Sygn. akt XII Ga 306/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 sierpnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku XII Wydział Gospodarczy Odwoławczy w składzie nastepującym: Przewodniczący: SSO Rafał Terlecki (sprawozdawca) Sędziowie: SOO Ewa Górniak SOO Bożena Kachnowicz - Kokot Protokolant : sekr. sądowy Elżbieta Rochowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2013 r. sprawy w powództwa (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. przeciwko Towarzystwu (...) z siedzibą w W. o zapłatę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Gdyni z dnia 21 lutego 2013 r. sygn. VI Gc 1928/10 I. Oddala apelację. II. Zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 1200 ( jeden tysiąc dwieście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt XII Ga 306/13 UZASADNIENIE Powód (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. wniósł pozew przeciwko pozwanemu Towarzystwu (...) z siedzibą w W. o zapłatę 28.230,80 zł wraz z odsetkami ustawowymi oraz kosztami procesu. W uzasadnieniu wskazał, że dnia 17 czerwca 2010 roku doszło do kolizji drogowej pojazdu marki J. (...) o nr rej. (...), stanowiącego własność R. L.. Poszkodowany zgłosił szkodę u pozwanego. Naprawę uszkodzonego pojazdu wykonał R. H., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwa Handlowo Usługowe (...) R. H.. W wyniku wykonanej naprawy dnia 2 sierpnia 2010 roku została wystawiona faktura VAT nr (...) na kwotę 28.230,80 zł. Została ona sporządzona w oparciu o kalkulację naprawy nr 30/7/2010 z dnia 2 sierpnia 2010 roku przy zastosowaniu stawki 115/140 zł za roboczogodzinę prac blacharsko – lakierniczych oraz części według ustaleń zawartych w zleceniu naprawy. Poszkodowany w dniu 26 lipca 2010 roku zawarł umowę o przelew wierzytelności z R. H., który następnie dnia 2 sierpnia 2010 roku zawarł umowę o powierniczy przelew wierzytelności z powodem. Z powodu braku zapłaty należnego odszkodowania powód w dniu 24 sierpnia 2010 roku wezwał pozwanego do zapłaty pełnej kwoty odszkodowania. Pozwany nie przyznał odszkodowania. Poszkodowany nie jest uprawniony do odliczenia podatku VAT, dlatego dochodzona suma jest kwotą brutto. Dnia 19 listopada 2010 roku Sąd Rejonowy w Gdyni Wydział VI Gospodarczy wydał w sprawie VI GNC 1548/10 nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, uwzględniający żądanie pozwu w całości. Pozwany wniósł sprzeciw od powyższego nakazu zapłaty, zaskarżając go w całości i wnosząc o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania od powoda. Pozwany zakwestionował roszczenie powoda co do wysokości oraz co do zasady. Ubezpieczyciel przyznał, iż została mu zgłoszona szkoda w pojeździe J. (...) o nr rej (...). W toku likwidacji szkody powziął on wątpliwości co do rzeczywistego przebiegu zdarzenia z dnia 17 czerwca 2010 roku. Pozwany zlecił Biuru Rzeczoznawstwa Motoryzacyjnego dokonanie oględzin miejsca zdarzenia przy udziale uczestników. R. L. ostatecznie odmówił wskazania miejsca zdarzenia oraz odmówił stawienia się na oględziny. Pozwany podkreślił, iż zgodnie z art. 16 pkt 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych osoba, której odpowiedzialność jest objęta ubezpieczeniem obowiązkowym, a także osoba występująca z roszczeniem, powinny przedstawić zakładowi ubezpieczeń, Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu lub Polskiemu Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych posiadane dowody dotyczące zdarzenia i szkody oraz ułatwić im ustalenie okoliczności zdarzenia i rozmiaru szkód. R. L. nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku ustawowego i uniemożliwił ustalenie przebiegu zdarzenia. Tym samym dochodzenie odsetek z tytułu opóźnienia w wypłacie odszkodowania także jest bezzasadne, albowiem ubezpieczyciel nie mógł wyjaśnić okoliczności powstania szkody, a tym samym przyjąć odpowiedzialności za szkodę. Z ostrożności procesowej pozwany zakwestionował roszczenie także co do wysokości. Zgodnie z oceną likwidatora szkody była to szkoda całkowita, albowiem stwierdzono brak ekonomicznego uzasadnienia naprawy