← Polska

VIII Ga 311/15

Sygn. akt. VIII Ga 311/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 marca 2016r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący SSO Marek Tauer Protokolant Karoli

§ 1k.c.

poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na uznaniu, iż odpowiedzialność pozwanego ogranicza się tylko do kwoty 3.358 zł obejmującej sumę odsetek od zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne, podczas gdy w zgodnie z przywołanym przepisem naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, a które w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz ustaleń sądu obejmują spłatę przez powoda w imieniu i na rzecz R. R.

(1)składek na ubezpieczenie społeczne w wysokości 3.266,95 zł oraz odsetek za zwłokę w kwocie 3.358,00 zł tj. łączną kwotę 6.624,95 zł, co w konsekwencji doprowadziło sąd do błędnego przekonania, że uwzględnienie powództwa oznaczałoby przyznanie kwoty przewyższającej wartość poniesionej szkody i niezastosowania przepisu art.

§ 1k.c.

; 2. naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia tj.: - art. 233 § 1 k.p.c. polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów oraz zastąpieniu jej zasadą dowolnej oceny dowodów sprowadzającej się do uznania za nieprzekonującego sądu I instancji argumentu powoda, zgodnie z którym, gdyby wiedział w jaki sposób (...) interpretuje przepisy to doradziłby R. R.

