Sygn. akt IVU 1904/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 sierpnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Toruniu - IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Hanna Cackowska-Frank Protokolant stażysta Justyna Wierzbicka po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2015 r. w Toruniu sprawy R. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w T. o wysokość emerytury i renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową na skutek odwołania R. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w T. z dnia 23 września 2014 r. nr (...) - (...)20- (...) I. umarza postępowanie w części, w jakiej decyzjami z dnia 4 marca 2015 roku przeliczono od dnia 1 lutego 2015 roku emeryturę i rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową ubezpieczonego przy przyjęciu wskaźnika wysokości podstawy wymiaru wynoszącego 101,72%; II. zmienia zaskarżoną decyzję i zobowiązuje organ rentowy do wyliczenia od dnia 1 września 2011 roku emerytury i renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową ubezpieczonego przy przyjęciu wskaźnika wysokości podstawy wymiaru wynoszącego 107,11% oraz stwierdza odpowiedzialność organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji; III. oddala odwołanie w pozostałej części. /-/ SSO Hanna Cackowska-Frank Sygn. akt IV U 1904/14 UZASADNIENIE R. P. złożył odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z 23 września 2014r., odmawiającej ubezpieczonemu prawa do przeliczenia podstawy wymiaru emerytury oraz renty wypadkowej z uwagi na brak nowych dowodów. Ubezpieczony wskazywał, że posiada dokumenty stwierdzające jego powołanie, przyznanie dodatków, wysokość wynagrodzenia zgodnie z Kartą Nauczyciela oraz świadectwo pracy za okres od 1 lipca 1975r. do 31 stycznia 1978r., które to dokumenty znane są ZUS już od momentu przejścia na emeryturę. Dlatego wnosił o przeliczenie emerytury i zaliczenie korzystniejszego okresu pobieranych składek. W toku postepowania ubezpieczony sprecyzował, że domaga się uwzględnienia w wysokości emerytury i renty zarobków z lat 1975 – 1978 w wysokości faktycznie otrzymywanej, a wynikającej z rozporządzenia Rady Ministrów z 27.04.1972r. w sprawie uposażenia nauczycieli i nauczycieli akademickich (a nie w kwotach minimalnego wynagrodzenia), wybrania wskaźnika wysokości podstawy wymiaru z najkorzystniejszego okresu oraz przeliczenie w ten sposób emerytury i renty od momentu przyznania tych świadczeń, bo od tego czasu organ rentowy dysponował niezbędnymi do przeliczenia dokumentami (vide: oświadczenie ubezpieczonego na rozprawie w dniu 17.06.2015r., k – 81 akt). Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie, powołując się na przepis art. 114 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz.1440 ze zm.). Organ rentowy wskazał, że dołączone do odwołania dokumenty znajdują się w aktach ubezpieczonego i były już uwzględnione w decyzjach wydawanych przez organ rentowy. W toku postepowania organ rentowy w piśmie z 10.03.2015r. – z uwagi na przeliczenie świadczeń ubezpieczonego decyzją z 4.03.2015r. przy zastosowaniu wskaźnika wysokości podstawy wymiaru wynoszącego 101,72 % obliczonego w uwzględnieniu dodatku specjalnego potwierdzonego angażem z 1.06.1977r. i wynagrodzenia minimalnego za okres zatrudnienia od 1.07.1975r. do 31.12.1975r. oraz lata 1076-1977 - wnosił o umorzenie postepowania w zakresie objętym decyzją z 2.03.2015r. oraz o oddalenie odwołania w pozostałym zakresie (vide: pismo procesowe organu rentowego z 10.03.2015r., k – 48-49 akt). Sąd ustalił, co następuje; R. P. urodził się (...) Decyzją z 28.07.1995r. przyznano ubezpieczonemu od 1.06.1995r. (tj. od zaprzestania pobierania zasiłku chorobowego) prawo do renty inwalidzkiej trzeciej grupy inwalidów związku z chorobą zawodową. