Sygn. akt III AUa 442/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 września 2012 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie III Wydział Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Feliksa Wilk Sędziowie: SSA Maria Szaroma (spr.) SSA Marta Fidzińska - Juszczak Protokolant: st. sekr. sądowy Ewa Dubis po rozpoznaniu w dniu 18 września 2012 r. w Krakowie sprawy z wniosku (...) S.A. w W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w K. przy udziale zainteresowanej (...) Spółki z o.o. w W. o zwrot nienależnego świadczenia na skutek apelacji wnioskodawcy (...) S.A. w W. od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie Wydziału VII Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 października 2011 r. sygn. akt VII U 1304/10 o d d a l a apelację. Sygn. akt III AUa 442/12 UZASADNIENIE wyroku z dnia 18 września 2012 r. Wyrokiem z dnia 18 października 2011 r. Sąd Okręgowy w Krakowie VII Wydział Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie od decyzji z dnia 10 czerwca 2010 r., którą Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. na podstawie art. 84 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137 póz. 887 ze zm.) zobowiązał (...) S.A. Oddział Południowy (...) do zwrotu nienależnie wypłaconych świadczeń za okres od 1 lipca 2007 r. do 31 grudnia 2009r. w kwocie 1959,66 zł i odsetek za okres od 23 stycznia 2007r. do 10 czerwca 2010r. tj. do dnia wydania decyzji w kwocie 463,79 zł. Sąd Okręgowy ustalił, że K. K. w dniu 28 kwietnia 2005r. złożył wniosek o emeryturę. Na udokumentowanie zatrudnienia i zarobków z (...) do wniosku o emeryturę zostały dołączone zaświadczenia o wynagrodzeniu i zatrudnieniu z dnia 8 marca 2005r., w tym zaświadczenie podające wynagrodzenie za 1977r. w kwocie 185.130,00zł. Zaświadczenia zostały wystawione przez (...) sp. z o.o. w W. na podstawie pełnomocnictwa udzielonego w dniu 13 kwietnia 2003r. przez (...) S.A. Decyzją z dnia 6 czerwca 2005r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. przyznał K. K. emeryturę od dnia 20 kwietnia 2005r. tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego. Do ustalenia postawy wymiaru świadczenia organ rentowy przyjął wynagrodzenie z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu - w tym za 1977r. w kwocie 185.130,00zł ,(wwpw -162,13%). Wysokość emerytury wyniosła 1932,77 zł brutto. Pismem z dnia 25 lipca 2005r. (...) sp. z o.o. zwróciła się do organu rentowego o anulowanie przesłanych wcześniej zaświadczeń o zatrudnieniu i wynagrodzeniu (Rp-7), z uwagi na ich niekompletność. Do pisma dołączono nowe zaświadczenia Rp- 7 z dnia 14 lipca 2005r., przy czym w zaświadczeniu obejmującym 1977r. zarobki wykazano w kwocie 268.682,00zł. Decyzją z dnia 28 lipca 2005r. Zakład przeliczył emeryturę ubezpieczonego - od dnia 20 kwietnia 2005r. (wwpw wzrósł do 176,71%), wysokość emerytury wyniosła 2091.07 zł brutto. Od dnia l marca 2006r. tj. po waloryzacji (wskaźnik waloryzacji 102,30%) emerytura brutto wyniosła (...).16 zł brutto (do wypłaty 1755,99zł) Pismem z dnia 30 lipca 2008r. organ rentowy zwrócił się do (...) Polska o potwierdzenie wysokości wynagrodzenia K. K. za 1977r. albowiem jest to niezbędne w celu sprawdzenia prawidłowości naliczonego świadczenia. (...) sp. z o.o. w dniu 28 sierpnia 2008r. przesłała organowi rentowemu ksero karty zarobkowej ubezpieczonego za 1977r. W piśmie z dnia 21 października 2008r., a następnie w ponagleniach z dnia 4 grudnia 2008r., 18 lutego 2009r., 20 lipca 2009r., 