w zw. z art. 2 ust. l i la ustawy z dnia l7 czerwca (...). o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2004 r. Nr l79, poz. 1843 2 późn. zm.) w zw. z art. 448 k.c. poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji błędne przyjęcie, iż warunkiem dochodzenia zadośćuczynienia za krzywdę wyrządzoną przez naruszenie przez pozwanego dobra osobistego powoda jest uzyskanie prejudykatu określonego w art.
k.c., w sytuacji gdy wobec nieustanowienia właściwej procedury prejudycjalnej, to Sąd meritri winien na podstawie art. 417 § 1 k.c. samodzielnie ustalić czy zaniechanie pozwanego było działaniem niezgodnym z prawem; a w konsekwencji: 3) nierozpoznanie istoty sprawy, tj. nie rozstrzygnięcie czy zaniechanie pozwanego polegające na nierozpoznaniu zażalenia powoda z 30 czerwca 2008 r. było działaniem bezprawnym w rozumieniu art. 24 § 1 k.c. i działaniem niezgodnym z prawem w rozumieniu art. 417 § l k.c. w zw. z 448 k.c. w zw. z 24 § l k.c., które to rozstrzygnięcie jest warunkiem sine qua non dla oceny zasadności powództwa oddalonego zaskarżonym wyrokiem. Powód wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Strona pozwana wniosła o oddalenie apelacji i o zasądzenie kosztów postępowania w tym zastępstwa w postępowaniu apelacyjnym. Rozpoznając apelację Sąd drugiej instancji uznał za własne ustalenia Sądu Okręgowego i zważył co następuje: Nie było żadnej podstawy do zastosowania art. 132 § 1 k.p.c. w odniesieniu do odpowiedzi na pozew i pisma z dnia 11 sierpnia 2015r., skoro przed wniesieniem pism strona pozwana nie miała wiedzy o wyznaczeniu osoby pełnomocnika z urzędu i jego danych korespondencyjnych. Przepis art. 132§1 k.p.c. stanowi wyjątek od zasady oficjalności doręczeń i nie może być stosowany w sposób w sposób pozbawiający prawa do obrony. Pełnomocnik profesjonalny strony (odpowiednio radca Prokuratorii Generalnej) dla realizacji obowiązków wynikających z powołanej normy musi mieć wiedzę o osobie pełnomocnika profesjonalnego przeciwnika procesowego i jego adresie do doręczeń, bo tylko wówczas możliwe jest wykonanie poza rozprawą, bezpośrednio doręczenia takiemu pełnomocnikowi. Temu służy przepis art. 89§1 k.p.c. zgodnie z którym pełnomocnik jest obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy m.in. odpis pełnomocnictwa dla strony przeciwnej. W tym przypadku ustanowienie adwokata lub radcy prawnego przez sąd jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa procesowego. Zgodnie z art. 118§1 k.p.c. adwokat lub radca prawny ustanowiony przez sąd jest obowiązany zastępować stronę do prawomocnego zakończenia postępowania. Przed wyznaczeniem osoby pełnomocnika w postanowieniu lub przez (...) nie jest znany adresat obowiązku określonego w art. 118 k.p.c. a w konsekwencji nie jest więc znany podmiot , któremu należy doręczać odpisy pism. Dopiero wiec z momentem uzyskania wiedzy przez pozwaną o osobie adwokata z urzędu możliwe jest kierowanie do tego pełnomocnika korespondencji. Tym samym zarzut naruszenia art. 132§1 k.p.c. nie jest zasadny. Już to czyni dalsze zarzuty apelacji oparte na tym naruszeniu bezprzedmiotowymi. Nie było też żadnych podstaw do pominięcia okoliczności i wniosków zawartych w odpowiedzi na pozew skoro sprecyzowanie żądania pozwu nastąpiło dopiero w dniu 28 czerwca 2015r. i do sądu wpłynęło w dniu 7 lipca 2015r. . Odpowiedź ta nie była więc spóźniona. Natomiast pismo z dnia 11 sierpnia 2015r. zostało przyjęte przez Sąd w sposób wyraźny (k-91) a