki na terenie drukarni, w godzinach jej otwarcia (od 8 do 17), gdyż w tych godzinach mogła korzystać z materiałów i narzędzi potrzebnych do wykonania dzieła. Zainteresowana sama decydowała w jakich dniach i godzinach będzie wykonywać zamówienie. Nikt nie nadzorował A. R. w trakcie wykonywania przez nią grzbietówko-wyklejek. A. R. w związku z wykonaniem umowy o dzieło nie została zgłoszona przez płatnika do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych oraz wypadkowego. Na podstawie ustalonego stanu faktycznego oraz podstaw prawa powołanych poniżej Sąd Okręgowy uznał, że odwołanie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że przedmiotem niniejszego postępowania była zasadność objęcia A. R. ubezpieczeniem społecznym z tytułu pracy świadczonej przez zainteresowaną na rzecz płatnika (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na podstawie umowy o dzieło z dnia 2 czerwca 2010 r. Zdaniem sądu meriti stan faktyczny był w przedmiotowej sprawie praktycznie niesporny, a został ustalony na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach ubezpieczeniowych i w aktach sprawy, a także na podstawie zeznań zainteresowanej A. R. i prezesa płatnika M. K.. Przy czym, sąd zaznaczył, że autentyczność dokumentów nie była przez strony kwestionowana i nie budziła wątpliwości sądu. Zostały one sporządzone w sposób zgodny z przepisami prawa, przez uprawnione do tego osoby, w ramach ich kompetencji oraz w sposób rzetelny, stąd też Sąd ocenił je, jako wiarygodne. Tak samo ocenił sąd meriti zeznania M. K. bowiem były one logiczne, konsekwentne, a nadto korespondowały z dokumentami zebranymi w niniejszej sprawie. Również zeznania A. R. Sąd Okręgowy uznał za wiarygodne, gdyż mimo, że nie pamiętała szczegółów dotyczących wykonania umowy, ostatecznie potwierdziła zeznania M. K. w tym zakresie. Dalej sąd pierwszej instancji wskazał, że na tle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego niesporny był fakt, iż w okresie objętym zaskarżoną decyzją płatnik zawarł z A. R. umowę o dzieło, której przedmiotem było wykonanie 700 grzbietówko-wyklejek. Organ rentowy nie kwestionował, że zainteresowana wywiązała się z umowy, ani że otrzymała uzgodnione wynagrodzenie. Spór w niniejszej sprawie dotyczył wyłącznie tego, czy wykonanie grzbietówko-wyklejek odbywało się w ramach umów o dzieło, czy też w ramach umowy o świadczenie usług. Powyższe ustalenie ma znaczenie dla ustalenia, czy zainteresowana powinna być objętą w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji ubezpieczeniem społecznym. Następnie Sąd Okręgowy wskazał, że stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., nr 11, poz. 74 ze zm.; powoływana dalej jako: ustawa systemowa) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej "zleceniobiorcami", oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust.
3. Natomiast zgodnie z art. 12 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy, obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Zatem sąd meriti podkreślił, że de lege lata umowa o dzieło nie stanowi tytułu podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Jedynie umowa o dzieło zawarta lub wykonywana na rzecz własnego pracodawcy stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Z kolei, sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że na mocy art. 627 k.c., przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Przedmiotem umowy jest zatem zobowiązanie do wykonania określonego dzieła, które może mieć charakter materialny jak i niematerialny, zaś sama umowa jest umową rezultatu. W wypadku wskazanej umowy cywilnoprawnej niezbędne jest, aby starania przyjmującego zamówienie doprowadziły w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu jako koniecznego do osiągnięcia. Cechą konstytutywną dzieła jest samoistność rezultatu, która wyraża się przez niezależność powstałego rezultatu od dalszego działania twórcy oraz od osoby twórcy. Jednocześnie, w wypadku umowy o dzieło bez znaczenia pozostaje rodzaj i intensywność świadczonej w tym celu pracy i staranności, przy czym wykonanie dzieła zwykle wymaga określonych kwalifikacji, umiejętności i środków. Dzieło stanowi zawsze zjawisko przyszłe, jest czymś, co w chwili zawarcia umowy nie