18 sierpnia 2009r. oraz kolejnym pismem z dnia 6 listopada 2009r. Zakład zwrócił się do (...) sp. z o.o. o rozpisanie, za każdy miesiąc oddzielnie, w okresie od l stycznia 1977r. do 31 grudnia 1977r. składników stałych wykazanych w druku Rp-7 z dnia 14 lipca 2005r. w kwocie 2688.682 zł, na podstawie kartotek zarobkowych za 1977r. Pismem z dnia 13 listopada 2009r. (...) sp. z o.o. poinformowała organ rentowy, że przesyła zgodne i ostateczne zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu K. K. za okres 1973-1977 i prosi o anulowanie poprzednich ze względu na ich niekompletność. Do pisma załączono druk Rp-7 z dnia 13 listopada 2009r. z wykazanym wynagrodzeniem za 1977r. w kwocie 208.682,00zł. Decyzją z dnia 4 stycznia 2010r., wobec przedłożenia nowych dowodów mających wpływ na wysokość świadczenia, organ rentowy przeliczył emeryturę K. K. - od dnia l stycznia 2010r., według wwpw 171,27% (za 1977r. przyjęto wynagrodzenie 208.682,00zł. w miejsce poprzednio przyjętego 268.682,00zł). W załączniku do decyzji organ rentowy poinformował świadczeniobiorcę, że w związku z nadesłaną korektą wynagrodzenia za 1977r. przez (...) sp. z o.o. dokonano ponownego ustalenia wskaźnika podstawy wymiaru, który z 20 lat kalendarzowych wynosi 171,27%. W związku z powyższym świadczenie uległo obniżeniu od dnia l stycznia 2010r. (powyższa decyzja nie została zaskarżona przez świadczeniobiorcę). Decyzją z dnia 15 kwietnia 2010r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. zobowiązał (...) sp. z o.o. do zwrotu nienależnie wypłaconych świadczeń za okres od l stycznia 2007r. do 31 grudnia 2009r. w kwocie (...)i odsetek za okres od 23 stycznia 2007r. do 15 kwietnia 2010r. tj. do dnia wydania decyzji w kwocie (...). Jednocześnie Zakład podał, że świadczenie wypłacone za okres od 20 kwietnia 2005r. do 31 grudnia 2006r. w kwocie (...)zł nie podlega dochodzeniu. Uzasadniając decyzję organ rentowy podał, że obciążenie obowiązkiem zwrotu jest uzasadnione gdyż świadczenia zostały wypłacone w zawyżonej wysokości w związku z przedłożonym drukiem Rp-7 z dnia 14 lipca 2005r. W piśmie z dnia 13 maja 2010r. (...) sp. z o.o. poinformowała ZUS, że nie jest stroną dla decyzji z dnia 15 kwietnia 2010r. o zwrocie nienależnie wypłaconych świadczeń z ubezpieczenia społecznego. W piśmie podano, że K. K., był pracownikiem Spółki (...), której następcą prawnym jest Spółka (...) S.A. z siedzibą w W.. (...) sp. z o.o. wystawia zaświadczenia dla potrzeb ZUS dla byłych pracowników (...) S.A i Spółek, których B. jest następcą prawnym na podstawie pełnomocnictwa otrzymanego od (...) S.A. w umowie z dnia 8 stycznia 2003 r. (...) sp. z o.o. wniosła o skierowanie decyzji do (...) S.A., który jako były pracodawca jest stroną w niniejszej sprawie. Zakład Ubezpieczeń Społecznych uchylił decyzję z dnia 15 kwietnia 2010r., a następnie w dniu 10 czerwca 2010r. wydał zaskarżoną decyzję. Ponadto jak wynika z odpisów z Krajowego Rejestru Sądowego (...) S.A. jest następcą prawnym (...) S.A. (połączenie przez przejęcie), z kolei spółka (...) była następcą prawnym (...) S.A. (poprzednio (...)). W dniu 8 stycznia 2003r. (...) S.A. z siedziba w (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. zawarły umowę o przechowywanie i świadczenie usług. Na mocy powyższej umowy (...) sp. z o.o. zobowiązała się do świadczenia na rzecz (...) S.A. oraz spółek, których bezpośrednio lub pośrednio (...) S.A. jest właścicielem ( Grupa (...)) usługi przechowywania, indeksowania, udostępniania, dostarczania