ujawnienie wniosków tam zawartych nie spowodowało żadnej zwłoki postępowania. Niezależnie od tego wnioski tam zawarte nie miały też żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia, skoro nie doszło do odrzucenia pozwu. Nie są także zasadne pozostałe zarzuty apelacji. Z przepisów art. 15 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o policji wynika uprawnienie do dokonania przeszukania a z samych twierdzeń pozwu wynikała informacja o zatwierdzeniu przeszukania. Niezależnie wiec nawet od wniosków dowodowych pozwanej zawartych w odpowiedzi na pozew, w świetle przepisu art. 219 i 220 k.p.k. dane zawarte w pozwie wystarczały do przyjęcia legalności działania organów władzy publicznej a więc przyjęcia wyłączenia odpowiedzialności naruszyciela o jakim mowa w art. 24§1 k.c. Zarzut naruszenia art. 232k.p.c. nie mógł więc zostać uwzględniony. To powód powinien w takiej sytuacji wykazać powodzenie wniesionych środków zaskarżenia czynności. Samo wniesienie zażalenia nie tworzy domniemania jego uwzględnienia lecz świadczy jedynie o tym , że powód nie zgadza się z decyzją Prokuratury. Sąd pierwszej instancji nie pominął zresztą tej okoliczności, uznał jednak, że nie ma ona znaczenia dla rozstrzygnięcia wobec braku przełożenia działania Prokuratury na naruszenie dobra w postaci nietykalności mieszkania. W tym też kontekście zupełnie nieadekwatny jest zarzut naruszenia art. 227 k.p.c. w zw. z art. 223 k.p.c. i art. 217 k.p.c. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 24§1 k.c. w zw. z art. 448 k.c. oraz art. 417§1 k.c. w zw. z art.
Co do zasady naruszenie dobra osobistego w postaci nietykalności mieszkania może uzasadniać ochronę z art. 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. Naruszenie nietykalności mieszkania (art. 23 k.c.) może polegać na bezprawnym wtargnięciu poprzez działanie organów władzy publicznej w sferę określonego stanu psychicznego i emocjonalnego, jaki daje człowiekowi poczucie bezpiecznego i niezakłóconego korzystania z własnego mieszkania (por. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2010 r. V CSK 352/09 Palestra 2010/5-6/236). Rozdzielić jednak należy kwestię przewlekłości postępowania przy rozpoznaniu zażalenia powołanego w apelacji od kwestii związanych z samym naruszeniem nietykalności mieszkania albowiem fakt naruszenia wskazanego w pozwie dobra osobistego nie pozostaje w adekwatnym związku z ewentualną przewlekłością postepowania, na którą powód zresztą nie powoływał się w pozwie. Z uwagi na to, że twierdzenia pozwu wskazywały że przeszukanie ograniczono tylko do dnia 22 maja 2015r., to nawet ewentualne bezprawne zaniechanie rozpoznania zażalenia nie mogło powodować przedłużenia trwania stanu naruszenia nietykalności mieszkania. Zażalenie dotyczyło kwestii prawidłowości usankcjonowania czynności, która już została dokonana w przeszłości. Mimo nierozpoznania zażalenia powód mógł więc nadal korzystać z mieszkania w sposób niezakłócony ( żadnych twierdzeń wskazujących na przeciwieństwo tej okoliczności nie podano). Brak więc nadania biegu pismu z dnia z dnia 30 czerwca 2008r tj. nierozpoznanie zażalenia nie godziło w ten stan a także nie tworzyło żadnego zagrożenia dla wskazanego dobra w przyszłości skoro nie wiązało się z dalszymi czynnościami faktycznymi i prawnymi przeciwko skarżącemu. To powoda obciążał obowiązek wykazania, że na skutek stwierdzonej przez Sąd Okręgowy przewlekłości postępowania, w sprawie prowadzonej przez Sąd