oraz § 8 ust. 2 umowy o pracę zawartej między stronami w dniu 1 czerwca 2009 roku poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tychże przepisów przejawiające się w całkowicie błędnym przyjęciu, iż samo zaprzestanie przez pracodawcę wypłaty odszkodowania wywołało skutek w postaci ustania zakazu konkurencji, bez potrzeby składania pisemnego oświadczenia. Wskazując na powyższe apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty poprzez uwzględnienie powództwa w całości, bądź ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Tomaszowie Maz. Ponadto wniósł o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania w II instancji, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm prawem przepisanych. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja jest zasadna i skutkuje koniecznością zmiany zaskarżonego orzeczenia. Sąd Rejonowy przeprowadził wykładnię zawartej przez pracodawcę i pracownika umowy o zakazie konkurencji, a w szczególności jej § 8 ust. 2 i uznał, iż powództwo jest niezasadne. Stwierdził bowiem, że strony w wyżej wymienionym postanowieniu umownym zawarły warunek rozwiązujący umowę o zakazie konkurencji w postaci zdarzenia przyszłego i niepewnego, to jest możliwości skorzystania przez pracodawcę z prawa zaprzestania wypłaty odszkodowania. A skoro pozwany zaprzestał wypłaty odszkodowania, to zdaniem Sądu I instancji, umowa o zakazie konkurencji wygasła z dniem 1 marca 2010 roku i to bez konieczności składania w tym zakresie pisemnych oświadczeń woli i tym samym powód został skutecznie zwolniony z obowiązku powstrzymywania się od podjęcia działalności konkurencyjnej. Z tą konstatacją Sądu Rejonowego, jak zasadnie podnosi skarżący, nie sposób się zgodzić. W świetle ustaleń dokonanych w sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż w dniu 1 czerwca 2009 roku powód oraz jego pracodawca (...) spółka z o.o. w K. zawarli w umowie o pracę klauzulę konkurencyjną, której przedmiotem było ustalenie praw i obowiązków pracownika i pracodawcy w zakresie dotyczącym działalności konkurencyjnej pracownika, jako osoby zatrudnionej na stanowisku spedytora w czasie trwania oraz po ustaniu stosunku pracy. W § 8 ust. 1 przedmiotowej umowy postanowiono, iż za powstrzymywanie się przez powoda od działalności konkurencyjnej w okresie 24 miesięcy po ustaniu stosunku pracy pozwany wypłaci mu odszkodowanie w wysokości 30% sumy średniego stałego wynagrodzenia miesięcznego określonego w umowie o pracę, otrzymanego w okresie 12 miesięcy przed ustaniem stosunku pracy, przy czym odszkodowanie to będzie płatne w ratach, a kwoty rat wpłacone zostaną na rachunek bankowy podany przez powoda. Ponadto, strony przewidziały w umowie w § 8 ust. 2, że „pracodawca zachowuje prawo do zaprzestania wypłacania odszkodowania, a wówczas pracownika przestaje obowiązywać zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy”. Dla dokonania interpretacji tego postanowienia umownego należy poczynić rozważania natury ogólnej. Przede wszystkim wskazać trzeba, że ustania obowiązywania zakazu konkurencji w sytuacjach określonych w art.
k.p., którego naruszenie zarzuca skarżący, nie można utożsamiać z rozwiązaniem umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy i wygaśnięciem zobowiązania pracodawcy do wypłaty uzgodnionego odszkodowania. Jak bowiem zauważył Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 lutego w sprawie II PK 159/06 (OSNP 2008, Nr 7-8, poz. 91, str. 272) w art.
nie mieszczą się żadne umowne sposoby złagodzenia obciążającego byłego pracodawcę obowiązku wypłaty odszkodowania, nawet w razie ustania przyczyn uzasadniających zakaz konkurencji. Przepis ten stanowi, że zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy przestaje obowiązywać przed upływem terminu, na jaki została zawarta umowa, w razie ustania przyczyn uzasadniających taki zakaz lub niewywiązywania się pracodawcy z obowiązku wypłaty odszkodowania. Brak jest podstaw do uznania, że art.
pojęciem „zakazu konkurencji” określa nie zobowiązanie pracownika (podobnie jak czyni to art. 101 1 § 1 k.p.), lecz umowę o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy, obejmującą zobowiązania obu stron stosunku prawnego. W przypadku zaistnienia okoliczności określonych w art.
