Sygn. akt V Ca 878/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 kwietnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie V Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący-Sędzia SSO Adam Simoni Sędzia: Sędzia: SSO Barbara Chłędowska SSR del. do SO Ewa Kuźniar-Jucha (spr.) Protokolant: Tomasz Kluz po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2016r. w Rzeszowie na rozprawie sprawy z powództwa A. M. przeciwko Miejskiemu Zarządowi Budynków Mieszkalnych Sp. z o.o. w R. o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt I C 1966/14
- zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: I. ustala, iż powódka A. M. wstąpiła z dniem 21 sierpnia 2014 r. w miejsce A. P. w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, położonego w R. przy ul. (...), II. zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 397 zł (trzysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu,
- zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 290 zł (dwieście dziewięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. SSO Barbara Chłędowska SSO Adam Simoni SSR del. do SO Ewa Kuźniar-Jucha Sygn. Akt V Ca 878/15 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 11 marca 2015 rok wydanym w sprawie sygn. akt I C 1966/14 Sąd Rejonowy w Rzeszowie w sprawie z powództwa A. M. przeciwko Miejskiemu Zarządowi Budynków Mieszkalnych Spółka z o.o. w R. o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu w pkt I powództwo oddalił i w pkt II zasądził od powódki A. M. na rzecz pozwanego Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych Spółka z .o o. w R. kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Pisemne motywy powyższego rozstrzygnięcia Sąd zawarł w pisemnym uzasadnieniu zalegającym w aktach sprawy na karcie 33 -
- Od powyższego wyrok złożyła apelację powódka, zaskarżając w/w wyrok w całości , zarzucając mu: -naruszenie przepisu prawa materialnego jest art. 691 § 1 kc poprzez błędną interpretację pojęcia „wspólne pożycie”. Mając na uwadze pisemną argumentację wskazaną w uzasadnieniu apelacji wniosła o: - zmianę zaskarżonego wyroku i ustalenie, że powódka A. M. wstąpiła z dniem 21 sierpnia 2014 roku z mocy prawa w stosunek najmu lokalu mieszkalnego przy ulicy (...) w R. - zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył , co następuje. Apelacja jest uzasadniona. Sąd odwoławczy w całości podziela ustalenia stanu faktycznego wywodząc jednak z niego odmienną ocenę prawną. Sąd Rejonowy w wyroku z dnia 11 marca 2015 rok oddalił powództwo powódki z uwagi na to , że powódka jako siostrzenica dotychczasowego najemcy A. P. nie pozostawała z nią w faktycznym wspólnym pożyciu w rozumieniu art. 691 kc , nie była przez nią alimentowania, jak również nie należała do kręgu osób uprawnionych ,wprost wymienianych w dyspozycji tego przepisu. Ustalając , że powódka nie pozostawała w faktycznym wspólnym pożyciu z najemcą Sąd Rejonowy odniósł się do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2002 r. III CZP 26/02, OSNC 2003, nr 2, pozycja 20 , w którym Sąd Najwyższy uznał , że wspólne pożycie jest terminem którego w polskim ustawodawstwie używa się tylko w znaczeniu pożycia małżeńskiego. Podobne stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w późniejszej uchwale z dnia 20 listopada 2009 roku sygn. akt III CZP 99/09,LEX nr
