Sygn. akt I C 90/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 marca 2016 roku Sąd Rejonowy Gdańsk -Północ w Gdańsku, Wydział I Cywilny w składzie : Przewodniczący SSR Agnieszka Piotrowska Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Warzocha po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2016 roku na rozprawie sprawy z powództwa T. S. przeciwko Gminie M. G., (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w G. o zapłatę I. oddala powództwo; II. odstępuje od obciążania powódki kosztami procesu. Sygn. akt I C 90/14 UZASADNIENIE Powódka T. S. wniosła o zasądzenie in solidum od pozwanych Gminy M. G. oraz Przedsiębiorstwa (...) Spółki Akcyjnej w G. kwoty: - 50.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę - 5.655 zł tytułem zwrotu kosztów opieki - 100 zł tytułem zwrotu kosztów sporządzenia opinii lekarsko – orzeczniczej z dnia 03 czerwca 2013 r. wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 04 kwietnia 2010 r. do dnia zapłaty i kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego oraz kosztami zawezwania do próby ugodowej w łącznej kwocie 3.697 zł. Uzasadniając żądanie powódka wskazała, że w dniu 17 lutego 2009 r. w rezultacie upadku na nieoczyszczonej i oblodzonej, nierównej jedni doznała złamania przezkrętarzowego kości udowej lewej, poważnego urazu biodra, zakażenia układu moczowego i ogólnego potłuczenia ciała. Została poddana zabiegowi operacyjnemu, doznała głębokiego urazu psychicznego. W dniu 04 marca 2010 r. powódka dokonała zgłoszenia szkody w (...) i Z. w G., który pismem z dnia 25 marca 2010 r. odmówił przyjęcia odpowiedzialności za szkodę. Pismem z dnia 11 maja 2011 r. powódka wezwała ubezpieczyciela G. Zarządu Dróg i (...) SA w W. do zapłaty kwoty 95.200 zł tytułem zadośćuczynienia i zwrotu kosztów leczenia i rekonwalescencji. Decyzją z dnia 16 czerwca 2011 r. ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania. Wezwaniem do zapłaty z dnia 27 sierpnia 2011 r. powódka wezwała ww. Zakład (...) oraz Gminę M. G. do zapłaty kwoty 95.200 zł tytułem zadośćuczynienia, kwoty 7.800 zł oraz 15.600 zł tytułem zwrotu kosztów opieki wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wymagalności do dnia zapłaty. W piśmie z dnia 11 października 2011 r. Gmina M. G. poinformowała, iż nie ponosi odpowiedzialności za odśnieżanie jezdni, gdyż zadanie to zlecono Przedsiębiorstwu (...) Spółce Akcyjnej. Pismem z dnia 03 grudnia 2011 r. powódka wezwał pozwanych oraz ww. Towarzystwo (...) do zapłaty należnego zadośćuczynienia w kwocie 95.000 zł oraz zwrotu kosztów opieki w kwocie 7.800 zł oraz 15.600 zł wraz z ustawowymi odsetkami z za zwłokę od dnia wymagalności do dnia zapłaty. Pismem z dnia 11 stycznia pozwana Spółka wskazała, iż nie ponosi odpowiedzialności za wypadek powódki, gdyż wykonywała swoje obowiązki w sposób prawidłowy. Pismem z dnia 21 stycznia 2012 r. (...) SA podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Następnie pismem z dnia 10 maja 2012 r. powódka zawezwała pozwanych do próby ugodowej, do zawarcia ugody jednak nie doszło - Gmina nie wyraziła zgody na jej zawarcie. Powołując się na art. 19 ust. 2 i art. 20 ustawy o drogach publicznych i art. 415 kc wskazywała, iż Gmina M. G. dopuściła się niedbalstwa w utrzymaniu drogi na której doszło do zdarzenia. W jej ocenie nierówności nawierzchni miału charakter wyraźny i znacząco odbiegały od standardowych, normalnych ubytków w podłożu. Natomiast pozwana spółka w sposób nienależyty wykonywała umowę zawartą z Gminą w zakresie odśnieżania przedmiotowej nawierzchni. W związku z tym ponosi odpowiedzialność za zdarzenie na podstawie art. 471 kc i następnych. Z tych względów uznała, iż istnienie związku przyczynowego pomiędzy zaniechaniem obu pozwanych a powstaniem szkody nie budzi żadnych wątpliwości. Wskazywała, iż doznany rozmiar cierpień uzasadnia przyznanie kwoty 50.