dokumentów przekazanych przez B. S..AZ. i przyjętych przez Spółkę , a także aktywnej współpracy przy wdrożeniu w zakresie nowych systemów zarządzania dokumentacją ( (...) flow), wystawiania zaświadczeń oraz innych usług. (pkt l ppkt 1.1 umowy). Spółka (...) na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez (...) S.A. zobowiązała się do wystawiania w imieniu (...) S.A. pracownikom i byłym pracownikom (...) S.A. zaświadczeń do ustalenia kapitału początkowego zgodnie z ustawą z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych na druku ZUS Rp-7 w jego imieniu. (...) S.A. oświadczył, że jest następcą prawnym spółek wymienionych w Załączniku do umowy i udzielił pełnomocnictwa w ich imieniu do ich wystawiania, (pkt l ppkt l .3 umowy) Sąd Okręgowy uznał, że w świetle powyższych ustaleń organ rentowy miał pełne podstawy do wydania decyzji w trybie art. 84 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009r. Nr 205, póz. 1585 ze zm.). W związku z podaniem przez (...) sp. z o.o. w zaświadczeniu z dnia 14 lipca 2005r. nieprawdziwego wynagrodzenia za 1977 r. organ rentowy wypłacał K. K. emeryturę w zawyżonej wysokości. Dopiero korekta zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu pozwoliła organowi rentowemu na ustalenie prawidłowej wysokości należnego świadczenia (wwpw zmalał z 176,71% do 171,27%). Sąd I instancji uznał także, że organ rentowy prawidłowo obowiązkiem zwrotu nienależnie wypłaconych świadczeń obciążył (...) S.A. ( jako następcę prawnego (...) - byłego pracodawcy K. K.), a nie Spółkę (...). Jednocześnie Sąd I instancji wskazał, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 429 k.c., gdyż nie można uznać aby Spółka (...) zawodowo zajmowała się wydawaniem zaświadczeń o zatrudnieniu i wynagrodzeniu. Wydawanie zaświadczeń o zatrudnieniu i wynagrodzeniu (Druki Rp-7) w celu udokumentowania okresów zatrudnienia i wysokości zarobków ubezpieczonego należy bowiem do obowiązków płatnika składek, a nim jest (...) S.A. następca (...). Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji na zasadzie art. 477 14 §1 k.p.c. Od powyższego wyroku apelację złożył wnioskodawca wnosząc o jego zmianę oraz poprzedzającej go decyzji poprzez uznanie, że nie jest zobowiązany do zwrotu nienależnie wypłaconych świadczeń, ewentualnie uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233§1 k.p.c., art. 231 k.p.c. i art. 468§1 k.p.c., a także naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 84 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W uzasadnieniu zarzucono, że Sąd I instancji nie uwzględnił, że wnioskodawca powierzył wykonywanie czynności związanych między innymi z wystawianiem dokumentacji pracowniczej profesjonalnej firmie (...) Sp. z o.o. i to ona winna ponosić odpowiedzialność za powstałą zaległość. W tym zakresie strona skarżąca powołuje się na łączącą ją z (...) Sp. z o.o. umowę jak i sam odpis z rejestru przedsiębiorców KRS, w którym sprecyzowany jest zakres działalności spółki. Jednocześnie strona skarżąca zarzuciła, iż w tym zakresie Sąd I instancji nie dokonał szczegółowej analizy, co też skutkuje przyjęciem błędnych ustaleń w kwestii podmiotu odpowiedzialnego wobec organu rentowego, a przez to i także niewłaściwym zastosowaniem prawa materialnego. W tym stanie rzeczy uznał, że obowiązkiem Sądu, już w toku postępowania wyjaśniającego był winien dopuścić dowód z dokumentów znajdujących się w aktach rejestrowych (...) sp. z o.o., zeznań osób ją reprezentujących lub opinii