(1)wyrejestrowanie działalności gospodarczej z ubezpieczeń, podczas gdy z zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, któremu sąd w całości dał wiarę wynika, że gdyby R. R.
(1)otrzymał od powoda rzetelną poradę prawną to jego postępowanie polegające na zgłaszaniu do ubezpieczeń tylko tych okresów, w których wykonywał zlecenia na podstawie zawartych umów została by zaniechana, a prowadzona działalność zostałaby wyrejestrowana z ubezpieczeń i jednocześnie z organu ewidencyjnego ; - 328 § 2 k.p.c. polegające na braku wskazania w uzasadnieniu zaskarżanego wyroku orzecznictwa, poglądów przedstawicieli doktryny prawniczej oraz dowodów dostarczonych przez strony procesu, które przemawiałyby za oddaleniem powództwa, a ponadto uzasadniały stanowisko sądu który odmówił wiarygodności argumentacji powoda, zgodnie z którą gdyby wiedział w jaki sposób (...) interpretuje przepisy to doradziłby R. R.
(1)wyrejestrowanie działalności gospodarczej z ubezpieczeń, a ponadto na braku wskazania, z przytoczeniem konkretnych przepisów, orzecznictwa oraz poglądów doktryny prawniczej, przyczyn, dla których sąd I instancji uznał, iż odpowiedzialność pozwanego ograniczała się tylko do odsetek za zwłokę od nieterminowo spłaconych składek na ubezpieczenie społeczne ; W ramach naruszenia przepisów prawa procesowego powód ponadto zarzucił zaskarżonemu wyrokowi sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającego na uznaniu z jednej strony, za wiarygodne, spójne, logiczne i zgodne z doświadczeniem życiowym dowodów w postaci zeznań świadka i dowodu z przesłuchania powoda, które dodatkowo korespondowały z treścią pozostałego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a z drugiej na odmowie przyznania wiarygodności argumentacji powoda o istnieniu związku przyczynowo skutkowego pomiędzy szkodą a wadliwie udzielona poradą prawną. W uzasadnieniu apelacji powód zwrócił uwagę, iż w toku procesu podnosił, iż w następstwie wadliwej porady prawnej, która została potwierdzona w toku postępowania sądowego zakończonego wydaniem wyroku przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku R. R.
(1)był obowiązany do uiszczenia składek bez względu na zgłoszenie czasowego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Gdyby porada prawna była prawidłowa to R. R.
(1)nie zgłaszałby czasowej przerwy w wykonaniu działalności a zrezygnowałby w ogóle z prowadzenia działalności gospodarczej i nie byłby zobowiązany do opłacenia składek z tego tytułu ponieważ nie zaistniałyby podstawy prawne do powstania tego generalnego obowiązku. Powód wskazał również, że w okolicznościach sprawy pozwany w postępowaniu likwidacyjnym uznał i wypłacił roszczenie obejmujące odsetki za zwłokę a tym samym potwierdził związek przyczynowo skutkowy. Powód podniósł, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdził szkodę jaką poniósł w kwocie 6.624,95 zł. obejmującą sumę składek na ubezpieczenie społeczne w okresie 01.10.2002 r. do 13.04.2003 r. oraz odsetek za zwłokę. Tą kwotę powód zapłacił w imieniu i na rzecz R. R.
(1)i z tym momentem uzyskał statut poszkodowanego. Wypłacone w tej wysokości odszkodowanie odpowiadałoby poniesionej szkodzie, szkody tej by nie przewyższało i nie doprowadziłoby do wzbogacenia. Uzasadniając zarzut przekroczenia swobodnej oceny dowodów powód podkreślił, ze ocena dowodów winna być dokonana zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego czy logicznego rozumowania. Powód wskazał, że gdyby powód wiedział jaki jest stan prawny w chwili, w której udzielał porady prawnej to doradziłby swojemu synowi R. R.
(1)wyrejestrowanie działalności gospodarczej należy odnieść się do przyczyn i celu udzielenia porady prawnej. Logiczny i zarazem zgodny z zasadami doświadczenia życiowego jest wniosek, że kierunek (treść) wadliwej porady prawnej z jakiej skorzystał R. R.
(1)zmierzał z jego strony do zmniejszenia obciążenia finansowego związanego z obowiązkiem uiszczania składek na ubezpieczenie społeczne, tym bardziej, że działalność gospodarcza przez niego prowadzona była zajęciem dodatkowym w okresie studiów nie przynoszącym wysokich dochodów. Zamiarem R. R.
(1)- jak się okazało niezgodnym z obowiązującym prawem - było doprowadzenie do sytuacji, aby składki na ubezpieczenie społeczne uiszczać tylko za okresy, w których faktycznie wykonywał konkretne czynności w ramach umów zlecenia które zawierał ze swoimi kontrahentami, a nie za cały okres prowadzonej działalności gospodarczej. Logicznym jest więc, a ponadto zgodnym z zasadami doświadczenia życiowego wniosek, że gdyby R. R.
(1)tudzież udzielający mu porady prawnej powód wiedział, że takie działanie nie przełoży się na zmniejszenie obciążeń publicznoprawnych z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, a (...) interpretuje przepisy w sposób niekorzystny dla ubezpieczonych to R. R.
