art. 241 7 § 1 k.p. układ zbiorowy pracy ulega rozwiązaniu w całości między innymi wskutek wypowiedzenia dokonanego przez jedną ze stron. W ocenie powodów nie można było dokonać wypowiedzenia niektórych tylko postanowień Porozumienia z dnia 20 grudnia 2004r., bowiem stanowi to obejście przepisów o zmianie postanowień układów zbiorowych pracy – art. 241 9 § 1 k.p. Ponadto wskazali, że dnia 7 października 2014r. związek zawodowy (...) (jeden z uczestników Porozumienia z dnia 20 grudnia 2004r.) otrzymał oświadczenie woli pozwanej o wypowiedzeniu przepisów regulujących prawo do bezpłatnego węgla dla emerytów, rencistów i innych uprawnionych osób wymienionych w załączniku Nr 14 do Porozumienia. W związku z tym na podstawie art. 241 7 § 3 k.p. trzymiesięczny okres wypowiedzenia upłynął z dniem 31 stycznia 2015r. Natomiast prawo do bezpłatnego węgla za 2015r. powodowie nabyli z początkiem 2015r. Powodowie stwierdzili też, że pozwana swoim zachowaniem naruszyła zasadę nieretroaktywności prawa. Pozwana wniosła o oddalenie powództw wskazując, że powodowie posiadali prawo do bezpłatnego węgla na podstawie Porozumienia z dnia 20 grudnia 2004r. zawartego między zarządem (...) Spółki Akcyjnej w K. a organizacjami związków zawodowych, które stanowi źródło prawa pracy. Istotne pogorszenie sytuacji finansowej pozwanej spowodowało wprowadzenie programu restrukturyzacyjnego, którego celem było obniżenie kosztów działalności. W związku z tym dnia 6 lutego 2014r. zarząd pozwanej spółki i organizacje związków zawodowych zawarły porozumienie w trybie art. 9 1 k.p., na podstawie którego między innymi zmniejszono roczny wymiar bezpłatnego węgla przysługującego emerytom, rencistom i innym uprawnionym osobom o jedną tonę rocznie na okres dwóch lat. W związku z trudną sytuacją ekonomiczno-finansową dnia 19 września 2014r. zarząd pozwanej spółki podjął uchwałę Nr 875/2014 w sprawie likwidacji prawa emerytów, rencistów i innych uprawnionych osób do bezpłatnego węgla od dnia 1 stycznia 2015r.
uchwały Nr 875/2014 zarząd wypowiedział z zachowaniem okresu wypowiedzenia wynoszącego trzy miesiące kalendarzowe ze skutkiem na dzień 31 grudnia 2014r.: 1) § 10 Porozumienia z dnia 20 grudnia 2004r. wraz z załącznikiem Nr 14, 2) § 6 i § 7 Porozumienia z dnia 6 lutego 2014r. Pozwana oświadczenie woli o wypowiedzeniu w/w regulacji wewnątrzzakładowych doręczyła organizacjom związkowym, będącym stroną Porozumień z dnia 20 grudnia 2004r. oraz z dnia 6 lutego 2014r. Wskazano, że do Porozumienia z dnia 20 grudnia 2004r. należy odpowiednio stosować przepisy prawa pracy o układach zbiorowych pracy. Norma prawna zawarta w art. 241 7 § 1 pkt) 3 k.p. przewiduje możliwość rozwiązania układu zbiorowego, w wyniku wypowiedzenia dokonanego przez jedną ze stron. Odnosząc się do doktryny, pozwana wskazała, że skoro przedmiotem wypowiedzenia może być cały układ zbiorowy pracy, to tym bardziej dopuszczalnym jest wypowiedzenie części postanowień układu zbiorowego pracy. Oświadczenie woli o wypowiedzeniu prawa do bezpłatnego węgla przysługującego emerytom, rencistom i innym uprawnionym osobom pozwana doręczyła następującym organizacjom związkowym: 1) (...) Organizacji (...) w (...) Spółce Akcyjnej w K., 2) (...) Organizacji (...) w Polsce w (...) Spółce Akcyjnej w K., 3) Związkowi Zawodowemu (...) w (...) Spółce Akcyjnej w K., 4) Komisji Zakładowej (...) Związku Zawodowego (...) w (...) Spółce Akcyjnej w K., 5) (...) Organizacji (...) przy (...) Spółce Akcyjnej w K., 6) (...) Organizacji (...) przy (...) Spółce Akcyjnej w K., 7) (...) Organizacji (...) w Polsce (...) w (...) Spółce Akcyjnej w K., 8) (...) Organizacji (...) w Polsce przy (...) Spółce Akcyjnej w K., 9) (...) Organizacji (...) w (...) Spółce Akcyjnej w K., 10) Związkowi Zawodowemu (...) przy (...) Spółce Akcyjnej w K., 11) Związkowi Zawodowemu (...) przy (...) Spółce Akcyjnej w K., 12) (...) Organizacji (...) w Polsce przy (...) Spółce Akcyjnej w K., 13) Zakładowej Organizacji Związkowej (...) w (...) Spółce Akcyjnej w K.. Pozwana podała, że z wyjątkiem (...) Organizacji (...) przy (...) Spółce Akcyjnej w K., organizacje związków zawodowych odebrały oświadczenie woli o wypowiedzeniu prawa do bezpłatnego węgla przysługującego emerytom, rencistom i innym uprawnionym osobom we wrześniu 2014r. (...) Organizacja (...) przy (...) Spółce Akcyjnej w K. odebrała oświadczenie woli o wypowiedzeniu prawa do bezpłatnego węgla przysługującego emerytom, rencistom i innym uprawnionym osobom dnia 7 października 2014r. Pozwana podała, że na podstawie art. 61 k.c. w związku z art. 300 k.p. (...) Organizacja (...) przy (...) Spółce Akcyjnej w K. mogła zapoznać się z treścią oświadczenia woli pozwanej dnia 23 września 2014r. Z wydruku ze strony internetowej Poczty Polskiej „śledzenie przesyłek” wynika, że oświadczenie woli pozwanej zostało skierowane do organizacji związku zawodowego dnia 23 września 2014r., jednakże adresat nie odebrał korespondencji, która została awizowana. Odwołując się do orzecznictwa, pozwana podała, że przesłanki art. 61 § 1 k.c. są spełnione, jeżeli oświadczenie woli zostanie przekazane pocztą adresatowi, przez co będzie mógł się zapoznać z treścią oświadczenia najpóźniej w następnym dniu roboczym. Jeżeli z jakiś przyczyn doręczenie przesyłki byłoby niemożliwe, to zapoznanie się z treścią korespondencji staje się możliwe w pierwszym dniu roboczym, w którym przesyłka mogła zostać odebrana na podstawie zawiadomienia pocztowego, tzw. awiza. Ponadto pozwana przedstawiła także przeciwny pogląd do powyżej wyrażonego,
którym do porozumień zbiorowych nie można stosować w drodze analogii przepisów o układach zbiorowych prawa pracy, w tym o ich wypowiadaniu. Porozumienia z dnia 20 grudnia 2014r. i z dnia 6 lutego 2014r. należy traktować jako zobowiązanie o charakterze ciągłym, którego dokładnego czasu obowiązywania nie sposób przewidzieć. W konsekwencji do ich wypowiedzenia należy stosować art. 365 1 k.c.,
którym zobowiązanie bezterminowe wygaśnie po wypowiedzeniu przez wierzyciela bądź dłużnika z zachowaniem terminów ustawowych, umownych lub zwyczajowych, a w razie braku takich terminów niezwłocznie po wypowiedzeniu. Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2015r. Sąd Rejonowy w Gliwicach oddalił powództwo. Sąd pierwszej instancji w pisemnym uzasadnieniu wyroku ustalił, że z dniem 1 lutego 2003r. pozwana na podstawie art. 23 1 k.p. przejęła pracowników (...) Spółki Akcyjnej w G. ( (...) S.A.), w skład której wchodziły między innymi Kopalnie (...), (...), (...), (...). W (...) S.A. obowiązywał zakładowy układ zbiorowy pracy z dnia 23 listopada 1993r. ( (...)), który do chwili obecnej ani nie został rozwiązany, ani nie został zawieszony.