- Zdaniem Sądu Najwyższego nawet więc ,gdy brak przymiotnika” małżeński” nie można tego terminu używać w innym znaczeniu, niż dla oznaczenia więzi łączącej dwie osoby pozostające w takich relacjach, jak małżonkowie. W okolicznościach przedmiotowej sprawy powódka nie pozostawała z najemczynią w takiego rodzaju więzi. Apelacja powódki weszła w polemikę z wyżej zaprezentowanym poglądem Sądu Najwyższego, przyjętym również przez Sąd pierwszej instancji, zarzucając mu zawężoną interpretacją przepisu art. 691 § 1 kc przez ograniczenie ochrony osób w nim wymienionych m.in. tylko do osób pozostających we „wspólnym pożyciu „ w rozumieniu łączącej ich więzi uczuciowej, gospodarczej i fizycznej, jako seksualnej. Trudno sobie wyobrazić aby ustawodawca w jakiś szczególny sposób zamierzał premiować ochronę stosunków seksualnych. Dlatego w ocenie apelującego więź fizyczną należy rozumieć szerzej, inaczej a mianowicie, że może się ona wyrażać w czułych gestach ,dotykach i głaskaniu. Jest to wówczas również więź fizyczna, choć bez stosunków seksualnych ,a taka właśnie łączyła powódkę z dotychczasowym najemcą A. P.. Sąd Okręgowy powyższe wywody apelacji uznał za słuszne. W tym zakresie Sąd przywołuje stwierdzenie Sądu Najwyższego zawarte w uzasadnieniu do uchwały z dnia 28 listopada 2012 roku III CZP 65/12, LEX nr 1230043 , gdzie wskazano, że pojęcie „wspólne pożycie” w wielu aktach prawnych z różnych dziedzin prawa prywatnego i publicznego , a także w doktrynie i judykaturze stosowane jest w zasadzie w odniesieniu do małżonków oraz osób odmiennej płci niebędących małżeństwem ,których łączy szczególnego rodzaju więź emocjonalna, fizyczna /cielesna/ i gospodarcza , jednak przyjmuje się w niektórych sytuacjach, że dla trwania tych więzi nie jest nieodzowne, z różnych powodów, istnienie łączności cielesnej, zwłaszcza wtedy gdy sama więź emocjonalna jest szczególnie silna i zespalająca, do tego stopnia, że zastępuje związki fizyczne lub kompensuje ich brak. Właśnie taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie . W ocena Sądu Okręgowego pojęcie „ wspólne pożycie „ wymienione w przepisie art. 691 § 1 kc można było odnieść do relacji w jakiej znajdowała się powódka z A. P. , gdyż łączyła je więź uczuciowa , gospodarcza i fizyczna, która przejawiała się w gestach czułości , dotyku i pocałunkach. Trudno sobie rzeczywiście wyobrazić ( powtarzając za apelującym ) aby Sąd Najwyższy przy wykładni przepisu art. 691 § 1 kc zamierzał chronić wyłącznie stosunki seksualne, sprowadzając więź fizyczną własnie do takich stosunków. Pomimo , iż przywołane wyżej orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2012 roku wydane zostało w kontekście wspólnego pożycia z najemcą osób tej samej płci , to jednak Sąd Okręgowy w przedmiotowej sprawie dokonał szerszej wykładni uznając, że tylko taka jest zgodna z prawidłowym rozumowaniem i wnioskowaniem. Niezależnie od tego , uwzględniając apelacją powódki i zmieniając zaskarżony wyrok Sąd Okręgowy uznał , iż w przedmiotowej sprawie zachodziły ponadto szczególne okoliczności, które uzasadniały żądanie pozwu , a pozwany korzystając z prawa będącego konsekwencji uznania przez Sąd Rejonowy , że stosunek najmu wygasł dopuściłby się naruszenia art. 5 kc tj. nadużycia prawa , które w tej konkretnej sytuacji byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Powyższą ocenę Sąd wywiódł z konkretnych okoliczności rozpoznawanej sprawy , a mianowicie , że A. P., dotychczasowy najemca miała wyznaczony termin wykupu przedmiotowego mieszkania na dzień 26.
- 2014 r. ,niestety 5 dni wcześniej zmarła. Powódka dysponowała testamentem notarialnym na mocy którego w/w uczyniła ją jedynym spadkobiercą do całości spadku po sobie. Powódka zamieszkiwała z A. P. na stałe , zameldowana w przedmiotowym mieszkaniu od 16 września 2013 r. A. P. była osobą ciężko chorą na nowotwór , dlatego stała opieka powódki, jej emocjonalne zaangażowanie , czułość i serdeczność tworzyły więzi , stanowiące ważne i piękne wartości , godne ochrony prawnej. Występowanie przeciwko takim wartościom jest sprzeczne zasadami współżycia społecznego i stanowi nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 kc. Z powyższych względów działając na podstawie art. 385 kpc apelację należało oddalić, jako nieuzasadnioną.