biegłego na okoliczność rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności gospodarczej, pomimo braku wniosku od uczestników postępowania. Z tego względu strona skarżąca uznała, że Sąd zaniechał przeprowadzenia nie tylko postępowania dowodowego na okoliczność rzekomego braku uprawnień (...) sp. z o.o. do wystawiania zaświadczeń o wynagrodzeniu i zatrudnieniu oraz niezajmowaniu się zawodowo takim zakresem działalności, ale brak również postępowania wyjaśniającego, co narusza art. 468 k.p.c. Strona skarżąca wskazała, iż nie zgadza się z ustaleniami Sądu I instancji jakoby (...) Sp. z o.o. nie była uprawniona do wystawienia zaświadczenia, a ponieważ wówczas uznać należałoby, iż organ rentowy nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w sposób prawidłowy, gdyż nie brał w nim udziału pracodawca. Przyjąć należałoby także, że organ rentowy ustalił wysokość świadczenia na podstawie dokumentów, wystawionych przed podmiot nieuprawniony. W kwestii naruszenia art. 84 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych strona skarżąca powołała się na zapis umowy łączącej ją z (...) Sp. z o.o., z której wprost wynika kwestia odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu powierzonych (...) Sp. z o.o. czynności. Brak jest zatem podstaw by w sprawie nie znalazł zastosowania przepis art. 429 k.c. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest bezzasadna. Wyrok Sądu Okręgowego jest merytorycznie prawidłowy, a przedmiocie dokonane przez Sąd oceny zgromadzonego materiału nie sposób dopatrzyć się żadnych podstaw do uznania aby Sąd ten dokonał ustaleń, które wykraczałyby poza stan faktyczny i dopuścił się naruszenia przepisów proceduralnych. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia czy (...) S.A. Oddział Południowy (...) jest zobowiązany do zwrotu na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. nienależnie wypłaconych świadczeń K. K. w okresie od 1 lipca 2007 r. do 31 grudnia 2009 r. w kwocie (...)zł wraz odsetkami za okres od 23 stycznia 2007r. do 10 czerwca 2010r. w kwocie (...)zł. Zgodnie z art. 84 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137 póz. 887 ze zm.) jeżeli pobranie nienależnych świadczeń zostało spowodowane przekazaniem przez płatnika składek lub inny podmiot nieprawdziwych danych mających wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość, obowiązek zwrotu tych świadczeń wraz z odsetkami, o których mowa w ust. 1, obciąża odpowiednio płatnika składek lub inny podmiot. Stosownie do art. 84 ust. 1 cyt, ustawy obowiązek zwrotu świadczeń nienależnych ustalony decyzją organu ubezpieczeń społecznych obciąża osobę, która świadczenia te pobrała, tzn. osobę która uzyskała nienależną korzyść. Art. 84 ust. 6 cyt. ustawy przewiduje wyjątek od tej zasady, plasujący się poza zakresem ubezpieczeniowego pojęcia nienależnie pobranych świadczeń. Chodzi o świadczenia „przyznane” lub wypłacone bez podstawy prawnej z powodu przekazania przez płatnika składek lub inny podmiot nieprawdziwych danych mających wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość. W tym przypadku obowiązek zwrotu nienależnie wypłaconych świadczeń obciąża bezpośrednio płatnika składek lub inny podmiot, a żądanie zwrotu może stanowić przedmiot decyzji organu rentowego, adresowanej wprost do tych podmiotów (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 października 1988 r., III UZP 33/88, OSNC 1989, Nr 12, poz. 218). Na podstawie art.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.