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru obliczono w wysokości 89,71 % w uwzględnieniu wynagrodzenia, które stanowiło podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 6 lat kalendarzowych, tj. od 1.01.1989r. do 31.12.1994r. W dniu 11.07.1996r. ubezpieczony złożył wniosek o emeryturę, dołączając do wniosku zaświadczenie Rp – 7 o zarobkach z lat 1989-1995. Decyzją z 29.07.1996r. przyznano ubezpieczonemu od 1.09.1996r. (tj. od nabycia uprawnień do wypłaty więcej niż jednego świadczenia) prawo do emerytury, przy czym wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury obliczono w wysokości 90,19 % w uwzględnieniu wynagrodzenia, które stanowiło podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 7 lat kalendarzowych, tj. od 1.01.1989r. do 31.12.1995r. Jednocześnie decyzjami z 7.08.1996r. ustalono prawo do wypłaty świadczeń w zbiegu, tj. 50% renty inwalidzkiej w związku z chorobą zawodową i 100% emerytury. Ponadto decyzjami z 31.12.1997r. od 12.04.1997r. przeliczono świadczenia ubezpieczonego, uwzględniając do podstawy wymiaru przyznane świadectwa rekompensacyjne za okres od 1.07.1991r. do 28.06.1992r., wobec czego wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury wyniósł 93,46%, a renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową – 93,53%. Dowód: - okoliczność bezsporna, a ponadto , - decyzja z 28.07.1995r., k – 22-23 akt rentowych plik II, - wniosek z 11.07.1996r.z załącznikami, k – 1-7 akt rentowych plik III, - decyzja z 29.07.1996r., k – 13-14 akt rentowych plik III, - obliczenie wwpw, k – 9 akt rentowych plik III, - decyzje z 7.08.1996r., k – 15-18 akt rentowych plik III, - decyzje z 31.12.1997r., k – 53-56 akt rentowych plik II. W dniu 11.09.2001r. R. P. złożył wniosek o przeliczenie jego świadczeń. Wskazywał, że obliczając emeryturę ZUS brał pod uwagę ostatnie lata jego pracy, gdzie zarobki były najniższe, bo choroba uniemożliwiała mu pracę w zwiększonym wymiarze czasu. Do wniosku dołączył zaświadczenia Rp – 7 z wysokością zarobków za okresy od 15.08.1963r. do 31.08.1969r., od 1.01.1978r. do 31.01.1978r., od 1.02.2978r. do 31.01.1982r. oraz z lat 1990 – 1995, a także świadectwo pracy z 2.03.1990r. za okres zatrudnienia w ZSZ w T. od 10.09.1969r. do 30.06.1975r. na stanowisku nauczyciela przedmiotów zawodowych, angaże z 3.10.1969r., 21.01.1971r., i 16.07.1972r., świadectwo pracy z 30.01.1978r. za okres zatrudnienia od 1.07.1975r. do 31.01.1978r. w Urzędzie Wojewódzkim w T. na stanowisku wizytatora Kuratorium Oświaty i Wychowania, w którym wskazano, że ubezpieczony otrzymywał ostatnio wynagrodzenie zasadnicze wg rozporządzenia Rady Ministrów z 27.04.1972r. w sprawie uposażenia nauczycieli i nauczycieli akademickich (Dz. U. Nr 16, poz. 114) w wysokości 3300,- zł, dodatek funkcyjny 1450,- zł i dodatek specjalny 600,- zł, łącznie wynagrodzenie miesięczne w wysokości 5350, - zł oraz angaż z 1.09.1974r. dotyczący przyznania dodatku specjalnego na okres od 1.09.1974r. do 31.08.1976r. w kwocie 500, - zł, angaż z 19.07.1975r. o powołaniu z dniem 1.07.1975r. na stanowisko wizytatora Kuratorium Oświaty i Wychowania Urzędu Wojewódzkiego w T., angaż z 24.06.1975r. o przyznaniu od 1.07.1975r. dodatku służbowego w wysokości 1450, - zł od 1.07.1975r. na okres 2 lat dodatku dla przodujących nauczycieli w wysokości 600,- zł. Decyzjami z 27.09.2001r. organ rentowy przeliczył od 1.09.2001r. emeryturę i rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową, przyjmując dla obydwu tych świadczeń wskaźnik wysokości podstawy wymiaru w wysokości 101,06 % obliczony na podstawie zarobków z 20 lat wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu (tj. z lat 1964-1970, 1972-1974, 1978 – 1981, 1990-1995). We wniosku z 18.07.2007r. ubezpieczony ponownie wnosił o przeliczenie świadczeń, powołując się na dokumenty