kc. W odpowiedzi na powyższe powód, pismem procesowym z dnia 10 czerwca 2013r. (k. 99-101), podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Przede wszystkim podniósł ,że inwestor może uzyskać wiedzę o umowie wykonawcy z podwykonawcą z dowolnego źródła, zarówno przed jej zawarciem jak i później co znalazło swoje uzasadnienie w orzeczeniu SA w K. z dnia 19.12.2012r , sygn. akt I ACa 1237/12 oraz w wyroku SN z dnia 4.02.2011r , sygn. akt III CSK 152/10). W dalszej kolejności stwierdził ,że z treści odpowiedzi na pozew pozwanej J. K. wynika ,że nie kwestionuje ona powództwa do kwoty 67.354,92 zł, zaś pozwany (...) Ośrodek Doradztwa Rolniczego oprócz negowania swojej odpowiedzialności na podstawie art.
kc nie podnosi żadnych zarzutów co do zasady i wysokości należności objętej pozwem. Powód podał również ,że uznaje należności w kwocie 1000,92 zł tytułem kosztów za koordynację należne pozwanej J. K.. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Strony są przedsiębiorcami. Powód prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą Zakład (...), pozwany J. K. pod nazwą (...) J. K., zaś pozwany jako (...) Ośrodek Doradztwa Rolniczego w B. – na podstawie Ustawy z dnia 22.10.2004r o jednostkach doradztwa rolniczego ( DZ.U. z 25.11. 2004r ) (Dowody: odpis powoda i pozwanej J. K. z (...) (k. 8,9). W dniu 24 sierpnia 2012r pozwany (...) Ośrodek Doradztwa Rolniczego zawarł umowę z pozwaną J. K. na wykonanie remontu wybranych pomieszczeń w budynku hotelowym . ( dowód: umowa z dnia 24.08.2012r k- 72-79). Zgodnie z treścią par 11 pkt 3 pozwana J. K. miała obowiązek zwrócić się do pozwanego (...) Ośrodka Doradztwa Rolniczego w B. jako inwestora z wnioskiem o wyrażenie zgody na podwykonawcę, który będzie uczestniczył w realizacji przedmiotu umowy ; wraz z wnioskiem pozwana J. K. była obowiązana przedstawić projekt umowy z podwykonawcą. Brak sprzeciwu lub zastrzeżeń przez inwestora w ciągu 14 dni od przedstawienia przez wykonawcę w/w projektu oznaczał jego akceptację. W dniu 24 października 2012r. pozwana J. K. ( wykonawca) zawarł z powodem (podwykonawcą) umowę o roboty budowlane polegającą na wykonaniu instalacji sanitarnej. Strony umowy oświadczyły, że umowa ta ma być wykonana w terminach: od 24.10.2012r do 18.11.2012r.W dalszych jej postanowieniach tj. par 12 pkt 1a wskazano, że powód zapłaci pozwanej J. K. kary umowne za opóźnienie w wykonaniu przedmiotu umowy lub etapu robót – w wysokości 1,0% wartości wynagrodzenia umownego netto, o którym mowa w par 1 ust.1 umowy za każdy dzień opóźnienia , licząc od umownego terminu zakończenia realizacji przedmiotu umowy. (Dowód: umowa z dnia 24.10.2012r. k. 11-19). W dniu 30.10.2012r pozwana J. K. zgłosiła na piśmie firmę powoda jako podwykonawcę prosząc o akceptację. Podała , iż jego prace dotyczą wykonania instalacji sanitarnych o wartości 86.961,54 zł ( k- 25). Następnie w miesiącu listopadzie 2012r przedstawiciel pozwanego (...) Doradztwa Rolniczego w B. w osobie Dyrektora T. P.