1 (...) byłym pracownikom kopalń – emerytom, rencistom,[…] przysługiwał deputat węglowy – wg załącznika nr 23.
załącznikiem nr 23 uprawnienia do bezpłatnego węgla w naturze przysługiwało emerytom i rencistom w wymiarze: 3 ton rocznie (byłym pracownikom zakładów górniczych, których zobowiązania przejęła (...) S.A., o ile pracownicy ci przeszli na emeryturę lub rentę po dacie wejścia w życie w tych zakładach zakładowej umowy zbiorowej opartej na układzie zbiorowym pracy z dnia 21 grudnia 1991r.) lub 2,5 ton rocznie (pozostałym byłym pracownikom zakładów górniczych, których zobowiązania przejęła (...) S.A., jeżeli uprawnienia przyznano im na podstawie układu zbiorowego pracy z dnia 1 lutego 1980r.). Na wniosek osoby uprawnionej (...) S.A. wypłacała ekwiwalent pieniężny wg ceny węgla deputatowego obowiązującej w dniu realizacji świadczenia. (...) dla (...) S.A. nie wskazywał terminu spełnienia świadczenia w postaci bezpłatnego węgla dla emerytów i rencistów. Pozwana na mocy oświadczenia zobowiązała się do stosowania (...) do dnia 30 czerwca 2004r. – Ministerstwo Gospodarki i Pracy, „Informacja o przebiegu restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego za kwiecień i 4 miesiące 2004r., W. 2004, s. 55-56. Na mocy art. 241 8 § 3 k.p. zakresem podmiotowym układu zbiorowego pracy obowiązującego w chwili przejścia zakładu pracy na nowego pracodawcę – pozwaną (...) Spółkę Akcyjną w K. – były objęte inne osoby poza pracownikami (członkowie rodzin obecnych i byłych pracowników, emeryci i renciści). Osoby, które nabyły uprawnienia emerytalne w okresie zatrudnienia w (...) S.A. lub wcześniej, ale były objęte (...), utraciły prawo do deputatu węglowego na podstawie (...) z dniem 30 czerwca 2004r., to jest z dniem, do którego pozwana zobowiązała się do stosowania (...). Pozwana nie rozwiązała (...), bowiem nie była jego stroną; natomiast wprowadziła w życie porozumienie zawarte w dniu 20 grudnia 2004r. pomiędzy zarządem (...) Spółki Akcyjnej w K. a organizacjami związków zawodowych (Porozumienie z dnia 20 grudnia 2004r.), bowiem nie doszło do zawarcia nowego układu zbiorowego pracy. Skoro uprawnienia emerytów i rencistów (oraz innych osób niebędących pracownikami) przewidziane w (...) wygasły, to zastosowanie miały postanowienia Porozumienia z dnia 20 grudnia 2004r., które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2005r.
.3 załącznika Nr 14 do Porozumienia z dnia 20 grudnia 2004r., utraciły moc dotychczas stosowane postanowienia układów zbiorowych pracy i inne przepisy dotyczące bezpłatnego węgla dla emerytów, rencistów i innych uprawnionych osób.
emerytom, rencistom i innym uprawnionym osobom przysługiwał bezpłatny węgiel według zasad określonych w załączniku Nr 14 do Porozumienia.
postanowieniami załącznika Nr 14 do Porozumienia prawo do bezpłatnego węgla dla emerytów, rencistów i innych uprawnionych realizowane było w ekwiwalencie pieniężnym; natomiast prawo to na wniosek uprawnionego mogło zostać zrealizowane w naturze (§ 1.2 i § 2).
.1 pkt 1) załącznika Nr 14 do Porozumienia byłym pracownikom, których stosunek pracy został rozwiązany z (...) S.A. po dniu wejścia w życie (t.j. po dniu 1 stycznia 2005r.) załącznika Nr 14 w związku z przejściem na emeryturę lub rentę przysługiwał bezpłatny węgiel w wymiarze 3 ton rocznie.
.4 załącznika Nr 14 do Porozumienia bezpłatny węgiel w wymiarze wynikającym z nabytego uprawnienia przysługiwał: 1) byłym pracownikom, 2) wdowom, wdowcom i sierotom pozostałym po pracownikach, jeżeli spełnili warunki do otrzymania renty rodzinnej po pracowniku, którzy do dnia wejścia w życie załącznika Nr 14 (t.j. do dnia 1 stycznia 2005r.) korzystali z uprawnienia do bezpłatnego węgla przysługującego
przepisami prawa obowiązującymi przed dniem wejścia w życie załącznika Nr 14. Bezpłatny węgiel przysługiwał wdowom, wdowcom i sierotom, jeżeli spełniły warunki do otrzymania renty rodzinnej po zmarłych byłych pracownikach, o których mowa w pkt 1). Z cytowanej normy prawnej zawartej w § 13.4 załącznika Nr 14 do Porozumienia wynika, że jeżeli były pracownik lub inne uprawnione osoby nabyły prawo do bezpłatnego węgla na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów – t.j. przepisów (...) dla (...) S.A. – to posiadały nadal to prawo w wymiarze wynikającym z przepisów (...) dla (...) S.A., t.j. do 3 lub 2,5 ton rocznie. Załącznik Nr 14 do Porozumienia wskazywał końcowy termin wypłaty ekwiwalentu pieniężnego.