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Podnosiła, iz decyzją z dnia 22 lutego 2012 r. Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności orzekł o znacznym stopniu niepełnosprawności poszkodowanej, którego przyczyna jest upośledzenie narządu ruchu, spowodowane skomplikowanym złamaniem kości udowej lewej i urazem biodra. Ponadto zgodnie z opinią lekarsko – orzecznicza z dnia 03 czerwca 2013 r. wysokość uszczerbku na zdrowiu powódki wyniósł 20%. Po wyjściu ze szpitala wymagała pomocy osób trzecich. Przez 65 dni opieka nad poszkodowaną była sprawowana w wymiarze 12 godzin dziennie. Przyjęta stawką godzinowa 7,25 zł wynika z podzielenia wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy w 2009 r. przez 176 godzin – średnią liczbę godzin pracujących w miesiącu – tj. 1.276 zł : 176 = 7,25 zł. W odpowiedzi na pozew pozwana Gmina M. G. wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu pozwana wskazała, iż kwestionuje powództwo zarówno co do zasady, jak i co do wysokości. Zdaniem pozwanej nie ponosi ona odpowiedzialności za zdarzenie, które miało miejsce na ul. (...) posiadającej status drogi wewnętrznej nie publicznej. W ocenie pozwanej zdarzenie miało charakter losowy. Argumentowała, iż w jej zarządzie znajduje się jedynie fragment ul. (...), pozostała część ww. ulicy znajduje się gestii Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w G.. W związku z nieprecyzyjnym wskazaniem miejsca zdarzenia przez powódkę na wysokości ul. (...) pozwana podniosła zarzut braku legitymacji biernej. Zdaniem pozwanej powódka nie wykazała, by w dacie zdarzenia na nawierzchni drogi były nierówności, które zagrażałyby bezpieczeństwu i mogły się przyczynić do wypadku powódki i świadczyły niedbalstwie pozwanej. Nie były dokonane żadne zgłoszenia do pozwanej. W związku z tym powódka nie wykazała związku przyczynowego miedzy zdarzeniem a zaistniałą szkodą u powódki. Odnosząc się do utrzymania zimowego drogi przy ul. (...) podkreślała, iż odśnieżanie i usuwanie oblodzonej nawierzchni na IV Zakresie – Rejonie G. O. – który objął ul. (...) zostało zlecone pozwanej spółce. Pozwana Gmina wskazywała, iż w dniu zdarzenia panowały bardzo niekorzystne warunki atmosferyczne, były ujemne temperatury – 5 st. C, - 2ct. C oraz ciągłe opady śniegu, a zima została zakwalifikowana jako ciężka. Zdaniem pozwanej powódka w żaden sposób nie udowodniła wysokości żądanego odszkodowania, a przedłożyła jedynie rachunek na kwotę 100 zł tytułem kosztu sporządzenia opinii lekarskiej. Argumentowała, iż strona powodowa nie wykazała, by były jakiekolwiek wskazania medyczne do sprawowania opieki nad poszkodowaną przez osoby trzecie, nadto nie udowodniła faktu rzeczywistego poniesienia takich kosztów. Nie wykazała również, by doznała uszczuplenia majątku w związku ze sprawowaną nad nią opieką. Wysokość roszczenia z tytułu zadośćuczynienia uznała za rażąco wygórowane. Powołując się na orzecznictwo wskazywała, iż ustalony stopień utraty zdrowia nie jest równoznaczny z rozmiarem krzywdy i wielkością należnego zadośćuczynienia. Jednocześnie wniosła o przypozwanie (...) – ubezpieczyciela Gminy M. G.. W odpowiedzi na pozew pozwana (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. następca prawny Przedsiębiorstwo (...) Spółki Akcyjnej w G. wniosła o oddalenie powództwa, zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz o przypozwanie (...) SA w W.. W uzasadnieniu kwestionowała roszczenie co do zasady, jak i co do wysokości. Argumentowała, iż