kc. Powód w piśmie z dnia 1.03.2013r ( k- 27-28) podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko , a pozwany (...) Ośrodek Doradztwa Rolniczego w B. w piśmie z dnia 22.03.2013r ponownie zarzucił brak po swojej stronie okoliczności uzasadniających solidarną odpowiedzialność z pozwaną J. K.. ( dowód: pismo z dnia 11.02.2013r k- 26, z dnia 1.03.2013r k- 27, z dnia 15.02.2012r k- 32 oraz z dnia 22.03.2013r k- 30-31). Natomiast w dniu 09.05.2013r pozwana J. K. złożyła powodowi oświadczenie o potrąceniu swoich wierzytelności w łącznej kwocie 32.737,56 zł (k- 62-63) Ustalając powyższy stan faktyczny Sąd uwzględnił w całości dowody z w/w dokumentów, albowiem w ocenie Sądu są one wiarygodne w zakresie, jaki wyznaczają im przepisy art. 244 i 245 kpc, a nadto nie były kwestionowane przez żadną ze stron. Sąd uznał również za wiarygodne zeznania świadków: B. S.
par 2 i 5 kc. Rozważania w tym względzie należy rozpocząć od tego ,że zgodnie z treścią art.
kc do zawarcia przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą jest wymagana zgoda inwestora. Jeżeli inwestor, w terminie 14 dni od przedstawienia mu przez wykonawcę umowy z podwykonawcą lub jej projektu, wraz z częścią dokumentacji dotyczącą wykonania robót określonych w umowie lub projekcie, nie zgłosi na piśmie sprzeciwu lub zastrzeżeń, uważa się, że wyraził zgodę na zawarcie umowy. Powyższa regulacja prawna daje inwestorowi kompetencję do wyrażenia zgody na zawarcie przez wykonawcę umowy z podwykonawcą. Chodzi tutaj zarówno o osobę podwykonawcy, jak i o zakres konkretnych robót, jakie mają mu być powierzone. Przyjmuje się, że w celu uzyskania zgody inwestora wykonawca przedstawia mu umowę z podwykonawcą lub projekt tej umowy, wraz z częścią dokumentacji dotyczącej wykonania robót określonych w tej umowie lub projekcie (por. uchwała SN z dnia 28.06.2006r., III CZP 36/06, Biul. SN 2006/6/6). Inwestor może wyrazić zgodę ,albo zgłosić pisemny sprzeciw lub zastrzeżenia do treści umowy w terminie 14 dni. Milczeniu inwestora ustawa nadaje sens równoważny z wyrażeniem zgody. W konsekwencji, jeżeli inwestor nie zajmie stanowiska, to uważa się, że wyraził zgodę na zawarcie (komentarz do art.
kc pod red. T. Sokołowski, Lex 2010). Zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie wskazuje się, że zgoda inwestora może być wyrażona przez każde zachowanie, które ją ujawnia w sposób dostateczny. Może być zatem wyrażona w sposób bierny (pasywny) oraz czynny (aktywny). Wyrażenie zgody w sposób bierny objawia się brakiem zgłoszenia na piśmie sprzeciwu lub zastrzeżeń w terminie 14 dni od przedstawienia mu przez wykonawcę umowy z podwykonawcą lub jej projektu, wraz z częścią dokumentacji dotyczącej wykonania robót określonych w umowie lub projekcie. Przyjmuje się fikcję prawną, że inwestor zgodę wyraził. Ponieważ jednak w art.
kc chodzi o odpowiedzialność inwestora za cudzy dług, interes inwestora został zabezpieczony poprzez obowiązek przedstawienia mu stosownej dokumentacji. Przyjmując fikcję wyrażenia w sposób bierny zgody, ustawodawca zakłada, że inwestor zapoznał się, a w każdym razie mógł się zapoznać z tą dokumentacją i ma, bądź powinien posiadać, wiedzę o zakresie robót i wynagrodzeniu uzgodnionym w umowie z podwykonawcą. Drugi sposób wyrażenia zgody (czynny) może przybrać różną formę. Inwestor może wyrażać ją w sposób wyraźny, pisemnie bądź ustnie, albo poprzez inne zachowanie, które w sposób dostateczny ujawnia jego wolę (art. 60 k.c.). Może zatem nastąpić to poprzez czynności faktyczne, w sposób dorozumiany, na przykład przez tolerowanie obecności podwykonawcy na placu budowy, dokonywanie wpisów w jego dzienniku budowy, odbieranie wykonanych przez niego robót, oraz dokonywanie podobnych czynności. Przepis art.