istnieje, lecz ma dopiero powstać w jakiejś określonej przyszłości. Rezultat o jaki umawiają się strony musi być z góry określony. Określenie to może nastąpić przy użyciu różnych metod, np. z zastosowaniem obiektywnych jednostek metrycznych, przez zestawienie z istniejącym wzorem, z wykorzystaniem planów, rysunków, przez opis. Przy czym Sąd Okręgowy zwrócił również uwagę, że od umowy o dzieło odróżnić należy umowę o świadczenie usług (art. 750 k.c.), do której stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Umowa o świadczenie usług jest umową starannego działania, zatem jej celem jest wykonywanie określonych czynności, które nie muszą zmierzać do osiągnięcia rezultatu. Spełnieniem świadczenia jest samo działanie w kierunku osiągnięcia danego rezultatu. Jednocześnie sąd meriti podniósł, że Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z dnia 26 stycznia 2006 r., III AUa 1700/05 (OSA 2008/3/5) stwierdził, że jednym z kryteriów pozwalających na odróżnienie umowy o dzieło od umowy o świadczenie usług jest możliwość poddania umówionego rezultatu (dzieła) sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych (podobnie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 listopada 2000 r., IV CKN 152/00, OSNC 2001/4/63). Należy jednak pamiętać, że na zasadach wynikających z Kodeksu cywilnego (art. 471 k.c.) wykonujący usługę również odpowiada za należyte wykonanie zobowiązania. Sam fakt więc, że zleceniodawca przeprowadza kontrolę jakości wykonania usługi (innymi słowy, bada zachowanie przez usługodawcę należytej staranności) nie stanowi o tym, że czynność taka stanowi sprawdzian umówionego rezultatu na istnienie wad fizycznych i przemawia za zakwalifikowaniem umowy jako umowa o dzieło. Nadzór nad wykonywaniem czynności przewidzianych umową oraz określenie miejsca i sposobu pracy typowe są raczej dla umowy o świadczenie usług, gdzie liczy się bieżąca staranność pracy i wykonywanie poszczególnych czynności zgodnie ze wskazaniami kontrahenta i w sposób przez niego oznaczony. Tymczasem w przypadku umowy o dzieło liczy się jedynie rezultat w postaci wykonanego dzieła, zaś twórca ma większą swobodę organizacyjną. Dalej sąd pierwszej instancji zaznaczył, że w orzecznictwie podkreśla się, iż umowę której przedmiotem są usługi w szerokim tego słowa znaczeniu nie można uznać za umowę o dzieło, lecz umowę o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o umowie zlecenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2008 r., I PK 315/07, LEX nr 470956). W wyroku z dnia 19 marca 2008 r., I ACa 83/08 (LEX nr 466437) Sąd Apelacyjny w Poznaniu wyjaśnił natomiast, że wykonywanie powtarzalnych czynności - usług w pewnym przedziale czasowym, nie może zostać zakwalifikowane jako umowa o dzieło z uwagi na ciągłość czynności. Dla zakwalifikowania czynności jako wykonywanych w ramach umowy o dzieło lub umowy o świadczenie usług istotny jest również sposób wynagradzania pracownika. W razie gdy pracownik opłacany jest za wykonywanie poszczególnych czynności, mamy do czynienia z umową o świadczenie usług, gdy zaś wynagrodzenie stanowi równowartość wytworu – z umową o dzieło. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd Okręgowy stwierdził, że strony zawarły umowę o dzieło, a nie jak utrzymywał organ rentowy umowę o świadczenie usług. Przy czym sąd ten miał na uwadze, że przedmiot umowy o dzieło może być określony w różny sposób i różny może być stopień dokładności tego określenia, pod warunkiem, iż nie budzi on wątpliwości, o jakie dzieło chodzi. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 5 marca 2004 r., I CK 329/03 (niepubl.), zasadniczy w tej materii przepis art. 627 k.c. wskazuje tylko na potrzebę "oznaczenia dzieła" i dopuszcza określenie świadczenia ogólnie w sposób nadający się do przyszłego dookreślenia na podstawie wskazanych w umowie podstaw lub bezpośrednio przez zwyczaj bądź zasady uczciwego obrotu (art. 56 k.c.). Przy dziełach skomplikowanych poza określeniem wszystkich istotnych cech dzieła niezbędna jest dalsza indywidualizacja jego przedmiotu w postaci rozwiniętego opisu rezultatu pod względem technicznym, funkcjonalnym bądź estetycznym. W ocenie tego Sądu określenie przez strony przedmiotu umowy jako wykonanie konkretnej