k.c. Z uwagi na wydanie wobec pozwanego (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. prawomocnego już wyroku zaocznego i wyłączenie sprawy przeciwko niemu do rozpoznania pod inną sygnaturą akt, niniejsza sprawa dotyczyła jedynie roszczeń zgłaszanych przez powoda w stosunku do pozwanych: M. W. i R. K.. W ocenie Sądu roszczenie powoda wobec tychże pozwanych, nie zasługiwało na uwzględnienie. Powód oparł swoje żądanie wobec M. W. i R. K. na odpowiedzialności, o jakiej mowa w art.
k.c. Zgodnie z tym przepisem, w umowie o roboty budowlane, o której mowa w art. 647 k.c., zawartej między inwestorem, a wykonawcą (generalnym wykonawcą), strony ustalają zakres robót, które wykonawca będzie wykonywał osobiście lub za pomocą podwykonawców. Na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy oraz zgodnych stanowisk stron, sąd przyjął, że powoda z pozwanym (...) Sp. z o.o. ( B. ) łączyła umowa o roboty budowlane. Świadczenie powoda w zakresie wykonania robót budowlanych szczegółowo opisane zostały w umowie nr (...) z 23 czerwca 2014 r. i w zasadniczej mierze sprowadzały się one do wykonania robót palowych. Świadczenie to było odpowiednikiem świadczenia B. w zakresie zapłaty wynagrodzenia umownego za wykonane roboty. Zgodnie z art.
k.c., do zawarcia przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą jest wymagana zgoda inwestora. Jeżeli inwestor, w terminie 14 dni od przedstawienia mu przez wykonawcę umowy z podwykonawcą lub jej projektu, wraz z częścią dokumentacji dotyczącą wykonania robót określonych w umowie lub projekcie, nie zgłosi na piśmie sprzeciwu lub zastrzeżeń, uważa się, że wyraził zgodę na zawarcie umowy. Zgodnie z § 5, zawierający umowę z podwykonawcą oraz inwestor i wykonawca ponoszą solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawcę. W niniejszej sprawie poza sporem pozostawało, że inwestor – tj. pozwani zostali zawiadomieni o fakcie powierzenia robót palowych powodowej spółce przez B.. Poza tym okoliczność ta została należycie wykazana poprzez dowody z osobowych źródeł dowodowych, a także przedłożony dokument – zgłoszenie podwykonawcy z 14.07.2014 r. W wypadku zawiadomienia inwestora o zamiarze zawarcie takiej umowy możliwe są cztery sytuacje: - sprzeciw inwestora, który wyłącza jego odpowiedzialność solidarną; - zgodna bierna tzw. milcząca, - zgoda czynna dorozumiana, - zgoda czynna wyrażona wprost (za uzasadnieniem wyroku SN z 24 stycznia 2014 r., V CSK 124/13, Biul. SN 2014/3/12). W świetle twierdzeń i zarzutów sformułowanych przez pozwanych w odpowiedzi na pozew, zbadaniu przez Sąd podlegała reakcja inwestora na zawiadomienie z 14.07.2014 r. o zamiarze zawarcia przez B. i powoda umowy o podwykonawstwo (por. wyrok SN z 20 sierpnia 2015 r., II CSK 551/14). Zwrócić uwagę trzeba, że oświadczenie zawierające zgłoszenie podwykonawcy zostało złożone pozwanym przez generalnego wykonawcę inwestycji – (...) Sp. z o.o. we W. oraz jego podwykonawcę – (...) Sp. z o.o. we W.. Żadna ze stron nie kwestionowała tej okoliczności, a z analizy przedłożonego dokumentu prywatnego w poświadczonej kopii wynika, że właśnie powyższe podmioty były nadawcami ww. oświadczenia. Adresatem tego oświadczenia byli niewątpliwie pozwani inwestorzy budowy „Pawilonu handlowo usługowego wraz niezbędną infrastrukturą drogową i techniczną w miejscowości T.”, którzy zresztą potwierdzili odbiór pisma 16 lipca 2014 r. Oświadczeniem woli z 21 lipca 2014 r. pozwani inwestorzy zgłosili sprzeciw co do powierzenia powodowi prac palowych jako podwykonawcy. Oświadczenie to zostało złożone przez stronę pozwaną generalnemu wykonawcy oraz spółce (...), będącej jego pierwszym podwykonawcą. Adresatami oświadczenia pozwanych byli tym samym nadawcy zgłoszenia podwykonawcy z 16 lipca 2014 r. Oświadczenia te wpłynęły w terminie, o którym mowa w przepisie art.
