III AUa 1208/15

Sygn. akt III AUa 1208/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 kwietnia 2016 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska Sędziowie: SA Elżbieta Gawda SA Krzysztof Szewczak (spr.) Protokolant: protokolant sądowy Kinga Panasiuk-Garbacz po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2016 r. w Lublinie sprawy Z. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o prawo do emerytury na skutek apelacji Z. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 5 listopada 2015 r. sygn. akt IV U 490/15 oddala apelację. Elżbieta Gawda Barbara Mazurkiewicz-Nowikowska Krzysztof Szewczak III AUa 1208/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 26 lutego 2015 r., znak: (...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił Z. S. prawa do emerytury w obniżonym wieku, ponieważ ubezpieczony nie udowodnił do dnia 1 stycznia 1999 r. wymaganego 25-letniego okresu składkowego i nieskładkowego oraz nie osiągnął 15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ rentowy zaliczył ubezpieczonemu do stażu pracy w szczególnych warunkach okres 1 roku, 3 miesięcy i 3 dni, tj. okresy zatrudnienia w (...) S.A. w S. od 2 grudnia 1976 r. do 9 lipca 1977 r. oraz od 2 sierpnia 1977 r. do 10 marca 1978 r. ZUS uznał za udowodniony ogólny staż ubezpieczeniowy (okresy składkowe i nieskładkowe) łącznie w wymiarze 21 lat, 10 miesięcy i 21 dni. W odwołaniu od tej decyzji Z. S. domagał się jej zmianę poprzez ustalenie mu prawa do emerytury. W uzasadnieniu odwołania ubezpieczony wskazał, że wnosi o zaliczenie do stażu ubezpieczeniowego okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 28 stycznia 1971 r. do 24 października 1974 r. oraz okresu zatrudnienia od 3 stycznia 1983 r. do 31 sierpnia 1985 r. w (...) Spółdzielni (...) (...) z siedzibą w D. N., a do stażu pracy w szczególnych warunkach okresów zatrudnienia: od 8 kwietnia 1978 r. do 19 kwietnia 1982 r. w Przedsiębiorstwie (...) w G., gdzie pracował jako kierowca samochodów ciężarowych marki „K.” i „T.” o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, od 3 stycznia 1982 r. do 31 sierpnia 1985 r. (...)Spółdzielni (...) (...) z siedzibą w D. N., gdzie pracował na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego marki „S.” (...)oraz okresu prowadzenia działalności gospodarczej od 3 września 1985 r. do 31 grudnia 1998 r. polegającej na wykonywaniu publicznego transportu drogowego samochodem ciężarowym „S.” (...). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego odrzucenie na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 kpc wskazując przy tym, że ubezpieczony cofnął odwołanie od zaskarżonej decyzji, które wniósł w dnia 4 marca 2015 r. i Sąd Okręgowy w Siedlcach postanowieniem z dnia 24 marca 2015 r. wydanym w sprawie sygn. akt IV U 313/15 umorzył postępowanie, a następnie w dniu 24 marca 2015 r. ubezpieczony wniósł kolejne odwołanie od tej samej decyzji. Wyrokiem z dnia 5 listopada 2015 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach oddalił odwołanie. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd I instancji ustalił, że wnioskodawca Z. S., urodzony w dniu (...), wiek 60 lat osiągnął w dniu (...). Ubezpieczony w dniu 9 lutego 2015 r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury. Organ rentowy ustalił na podstawie załączonych do wniosku dokumentów, że na dzień 1 stycznia 1999 r. Z. S. udowodnił ogólny staż ubezpieczeniowy w wymiarze 21 lat, 10 miesięcy i 21 dni, z czego okresy składkowe wynoszą 21 lat, 3 miesiące i 21 dni, zaś okresy nieskładkowe – 7 miesięcy. ZUS uznał za udowodniony staż pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 1 roku, 3 miesięcy i 3 dni. Z uwagi na brak wymaganego 25-letniego okresu składkowego i nieskładkowego oraz brak 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, decyzją z dnia 26 lutego 2015 r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu przyznania emerytury w obniżonym wieku. Sąd