kc nie uzależnia odpowiedzialności inwestora od przedłożenia mu dokumentacji, jeśli wyraża w sposób czynny zgodę na udział podwykonawcy w realizacji inwestycji. Może on uzyskać wiedzę o umowie pomiędzy wykonawcą, a podwykonawcą z dowolnego źródła, zarówno przed jej zawarciem, jak i później. Po uzyskaniu takiej wiedzy inwestor może w dowolnej formie oraz w dowolnym czasie wyrazić zgodę. Zgoda ta może zostać w sposób dorozumiany ( art. 60 kc) Ustawodawca zakłada, że jeżeli inwestor zgodę w sposób czynny wyraża, to wie co robi i nie jest już potrzebny żaden mechanizm obronny (por. wyrok SA w Warszawie z dnia 2.12.2011r., VI ACa 690/11, Lex nr 1103601 oraz wyrok SN z dnia 4.02.2011r., III CSK 152/10, Lex nr 1102865, wyrok SA w Lublinie z dnia 9.04.2013r , I ACa 20/13). Poza tym inwestor nie musi znać treści całej umowy lub jej projektu , a jego znajomość istotnych postanowień umowy podwykonawczej decydujących o zakresie jego odpowiedzialności nie musi pochodzić od wykonawcy bądź podwykonawcy , może mieć dowolne źródło i nie musi być ukierunkowana na wyrażenie zgody na zawarcie umowy podwykonawczej ( podobnie SA w Białymstoku z dnia 6.04.2013r , sygn. akt I ACa 109/13).” Z. inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy z podwykonawcą może być wyrażona również w sposób dorozumiany po zawarciu takiej umowy”. ( A. Brzozowski. KC , Tom II, Komentarz do art. 450-1088, wyrok SN z dnia 02.07.2009r, sygn. akt V CSK 24/09). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należało podzielić twierdzenia strony powodowej, że pozwany miał wiedzę (wyraził zgodę) o zawartej umowie podwykonawczej pomiędzy wykonawcą (J. K.) a powodem, który w ten sposób stał się podwykonawcą kwalifikowanym. Za powyższym przemawia zarówno treść dokumentów zalegających w aktach sprawy, a wyżej wskazanych w sposób szczegółowy ; jak również dowody osobowe w postaci zeznań w/w świadków i strony powodowej. W ocenie Sądu świadczą o tym jednoznacznie dokumenty w postaci wniosku pozwanej J. K. z dnia 30.10.2012r ( k- 25) oraz pismo pozwanego (...) Ośrodka Doradztwa Rolniczego z miesiąca listopada 2012r ( k- 71). Z treści tych pism inwestor wiedział ,że roboty w zakresie instalacji sanitarnej o wartości 86.961,54 zł wykonuje powód. Tym samym zeznania świadka T. P. , że nie wiedział w jakim charakterze na tej inwestycji pracował powód wydają się być wątpliwe pod względem swej wiarygodności. Natomiast na pełne uwzględnienie zasługują zeznania powoda o tym , że wiedział o zgodzie inwestora na wykonywanie prac na tej inwestycji. Wskazuje na to treść pisma pełnomocnika powoda z dnia 1.03.2013r (k- 27) skierowanego do inwestora jeszcze w toku postępowania przed sądowego w którym podane okoliczności w tym zakresie pokrywają się z zeznaniami powoda w tym względzie. Należało więc w tych okolicznościach przyjąć ,że pozwany (...) Ośrodek Doradztwa Rolniczego posiadał zatem wiedzę o umowie podwykonawczej zawartej przez pozwaną J. K. z powodem; a skoro sprzeciwu na zawarcie takiej umowy nie złożył, należy uznać, że w świetle art.