ilości grzbietówko-wyklejek nie budzi wątpliwości o jakie dzieło chodzi. Przyszły rezultat stanowiący przedmiot umowy o dzieło został przez strony z góry przewidziany i określony, przy użyciu obiektywnej jednostki w postaci ilości sztuk wykonanych grzbietówko-wyklejek. Nie uszło przy tym uwadze Sądu Okręgowego, że w umowach nie oznaczono konkretnego rodzaju książek, do których grzbietówko-wyklejki miała wykonać zainteresowana, jednakże w ocenie tego Sądu, w świetle wyjaśnień M. K., należało uznać, że ogólne określenie przedmiotu umowy nie mogło skutkować zakwalifikowaniem łączącego strony stosunku prawnego do umów o świadczenie usług. W analizowanej sprawie nie można było bowiem pominąć regulacji przepisu art. 65 § 2 k.c., w myśl której w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Zdaniem sądu meriti, z zeznań M. K. wynikało jednoznacznie, że przedmiot spornej umowy dotyczył wykonania konkretnych grzbietówko-wyklejek do 700 książek. Rezultat umowy był z góry określony i możliwy do przewidzenia. W ramach tej umowy zainteresowanej powierzano wykonanie grzbietówko-wyklejek konkretnych egzemplarzy książek zgodnie z zamówieniem kontrahenta. Każda książka była inna, nawet książki wydawane w seriach różniły się od siebie z punktu widzenia introligatorskiego i wymagały różnego materiału, sposobu i pracochłonności wykonania. Z protokołu zeznań M. K. wynika, że ogólne określenie przedmiotu umowy związane było jedynie z dużą ilością powierzonych do wykonania prac i uciążliwością indywidualizacji każdej oprawy z osobna. W związku z powyższym sąd nie podzielił zapatrywań pełnomocnika organu rentowego, że czynności zainteresowanych nie prowadziły do wytworzenia unikatowego dzieła. Dalej sąd pierwszej instancji wskazał, że na taką ocenę ma także wpływ zdatność umówionego rezultatu (dzieła – grzbietówko-wyklejek, oprawionych książek, książek po wykonanej separacji introligatorskiej, toreb reklamowych) do poddania sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych, jako ważne kryterium pozwalające odróżniać tę umowę od umowy starannego działania. Przy czym, Sąd zwrócił bowiem uwagę, że w wyroku z dnia 26 stycznia 2006 r., III AUa 1700/05 (OSA 2008/3/5) Sąd Apelacyjny w Lublinie słusznie stwierdził, iż istotą umowy o dzieło jest osiągnięcie określonego, zindywidualizowanego rezultatu w postaci materialnej lub niematerialnej. Umowa o świadczenie usług jest zaś umową starannego działania, zatem jej celem jest wykonywanie określonych czynności, które nie muszą zmierzać do osiągnięcia rezultatu. Jednym z kryteriów pozwalających na odróżnienie umowy o dzieło od umowy o świadczenie usług jest możliwość poddania umówionego rezultatu (dzieła) sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych. W ocenie sądu pierwszej instancji w niniejszej sprawie bez wątpienia płatnik miał możliwość sprawdzenia, czy wykonane przez A. R. grzbietówko-wyklejki nie są dotknięte wadami. Sąd podkreślił, że w razie wadliwego wykonania umowy wykonawca miał obowiązek usunąć wady w terminie 7 dni. W przypadku zaś przekroczenia tego terminu płatnik miał możliwość odstąpienia od niej lub zmniejszenia wynagrodzenia. Wyjaśniając dalej Sąd Okręgowy podniósł, że następną cechą konstytutywną dzieła jest samoistność rezultatu, która wyraża się przez niezależność powstałego rezultatu od dalszego działania twórcy oraz od osoby twórcy. Z chwilą ukończenia dzieła staje się ono niezależną od twórcy, autonomiczną wartością w obrocie (zob. W. Czachórski, Zobowiązania, 2007, s. 463; A. Brzozowski, Odpowiedzialność przyjmującego zamówienie za wady dzieła, Warszawa 1986, s. 15). W kontekście powyższego sąd meriti wskazał, że wykonane przez zainteresowaną grzbietówko-wyklejki nie wymagały już dalszej obróbki i mogły być wykorzystane w procesie oprawy książek. To, że przedmiotem zobowiązania zainteresowanej było wykonanie nie jednej, lecz większej ilości grzbietówko-wyklejek nie zmienia faktu, że treść zobowiązania (jako zobowiązania rezultatu) nie ulegała zmianie. Zatem sąd pierwszej instancji nie miał wątpliwości, że podejmowane przez zainteresowaną prace w ramach umowy o dzieło z dnia 2 czerwca 2010 r. nie tylko nie były czynnościami powtarzalnymi, wymagającymi starannego działania, lecz miały