.2 pkt) 2 załącznika Nr 14 do Porozumienia ekwiwalent pieniężny z tytułu prawa do bezpłatnego węgla wypłacało się do dnia 31 marca danego roku na wskazane przez uprawnionego krajowe konto bankowe lub w terminie do dnia 30 kwietnia danego roku w kasie jednostki organizacyjnej. Z dniem 1 stycznia każdego roku emeryt, rencista, do którego miały zastosowanie przepisy Porozumienia z dnia 20 grudnia 2004r., nabywał prawo do bezpłatnego węgla, które było realizowane w formie ekwiwalentu pieniężnego najpóźniej do dnia 31 marca lub do dnia 30 kwietnia roku, za który prawo do bezpłatnego węgla przysługiwało. Dnia 6 lutego 2014r. zarząd pozwanej spółki i organizacje związków zawodowych zawarły porozumienie w trybie art. 9 1 k.p. w związku z trudną sytuacją ekonomiczną zakładu pracy. Porozumienie to nie zostało zgłoszone do rejestru układów zbiorowych pracy.art. 353 1 KC Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
zmniejszono roczny wymiar bezpłatnego węgla przysługującego emerytom, rencistom i innym uprawnionym osobom o jedną tonę rocznie na okres dwóch lat. Zawieszenie częściowego stosowania Porozumienia z dnia 20 grudnia 2004r. w zakresie bezpłatnego węgla dla osób niebędących pracownikami powodowało obniżenie wymiaru świadczenia o jedną tonę rocznie przez okres dwóch lat, z tym że po upływie okresu zawieszenia uprawniony nie mógł domagać się uzupełnienie wymiaru bezpłatnego węgla z okresu zawieszenia przepisów wewnątrzzakładowych. W okresie zawieszenia nie obowiązywał § 3 załącznika Nr 14 do Porozumienia z dnia 20 grudnia 2004r., na podstawie którego uprawniony posiadał prawo do bezpłatnego węgla w wymiarze 3 ton lub 2,5 ton. Porozumienie z dnia 6 lutego 2014r. zawieszające prawa do deputatu węglowego o jedną tonę miało obowiązywać w okresie od dnia 1 stycznia 2015r. do dnia 31 grudnia 2016r. W związku z trudną sytuacją ekonomiczno-finansową, dnia 19 września 2014r. zarząd pozwanej spółki podjął uchwałę Nr 875/2014 w sprawie likwidacji prawa emerytów, rencistów i innych uprawnionych osób do bezpłatnego węgla od dnia 1 stycznia 2015r.
uchwały Nr 875/2014 zarząd wypowiedział z zachowaniem okresu wypowiedzenia wynoszącego trzy miesiące kalendarzowe ze skutkiem na dzień 31 grudnia 2014r.: 1) § 10 Porozumienia z dnia 20 grudnia 2004r. tekst jednolity na dzień 19 grudnia 2011r. wraz z załącznikiem Nr 14, 2) § 6 i § 7 Porozumienia z dnia 6 lutego 2014r. Pozwana oświadczenie woli o wypowiedzeniu w/w regulacji wewnątrzzakładowych doręczyła następującym organizacjom związkowym, będącym stroną Porozumień z dnia 20 grudnia 2004r. oraz z dnia 6 lutego 2014r.: 1) (...) Organizacji (...) w (...) Spółce Akcyjnej w K. – doręczono dnia 23 września 2014r., 2) (...) Organizacji (...) w Polsce w (...) Spółce Akcyjnej w K. – doręczono dnia 23 września 2014r., 3) Związkowi Zawodowemu (...) w (...) Spółce Akcyjnej w K. – doręczono dnia 23 września 2014r., 4) Komisji Zakładowej (...) Związku Zawodowego (...) w (...) Spółce Akcyjnej w K. – doręczono dnia 29 września 2014r., 5) (...) Organizacji (...) przy (...) Spółce Akcyjnej w K. – doręczono dnia 24 września 2014r., 6) (...) Organizacji (...) przy (...) Spółce Akcyjnej w K. – doręczono dnia 07 września 2014r., 7) (...) Organizacji (...) w Polsce (...) w (...) Spółce Akcyjnej w K. – doręczono dnia 23 września 2014r., 8) (...) Organizacji (...) w Polsce przy (...) Spółce Akcyjnej w K. – doręczono dnia 23 września 2014r., 9) (...) Organizacji (...) w (...) Spółce Akcyjnej w K. – doręczono dnia 23 września 2014r., 10) Związkowi Zawodowemu (...) przy (...) Spółce Akcyjnej w K. – doręczono dnia 23 września 2014r., 11) Związkowi Zawodowemu (...) przy (...) Spółce Akcyjnej w K. – doręczono dnia 23 września 2014r., 12) (...) Organizacji (...) w Polsce przy (...) Spółce Akcyjnej w K. – doręczono dnia 24 września 2014r., 13) Zakładowej Organizacji Związkowej (...) w (...) Spółce Akcyjnej w K. – doręczono dnia 23 września 2014r. Przesyłka (oświadczenie woli pozwanej o wypowiedzeniu prawa do bezpłatnego węgla) kierowana do (...) Organizacji (...) przy (...) Spółce Akcyjnej w K. otrzymała nr nadawczy
pkt) 2 regulaminu udostępniania skrytek i przegródek pocztowych adresat korzystający ze skrytki/przegródki pocztowej zobowiązuje się do bieżącego odbioru przesyłek i zawiadomień.
2 regulaminu świadczenia usług powszechnych przez Pocztę Polską przesyłka rejestrowana podlega doręczeniu pod adresem wskazanym na przesyłce lub określonym w umowie o świadczenie usługi pocztowej […].
1 pkt) 1 regulaminu świadczenia usług powszechnych przez Pocztę Polską w przypadku stwierdzenia nieobecności adresata lub innych osób uprawnionych do odbioru przesyłki rejestrowanej, doręczający pozostawia w skrzynce oddawczej adresata lub jeśli nie jest to możliwe w inny sposób nie naruszający przepisów prawa, sporządzone na odpowiednim formularzu, zawiadomienie o próbie jej doręczenia wraz z informacją o terminie i adresie placówki oddawczej, w której przesyłka jest przechowywana. W przypadku pozostawienia zawiadomienia o próbie doręczenia przesyłki pocztowej w innym miejscu niż skrzynka oddawcza adresata, miejsce pozostawienia odnotowywane jest na przesyłce pocztowej.