była zobowiązana do odśnieżania jedynie fragmentu ul. (...), pozostała część ww. ulicy znajduje się gestii Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w G.. W związku z nieprecyzyjnym wskazaniem miejsca zdarzenia przez powódkę na wysokości ul. (...) pozwana podniosła zarzut braku legitymacji biernej. Wskazywała, iż w niniejszej sprawie nie zaszły żadne okoliczności pozwalające na przypisanie w ramach odpowiedzialności kontraktowej, albowiem nie jest ona stroną stosunku obligacyjnego z powódką. Argumentowała, iż w dniu zdarzenia 17 lutego 2009 r. w sposób należyty wypełniła swoje umowne obowiązki w zakresie zimowego utrzymania nawierzchni ulicy (...) co potwierdził zamawiający usługę. Nawierzchnia została nie tylko odśnieżona przy pomocy odpowiedniego pługu, ale również posypana kruszywem i środkami chemicznymi zapobiegającymi powstawaniu oblodzeń, w celu umożliwienia pojazdom poruszania się po ośnieżonej drodze, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1.1 umowy łączącej ja z Gminą. Nie został poinformowana ani przez użytkowników drogi, ani przez dyżurnego inżyniera Miasta lub innych przedstawicieli zamawiającego o konieczności dodatkowej interwencji celem odpłużenia przedmiotowego obszaru. W ocenie pozwanej przedmiotowe zdarzenie miało charakter losowy. Nadto nie może ona odpowiadać za fakt, iż na drodze przeznaczonej do ruchu pojazdów, rzekomo nie było odpowiednich warunków dla ruchu pieszego. Powódka przechodząc po ośnieżonej nawierzchni winna była do zachowania wzmożonej ostrożności mają na względzie fakt, iż przechodził przez jednie w miejscu do tego nie przeznaczonym. Pozwana podnosiła również, iż w dniu darzenia panowały niekorzystne warunki pogodowe, odnotowano opady śniegu jedynie z małymi przerwami, temperatura wahała się od -1 st. C do – 8 st. C. Odnosząc się do wysokości roszczenia pozwana argumentowała, iż powódka nie udowodniał wysokości kwot żądanych zarówno tytułem odszkodowania, jak i tytułem zadośćuczynienia. Argumentowała, iż strona powodowa nie wykazała, by były jakiekolwiek wskazania medyczne do sprawowania opieki nad poszkodowaną przez osoby trzecie, nadto nie udowodniła faktu rzeczywistego poniesienia takich kosztów. Nie wykazała również, by doznała uszczuplenia majątku w związku ze sprawowaną nad nią opieką. Wysokość roszczenia z tytułu zadośćuczynienia uznała za rażąco wygórowane. Jednocześnie podniosła zarzut przedawnienia roszczenia. Zdaniem pozwanej w dniu złożenia wniosku o zawezwanie do próby ugodowej roszczenie było już przedawnione. Jednocześnie wniosła o przypozwanie (...) SA w W. w charakterze interwenienta ubocznego. W piśmie procesowym z dnia 12 czerwca 2014 r. powódka doprecyzowała miejsce upadku, wskazując iż upadła naprzeciwko bloku przy ul. (...), na szczycie bloku (...). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Gmina M. G. jest zarządca przy ul. (...). Droga ta ma status drogi wewnętrznej, kategorii IV Zakres –Rejon G. O.. Nierówności widoczne na drodze mieszczą się w określeniu dostatecznego stanu drogi. Norma określa dopuszczalną nierówność nawierzchni w przypadku odbioru drogi wynosi ona do 9 mm. Na ulicy (...) występują łagodne deformacje spowodowane nierównym osiadaniem podbudowy pod konstrukcja jezdni, co nie stanowi podstawy do jej wyłączenia z użytkowania. okoliczność bezsporna, nadto dowód zeznania świadka W. S.