Sygn. akt VIII U 715/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 kwietnia 2016 roku Sąd Okręgowy w Lublinie VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący Sędzia SO Dorota Stańczyk Protokolant sekretarz sądowy Ewelina Parol po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2016 roku w Lublinie sprawy P. L. i A. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. o ustalenie istnienia obowiązku ubezpieczenia społecznego na skutek odwołań P. L. i A. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z dnia 7 lutego 2014 roku znak (...)- (...) Nr (...) oddala odwołania. Sygn. akt VIII U 715/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 7 lutego 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. stwierdził, że A. S., jako pracownik u płatnika składek P. L. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 5 września 2013r. Zdaniem organu rentowego umowa łącząca A. S. z płatnikiem składek została zawarta fikcyjnie, bez zamiaru świadczenia pracy przez wnioskodawczynię, a zgłoszenie do ubezpieczenia nastąpiło pod pozorem zatrudnienia. W ocenie ZUS, zawarta przez strony umowa o pracę była czynnością pozorną w rozumieniu art. 83 § 1 kc, dokonaną w celu obejścia prawa, co skutkuje jej nieważnością i w związku z tym brakiem podstaw prawnych do objęcia skarżącej ubezpieczeniami społecznymi od dnia zawarcia umowy, to jest od 6 września 2013r. (decyzja k. 36 a.u.). W odwołaniu od tej decyzji A. S. zakwestionowała jej trafność oraz wniosła o uchylenie decyzji. W uzasadnieniu wywiodła, iż świadczyła pracę na rzecz płatnika, a praca ta miała polegać na przygotowaniu wniosku o dotacje unijne w działaniu 1.4 oś priorytetowa wsparcie projektów celowych w zakresie energii odnawialnej. Skarżąca wskazała, że istotnie, na początkowym etapie pisania wniosku pomagał jej sam pracodawca, lecz bardzo szybko samodzielnie znalazła odpowiednie źródła i pomoc w działaniu. Stwierdziła, że rzeczywiście pisanie wniosku nie było do końca zgodne z jej angażem, jednakże od samego początku właściwym jej zadaniem było sporządzenie tego wniosku, a to z tego względu, że posiada stosowne kompetencje do pisania takich wniosków (odwołanie k. 2-4 a.s.). Odwołanie od wskazanej decyzji złożył również płatnik, P. L. zarzucając decyzji rażące naruszenie prawa i wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, iż w jego ocenie praca wykonywana przez A. S. była warta wynagrodzenia w wysokości 7 085 zł, nadto pracownica pracowała u niego ponad miesiąc i powodem skorzystania ze zwolnienia lekarskiego była zagrożona ciąża (odwołanie k. 14-17 a.s.).Postanowieniem z dnia 7 maja 2014 r. Sąd zarządził połączenie sprawy VIII U 716/14 z odwołania P. L. ze sprawa VIII U 715/14 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia (k. 28 a.s.) W odpowiedziach na odwołania organ rentowy wnosił o ich oddalenie i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniósł argumentację leżącą u podstaw zaskarżonej decyzji (odpowiedzi na odwołania k. 8-10, 24-26 a.s.). Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje A. S. urodziła się (...) Ma wykształcenie średnie, licealne. Po skończonym liceum ogólnokształcącym rozpoczęła zaocznie studia pedagogiczne, których nie ukończyła, z uwagi na stan zagrożenia ciąży. Jej doświadczenie zawodowe obejmuje odbywany przez okres 3 miesięcy w 2010r. staż w sklepie z artykułami przemysłowymi na stanowisku handlowca oraz miesiąc pracy jako sprzedawca w sklepie (...) w galerii handlowej (...) w L., we wrześniu 2011r. A. S. w kwestionariuszu osobowym odnośnie znajomości jezyków obcych podała, że zna dobrze język niemiecki w mowie i piśmie, w stopniu podstawowym język angielski (w mowie i piśmie), zaś w kwestionariuszu tym w ogóle nie wskazała, iż zna język ukraiński (zeznania wnioskodawczyni 92v a.s., kwestionariusz osobowy – k. 16 a.u.). Wnioskodawczyni w okresie objętym zaskarżoną decyzją organu rentowego mieszkała w L., zaś pochodzi z H. (zeznania wnioskodawczyni k. 92 a.s.). A. S. będąc już zatrudnioną od dnia 3 września 2013r. w Wyższej Szkole (...) w J. w pełnym wymiarze czasu pracy, w dniu 5 września 2013r. podpisała umowę o pracę w Biurem (...)