Rejonowy, zostało naruszone jego dobro osobiste. Katalog dóbr osobistych, wymienionych w art. 23 k.c., nie jest zamknięty jednak powód powinien wykazać jakie istniejące obiektywnie dobra jako wartości o charakterze niemajątkowym, ściśle związane z człowiekiem, decydujące o jego bycie, pozycji w społeczeństwie, będące wyrazem odrębności fizycznej i psychicznej oraz możliwości twórczych, powszechnie uznane w społeczeństwie i akceptowane przez system prawny i pozostających pod ochroną prawa cywilnego zostały naruszone. Powód takiego naruszenia pozostającego w związku z przewlekłością nie wykazał. Sąd Okręgowy nie mógł więc udzielić powodowi ochrony na podstawie przepisów o ochronie dóbr osobistych. Bez ujawnienia dodatkowych okoliczności można jedynie uznać, że przewlekłość ze swej istoty godzi w prawo do sądu , które jednak nie jest uznawane za dobro osobiste. Długotrwałość postępowania może oczywiście wywołać krzywdę. Rekompensata krzywdy na skutek przewlekłości przewidziana jest w art. 12 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki ( Dz.U.2004r.Nr 179 poz.1843 ze zm.). Ponadto uwzględnienie skargi tworzy prejudykat dla ewentualnego dochodzenia odszkodowania w odrębnym postepowaniu. Z możliwości rekompensaty na tej podstawie powód nie skorzystał. Przepisy art. 15 i 16 ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki nie tworzą jednak swoistego uprawnienia do domagania się odszkodowania lub zadośćuczynienia. naprawienia szkody wynikłej z przewlekłości, po prawomocnym zakończeniu postępowania. Jakkolwiek więc brak wniesienia skargi na przewlekłość nie stanowi przeszkody w dochodzeniu, po prawomocnym zakończeniu postępowania, naprawienia szkody spowodowanej przewlekłością to jednak nie zwalnia to strony od obowiązku wykazania przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa, pozwalających na zastosowanie art. 417 § 1, art. 445 lub art. 448 k.c. w postaci szkody i związku przyczynowego pomiędzy jej powstaniem a przewlekłością (por. wyrok SN z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt II CSK 640/09 LEX nr 598758). Jak wyże wspomniano powód nie wykazał naruszenia dóbr na skutek przewlekłości pozwalających na przyznanie zadośćuczynienia na podstawie art. 448k.c. w zw. z art. 24 k.c. , nie wykazał też przesłanek do rekompensaty krzywdy na podstawie art. 445 k.c., w zw. z art. 417 k.c. Brak więc było podstaw do uwzględnienia powództwa. Na marginesie można jeszcze zwrócić tylko uwagę, że powód powołuje się na niezakończenie postepowania wobec wniesienia zażalenia a przepis art. 16 pozwala na dochodzenie - na podstawie art. 417 k.c. naprawienia szkody wynikłej z przewlekłości, po prawomocnym zakończeniu postępowania co do istoty sprawy. Powyższe czyni apelację niezasadną. Wobec powyższego środek odwoławczy oddalono na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98§1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99§ 1 k.p.c. i art. 391§1 k.p.c., przy zastosowaniu § 2 , §11 pkt2 i §6 pkt 4 i § 13 ust.1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461ze zm.), które ma zastosowanie z uwagi na datę wniesienia apelacji. Analogiczne przepisy tego rozporządzenia stanowiły podstawę określenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu , przy uwzględnieniu konieczności doliczenia na podstawie §2 ust. 3 podatku od towarów i usług. SSA Józef Wąsik SSA Hanna Nowicka de Poraj SSA Sławomir Jamróg
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.