(1)zaprzestałby prowadzenia działalności gospodarczej w ogóle i nie byłby zobowiązany do uiszczania składek. W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. W pierwszej kolejności pozwany podniósł, że nie zgadza się z poglądem Sądu Rejonowego, że dopiero z dniem uprawomocnienia się wyroku z dnia 30.11..2010 r. Sądu Apelacyjnego w Gdańsku dowiedział się o wysokości szkody i osoby odpowiedzialnej. Niezależnie od tego, umknęło uwadze Sadu I instancji, że zgodnie z art. 442 k.c. w każdym wypadku roszczenie przedawnia się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę. Zdaniem pozwanego już tylko z tej przyczyny powództwo winno zostać oddalone. Pozwany podzielił stanowisko Sądu I instancji co do ograniczenia odpowiedzialności ubezpieczyciela jedynie do szkody wywołanej uiszczeniem odsetek od nieterminowego uiszczenia składek. Zdaniem pozwanego Sąd I instancji słusznie podniósł, że powód otrzymując odszkodowanie za składki ubezpieczeniowe, które i tak musiał uiścić zostałby bezpodstawnie wzbogacony. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelację powoda należało uznać za uzasadnioną. Należy przyznać rację apelującemu, że dokonana przez Sąd Rejonowy ocena dowodów prowadząca do ustalenia, że wadliwa porada prawna nie miała wpływu na obowiązek uiszczenia składek było dowolna. W sprawie powód zeznał, że gdyby wiedział jaki jest stan prawny to doradziłby swemu synowi R. R.
(1)aby wyrejestrował działalność gospodarczą. Zeznania te są zgodne z zeznaniami R. R.
(1). Zamiarem R. R.
(1)było doprowadzenie do sytuacji, aby składki na ubezpieczenie społeczne uiszczać tylko za okres w którym faktycznie wykonywał konkretne zlecenia ramach zawartych umów, a nie za cały okres prowadzonej działalności gospodarczej. Przy ocenie całej tej sytuacji istotne jest, że działalność gospodarcza R. R.
(1)była zajęciem dodatkowym w okresie studiów. Logicznym i zgodnym z zasadami doświadczenia życiowego jest więc wniosek, że gdyby R. R.
(1)oraz powód wiedział, że udzielona porada prawna nie spowoduje wstrzymania składek to zaprzestałby prowadzenia działalności gospodarczej czy też działalności tej by w ogóle nie podejmował. W tym też zakresie oceniając zgromadzone dowody Sąd Rejonowy naruszył art. 233 § k.p.c. Naruszenie tego przepisu miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy i zgodnie z art. 505 9 § 1 2) k.p.c. mogło stanowić zarzut apelacyjny. Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Rejonowego, iż w niniejszej sprawie brak było przesłanek do uznania, że dochodzone roszczenie nie uległo przedawnieniu. W niniejszej sprawie powód w dniu 4.06.2011 r. zgłosił szkodę do ubezpieczyciela. Zgłoszenie nastąpiło po wydanym przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku w dniu 30.11.2010 r. wyroku. W tym momencie roszczenie nie było przedawnione bowiem trzyletni termin z art. 819 § 1 k.c. rozpoczął bieg z datą wyroku S.A. w Gdańsku. W tej dacie na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji R. R.
(1)uzyskał pewność, że porada prawna udzielona przez powoda była błędna i w tym momencie poznał ostateczną wysokość składek i odsetek, które był zobowiązany zapłacić. W tym miejscu wypada nadmienić, że ubezpieczyciel wypłacił część odszkodowania i nie podnosił zarzutu przedawnienia. Z chwilą wydania decyzji szkodowej, co nastąpiło w dniu 16.11.2011 r., bieg przedawnienia rozpoczął się od nowa ( art. 819 § 4 k.p.c.). Trzyletni termin upływał więc w dniu 16.11.2014 r. Jednakże w dniu 28.11.2013 r. powód złożył w Sądzie Rejonowym dla m. st. Warszawy wniosek o zawezwanie do próby ugodowej. W tym też dniu termin przedawnienia zaczął biec od nowa (art.123 § 1 k.c., art. 124 § 1 k.c.), a więc termin przedawnienia upływał 28.11.2016 r. Skoro z niniejszym pozwem powód wystąpił w dniu 19.03.2015, to nie można przyjąć, że dochodzone roszczenie było przedawnione. W sprawie powód jako odpowiedzialny za szkodę wypłacił odszkodowanie bezpośrednio R. R.
(1)i z tym momentem uzyskał statut poszkodowanego. Szkoda jaką powód poniósł odpowiada sumie pieniężnej wypłaconej poszkodowanemu. Jest to kwota w łącznej wysokości 6.624,95 zł. i właśnie taką kwotę powód winien uzyskać od ubezpieczyciela jako odszkodowanie. Mając na uwadze zasadę kompensacyjnego charakteru tego odszkodowania to zaległe składki w kwocie 3.266,95 zł. również stanowiły szkodę bowiem pozostawały w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczeniową. W przypadku bowiem tej konkretnej składki następstwem obowiązku jej zapłaty było prowadzenie działalności gospodarczej, która nie zostałaby podjęta gdyby udzielona porada prawna odpowiadała obowiązującemu stanowi prawnemu. W niniejszej sprawie powód wyrównania szkody dochodzi od ubezpieczyciela. Zgodnie z art.