1 pkt) 1 regulaminu świadczenia usług powszechnych przez Pocztę Polską w przypadku niezgłoszenia się adresata lub innych uprawnionych osób po odbiór przesyłki rejestrowanej, następnego dnia po upływie 7-dniowego terminu odbioru wskazanego w pierwszym zawiadomieniu, powtórnie zawiadamia się adresata o możliwości odbioru przesyłki, pozostawiając w skrzynce oddawczej adresata lub jeśli nie jest to możliwe w inny sposób nie naruszający przepisów prawa, sporządzone na odpowiednim formularzu, zawiadomienie o próbie jej doręczenia wraz z informacją o terminie i adresie placówki oddawczej, w której przesyłka jest przechowywana. W przypadku pozostawienia zawiadomienia o próbie doręczenia przesyłki pocztowej w innym miejscu niż skrzynka oddawcza adresata, miejsce pozostawienia odnotowywane jest na przesyłce pocztowej.
1 regulaminu świadczenia usług powszechnych przez Pocztę Polską w przypadku, gdy adresat lub inna uprawniona osoba nie zgłosi się po odbiór przesyłki rejestrowanej w terminie 14 dni, licząc od dnia następnego po pozostawieniu pierwszego zawiadomienia, następuje zwrot przesyłki do nadawcy. Poczta Polska Biuro Ładu Korporacyjnego i Zgodności, D. Operacyjny w K. pismem z dnia 5 czerwca 2015r. (znak (...)/DO II – (...)) poinformowała, że w wyniku przeprowadzonych czynności ustalono, że w okresie od dnia 20 września 2014r. do dnia 7 października 2014r. S. Z. dwukrotnie odbierała przesyłki adresowane do związku zawodowego, t.j. dnia 22 września 2014r. i dnia 7 października 2014r. Przesyłki zostały wydane z przegródki należącej do Związku Zawodowego (...). Świadek S. Z. w swoich zeznaniach podała, że z uwagi na niewielką liczbę przesyłek kierowanych do związku zawodowego, udaje się do urzędu pocztowego raz na tydzień lub raz na dwa tygodnie. Świadek E. P. – pracownik urzędu pocztowego w Z. – zeznała, że jeżeli w ciągu 7 dni adresat nie odbierze przesyłki rejestrowanej, to 8 dnia umieszcza się w systemie komputerowym tzw. awizo (zawiadomienie o próbie doręczenia przesyłki), a w formie papierowej pozostawia się w przegródce pocztowej. Awiza umieszczane w skrytce pocztowej nie są wydawane adresatowi. Jeżeli przed zwrotem przesyłki adresat stawi się w urzędzie pocztowym, to wydaje mu się przesyłkę, a awizo ulega zniszczeniu. Jeżeli po upływie 7 dni od drugiego awiza adresat nie stawi się w urzędzie pocztowym, to przesyłka rejestrowana jest zwracana nadawcy, natomiast awizo ulega zniszczeniu. Sąd pierwszej instancji uznał, że roszczenia powodów nie zasługują na uwzględnienie. Powołano art. 59 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
którym związki zawodowe oraz pracodawcy i ich organizacje mają prawo do rokowań, w szczególności w celu rozwiązania sporów zbiorowych, oraz do zawierania układów zbiorowych pracy i innych porozumień. Z cytowanego przepisu wynika między innymi wymóg zagwarantowania związkom zawodowym i organizacjom pracodawców: 1) prawa występowania z inicjatywą zawarcia układu zbiorowego, 2) prawa uczestniczenia w rokowaniach dotyczących układu zbiorowego, 3) swobody podejmowania decyzji w sprawie związania się wynegocjowanym układem zbiorowym oraz 4) możliwie szerokiego zakresu swobody w zakresie kształtowania treści układów zbiorowych. Dla wykładni przepisów konstytucyjnych dotyczących prawa do zawierania układów zbiorowych istotne znaczenie ma społeczna funkcja tego prawa. Prawo to jest nie tylko środkiem realizacji interesów związków zawodowych i związków pracodawców, ale przede wszystkim służy ono realizacji interesów pracowników i pracodawców.
art. 239 § 2 k.p. objęcie emerytów i rencistów układem zbiorowym pracy nie jest obowiązkowe. Tym samym nowo zawierane układy zbiorowe pracy mogą w ogóle pomijać byłych pracowników danego zakładu pracy, będących emerytami lub rencistami, co oznaczałoby również pozbawienie ich dotychczasowych świadczeń. Wskazuje na to również art. 240 § 2 k.p.,
którym określanie w układach zbiorowych pracy innych spraw niż treść stosunku pracy czy wzajemne zobowiązania stron jest fakultatywne i zależy od stron układu. Do takich zaś spraw należą uprawnienia emerytów i rencistów. Zawieranie w układach zbiorowych pracy postanowień przyznających uprawnienia i świadczenia na rzecz emerytów i rencistów jest zatem prawnie dopuszczalne, a w praktyce może być uznane nawet za pewien zwyczaj. Zwraca na to uwagę G. G., który stwierdził, że regulacja prawna w tym zakresie należy do tradycyjnych unormowań układowych. Zwłaszcza, gdy chodzi o tzw. świadczenia deputatowe, strony układu przejawiały troskę o byłych pracowników zakładów pracy. Stanowiło to podtrzymywanie swoistych więzi pomiędzy zakładem pracy a tymi grupami osób – G. G., „Układy zbiorowe pracy. Komentarz.”, B. 1994, s. 22, podobnie K. R., „Wynagrodzenie i inne świadczenia ze stosunku pracy”, W. 1999, s. 139-140. Z uwagi na to, że uprawnieni na podstawie układu zbiorowego pracy do otrzymywania pewnych świadczeń emeryci i renciści nie są już pracownikami, również przysługujące im prawo do bezpłatnego węgla nie może być uznane za świadczenie ze stosunku pracy. Ze względu na swoją specyfikę winno być zatem klasyfikowane jako świadczenie związane ze stosunkiem pracy. Norma zawarta w art. 59 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej dopuszcza zawieranie przez związki zawodowe i pracodawców i ich organizacje nie tylko układów zbiorowych pracy, ale również innych porozumień. Wskazany przepis na równi z układami zbiorowymi traktuje wszelkie poza-układowe porozumienia. Nie wprowadza przy tym żadnych ograniczeń, ani w sferze podmiotowej, ani przedmiotowej. Oznacza to, że dotyczy on także pakietów socjalnych czy porozumień zbiorowych. Fakt, że ustawowe oparcie wymagane przez art. 9 § 1 k.p. znajduje w normach rangi konstytucyjnej, nie odbiera zawartemu Porozumieniu z dnia 20 grudnia 2004r. przymiotu prawa. Co więcej, skoro ustawa Kodeks pracy dopuszcza we wskazanym przepisie jedynie regulację ustawową, to tym bardziej zasadne jest oparcie w Konstytucji, która stanowi ustawę zasadniczą. Pojęcie „oparcie w ustawie” ma tylko to znaczenie, że nie jest możliwe oparcie takich porozumień w przepisach mających niższą rangę niż ustawa. Ustawodawca określa więc minimalną rangę, która może stanowić oparcie dla przedmiotowych pakietów. Dodatkowym argumentem przemawiającym za prezentowanym poglądem jest fakt, że przepis art. 59 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stosuje się bezpośrednio,