-P P. L.. Na jej podstawie została zatrudniona na czas nieokreślony, również w pełnym wymiarze czasu pracy (40 godzin tygodniowo) we wskazanym biurze na stanowisku specjalisty do spraw marketingu i reklamy. W umowie strony ustaliły zadaniowy wymiar czasu pracy oraz wynagrodzenie skarżącej w wysokości 7 085 zł brutto (umowa k. 4 a.u.). Od następnego dnia, tj. od 6 września 2013r., wnioskodawczyni została również zatrudniona u trzeciego pracodawcy , również jak u poprzednich w pełnym wymiarze czasu pracy, tj. w L. (...)w R.. Zarówno w jednej, jaki drugiej szkole wyższej skarżąca miała się zajmować rekrutacją studentów z Ukrainy. Wszystkie wyżej wskazane umowy o pracę zostały zawarte na czas nieokreślony. A. S. przyznała, że zawierając trzy umowy o prace w tym samym okresie i w pełnych wymiarach czasu pracy nie widziała w tym nic dziwnego, zaś uczyniła tak w celach zarobkowych oraz, ze nie zdążyła podjąć żadnych czynności w związku z rekrutacją studentów w ramach umów o pracę w powyższymi wyższymi szkołami (umowa - akta osobowe k. 35 a.s., zeznania wnioskodawczyni,k.92, 112v.-113). Wyżej wskazane szkoły wyższe oraz biuro (...) współpracują ze sobą, łączy je osoba jednego z pracodawców skarżącej – P. L.. Należące do niego biuro marketingu i zarządzania zapewniało szkołom wsparcie w postaci zaopatrywania ich w materiały biurowe oraz obsługiwało szkoły pod względem menadżerskim. Szkoły łączyła również wspólna rekrutacja studentów zza granicy. Zatrudniając skarżącą P. L. wiedział, że A. S. jest zatrudniona w (...) w J. i jego celem było zatrudnienie jej w związku z rekrutacją studentów z Ukrainy (do tej pory jego biuro zajmowało się taką rekrutacją). Po rozmowie ze skarżącą wnioskodawca postanowił ją także zatrudnić w charakterze pracownika marketingu i reklamy, jednakże głównym jego celem było zapewnienie sobie pomocy w realizacji projektu wniosku unijnego dotyczącego odnawialnych źródeł energii. P. L. był także inicjatorem zatrudnienia A. S. w L. Szkole Wyższej w R.. L. (...) w R. i Wyższa Szkoła (...) w J. w ciągu ostatnich kilku lat rozpoczęły współpracę w zakresie pozyskiwania studentów na studia międzynarodowe – chodziło o studentów z Ukrainy. Wówczas w szkole w J. była już wyodrębniona osobna komórka zajmująca się rekrutacją studentów zagranicznych, zwłaszcza z kierunku ukraińskiego, gdyż szkoła ta prowadzi od wielu lat studia dla studentów zagranicznych. W L. (...)w R. ostatecznie taka jednostka nie powstała. Uczelnie współpracują ze sobą także w zakresie wymiany wykładowców, działalności naukowej i wspólnych konferencji. Biuro P. L. i siedziba L. (...) w R. mają lokalizację na terenie tego samego obiektu (zeznania wnioskodawczyni k. 92-92v a.s., zeznania P. L. k. 92v-93, 113 i v. a.s., zeznania T. G. k. 93v-94 a.s., zeznania K. J. k. 94 a.s.). A. S. w chwili podpisywania umowy z P. L. była już w ciąży. Od dnia 16 października 2013r. wnioskodawczyni przebywała na zwolnieniu lekarskim w związku z ciążą i nie powróciła do pracy po urodzeniu dziecka (poród miał miejsce w dniu (...).). Od czasu zwolnienia lekarskiego wnioskodawczyni nie wróciła do pracy u żadnego ze wskazanych pracodawców. Aktualnie wnioskodawczyni jest bezrobotna, zajmuje się wychowywaniem córki i rozważa wyjazd na stałe za granicę – do Niemiec, do swojej matki (zeznania wnioskodawczyni k. 113 a.s.). W dniu 7 lutego 2014r. organ rentowy wydał zaskarżoną w sprawie decyzję (decyzja k. 36-38 a.u.). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumentację zawartą w aktach organu rentowego, aktach sądowych oraz częściowo zeznania świadków, wnioskodawczyni i wnioskodawcy. Sąd w całości obdarzył wiarą dowody z dokumentów potwierdzających zawarcie umowy o pracę i warunki zatrudnienia uznając, iż nie budzą one wątpliwości pod względem formy, treści oraz faktu sporządzenia przez uprawnione podmioty; nie zostały one również zakwestionowane przez strony. Sąd nie podzielił natomiast dwóch dokumentów w postaci list płac za wrzesień i październik 2013r. – co do wysokości wynagrodzenia wypłaconego wnioskodawczyni. Zdaniem Sądu dokumenty te zostały wytworzone celem stworzenia pozorów świadczenia przez A. S. pracy za ustalonym wynagrodzeniem. Sąd podzielił jedynie częściowo zeznania wnioskodawczyni i wnioskodawcy – odnośnie faktu i okoliczności podpisania umowy o pracę. Nadto Sąd uznał za wiarygodne zeznania skarżącej nie dotyczące bezpośrednio okoliczności wykonywania pracy na rzecz P. L., to jest w przedmiocie jej wykształcenia, wcześniejszego doświadczenia zawodowego, kontroli ciąży, urodzenia dziecka i braku świadczenia pracy od połowy października 2013r. Nie są zaś wiarygodne zeznania wnioskodawczyni co do istotnych dla sprawy okoliczności - zakresu jej obowiązków i rzeczywistego wykonywania pracy w biurze (...) oraz znajomości języka ukraińskiego. Zeznania A. S. były sprzeczne w tej części z zeznaniami P. L. oraz świadka S. S., nadto były sprzeczne wewnętrznie. Wewnętrzna sprzeczność zeznań skarżącej odnośnie częstotliwości i rozmiarów świadczonej pracy polegała na tym, że z jednej strony odwołująca się wskazywała że świadczyła pracę czasem po 8, czasem po 4 godziny dziennie – w zależności od potrzeby, co wskazywałoby na regularność jej przyjazdów do R. (k. 91v a.s.), następnie jednak wywodziła, iż nie musiała w żadnym z trzech zatrudniających ją podmiotów przyjeżdżać do pracy codziennie (k. 92 a.s.).Twierdzenia ,że nie wskazała w kwestionariuszu osobowym znajomości języka ukraińskiego, a następnie zeznania, że zna ten język w stopniu podstawowym są ze sobą wewnętrznie sprzeczne i w ocenie Sądu świadczą o braku znajomości tego języka przez wnioskodawczynię. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że gdyby znała ten język, a miała przecież zajmować się u pozostałych pracodawców rekrutacją Ukraińców, wskazałaby go w kwestionariuszu. Ponadto niewiarygodne są jej twierdzenia (k. 92 v.-93), że nie byłą w ciąży zawierając umowę o pracę z P. L. . Nadto, z zeznań S. S. (byłej pracownicy P. L.) wynikało, iż widziała skarżącą w biurze tylko raz na jakiś czas – raz na dwa, trzy tygodnie (k. 109 a.s.). Sąd podzielił zeznania tego świadka uznając je za logiczne i pozbawione sprzeczności. Wskazać należy, iż nawet z zeznań P. L. wynikało, że skarżąca nie przebywała w biurze regularnie; wnioskodawca stwierdził wprost, iż nie wie, czy A. S. była kiedyś w jego biurze. Opisywał za to ich kontakty telefoniczne i mailowe (k. 93 a.s.). Sąd podzielił powyższe zeznania P. L. poza jego stwierdzeniami dotyczącymi rozmiaru współpracy podjętej z A. S. i rzeczywistego świadczenia pracy w ramach umowy o pracę. Sąd nie uznał za wiarygodne jego stwierdzeń, iż skarżąca pomogła mu w przygotowaniu reklamy przedszkola i w zakresie projektu wniosku unijnego oraz co do tego, iż nie było możliwości zatrudnienia innego pracownika na jej stanowisku. Po pierwsze wskazać należy, iż sama odwołująca się nie mówiła o współpracy z wnioskodawcą w zakresie reklamy przedszkola , zatem okoliczność ta nie została potwierdzona żadnym innym dowodem. Nadto, w oczywistej sprzeczności z niemożnością zatrudnienia innego pracownika na miejsce skarżącej przebywającej na długotrwałym zwolnieniu lekarskim stoi fakt, iż, jak wnioskodawca sam przyznał – zatrudnił ostatecznie inne osoby – osobę fizyczną oraz firmę z K. celem wykonania projektu (zeznania P. S.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.