złożone przy wniosku z 5.09.2001r., dołączając powołanie z dniem 1.05.1972r. na stanowisko nauczyciela dyplomowanego. Dodatkowo organ rentowy ustalił, że w okresie od 1.02.1982r. do 31.08.1990r. ubezpieczony był zgłoszony do ubezpieczeń społecznych z tytułu wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej i podstawę wymiaru składek z tego okresu. Pismem z 26.09.2007r. organ rentowy – w odpowiedzi na wniosek z 18.07.2007r. – poinformował ubezpieczonego, że ustalenie podstawy opłacania składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności nie wpłynęło na wzrost wskaźnika wysokości podstawy wymiaru. W dniu 15.02.2008r. ubezpieczony ponownie wnosił o przeliczenie świadczenia i wybranie wskaźnika z najkorzystniejszych lat (pismo z 13.02.2008r.). W odpowiedzi na powyższy wniosek decyzjami z 5.03.2008r. przeliczono świadczenia ubezpieczonego doliczając do stażu okres od 1.09.2000r. do 22.06.2001r. oraz poinformowano, że dotychczasowy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest najkorzystniejszy. Dowód: - wniosek z załącznikami, k – 37-53 akt rentowych, plik III, - decyzje z 27.09. 2001r., k 63 akt rentowych j/w, - obliczenie wwpw, k – 60 i 61 akt rentowych j/w, - wniosek z 18.07.2007r. z załącznikami, k – 94-95 akt rentowych j/w, - potwierdzenie ubezpieczenia z podstawą wymiaru składek z lat 1982-1989, k – 98 akt rentowych j/w, - pismo z 26.09.2007r., k – 104 akt rentowych j/w, - wniosek z 13.02.2008r., k – 111 akt rentowych j/w, - decyzje z 5.03.2008r. z załącznikiem , k – 137-139 akt rentowych j/w. W dniu 4.09.2014r. ubezpieczony złożył w organie rentowym wniosek, w którym prosił o zweryfikowanie jego dokumentów i powtórne naliczenie świadczeń emerytalno – rentowych, gdyż w okresie zatrudnienia odprowadzane były wyższe składki od tych, od których ma naliczoną emeryturę. Prosił przede wszystkim o uwzględnienie okresu od 1.07.1975r. do stycznia 1978r. W wyniku rozpoznania powyższego wniosku organ rentowy wydał skarżoną decyzję. W dniu 11.02.2015r. ubezpieczony złożył w organie rentowych oryginały angażu z 24.06.1975r. o przyznaniu dodatku 1450,00 zł od 1 lipca 1975r. i powołania z dniem 1.07.1975r. na stanowisko wizytatora Urzędu Wojewódzkiego w T. – Kuratorium Oświaty i Wychowania oraz uwierzytelnioną przez archiwum kserokopię angażu z 1.06.1977r. o przyznaniu dodatku specjalnego w wysokości 600,00 zł. Decyzjami z 4.03.2015r. organ rentowy od 1.02.2015r. przeliczył emeryturę i rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową ubezpieczonego przy przyjęciu wskaźnika wysokości podstawy wymiaru wynoszącego 101,72% z zarobków z 20 lat wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu (tj. z lat 1964-1969, 1972-1975, 1978-1981, 1990-1995), przy czym przy obliczaniu w/w wskaźnika za okres zatrudnienia od 1.07.1975r do 31.01.1978r. organ rentowy przyjął kwoty minimalnego wynagrodzenia oraz dodatek służbowy od 1.07.1975r. do 31.12.1977r. w wysokości 1450,00 zł i dodatek dla przodujących nauczycieli w kwocie 600,00 zł od 1.07.1975r. do 30.06.1977r. oraz dodatek specjalny od 1.07.1977r. do 31.12.1977r. a także kwotę 4458,00 zł wynagrodzenia za styczeń 1978r. Dowód: - wniosek z 4.09.2015r. z załącznikami, k – 149-159 akt rentowych, plik III, - decyzja z 23.09.2014r., k - 163 akt rentowych j/w, - decyzje z 4.03.2015r., k – 198-2001akt rentowych j/w, - pismo ZUS z 10.03.2015r., k – 48-49 akt sądowych. W okresie od 1.07.1975r.do 31.12.1978r. ubezpieczony był zatrudniony w Urzędzie Wojewódzkim w T. na stanowisku wizytatora Kuratorium Oświaty i Wychowania w pełnym wymiarze czasu pracy. Wynagrodzenie ubezpieczonego było ustalone w/g rozporządzenia Rady Ministrów z 27.04.1972r. w sprawie uposażenia nauczycieli i nauczycieli akademickich (Dz.U. Nr 16, poz. 114). W okresie od 1.07.1975r. ubezpieczony