art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2001r., w sprawie III ZP 25/00. Sąd przyjął, że Porozumienie z dnia 20 grudnia 2004r. jest źródłem prawa pracy, na podstawie którego pozwana realizowała dotychczas świadczenia na rzecz emerytów w postaci bezpłatnego węgla. Porozumienie z dnia 20 grudnia 2004r. zastąpiło układ zbiorowy pracy dla (...) S.A., którego strony nie były w stanie ustalić. Do porozumień zbiorowych należy stosować przepisy kodeksu pracy w zakresie układów zbiorowych pracy. W związku z tym nie do zaakceptowania jest pogląd pozwanej o stosowaniu art. 365 1 k.c. Stwierdzono, że w układzie zbiorowym pracy (lub innych porozumieniach zbiorowych) można odstąpić od pewnych świadczeń przyznanych wcześniej emerytom lub rencistom w poprzednim układzie. Za taką możliwością przemawiają ogólne zasady zbiorowego prawa pracy, w tym zwłaszcza swoboda rokowań, leżąca u podstaw zbiorowego prawa pracy. Oznacza ona bowiem, że jeżeli strony układu zbiorowego pracy przyznały określone uprawnienia pracownikom lub byłym pracownikom, to mogą je następnie uchylić. Swoboda ta może być ograniczona tylko z mocy wyraźnego przepisu prawa; natomiast brak jest przepisu, który zabraniałby odstępowanie od świadczeń przyznanych wcześniej emerytom lub rencistom. Odstąpienie od świadczeń przyznanych emerytom i rencistom nie wymaga dokonania wypowiedzeń zmieniających, bowiem strony nie łączy już stosunek pracy. Wystarczy, że emeryci lub renciści (lub inne osoby uprawnione, niebędące pracownikami) zostano tylko poinformowani o pozbawieniu ich świadczeń przyznanych w porozumieniu zbiorowym. Trybunał Konstytucyjny zaznaczył, że w praktyce stosunków gospodarczych rozwiązanie układu zbiorowego pracy będzie następować, w zasadniczej większości przypadków, w razie istotnej zmiany w otoczeniu makroekonomicznym. Dlatego strony układu zbiorowego, które są obciążone konsekwencjami takiej zmiany, powinny mieć zagwarantowaną możliwość jego skutecznego rozwiązania – wyrok z dnia 18 listopada 2002r., w sprawie K 37/01.
art. 241 7 § 1 k.p. układ rozwiązuje się: 1) na podstawie zgodnego oświadczenia stron; 2) z upływem okresu, na który został zawarty; 3) z upływem okresu wypowiedzenia dokonanego przez jedną ze stron. Natomiast
oświadczenie stron o rozwiązaniu układu oraz wypowiedzenie układu następuje w formie pisemnej. Zaś na mocy § 3 okres wypowiedzenia układu wynosi trzy miesiące kalendarzowe, chyba że strony w układzie postanowią inaczej. Katalog czynności zmierzających do rozwiązania układu zbiorowego pracy jest katalogiem zamkniętym. Niedopuszczalnym jest choćby jednostronne rozwiązanie układu bez wypowiedzenia – wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2014r., w sprawie III PK 78/13. Rozwiązanie układu zbiorowego pracy (porozumienia zbiorowego) z zachowaniem okresu wypowiedzenia jest czynnością jednostronną i niewymagającą podania przyczyny. Sąd Rejonowy wskazał, że możliwość częściowego wypowiedzenia układu zbiorowego pracy przewidywała wyraźnie ustawa o układach zbiorowych pracy z 1937r. Przepisy Działu XI Kodeksu pracy dopuszczają wprowadzenie zmian do układu zbiorowego pracy w drodze protokołów dodatkowych (art. 241 9 § 1 k.p.), a więc za porozumieniem stron. Na gruncie obowiązującego prawa dopuszczalność ograniczonego wypowiedzenia układu (porozumienia) można uzasadniać, posługując się typem rozumowania a majori ad minus. Skutki wypowiedzenia całkowitego są bowiem dalej idące niż skutki wypowiedzenia częściowego, a więc nie ma powodu, aby wykluczać dopuszczalność preferowania przez stronę środka łagodniejszego. Konstrukcja wypowiedzenia częściowego byłaby z oczywistych względów korzystna dla pracowników. Pracodawca zdeterminowany do zmiany układu, czego nie może osiągnąć na drodze zawarcia protokołu dodatkowego z powodu sprzeciwu strony związkowej, nie byłby zmuszony do wypowiadania układu w całości, co mogłoby doprowadzić (w razie niewynegocjowania nowego układu) do stanu bezukładowego, a więc do utraty wielu uprawnień pracowniczych, nie tylko tych, które byłyby ewentualnie objęte wypowiedzeniem częściowym. Dopuszczalność częściowego wypowiedzenia układu zbiorowego pracy (porozumienia zbiorowego) jest akceptowana nie tylko przez orzecznictwo Sądu Najwyższego (uchwała z dnia 22 lutego 2008r., w sprawie I PZP 12/07), ale i przez doktrynę (K.W. Baran, [w:] pod red. B. Wagner, „Kodeks Pracy. Komentarz”, Gdańsk 2004, s. 800). Pozwana mogła więc wypowiedzieć Porozumienie z dnia 20 grudnia 2004r. w części dotyczącej prawa do bezpłatnego węgla dla emerytów, rencistów i innych osób uprawnionych. Pozwana
wymogami art. 241 7 § 1 pkt) 3, § 2, § 3 k.p. złożyła na piśmie stronie społecznej (reprezentowanej przez organizacje związków zawodowych) oświadczenie woli o wypowiedzeniu z zachowaniem okresu wypowiedzenia wynoszącego trzy miesiące kalendarzowe ze skutkiem na dzień 31 grudnia 2014r.: 1) § 10 Porozumienia z dnia 20 grudnia 2004r. wraz z załącznikiem Nr 14, 2) § 6 i § 7 Porozumienia z dnia 6 lutego 2014r. Sąd stwierdził, że istotnym w sprawie jest ustalenie, kiedy Związek Zawodowy (...) z siedzibą w Z. miał możliwość zapoznania się z treścią oświadczenia woli pozwanej o wypowiedzeniu porozumienia w części dotyczącej prawa do bezpłatnego węgla dla emerytów, rencistów i innych osób uprawnionych – art. 61 zdanie pierwsze k.c. w związku z art. 300 k.p.