pojazdu. R. L. zakupił przedmiotowy pojazd dnia 2 czerwca 2010 roku za kwotę 27.000 zł, czyli kwotę o 1.230,80 zł niższą niż roszczenie powoda. Wyrokiem z dnia 21 lutego 2013 r. wydanym w sprawie VI Gc 1928/10 Sąd Rejonowy w Gdyni oddalił powództwo i orzekł o kosztach postępowania. Sąd Rejonowy ustalił i zważył, co następuje: W dniu 5 lipca 2010 roku R. L. zgłosił pozwanemu ubezpieczycielowi szkodę w pojeździe marki J. (...) o nr rej. (...), wskazując iż do uszkodzenia ww. samochodu doszło w dniu 17 czerwca 2010 roku, zaś odpowiedzialnym za powstałą szkodę jest M. F., kierujący pojazdem marki N. (...) o nr rej (...), ubezpieczony w zakresie odpowiedzialności cywilnej u pozwanego. Przedmiotowy pojazd marki J. (...) o nr rej. (...) R. L. zakupił dnia 2 czerwca 2010 roku od R. B. za kwotę 27.000 zł. M. F. oraz R. L. napisali wspólne oświadczenie, w którym M. F. uznał się za winnego ww. zdarzenia. Obaj podali, iż do zdarzenia doszło w dniu 17 czerwca 2010 roku na drodze leśnej od strony K.. Jadący samochodem marki N. (...) zjechał na łuk drogi na lewy przeciwny pas przez co zagrodził drogę przejazdu jadącemu prawidłowo kierowcy pojazdu marki J. (...) o nr rej. (...). Pojazd marki J. (...) zjechał na pobocze i uderzył w drzewo. W dniu 26 lipca 2010 roku R. L. zlecił naprawę uszkodzonego pojazdu R. H., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe (...) R. H.. Strony ustaliły, iż naprawa zostanie wykonana przy zastosowaniu stawki roboczogodziny w wysokości 115/140 zł/rbg odpowiednio za prace blacharskie oraz lakiernicze. Do naprawy miały zostać użyte części zamienne zgodnie z oceną techniczną nr 256/10/33/20 z dnia 25 czerwca 2010 roku oraz oceną techniczną nr 256/10/33/20 z dnia 13 lipca 2010 roku. Naprawa została wykonana na podstawie kalkulacji nr 30/7/2010 z dnia 2 sierpnia 2010 roku, sporządzonej w systemie (...). Z tytułu naprawy pojazdu została wystawiona faktura VAT nr (...) z dnia 2 sierpnia 2010 roku na kwotę 28.230,80 zł. R. L. w dniu 26 lipca 2010 roku zawarł umowę o przelew wierzytelności z polisy OC sprawcy z R. H.. W dniu 2 sierpnia 2010 roku R. H. zawarł umowę o powierniczy przelew wierzytelności z powodem (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G.. Powód wezwał pozwanego do zapłaty pełnej kwoty odszkodowania. Pozwany nie przyznał odszkodowania za przedmiotową szkodę. Pozwany wielokrotnie zwracał się do R. L. z prośbą o spotkanie w celu przeprowadzenia wizji lokalnej oraz złożenia wyjaśnień na okoliczność przebiegu zdarzenia. R. L. tłumacząc się brakiem czasu odkładał wskazanie miejsca zdarzenia, po czym ostatecznie odmówił współpracy. Pozwany próbował się również skontaktować ze wskazanym sprawcą kolizji M. F., jednakże bezskutecznie. Podczas jazdy po łuku w lewo, przekroczenie prędkości granicznej skutkuje przemieszczeniem samochodu wbrew woli kierującego w lewo, a nie w prawo. Samochód marki J. (...) mógł być przemieszczony na lewą stronę drogi w następstwie przekroczenia prędkości granicznej na łuku drogi w prawo (patrząc w jego kierunku jazdy). Sprawcą zdarzenia z dnia 17 czerwca 2010 roku nie mógł być M. F., nie przyczynił się on też do zaistnienia owego zdarzenia. Uszkodzenia w pojeździe marki J. (...) nie mogły powstać w okolicznościach podanych przez uczestników zdarzenia z dnia 17 czerwca 2010 roku. W ocenie Sądu Rejonowego powództwo nie było zasadne. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, powód w niniejszej sprawie domagał się zasądzenia kwoty 28.230,80 zł od pozwanego z tytułu odszkodowania za szkodę powstałą w pojeździe marki J. (...), za którą pozwany odpowiada jako ubezpieczyciel sprawcy szkody. Jako podstawę rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy wskazał treść art. 822§ 1 kc, zgodnie z którym przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo osoba, na której rzecz została zawarta umowa ubezpieczenia. Źródłem odpowiedzialności sprawcy jest z kolei art. 436 § 2 k.c., który stanowi, iż w razie zderzenia się mechanicznych środków komunikacji poruszanych za pomocą sił przyrody, wymienione w art. 435 k.c. osoby