- k. 400-401 Utrzymanie zimowe drogi przy ul. (...) o pow. 6.846 m 2 Gmina M. G. zleciła na podstawie umowy z dnia 19 listopada 2008 r. nr (...) Przedsiębiorstwu (...) Spółce Akcyjnej w G. (obecnie (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością). Umowa obowiązywała w okresie od 19 listopada 2008 r. do dnia 15 kwietnia 2009 r. Droga ma status III kategorii odśnieżania. Zleceniobiorca prawidłowo wykonywał zlecenie według standardu przeznaczonego dla poruszania się pojazdów. okoliczność bezsporna, nadto dowód: umowa nr (...) –k. 123-138, zeznania świadka R. J. –k. 396-339 W dobie poprzedzającej zdarzenie od godziny 8.00 do 8.00 dnia następnego miały miejsce intensywne opady śniegu. Ostatni opad miał miejsce między 1.30 a 3 w nocy z 16 ma 17 lutego 2009 r., kolejne opady były mniej intensywny. Temperatura wynosiła -2, -3 stopnie C. Czynności wykonawców usługi były kontrolowane. Inspektor z ramienia (...) przejeżdżał daną drogą i sprawdza, czy warstwa śniegu został usunięta przez pług na boki drogi i czy droga została posypana środkami uszorstniającymi. Na drogach wewnętrznych nie stosuje się środków chemicznych, są one stosowane w miejscach gdzie jest intensywny ruch pojazdów. Nie ma możliwości uzyskania efektu czarnej drogi na drogach wewnętrznych przy zastosowaniu środków chemicznych. Wykonawca w pierwszej kolejności musiał zająć się drogami I kategorii. Zleceniobiorca w dniu 17 lutego 2009 r., prawidłowo wykonał zlecenie według standardu przeznaczonego dla poruszania się pojazdów. dowód: zeznania świadka R. J. –k. 396-399, zeznania świadka P. M. –k. 399-400, wydruk ze stacji pogodowej –k. 414-417, zeznania świadka S. P. –k. 449-451, zeznania powódki T. S. –k. 451-453 T. S. w dniu 17 lutego 2009 r. upadła na nieodśnieżonej jedni, naprzeciwko bloku przy ul. (...), na szczycie bloku(...). Na chodniku przylegającym do ulicy zostały zaparkowane pojazdy, uniemożliwiając przejście powódce na parking, na który zmierzała. Miejsce upadku znajduje się w zarządzie Gminy Miasta G., objęte było umową z dnia (...). nr (...) zawartą z Przedsiębiorstwem (...) Spółką Akcyjną w G. (obecnie (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością). Z miejsca wypadku poszkodowana została przewieziona do szpitala, gdzie rozpoznano złamanie szyjki kości udowej lewej, powódka była leczona operacyjnie – protezopastyka bezcementowa totalna biodra lewego, hospitalizowana około 3 tygodnie. Po zabiegu powódka po kilku dniach chodziła o balkoniku, po około 1-2 miesiącach chodziła o kulach. (...) zakończono 17 lutego 2010 r. Do dnia dzisiejszego powódka nie odzyskała pełnej sprawności. Trwały uszczerbek ortopedyczny na zdrowiu powódki wynosi 10% , jest związany z ograniczeniem ruchomości biodra lewego, zaburzeniami związanymi z implantem np. czucie głębokie. Niemożność chodzenia z pełnym obciążeniem operowanej kończyny ograniczyła zdolność poszkodowanej do samodzielnego chodzenia na dłuższych dystansach, możliwość wykonywania niektórych czynności dnia codziennego np. zakupy, prace domowe. Obecnie wskazana niesprawność ma przede wszystkim związek z nieporadnością (niezależną od wypadku – samoistną), a nie wypadkiem. Od wypadku do około 4 tygodni od zabiegów ból był znaczny, po tym czasie stopniowo słabł. Od wypadku do końca sierpnia 2009 r. powódka wymagała pomocy osób trzecich przy wykonywaniu podstawowych czynności. Wynika to z konieczności chodzenia o dwóch kulach. Wymiar dobowy niezbędnej pomocy wynika z wielu czynników, w tym indywidualnych takich jak warunki techniczne miejsca zamieszkania (winda, wanna , lokalizacja sklepów itp.). Z punku medycznego niezbędny wymiar takiej pomocy to 3 godziny dziennie w okresie 3 miesięcy od wypadku oraz 1 godzina na dobę w pozostałym zakresie. Opiekę na poszkodowaną sprawował syn A. C., następnie wnuczka K. K. oraz J. P. i J. S.. dowód: mapka –k. 59, zeznania świadka D. N. –k. 335-336, płyta –k.11, zeznania świadka J. W.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.