art. 241 7 § 3 k.p. okres wypowiedzenia układu wynosi trzy miesiące kalendarzowe. Przepis ma charakter dyspozytywny, ponieważ strony mogą w układzie przyjąć inny okres wypowiedzenia, a więc dłuższy lub krótszy. W oświadczeniu woli o wypowiedzeniu częściowym porozumienia zbiorowego pozwana wskazała, że okres wypowiedzenia wynosi trzy miesiące kalendarzowe. W związku z powyższym, jeżeli związek zawodowy mógł zapoznać się z wypowiedzeniem częściowym porozumienia zbiorowego we wrześniu 2014r., to okres wypowiedzenia upłynąłby z dniem 31 grudnia 2014r.; natomiast, jeżeli związek zawodowy mógł zapoznać się z wypowiedzeniem częściowym dnia 7 października 2014r., to okres wypowiedzenia upłynąłby z dniem 31 stycznia 2015r. Wówczas roszczenie powodów zasługiwałoby na uwzględnienie, bowiem prawo do bezpłatnego węgla powodowie nabyliby z początkiem roku kalendarzowego, to jest w okresie jeszcze obowiązywania Porozumienia z dnia 20 grudnia 2004r.
art. 61 § 1 k.c. oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Cytowana norma prawna ma zastosowanie także do prawa pracy – art. 300 k.p. W odniesieniu do pism przesyłanych przez pracodawcę pracownikowi, organizacji związków zawodowych nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania cywilnego, w tym art. 139 k.p.c., lecz art. 61 § 1 k.c. w związku z art. 300 k.p. – postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2009r. w sprawie II PZP 3/
regulaminem udostępniania skrytek i przegródek pocztowych Zakładowa Organizacja Związkowa – Związek Zawodowy (...) był zobowiązany do bieżącego odbioru przesyłek i zawiadomień. Przegródka pocztowa zastąpiła skrzynkę pocztową, której nie było w budynku siedziby związku zawodowego. Pracownik związku zawodowego miał zatem obowiązek codziennie sprawdzać, czy w przegródce pocztowej znajdują się przesyłki adresowane do związku zawodowego. Nie można przyjąć, że w okresie od dnia 23 września 2014r. (data pierwszego awizowania) do dnia 6 października 2014r.(data poprzedzająca dzień odbioru przesyłki) związek zawodowy nie miał możliwości odbioru przesyłki. Fakt niewielkiej ilości przesyłek adresowanych do związku zawodowego nie może usprawiedliwiać zachowania pracownika związku zawodowego. W ocenie Sądu związek zawodowy nie dochował należytej staranności w związku z odbiorem przesyłki pozwanej. Pierwszym, ale i wystarczającym dniem zachowania terminu do dowiedzenia się o wypowiedzeniu częściowym porozumienia był 24 września 2014r. Tego dnia przewodniczący związku zawodowego mógł zapoznać się treścią przesyłki, po jej odebraniu z urzędu pocztowego przez pracownika S. Z.. Związek zawodowy nie wytłumaczył racjonalnymi okolicznościami odebrania przesyłki pozwanej dnia 7 października 2014r., to jest 13 dni od pierwszego awiza. Sąd pierwszej instancji stwierdził w związku z tym, że zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz rozważania prawne pozwalają przyjąć, że pozwana skutecznie wypowiedziała stronie społecznej porozumienia zbiorowe w zakresie prawa do bezpłatnego węgla dla emerytów, rencistów lub innych osób uprawnionych we wrześniu 2014r. W związku z tym okres wypowiedzenia upłynął z dniem 31 grudnia 2014r. Skoro pozwana skutecznie odstąpiła od prawa do bezpłatnego węgla dla emerytów, rencistów lub innych osób uprawnionych, to powództwa należało oddalić. Powodowie G. D.
przepisami określającymi świadczenie usług przeróbki pocztowej nie ma miejsca faktyczna awizowania przesyłki poprzez umieszczenie zawiadomienia w miejscu siedziby lub adresu zamieszkania adresata przesyłki, tym samym brak jest tak wiedzy adresata o nadejściu przesyłki jak i subiektywnej świadomej decyzji o odbiorze lub nie tejże przesyłki. Stawiając powyższe zarzuty apelujący wnieśli o zmianę zaskarżonego orzeczenia i zasądzenie na rzecz każdego z powodów kwot
treścią żądań pozwów ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Powodowie J. C. i B. L. w apelacji zarzucili:
zasadami logiki i doświadczenia życiowego dokonał trafnej oceny zebranych dowodów i wyciągnął właściwe wnioski, które legły u podstaw wydania zaskarżonego wyroku. Dokonana przez Sąd pierwszej instancji swobodna ocena dowodów nie narusza reguł zawartych w art. 233 § 1 k.p.c. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oceniając jako prawidłowe ustalenia faktyczne i rozważania prawne dokonane przez Sąd pierwszej instancji uznał je za własne co oznacza, iż zbędnym jest ich szczegółowe powtarzanie w uzasadnieniu wyroku Sądu odwoławczego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1998r., I PKN 339/98). Podkreślić należy, że uprawnienie powodów do węgla deputatowego wynikało z Porozumienia z dnia 20 grudnia 2004r., ustalonego ostatecznie tekstem jednolitym z dnia 19 grudnia 2011r. które, jak prawidłowo wskazał Sąd Rejonowy jest źródłem prawa pracy w rozumieniu art. 9 § 1 k.p. Sąd pierwszej instancji przedstawił tutaj bardzo obszerne rozważania prawne, które Sąd drugiej instancji w całości podziela. Trafnie został powołany art. 59 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wynika, że związki zawodowe oraz pracodawcy i ich organizacje mają prawo do rokowań, w szczególności w celu rozwiązania sporów zbiorowych, oraz do zawierania układów zbiorowych pracy i innych porozumień. Tak jak wskazał Sąd Rejonowy podany przepis Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej dopuszcza wyraźnie zawieranie przez związki zawodowe i pracodawców i ich organizacje nie tylko układów zbiorowych pracy, ale również innych porozumień zbiorowych. Porozumienie z dnia 20 grudnia 2004r. ma zatem oparcie w ustawie – Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto wzmacniając argumentację zaprezentowaną przez Sąd pierwszej instancji przywołać należy pogląd prawny zaprezentowany przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 maja 2001r., III ZP 25/00, a dotyczący oparcia wszelkiego rodzaju porozumień zbiorowych na podstawie prawnej, która jest art. 4 Konwencji nr 98 (...) Organizacji Pracy dotyczącej zasad prawa organizowania się i rokowań zbiorowych przyjętej w G. dnia 1 lipca 1949 r. (Dz.U. z 1958 r. Nr 29, poz. 126) i ratyfikowanej przez Radę Państwa w dniu 14 grudnia 1956r. Przepis ten - w polskim tłumaczeniu - stanowi, że w razie potrzeby należy zastosować środki odpowiadające warunkom krajowym w celu zachowania i popierania jak najszerszego rozwoju i wykorzystywania procedury dobrowolnych rokowań dla zawierania układów zbiorowych pomiędzy pracodawcami i organizacjami pracodawców z jednej strony a organizacjami pracowników z drugiej, w celu uregulowania w ten sposób warunków pracy. Przepis ten - w polskim tłumaczeniu - stanowi więc o zawieraniu układów zbiorowych. Zważyć jednak należy, że