otrzymywał wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 2750,00 zł (§ 3 ust 1 – grupa uposażenia 16, stanowisko II, tj. nauczyciele, wychowawcy i inni pracownicy pedagogiczni mający, pdpkt 4) – wyższe studia zawodowe, etap III – uposażenie w grupie c – 6, tj. dla stażu 8 i więcej lat). Podwyższenie wynagrodzenia nastąpiło od 1.09.1975r. do kwoty 3100,00 zł, a od 1.09.1976r. - do kwoty 3300,00 zł. Ubezpieczony otrzymywał także dodatek funkcyjny 1450,00 zł miesięcznie w całym powyższym okresie zatrudnienia i dodatek dla przodujących nauczycieli (a następnie dodatek specjalny) w kwocie 600,00 zł miesięcznie (także przez cały okres zatrudnienia). Za styczeń 1978r. ubezpieczony otrzymał wynagrodzenie łączne w kwocie 4458,00 zł (tj. w wysokości wynikającej z Rp-7 z 23.12.1999r. (k- 51 akt rentowych plik III). Dowód: - wniosek z załącznikami, k – 37-53 akt rentowych, plik III, - świadectwo pracy z 30.01.1978r., k – 6 akt rentowych plik I, - angaż z 24.06.1975r., k – 53 akt rentowych plik III, - angaż z 1.06.1977r., k – 18 akt sądowych i 197 akt rentowych plik III, - angaż z 16.07.1992r., k – 38 akt rentowych plik III, - akta osobowe ubezpieczonego, koperta, k – 59 akt sądowych, - Rp-7 z 23.12.1999r., k- 51 akt rentowych plik III. W piśmie z 19.05.2015r. i 7.07.2015r. organ rentowy dokonał hipotetycznego wyliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru dla emerytury i renty ubezpieczonego przy przyjęciu za lata 1975 – 1978 z okresu zatrudnienia na stanowisku wizytatora Kuratorium Oświaty i Wychowania Urzędu Wojewódzkiego w T. (od 1.07.1975r. do 31.01.1978r.) wynagrodzenia zasadniczego w wysokości wynikającej z rozporządzenia Rady Ministrów z 27.04.1972r. w sprawie uposażenia nauczycieli (Dz.U nr 16, poz. 114) w kwocie 2450,00 zł za okres od 1.07.1975r. do 31.08.1975r., 3100,00 zł od 1.09.1975r. do 31.08.1976r. i 3300,00 zł od 1.09.1976r. do 31.12.1977r., dodatek służbowy w kwocie 1450,00 zł od 1.07.1975r. do 31.12.1977r. i dodatek dla przodujących nauczycieli w kwocie 600,00 zł za okres od 1.07.1975r. do 30.06.1977 oraz dodatek specjalny od 1.07.1977r. do 31.12.1977r. a za styczeń 1978r. wynagrodzenie łączne w kwocie 4458,00 zł (tj. w wysokości wynikającej z Rp-7 z 23.12.1999r. (k- 51 akt rentowych plik III). W tej sytuacji przyjęta przez ZUS podstawa wymiaru składek za wszystkie lata i wskaźnik roku za poszczególne lata wynosiły: Rok Zarobki Średnia krajowa Wskaźnik roku w % 1963 7140 21156 33,75 1964 20970 21792 96,23 1965 21978 22404 98,10 1966 22424 23208 96,62 1967 27724 24192 114,60 1968 25569 25272 101,18 1969 20070 26088 76,93 1970 18600 26820 69,35 1971 18700 28296 66,09 1972 23000 30108 76,39 1973 29400 33576 87,56 1974 31400 38220 82,16 1975 47900 46956 102,01 1976 62600 51372 121,86 1977 64200 55152 116,41 1978 77458 58644 132,08 1979 88000 63924 137,66 1980 90167 72480 124,40 1981 103230 92268 111,88 1982 78320 139572 56,11 1983 116900 173700 67,30 1984 136800 202056 67,70 1985 180000 240060 74,98 1986 194400 289140 67,23 1987 252000 350208 71,96 1988 324000 637080 50,86 1989 861300 2481096 34,71 1990 10038293 12355644 81,24 1991 31324900 21240000 147,48 1992 39120700 35220000 111,08 1993 44903300 47940000 93,67 1994 59449700 63936000 92,98 1995 7843,71 8431,44 93,03 1996 6691,55 10476,00 63,88 1997 2742,72 12743,16 21,52 1998 6554,64 14873,88 44,07 2000 3362,40 23085,72 14,56 2001 6404,38 24742,20 25,88 Przy wskazanej wyżej podstawie wymiaru składek za poszczególne lata najkorzystniejszy dla obliczenia emerytury i renty ubezpieczonego okazał się wskaźnik wysokości podstawy wymiaru z 20 najkorzystniejszych lat wynoszący 107,11 %. Pozostałe wskaźniki wysokości podstawy wymiaru obliczone na podstawie powyższych wynagrodzeń kształtowałyby się następująco:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.