mogą wzajemnie żądać naprawienia poniesionych szkód tylko na zasadach ogólnych, czyli na statuowanej przez art. 415 k.c. zasadzie winy. Jak podkreślił Sąd Rejonowy, zarówno doktryna, jak i judykatura zgodnie stoją na stanowisku, iż obowiązek naprawienia szkody przez ubezpieczyciela powstaje w razie odpowiedzialności jego kontrahenta za zdarzenie powodujące szkodę. Ubezpieczyciel zobowiązany jest świadczyć to co zobowiązany byłby świadczyć ubezpieczony (por. Z. Gawlik, Komentarz do art. 822 Kodeksu Cywilnego, w: A. Kidyba (red.), Z. Gawlik, A. Janiak, K. Kopaczyńska- Pieczniak, G. Kozieł, E. Niezbecka, T. Sokołowski, Kodeks Cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania- część szczególna, Lex 2010; wyrok SN z dnia 05 września 2003 roku, II CKN 454/01, LEX nr 198425; wyrok SN z dnia 06 kwietnia 2004 roku, I CK 557/03, LEX nr 585672). W wyroku z dnia 12 lutego 2004 roku w sprawie V CK 187/03 Sąd Najwyższy także potwierdził stanowisko, iż przesłanką powstania obowiązku świadczenia przez ubezpieczyciela z tytułu umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej jest stan odpowiedzialności cywilnej ubezpieczonego za szkodę wyrządzoną osobie trzeciej (opubl. Wokanda 2004/7-8/15). Sąd Rejonowy podkreślił, iż jak wynika z opinii biegłego sądowego J. M. F., którego pojazd objęty był w chwili zdarzenia umową obowiązkowego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych OC u pozwanego nie był sprawcą zdarzenia z dnia 17 czerwca 2010 roku, ani nie przyczynił się do powstania owego zdarzenia. Biegły wskazał, iż samochód porusza się po zadanym przez kierującego łuku drogi dopóty, dopóki siła przyczepności opon do drogi nie jest mniejsza niż siła odśrodkowa. Siła odśrodkowa działa od środka łuku ze zwrotem na jego zewnątrz, wzdłuż promienia wodzącego. Przekroczenie prędkości granicznej podczas jazdy po łuku, w następstwie działania siły odśrodkowej powoduje niezależne od woli kierującego przemieszczenie samochodu na zewnętrzną stronę łuku drogi. Sąd Rejonowy wskazał, że M. F. zeznał, iż poruszał się ze zbyt dużą prędkością i „wyrzuciło” go na lewy pas ruchu przeznaczony dla kierujących w przeciwną stronę. Jednakże – jak wynika z jednoznacznych wniosków opinii biegłego sądowego - w razie nie dostosowania przez M. F. prędkości jazdy jego pojazd zgodnie z działaniem siły odśrodkowej zostałby mimo jego woli przemieszczony do zewnętrznej strony łuku, a nie do wewnątrz - jak to wynika z zeznań świadka. Natomiast pojazd marki J. (...) mógł być przemieszczony na lewą stronę drogi w następstwie przekroczenia prędkości granicznej na łuku drogi w prawo (patrząc w jego kierunku jazdy), czyli do zewnętrznej krawędzi łuku, na pas dla kierujących w przeciwnym kierunku, po czym mógł mimo woli kierowcy zjechać na pobocze i uderzyć w drzewo. Powyższe powoduje, iż nie można stwierdzić, aby sprawcą zdarzenia z dnia 17 czerwca 2010 roku był M. F., ani aby przyczynił się on do powstania zdarzenia. W konsekwencji – jak wskazał Sąd Rejonowy - pozwany będący ubezpieczycielem M. F. nie ponosi odpowiedzialności za powstałą w pojeździe marki J. (...) szkodę oraz nie był zobowiązany do jej naprawienia. Skoro zatem M. F. nie ponosi odpowiedzialności za zdarzenie z dnia 17 czerwca 2010 roku, zatem brak jest – zdaniem Sądu Rejonowego- podstaw do przypisania obowiązku zapłaty odszkodowania w niniejszej sprawie przez ubezpieczyciela M. F. – pozwanego. W związku z powyższymi ustaleniami Sąd ograniczył swoje rozważania do kwestii braku zasadności powództwa, albowiem jego brak czynił bezprzedmiotowe rozważania co do wysokości żądania pozwu. Mając powyższe na uwadze Sąd Rejonowy na mocy art. 822 § 1 k.c.– a contrario oddalił powództwo. Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu Sąd Rejonowy zasądził od powoda, jako strony przegrywającej, na rzecz pozwanego, jako strony wygrywającej koszty procesu na mocy art. 98 § 1 i 3 k.p.c. oraz art. 108 k.p.c. Apelację od powyższego wyroku złożył powód, zaskarżając go w całości i zarzucając Sądowi pierwszej instancji:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.