art. 16 tej Konwencji moc obowiązującą mają teksty francuski i angielski. Teksty te używają określenia o szerszym znaczeniu niż układy zbiorowe (układy zbiorowe pracy w rozumieniu używanym w polskim prawodawstwie), a mianowicie "collective agreements" lub "conventions collectives", a więc określenia "porozumienia zbiorowe". Przepis ten stanowi więc podstawę prawną do zawierania wszelkich porozumień zbiorowych w określonych w nim granicach przedmiotowych i podmiotowych. Po ratyfikacji Konwencja nr 98 M. stała się elementem polskiego systemu prawnego i stanowiła podstawę prawną, na której mogły opierać się (w rozumieniu art. 9 § 1 k.p.) porozumienia zbiorowe. Słuszne jest też stanowisko Sądu pierwszej instancji dotyczące stosowania do porozumień zbiorowych przepisów Kodeksu pracy w zakresie układów zbiorowych pracy. Wskazać tutaj należy jednak, że przepisy te stosuje się odpowiednio. W wyroku z dnia 24 września 2013r., III PK 88/12, teza III
treścią art. Art. 241 23 k.p. zakładowy układ zbiorowy pracy zawiera pracodawca i zakładowa organizacja związkowa. Podobnie należy przyjąć, że porozumienie zbiorowe może zawrzeć pracodawca z zakładową organizacją związkową (zakładowymi organizacjami związkowymi). Wypowiedzenie całości lub części porozumienia zbiorowego powinno być w związku z tym skierowane wyłącznie do zakładowych organizacji związkowych. Stosownie do treści art. 25 1 ustawy z dnia 23 maja 1991r. o związkach zawodowych (Dz.U.t.j. z 2015r., poz. 1881):
e statutem Związku Zawodowego (...) członkami związku są wszyscy członkowie związków zawodowych (...) czynnych oddziałów i zakładów (...) S.A. (§ 7). 15) W dniu 20 grudnia 2004r. porozumienie podpisał Związek Zawodowy (...) w Polsce. W dniu 19 grudnia 2011r. ta organizacja nie podpisała porozumienia albowiem utraciła status organizacji zakładowej w związku z nieprzedstawianiem informacji z art. 25 1 ustawy z dnia 23 maja 1991r. o związkach zawodowych (Dz.U.t.j. z 2015r., poz. 1881). Wypowiedzenia części porozumienia do tej organizacji nie skierowano w związku z utratą przez nią statusu zakładowej organizacji związkowej. 16) W dniu 20 grudnia 2004r. porozumienie podpisał Związek Zawodowy (...) przy (...) Spółce Akcyjnej. W dniu 19 grudnia 2011r. tekst jednolity porozumienia został podpisany przez Związek Zawodowy (...) w (...) Spółce Akcyjnej i do tej organizacji skierowano wypowiedzenie częściowe porozumienia. Związek Zawodowy (...) przy (...) Spółce Akcyjnej nie jest zakładową organizacją związkową albowiem faktycznie terenem działania jest oddział (...) Spółki Akcyjnej KWK (...), faktycznym terenem działania tego związku nie jest teren całej (...) Spółki Akcyjnej. Związek Zawodowy (...) przy (...) Spółce Akcyjnej działała w ramach (...) Związków Zawodowych (...) i reprezentowany jest przez Związek Zawodowy (...). Wynika to z treści pism z dnia: 15 listopada 2004r. (k-206), 17 grudnia 2004r. (k-431), 8 lipca 2014r. (k-412), 22 kwietnia 2014r. (k-413), 9 lipca 2014r. (k-415-418), 8 października 2014r. (k-420-421), 28 czerwca 2007r., (k-341).
e statutem Związku Zawodowego (...) członkami związku są wszyscy członkowie związków zawodowych (...) czynnych oddziałów i zakładów (...) S.A. (§ 7). 17) W dniu 20 grudnia 2004r. porozumienie podpisał Związek Zawodowy (...) Komisja przy (...) Spółce Akcyjnej. W dniu 19 grudnia 2011r. ta organizacja nie podpisała porozumienia albowiem utraciła status organizacji zakładowej w związku z nieprzedstawianiem informacji z art. 25 1 ustawy z dnia 23 maja 1991r. o związkach zawodowych (Dz.U.t.j. z 2015r., poz. 1881). W dniu 30 października 2013r. uprawomocniło się postanowienie o wykreśleniu tej organizacji z Rejestru Stowarzyszeń (...). W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że zakładową organizacją związkową jest tylko taka podstawowa jednostka organizacyjna związku zawodowego, która jako jedyna organizacja tego związku zakresem swojego działania obejmuje cały zakład pracy (wyrok z dnia 26 stycznia 2011r., I PK 144/10, uchwała z dnia 24 kwietnia 1996r., I PZP 38/95). W przypadku nieprzedstawienia pracodawcy przez organizację związkową informacji, o której mowa w art. 25 1 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991r. o związkach zawodowych (Dz.U.t.j. z 2015r., poz. 1881) takiej organizacji nie przysługują uprawnienia zakładowej organizacji związkowej (vide wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 25 sierpnia 2015r., II PK 214/14 i z dnia 19 sierpnia 2015r., II PK 208/14 teza 2). Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że Związek Zawodowy (...) z siedzibą w Z. nie dochował należytej staranności w związku z odbiorem przesyłki pozwanej zawierającej oświadczenie o częściowym wypowiedzeniu porozumienia. Sąd Rejonowy w powyższym zakresie przeprowadził bardzo obszerne rozważania w pisemnym uzasadnieniu wyroku i Sąd drugiej instancji w całości je podziela. Słusznie Sąd ten wskazał, że dowiedzenie o wypowiedzeniu powinno nastąpić 24 września 2014r. Tego dnia przewodniczący związku zawodowego mógł bez przeszkód zapoznać się z treścią nadesłanej przesyłki. W świetle art. 61 k.c. nie jest bowiem konieczne, dla skuteczności złożenia oświadczenia woli innej osobie, by adresat tego oświadczenia zapoznał się z treścią pisma zawierającego oświadczenie. Uznaje się za wystarczające to, że miał możliwość zapoznania się z treścią pisma. Adresat pisma zawierającego oświadczenie woli, aby uchronić się od skutków domniemania prawnego przewidzianego w art. 61 k.c., musiałby wykazać, że nie był w stanie zapoznać się z treścią oświadczenia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2002r., III CKN 1316/00). W uzasadnieniu tego orzeczenia wyraźnie wskazano, że nie można wprost przenosić reguł doręczeń procesowych na użytek skuteczności składania oświadczeń woli. Podobnie w powołanym przez Sąd pierwszej instancji wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2009r., IV CSK 53/09 zaprezentowany został pogląd, że, przesłanki określone w art. 61 § 1 zd. 1 k.c. są spełnione, jeśli oświadczenie woli, skierowane do adresata zostanie mu przekazane pocztą na adres siedziby, przez co albo będzie się mógł zapoznać z jego treścią najpóźniej w następnym dniu roboczym, albo, jeśli z jakiejś przyczyny bezpośrednie doręczenie było niemożliwe, w pierwszym dniu roboczym, w którym przesyłka mogła zostać odebrana na podstawie zawiadomienia pocztowego (tzw. awizo). Sąd drugiej instancji dodatkowo zwróci tutaj uwagę na wręcz istniejącą po stronie zakładowej organizacji związkowej konieczność bieżącego zapoznawania się z korespondencją prawidłowo kierowaną przez pracodawcę na wskazany przez tą organizację adres. Organizacja związkowa powinna przecież reprezentować pracowników, bronić ich godności, praw oraz interesów niezwłocznie kiedy sytuacja lub przepisy prawa tego wymagają, a nie po upływie dwutygodniowego terminu, gdyż w takich odstępach czasowych następować będzie zapoznawanie się z przychodzącą korespondencją. Niezwłocznie powinna być wykonywana przez zakładową organizację związkową chociażby konsultacja przed rozwiązaniem z pracownikiem umowy o pracę bez wypowiedzenia. Przepisy Kodeksu pracy przewidują, że pracodawca może rozwiązać z pracownikiem umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika do czasu upływu miesiąca od uzyskania wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy (art. 52 § 2 k.p.). W tym miesięcznym terminie pracodawca musi zasięgnąć opinii reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej, która ma 3 dni na zgłoszenie ewentualnych zastrzeżeń (art. 52 § 3 k.p.). Zakładowa organizacja związkowa ma zatem obowiązek podjęcia po swojej stronie odpowiednich działań organizacyjnych umożliwiających jej niezwłoczne zapoznawanie się z korespondencją kierowaną do niej przez pracodawcę. Chodzi tutaj o bieżące zaglądanie do skrzynki lub skrytki pocztowej i niezwłoczne odbieranie awizowanych przesyłek pocztowych. Niczym nie jest usprawiedliwione wykonywanie tych czynności w odstępach jedno lub dwutygodniowych. Wracając tutaj do przykładu zwrócenia się przez pracodawcę do zakładowej organizacji związkowej o wyrażenie opinii w trybie art. 52 § 3 k.p. to przy przyjęciu możliwości odbierania przez organizację związkową każdorazowo przesyłki pracodawcy w ostatnim dniu biegnącego terminu drugiego „awiza” plus 3 dni na zajęcie stanowiska to faktycznie termin z art. 52 § 2 k.p. dla pracodawcy ulegnie skróceniu z miesiąca do niecałych dwóch tygodni. Oczywiście nie można tutaj wykluczyć, że w terminie biegnącego „awiza” po stronie zakładowej organizacji związkowej będą istniały szczególne przypadki uniemożliwiające niezwłoczne odebranie korespondencji. W rozpoznawanej sprawie jednak takich okoliczności nie było. Sąd drugiej instancji nie uwzględnił części wniosków dowodowych stron uznając je za zbędne do rozstrzygnięcia sprawy. Oddalając wnioski dowodowe Sąd miał na uwadze, że stan faktyczny sprawy w zakresie wspólnej reprezentacji przez Związek Zawodowy (...) w (...) Spółce Akcyjnej został ustalony w oparciu o zgromadzone w aktach dokumenty, których żadne ze stron postępowania nie kwestionowała. Strony nie złożyły w tym zakresie zastrzeżeń z art. 162 k.p.c. Na zakończenie rozważań wskazać należy, że nie jest zasadny zarzut strony powodowej, iż wiedzę o tekście Porozumienia podpisanym w dniu 20 grudnia 2004r. powodowie uzyskali po dniu wydania zaskarżonego wyroku. W aktach sprawy na k-191-193 znajduje się tekst tego Porozumienia złożony przez stronę pozwaną przy piśmie procesowym z dnia 26 maja 2015r. Odpis tego pisma pełnomocnik podwodów radca prawny M. Z. otrzymał, co zostało przez niego potwierdzone podczas rozprawy w dniu 29 maja 2015r. k-225. W trakcie rozprawy w dniu 29 maja 2015r. Przewodniczący składu sądzącego ujawnił treść pisma strony pozwanej z dnia 26 maja 2015r. wraz z załącznikami. Teks porozumienia podpisanego w dniu 20 grudnia 2004r. był więc znany stronom w trakcie postępowania przed Sądem pierwszej instancji. Reasumując stwierdzić należy, że wypowiedzenie częściowe Porozumienia z dnia 20 grudnia 2004r. ustalonego tekstem jednolitym z dnia 19 grudnia 2001r. zostało prawidłowo skierowane do zakładowych organizacji związkowych. Zatem pozwana skutecznie w miesiącu wrześniu 2014r. wypowiedziała stronie społecznej Porozumienie zbiorowe w zakresie prawa do bezpłatnego węgla dla emerytów i rencistów lub innych osób uprawnionych. Okres wypowiedzenia upłynął z dniem 31 grudnia 2014r. Oznacza to, że od dnia 1 stycznia 2015r. powodom nie przysługuje już prawo do bezpłatnego węgla i powództwo zasadnie zostało oddalone. Mając powyższe na uwadze na mocy art. 385 k.p.c. apelacja strony powodowej została oddalona jako bezzasadna. Na mocy art. 102 k.p.c. odstąpiono od obciążania powodów obowiązkiem zwrotu kosztów procesu stronie pozwanej z uwagi na skomplikowany charakter sprawy. (-) SSO Grażyna Łazowska (-) SSO Małgorzata Andrzejewska (-) SSR(del.) Magdalena Kimel Sędzia Przewodniczący K.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.