charakter zindywidualizowany i nakierowany na osiągnięcie konkretnego, oznaczonego dzieła w postaci konkretnej ilości grzbietówko-wyklejek. W sposób typowy dla umowy o dzieło zainteresowana nie była zobowiązana do wykonywania pracy w określonym czasie. Strony ustaliły jedynie końcowy termin w jakim dzieło miało być wykonane. Nadto ustalone przez strony wynagrodzenie było ściśle związane z efektem pracy zainteresowanej, a nie z ilością pracy wykonywanej przy realizacji umowy. Odnośnie podnoszonego przez organ zarzutu, że przedmiot łączącej strony umowy powstawał w drodze powtarzalnych czynności Sąd Okręgowy podkreślił, że ustawodawca nie wyklucza możliwości tworzenia zindywidualizowanego dzieła w procesie produkcyjnym. Wykonanie oznaczonego dzieła jest zwykle określonym procesem pracy lub twórczym o możliwym do wyodrębnienia momencie początkowym i końcowym, którego celem jest doprowadzenie do efektu (rezultatu) przyjętego przez strony w momencie zawierania umowy. Dzieło jest przy tym w każdym wypadku wytworem przyszłym, który w momencie zawarcia umowy nie istnieje, natomiast ma powstać w przyszłości ściśle określonej. Odnośnie zarzutów organu rentowego, że wykonywanie grzbietówko-wyklejek nie wymagało od zainteresowanej żadnych szczególnych kwalifikacji, podkreślenia wymaga, że jedynie wyjątkowo (na co wskazuje art. 645 § 1 k.c.) wymaga się, by dzieło wykonywane było przez osobę obdarzoną jakimiś szczególnymi, osobistymi przymiotami. Sąd meriti zaznaczył także, że w polskim prawie zgodnie z przepisem art. 353 1 k.c. obowiązuje zasada swobody zawierania umów. Jednak zarówno w postępowaniu przed organem rentowym (w zakresie w jakim ocena zwartej umowy ma wpływ na podleganie ubezpieczeniom społecznym), jak i przed sądem w postępowaniu wywołanym odwołaniem od decyzji organu rentowego, dopuszczalne jest badanie rzeczywistego charakteru prawnego łączącej strony umowy. Przy czym sąd podkreślił, że nazwa umowy nie ma decydującego znaczenia dla określenia jej charakteru, który ustala się na podstawie treści oświadczeń woli stron, dokonując ich wykładni zgodnie z art. 65 k.c. Przepis ten stanowi, że oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają, ze względu na okoliczności, w których zostało złożone, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje, przy czym w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że dla prawidłowej oceny charakteru prawnego łączącego strony stosunku prawnego decydujące znaczenie mają ustalenia faktyczne dotyczące okoliczności zawarcia umowy, jej celu i zamiaru stron (podobnie, choć w innym stanie faktycznym, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2002 r., II UKN 769/00, LEX nr 560567). Jednak zamiar zawarcia umowy o dzieło, a także świadome podpisanie takiej umowy nie mogą zmienić charakteru zatrudnienia zainicjowanego taką umową, jeśli wykazuje ono w przeważającym stopniu cechy innego stosunku prawnego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2008 r., I PK 315/07, LEX nr 470956; wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 27 marca 2012 r., III AUa 834/11). Sąd Okręgowy wskazał, że z zeznań A. R. i M. K. wynika, iż obie strony z góry umówiły się na wykonanie określonego dzieła, w ustalonym terminie i za uzgodnionym wynagrodzeniem. Zamawiający miał obowiązek wypłacić wynagrodzenie dopiero po dokonaniu odbioru dzieła, niezależnie od ilości pracy włożonej przez zainteresowaną w osiągnięcie rezultatu. Dodatkowo sąd wskazał, że zainteresowana miała pełną swobodę co do dni i godzin pracy, i nikt nie nadzorował sposobu wykonywania przez nią umowy. W ocenie tego sądu te cechy nie pozwalają uznać, że strony wiązała umowa o świadczenie usług. Ponadto sąd pierwszej instancji nie miał również wątpliwości, że stosunku prawnego łączącego strony nie charakteryzował element stałości, gdyż A. R. zrealizowała tylko jedno zamówienie płatnika dotyczące 700 grzbietówko-wyklejek. W powyższej sytuacji, zdaniem sądu meriti, wbrew twierdzeniom organu rentowego, brak było podstaw by sporną umowę łączącą spółkę (...) z A. R. uznać za umowę zlecenia, z którą wiąże się obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Mając powyższe na względzie sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 477