(ustanie przyczyn uzasadniających zakaz konkurencji lub niewywiązywanie się pracodawcy z obowiązku wypłaty odszkodowania) ustaje jedynie zobowiązanie pracownika do powstrzymywania się od działań konkurencyjnych, nie ustaje natomiast zobowiązanie pracodawcy do wypłaty pracownikowi umówionego odszkodowania. Taka interpretacja analizowanego unormowania jest w orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowana (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 1999 r., I PKN 358/99, OSNAPiUS 2001 nr 7, poz. 217, z dnia 7 lipca 2000 r., I PKN 731/99, OSNAPiUS 2002 nr 2, poz. 41, z dnia 26 lutego 2003 r., I PK 139/02, OSNP 2004 nr 14, poz. 241 i z dnia 13 kwietnia 2005 r., II PK 258/04, OSNP 2005 nr 22, poz. 356). Podkreślić też trzeba, że klauzula konkurencyjna jest instytucją prawa pracy, do której w sprawach nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie pozostaje to w sprzeczności z zasadami prawa pracy (art. 300 k.p.). Klauzula ta ulega rozwiązaniu z nadejściem umówionego terminu, a także wygasa wraz ze śmiercią byłego pracownika. Może być ona także zmieniona lub rozwiązana w każdej chwili w drodze zgodnego porozumienia stron. Ponadto, strony już w samej w umowie o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy mogą przewidzieć możliwość jej wcześniejszego rozwiązania. Mogą mianowicie przewidzieć dopuszczalność jej wypowiedzenia pod warunkiem wskazania okoliczności stanowiących przesłanki wypowiedzenia oraz przy oznaczeniu terminu, w którym wypowiedzenie może być wykonane (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2011 roku, II PK 322/10, niepubl. oraz z dnia 16 czerwca 2011 roku, III BP 2/11, OSNP 2012/13-14/174). Dopuszczalne jest także zastrzeżenie w umowie warunku rozwiązującego – art. 89 k.c. w związku z art. 300 k.p (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 sierpnia 2007 roku, II PK 45/07, OSNP 2008/19-20). Strony mogą wprowadzić wreszcie do ww. umowy umowne prawo odstąpienia na podstawie art. 395 k.c. w związku z art. 300 k.p. (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2003 roku, I PK 16/02, OSNP 2004/14/239). Mając na uwadze brzmienie postanowienia umownego zawartego w § 8 ust. 2 stwierdzić należy, że strony niniejszego procesu wprowadziły do umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy prawo odstąpienia od tejże umowy. Umowne prawo odstąpienia zostało uregulowane w art. 395 § 1 k.c. Zgodnie z tym przepisem można zastrzec, że jednej lub obu stronom przysługiwać będzie w ciągu oznaczonego terminu prawo odstąpienia od umowy. Prawo to wykonuje się przez oświadczenie złożone drugiej stronie. W myśl § 2 tego przepisu w razie wykonania prawa odstąpienia, umowa uważana jest za niezawartą. Z unormowania tego jednoznacznie wynika zatem, że dla skuteczności umownego prawa odstąpienia jest wymagane oznaczenie terminu, w czasie którego będzie możliwe skorzystanie z prawa odstąpienia oraz określenie, czy prawo to przysługuje obydwu stronom czy tylko jednej. Niepewność odstąpienia przez stronę od umowy nie może być bowiem bezterminowa, skoro zgodnie z art. 395 § 2 k.c. odstąpienie ma moc wsteczną, powodując uznanie umowy za niezawartą. Określenie terminu odstąpienia ma przy tym szczególne znaczenie w sytuacji, gdy takie zastrzeżenie umowne zamieszcza się w umowie o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy. Skoro bowiem przepisy art.
mają charakter gwarancyjny, to warunki umowy o zakazie konkurencji nie mogą być tak ustalone, by pracodawca mógł w każdej chwili i bez wskazywania jakiegokolwiek powodu doprowadzić swoim jednostronnym oświadczeniem do ustania obowiązywania umowy i uwolnienia się od zapłaty odszkodowania. Tymczasem w § 8 ust. 2 umowy zawartej przez strony nie wskazano terminu, w którym pozwany mógł odstąpić od umowy. Zawiera on wyłącznie jednostronne zastrzeżenie możliwości skrócenia umówionego okresu zakazu konkurencji. Z tego też względu skorzystanie z powyższego uprawnienia przez stronę pozwaną nie prowadzi do wcześniejszego wygaśnięcia umowy i uwolnienia pracodawcy od obowiązku zapłaty odszkodowania. Oczywiście dotyczy to okresu, w którym powód nie podejmował działalności konkurencyjnej, a więc okresu objętego żądaniem pozwu. Pracownik ma bowiem prawo do odszkodowania z tytułu powstrzymywania się od działalności konkurencyjnej tylko wówczas, gdy faktycznie ten zakaz realizuje. Żądanie odsetek ustawowych skapitalizowanych znajduje oparcie w przepisie art. 482 k.c., zaś odsetek ustawowych od dnia 20 marca 2011 roku w art. 481 § 1 i 2 k.p.c. I dlatego, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. orzeczono jak w punkcie „1” sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. oraz § 6 pkt 4 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 oraz § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 461).
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.