Okręgowy nadto ustalił, że ubezpieczony w okresie od dnia 1 września 1971 r. do dnia 9 czerwca 1973 r. był uczniem (...) w K.. Następnie w okresie od dnia 6 września 1973 r. do dnia 30 kwietnia 1974 r. był zatrudniony w(...)w S. na stanowisku montera maszyn drogowych. Wnioskodawca w okresie od dnia 9 maja 1974 r. do dnia 26 września 1974 r. pracował na podstawie umowy zlecenia w (...)w O. na stanowisku traktorzysty. Ubezpieczony w okresie od dnia 25 października 1974 r. do dnia 11 października 1976 r. odbywał zasadniczą służbę wojskową. W okresie od dnia 28 października 1976 r. do dnia 10 listopada 1976 r. był zatrudniony w (...) (...)w S. na stanowisku kierowcy samochodowego. Następnie w okresach od dnia 2 grudnia 1976 r. do dnia 9 lipca 1977 r. oraz od dnia 2 sierpnia 1977 r. do dnia 10 marca 1978 r. pracował w Przedsiębiorstwie Państwowej (...) w W. Oddziale (...) w S. jako kierowca samochodu ciężarowego. Z. S. w okresie od dnia 8 kwietnia 1978 r. do dnia 19 kwietnia 1982 r. był zatrudniony w Przedsiębiorstwie (...) w G. na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony i przewoził tymi samochodami żwir i piasek na budowy nasypów kolejowych. W okresie od dnia 3 stycznia 1983 r. do dnia 31 sierpnia 1985 r. ubezpieczony pracował w (...) Spółdzielni (...) (...) z/s w D. N. na stanowisku kierowcy-mechanika, z tym że do listopada 1984 r. wykonywał pracę mechanika, a od listopada 1984 r. pracę kierowcy samochodu ciężarowego. W dniu 3 września 1985 r. ubezpieczony otrzymał zezwolenie na prowadzenie transportu drogowego z następującym zakresem: zarobkowy przewóz towarów – usługi dla ludności samochodem ciężarowym marki „S.”(...). Zezwolenie na prowadzenie takiej działalności co roku było przedłużane, aż do momentu wpisania Z. S. jako przedsiębiorcy z dniem 1 września 1989 r. do ewidencji działalności gospodarczej na podstawie ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej. Ubezpieczony prowadził działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług transportowych do dnia 31 grudnia 1998 r. i w tym czasie nie był nigdzie zatrudniony na podstawie umowy o pracę. W ramach prowadzonej od dnia 3 września 1985 r. działalności gospodarczej ubezpieczony miał zawarte m.in. z Oddziałem Terenowym Przedsiębiorstwa (...) w W., Gminą S., umowy zlecenia na wykonanie usług transportowych. Ubezpieczony przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego i złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Sąd Okręgowy rozpoznał sprawę niniejszą merytorycznie, bowiem zgodnie z art. 203 § 2 k.p.c. pozew cofnięty nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa, co oznacza, że w okolicznościach sprawy niniejszej nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej, na którą powołał się organ rentowy w związku z tym, że postępowanie z pierwszego odwołania wniesionego przez ubezpieczonego w dniu 4 marca 2015 r. zostało umorzone postanowieniem Sąd Okręgowy w Siedlcach wydanym w sprawie sygn. akt IV U 313/15. Ubezpieczony jednak ponownie wniósł w dniu 24 marca 2015 r. odwołanie od decyzji z dnia 26 lutego 2015 r., zachowując termin do jego wniesienia. Należało zatem odwołanie ubezpieczonego z dnia 24 marca 2015 r. rozpoznać merytorycznie. Sąd Okręgowy podniósł, iż w okolicznościach sprawy niniejszej sporne były dwie okoliczności, a mianowicie czy ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999 r. posiada staż pracy w szczególnych warunkach w wymiarze co najmniej 15 lat oraz ogólny staż ubezpieczeniowy (okresy składkowe i nieskładkowe) w wymiarze co najmniej 25 lat. Ubezpieczony wnosił o zaliczenie mu do stażu pracy w szczególnych warunkach okresów zatrudnienia: w Przedsiębiorstwie (...) w G. od dnia 8 kwietnia 1978 r. do dnia 19 kwietnia 1982 r. (4 lata, 12 dni), w (...) Spółdzielni (...) (...) od dnia 3 stycznia 1983 r. do dnia 31 sierpnia 1985 r. (2 lata, 7 miesięcy i 29 dni) oraz okresu prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług transportowych samochodem ciężarowym od dnia 3 września 1985 r. do dnia 31 grudnia 1998 r. (13 lat, 3 miesiące i 27 dni). Przedsiębiorstwo (...) w G. zajmowało się budową nasypów kolejowych. W tym zakładzie pracy ubezpieczony pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca samochodów ciężarowych marki „K.” (...)i „T.” (...)o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, wożąc na budowane nasypy piasek i żwir.