§ 1

kpc o ile nie umówiono się inaczej, suma pieniężna wypłacona przez ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia nie może być wyższa od poniesionej szkody. Przy czym, szkoda ta musi mieć wymiar rzeczywisty. Jak, bowiem wyjaśnił S.N w wyroku z 22.02.1978r w sprawie III CR 27/78, OSNCP 1978r., z.12, poz. 234 odpowiedzialność odszkodowawcza ubezpieczyciela nie może wykraczać poza rzeczywisty rozmiar szkody. Jak zostało w sprawie ustalone powód w chwili wypłacenia R. R.

(1)odszkodowania w kwocie 6.624,95 zł. poniósł w tej wysokości i zgodnie z art.361 § 2 k.c pozwany winien szkodę w tej wysokości naprawić. Za niezasadny uznać należało zarzut naruszenia prawa procesowego, tj. art. 328 § 2 kpc w sposób wskazany w apelacji. W judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się jednolicie, że uzasadnienie wyroku wyjaśnia przyczyny, dla jakich orzeczenie zostało wydane i jest sporządzane już po wydaniu wyroku. Zatem wynik sprawy z reguły nie zależy od tego, jak napisane zostało uzasadnienie i czy zawiera ono wszystkie wymagane elementy. W konsekwencji zarzut naruszenia art. 328 § 2 kpc może być usprawiedliwiony tylko w tych wyjątkowych okolicznościach, w których treść uzasadnienia orzeczenia sądu pierwszej instancji uniemożliwia całkowicie dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia lub w przypadku zastosowania prawa materialnego do niedostatecznie jasno ustalonego stanu faktycznego, a więc w przypadku, gdy rażące naruszenie zasad sporządzenia uzasadnienia przez sąd pierwszej instancji powoduje niemożność kontroli instancyjnej orzeczenia (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2010 r., II UK 148/09, Lex nr 577847, z dnia 18 października 2011 r. II UK 51/11, OSNP 2012/21-22/267, z dnia 19 marca 2012 r., II UK 162/11, Lex nr 1171001, z dnia 16 października 2009 r., I UK 129/09, Lex nr 558286; z dnia 8 czerwca 2010 r., I PK 29/10, Lex nr 599519). W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zachodziła. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawierało wszelkie wymagane elementy konstrukcyjne, w szczególności wskazanie istotnych dla rozstrzygnięcia faktów, które sąd uznał za udowodnione i dowodów, na których oparł swoje rozstrzygnięcie oraz wskazanie i wyjaśnienie zastosowanych przepisów prawnych, co pozwalało na kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym. Zamieszczenia w uzasadnieniu wyroku przytoczenie stanowisk przedstawicieli doktryny czy też orzecznictwa nie jest w polskim systemie prawnym elementem uzasadnienia wyroku. Uzasadnienie wyroku winno zawierać część historyczną, przytoczenie ustalonego przez sąd stanu faktycznego, omówienie podstawy prawnej wyroku. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku te elementy zawiera. Mając powyższe na względzie, Sąd Okręgowy zmienił na podstawie art. 386 § 1 kpc zaskarżony wyrok i stosownie do art.362 § 2 k.c w zw. z. art.

§ 1k.c zasądził od pozwanego na rzecz powoda żądaną przez powoda kwotę 3.266,95 zł.

wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 12 marca 2013 r. do dnia zapłaty.(art.481 k.c., art. 817 k.c.) O kosztach postępowania pierwszoinstancyjnego orzeczono na mocy art. art. 386 § 1 kpc w zw. z art. 98 kpc. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na mocy art. 98 kpc

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.