II k.c. Zwrócić uwagę trzeba, że bieg tego terminu nie rozpocznie się dopóki podmiotowi, który ma ponosić solidarną odpowiedzialność z kontrahentem podwykonawcy, nie zostanie przedstawiona umowa lub jej projekt wraz z częścią dokumentacji dotyczącej wykonania robót określonych w umowie lub jej projekcie (B. Lanckoroński [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, pod red. Konrada Osajdy, Warszawa 2013, s. 1215). Jak widać, konieczne jest współdziałanie i wzajemne składanie oświadczeń przez podmioty, o których mowa w rzeczonym przepisie. Przede wszystkim z tego przepisu wywieść trzeba, że osobą odpowiedzialną za przedstawienie umowy z podwykonawcą jest (generalny) wykonawca (art.
II in principio k.c.). On też będzie oczywistym adresatem każdego z 4 ww. możliwych zachowań inwestora. Kontrahentem inwestora jest właśnie główny wykonawca robót budowlanych, a nie zgłaszany (dalszy) podwykonawca. Istotne jest jednak, aby sprzeciw został przedstawiony (generalnemu) wykonawcy w takim czas, aby doszedł do niego w 14-dniowym terminie (art. 61 k.c.) (K. Zagrobelny [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, pod red. E. Gniewka, Warszawa 2008, s. 1110). W niniejszej sprawie miało to miejsce, czego zresztą powód skutecznie nie zakwestionował. Mimo ciążącego na nim w tym przedmiocie obowiązkowi dowodowemu z art. 232 zd. I k.p.c. w zw. z art. 6 k.c., powód nie przedstawił żadnych wiarygodnych dowodów pozwalających na poddanie w wątpliwość wiarygodności, oryginalności czy autentyczności sprzeciwu inwestora i terminu jego otrzymania przez wykonawcę i spółkę (...), będącą kontrahentem powoda. Sąd stoi na stanowisku, że skuteczne wyrażenie sprzeciwu nie czyni umowy z podwykonawcą nieważną (odmiennie: K. Zagrobelny [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, pod red. E. Gniewka, Warszawa 2008, s. 1110), lecz jedynie wyłącza gwarancyjną odpowiedzialność inwestora, o której mowa w przepisie art.
(wyrok SN z 24 stycznia 2014 r., V CSK 124/13, Biul. SN 2014/3/12). Skoro pozwani zgłosili w ustawowym terminie sprzeciw co do powoda jako zgłoszonego im podwykonawcy i ewentualnych warunków wykonania przez niego robót, a oświadczenie to dotarło do generalnego wykonawcy w ustawowym terminie, to nie są oni odpowiedzialni za zapłatę kwot dochodzonych pozwem co do zasady. Pozwani, jako inwestorzy, nie mieli przy tym obowiązku doręczać powodowi swojego oświadczenia o wyrażeniu sprzeciwu na powierzenie mu prac podwykonawczych. Z uwagi na okoliczność, że był to jedyny argument powoda, który jego zdaniem przypisywałby odpowiedzialność solidarną z art.
pozwanym M. W. i R. K., to wobec uznania go za bezzasadny, powództwo wobec nich należało oddalić. Na marginesie jedynie należy zaznaczyć, że w przypadku przypisania pozwanym odpowiedzialności na podstawie art.
k.c. odpowiadaliby oni jedynie solidarnie z pozwanym B. za zapłatę powodowi wynagrodzenia za wykonane roboty budowlane tj. kwoty 472.762,80 zł. Odpowiedzialność ta nie mogłaby obejmować nałożonej przez powoda na B. kary umownej w kwocie 95.320,08 zł, gdyż nie jest ona objęta dyspozycją wskazanego wyżej przepisu. Również odsetki ustawowe w stosunku do inwestora mogłyby zostać naliczone dopiero od dnia następnego po wezwaniu go do uregulowania należności (art. 455 k.c.). Inwestor odpowiada bowiem solidarnie z wykonawcą jedynie za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy, a nie za skutki opóźnienia w jego zapłacie, którego dopuścił się wykonawca. Z uwagi na oddalenie powództwa Sąd uznał, że powód przegrał proces w całości. W związku z tym, na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. i art. 99 k.p.c. obciążył w całości powoda kosztami postępowania i zasądził od powoda na rzecz pozwanych kwotę 7217 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Elementy składowe tej kwoty to koszty zastępstwa procesowego ustalone na podstawie § 6 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity – Dz. U z 2013 r, poz. 461 ze zm.) w kwocie 7200 zł, a także uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. SSO Jarosław Marczewski
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.