(...)Spółdzielnia (...) (...) prowadziła gospodarstwo rolne oraz zajmowała się produkcją pomocniczą – produkcją wyrobów betonowych. Ubezpieczony do listopada 1984 r. pracował w tej Spółdzielni jako mechanik. Do jego obowiązków należało wykonywanie napraw samochodu dostawczego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym do 3,5 tony oraz samochodu ciężarowego „S.” (...), a także wykonywanie różnych drobnych napraw. W Spółdzielni nie było warsztatu wyposażonego w kanał naprawczy. Z kolei jako kierowca samochodu ciężarowego marki „S.” o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, ubezpieczony pracował od listopada 1984 r. do 31 sierpnia 1985 r. (10 miesięcy). Przewoził tym samochodem wyroby betonowe produkowane przez Spółdzielnię. Sąd I instancji uznał, że do stażu pracy w szczególnych warunkach należy zaliczyć okres zatrudnienia wnioskodawcy w Przedsiębiorstwie (...) w G. w wymiarze 4 lata i 12 dni oraz 10 miesięcy pracy w (...)Spółdzielni (...) (...)czyli łącznie 4 lata, 10 miesięcy i 12 dni. Do pracy w szczególnych warunkach Sąd Okręgowy nie zaliczył okresu prowadzenia przez ubezpieczonego działalności gospodarczej od dnia 3 września 1985 r. do dnia 31 grudnia 1998 r., ponieważ zgodnie z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, świadczenia w nich określone przysługują tylko pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, stale przy pracach wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Pracownikiem zgodnie z art. 2 Kodeksu pracy jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Ubezpieczony prowadził działalność gospodarczą, a zatem w tym czasie nie był pracownikiem. Z tych samych względów do stażu pracy w szczególnych warunkach nie mógł być zaliczony okres pracy wykonywanej na podstawie umowy zlecenia w (...)w O. od dnia 9 maja 1974 r. do dnia 26 września 1974 r. Sąd Okręgowy uznał, iż po zsumowaniu okresu 4 lat, 10 miesięcy i 12 dni, ustalonego w postępowaniu odwoławczym, z okresem uznanym przez organ rentowy (1 rok, 2 miesiące i 19 dni), ubezpieczony wykazał staż pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 6 lat, 1 miesiąca i 1 dnia, zamiast wymaganych ustawowo 15 lat. Wobec nie wykazania na dzień 1 stycznia 1998 r. przez ubezpieczonego stażu pracy w szczególnych warunkach w wymiarze co najmniej 15 lat, Sąd I instancji odstąpił od przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie zaliczenia ubezpieczonemu do stażu ubezpieczeniowego okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, jako zbędnego dla rozstrzygnięcia odwołania. Mając to wszystko na uwadze Sąd Okręgowy oddalił odwołanie. Apelację od tego wyroku wniósł ubezpieczony Z. S.. Zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości wnioskodawca zarzucił mu: a/ naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 184 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. 2015 r., poz. 748 ze zm.) w związku § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) poprzez ich niezastosowanie w wyniku błędnej wykładni i przyjęcia, że praca kierowcy koncesjonowanego, który corocznie uzyskiwał licencję do kierowania pojazdami, nie podlega tym unormowaniom, w sytuacji, gdy faktycznie świadczona praca i zakres obowiązków wykonywanych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przez Z. S. w okresie od dnia 9 maja 1974 r. do 26 września 1974 r. oraz od dnia 3 września 1985 r. do dnia 31 grudnia 1998 r. odpowiadała pracy typowego pracownika zatrudnionego w ramach umowy o pracę; b/ naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 227 k.p.c., art. 232 k.p.c. w związku z art. 258 k.p.c. poprzez oddalenie wniosku dowodowego o dopuszczenie zgłoszonych przez ubezpieczonego dowodów z zeznań świadków, uniemożliwiając tym samym poczynienie istotnych ustaleń faktycznych o świadczeniu przez niego pracy w spornym okresie zgodnie z wymogami art. 22 k.p., mimo braku formalnego zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, jak również zaniechania przeprowadzenia postępowania w przedmiocie ustalenia okresu pracy ubezpieczonego w gospodarstwie rolnym rodziców; c/ błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, a wyrażający się w uznaniu, że Z. S. nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach, pomimo że świadczona przez niego praca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, kwalifikuje się do szczególnych warunków opisanych w dziale VIII, punkt 1 wykazu A stanowiącego załącznik powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., także w okresie prowadzenia przez ubezpieczonego działalności gospodarczej w charakterze koncesjonowanego, posiadającego imienną licencję kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. W konsekwencji tych zarzutów ubezpieczony Z. S. wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie uzupełnienie postępowania dowodowego w zakresie zgłoszonych przez niego w postępowaniu przed Sądem Okręgowym dowodów i następnie zmianę zaskarżonego wyroku poprzez przyznanie Z. S. prawa do emerytury od dnia zgłoszenia wniosku o to świadczenie. Apelant wnosił nadto o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Ustalenia Sądu I instancji i wyprowadzone na ich podstawie wnioski Sąd Apelacyjny w pełni podziela i przyjmuje za własne. Sprawia to, że nie zachodzi potrzeba powtarzania szczegółowych ustaleń faktycznych oraz dokonanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku interpretacji przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie niniejszej (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 8 października 1998 r., II CKN 923/97 – OSNC 1999, z. 3, poz. 60; z dnia 12 stycznia 1999 r., I PKN 21/98 – OSNAP 2000, nr 4, poz. 143; z dnia 20 stycznia 2000 r., I CKN 356/98 – LEX nr 50863; z dnia 7 kwietnia 2004 r., IV CK 227/03 – LEX nr 585855; z dnia 20 maja 2004 r., II CK 353/03 – LEX nr 585756; z dnia 17 lipca 2009 r., IV CSK 110/09 – LEX nr 518138; z dnia 27 kwietnia 2010 r., II PK 312/09 – LEX nr 602700). Trafnie Sąd I instancji podniósł, że w sprawie niniejszej sporne były dwie okoliczności, a mianowicie czy ubezpieczony Z. S. do dnia 1 stycznia 1999 r. spełnił przesłankę ogólnego co najmniej 25-letniego stażu (okresu) składkowego i nieskładkowego oraz czy osiągnął do tej daty minimalny 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. Przed przystąpieniem do dalszych rozważań należy z całą mocą podkreślić, że warunki prawa do emerytury w obniżonym wieku, bliżej określone w art. 184 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. 2015 r., poz. 748 ze zm.) muszą być spełnione łącznie. Niespełnienie choćby jednego z nich sprawia, że ubezpieczony nie nabywa prawa do tego świadczenia. W tym miejscu należy wskazać, iż zgodnie z ostatnio powołanymi przepisami ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w art.32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 1 stycznia 1999 r., osiągnęli: 1/ okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat – dla mężczyzn oraz osiągnęli okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.27 ustawy, tj. co najmniej 25 lat dla mężczyzn, a także – 3/ nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Zgodnie z § 4 ust.1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz.43 ze zm.) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A stanowiącym załącznik tego rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury w wieku 60 lat dla mężczyzn, jeżeli ma wymagany okres zatrudnienia (co najmniej 25 lat dla mężczyzn), w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Ponadto zgodnie z § 2 ust.1 ostatnio powołanego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Niewątpliwie Z. S. według stanu na dzień 1 stycznia 1999 r. nie osiągnął wymaganego co najmniej 15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach. Ostatecznie Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawca udowodnił okres pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 6 lat, 1 miesiąca i 15 dni (w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, na skutek błędnego sumowania okresów wykonywania pracy w takich warunkach, omyłkowo wskazano 6 lat, 1 miesiąc i 1 dzień). Sporna pozostała kwestia czy do stażu pracy w szczególnych warunkach może być zaliczony okres samodzielnego prowadzenia przez wnioskodawcę pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia 3 września 1985 r. do dnia 31 grudnia 1998 r. Trafnie Sąd I instancji uznał, że tego ostatniego okresu nie można zaliczyć do wymaganego stażu pracy w szczególnych warunkach, ponieważ emerytura w obniżonym wieku przewidziana w art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przysługuje wyłącznie pracownikom wykonującym pracę w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy w ramach stosunku pracy. W tym miejscu należy wskazać, że przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. 2015 r., poz. 121 ze zm.) za pracownika uważają osobę pozostającą w stosunku pracy. Akty kreujące stosunek pracy, a mianowicie umowa o pracę, powołanie, wybór, mianowanie oraz spółdzielcza umowa o pracę, zostały wskazane w art. 2 k.p. Należy podkreślić, że wykaz tych aktów ma charakter wyczerpujący. W świetle art. 2 k.p. pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie jednego z tych aktów. Osoba zatrudniona na innej podstawie prawnej niż wskazana w art. 2 k.p. nie jest pracownikiem. Nie jest pracownikiem osoba wykonująca te same czynności (pracę) na podstawie innego stosunku prawnego aniżeli wskazany w ostatnio powołanym przepisie lub w ramach prowadzonej samodzielnie działalności gospodarczej. W spornym okresie od dnia 3 września 1985 r. do dnia 31 grudnia 1998 r. wnioskodawca nie posiadał statusu pracownika w rozumieniu art. 2 k.p., bowiem prowadził w tym czasie działalność gospodarczą. Oceny tej nie może zmieniać fakt, iż w ramach prowadzonej działalności gospodarczej ubezpieczony wykonywał te same czynności, które wcześniej w ramach stosunku pracy (umowy o pracę) wykonywał świadcząc pracę kierowcy samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Stanowisko to uzasadnia okoliczność, że osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą sama organizuje warunki, w których ta działalność jest wykonywana, natomiast pracownikowi warunki wykonywania pracy są organizowane, nijako narzucane, przez pracodawcę. W tym miejscu należy z całą mocą podkreślić, że przewidziane w art. 184 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych prawo do emerytury w obniżonym wieku przysługuje wyłącznie osobom, które jako pracownicy wykonywały pracę w szczególnych warunkach w ramach stosunku pracy, o ile według stanu na dzień 1 stycznia 1999 r. udowodniły co najmniej 15 lat pracy w takich warunkach. Osoba prowadząca działalność gospodarczą, mimo wykonywania w jej ramach pracy wymienionej w wykazie prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (wykaz A stanowiący załącznik powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.), nie może skorzystać z przywileju wcześniejszego przejścia na emeryturę. W judykaturze podkreśla się, iż skoro przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz.43 ze zm.) wprost stwierdzają, że mają zastosowanie do pracowników zatrudnionych w ramach stosunku pracy, oznacza to, że nie mają zastosowania do innych osób, a w szczególności do osób prowadzących własną działalność gospodarczą (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2009 r., I UK 115/09 – LEX nr 558571; uchwała