kc umowa podwykonawcza została zawarta skutecznie, zaś powód na spornej inwestycji był podwykonawcą kwalifikowanym. Powyższej oceny zdaniem Sądu nie mogą zmienić warunki jakie zakładała umowa z dnia 24.08.2012r ( k- 72-79). Zgodnie z jej zapisami , a szczególnie par 11 ust 3, skoro inwestor mimo braku wypełnienia formalności związanych z zgłoszeniem podwykonawcy przez pozwaną J. K. wyraził swoją zgodę na piśmie w zakresie jej wniosku o zgłoszeniu powoda jako podwykonawcy i umożliwił na zapoznanie się z jej treścią przez powoda winien w sposób kategoryczny odnieść się do tych braków w terminie 14 dni od dnia zapoznania się z wnioskiem pozwanej J. K. z dnia 30.10.2012r. Tego nie uczynił co doprowadziło do przekonania po stronie powoda ,że taka zgoda ze strony inwestora jest ; o czym świadczy treść już przywołanego pisma z dnia 1.03.2013r (k- 27). Na marginesie należy jedynie podnieść, że fakt tolerowania przez pozwanego (...) Ośrodka Doradztwa Rolniczego w B. powoda na placu budowy (powód wykonywał swoje roboty kilka miesięcy – co wynika z wpisów do dziennika budowy) należy, w świetle powyższych wywodów prawnych, interpretować również jako czynne wyrażenie zgody na zawarcie umowy podwykonawczej. Następną kwestią wymagającą oceny był zarzut potrącenia podniesiony przez pozwaną J. K.. Dokonując rozważań w tym przedmiocie należy na początku podnieść, że zgodnie z treścią art. 483 § 1 kc można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy ( kara umowna ). Najistotniejszą funkcję, jaką pełni kara umowna, jest funkcja kompensacyjna. Kara umowna jest surogatem odszkodowania za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania niepieniężnego ( wyrok SA w Białymstoku z dnia 28 lipca 2005 r., I ACa 368/05, OSAB 2005, nr 3, poz. 3 ). Ma na celu naprawienie szkody poniesionej przez wierzyciela na skutek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania ( wyrok SN z dnia 17 czerwca 2003 r., III CKN 122/01, LEX nr 141400 ). Zakres odpowiedzialności z tytułu kary umownej pokrywa się w pełni z zakresem ogólnej odpowiedzialności dłużnika za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania ( art. 471 kc. ). Z tego też względu przesłanki obowiązku zapłaty kary umownej określane są przez pryzmat ogólnych przesłanek kontraktowej odpowiedzialności odszkodowawczej ( wyrok SN z dnia 11 stycznia 2008 r., V CSK 362/07, LEX nr 515710; wyrok SN z dnia 20 marca 1967 r., II CR 419/ 67, niepubl ). Należy jednak podkreślić, że zastrzeżenie kary umownej powoduje modyfikację ogólnych reguł odpowiedzialności w tym sensie, że dla zaistnienia obowiązku zapłaty kary umownej niezbędne jest łączne wystąpienie tylko dwóch przesłanek pozytywnych i niezaistnienie żadnej z przesłanek negatywnych ( jednej lub trzech, w zależności od przyjętej koncepcji co do wymogu zaistnienia szkody: brak winy albo brak szkody, brak winy, brak związku przyczynowego ). Pierwszą z przesłanek pozytywnych jest istnienie skutecznego postanowienia umownego, z którego wynika obowiązek świadczenia kary umownej, drugą – niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania lub pojedynczego obowiązku, za które dłużnik ponosi odpowiedzialność ( zob. P. Drapała (w:) System..., s. 963; wyrok SN z dnia 9 lutego 2005 r., II CK 420/04, LEX nr 301769 ). Wierzyciel, dla którego zastrzeżona została kara umowna, nie ma obowiązku wykazywać faktu poniesienia szkody oraz że niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania nastąpiło na skutek okoliczności, za które dłużnik ponosi odpowiedzialność. Dla realizacji przysługującego mu roszczenia o zapłatę kary umownej musi jednak wykazać istnienie i treść zobowiązania łączącego go z dłużnikiem, a także fakt niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania ( wyrok SN z dnia 7 lipca 2005 r., V CK 869/04, LEX nr 150649 ). Zobowiązany do zapłaty kary umownej może natomiast bronić się min. zarzutem – podobnie jak każdy dłużnik zobowiązany do naprawienia szkody stosownie do art. 471 kc. – że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi on odpowiedzialności lub brakiem winy ( wyrok SN z dnia 20 marca 1967 r., II CR 419/67, niepubl.; A. Rembieliński (w:) Kodeks..., s. 478). Wówczas udowodnienie takiej okoliczności obciąża zobowiązanego. W realiach niniejszej sprawy pozwana twierdziła ,ze powód swoje roboty wykonywał do dnia 27.12.2012r tj. do dnia sporządzenia protokołu odbioru wykonanych robót budowlanych. Na wykazanie tych okoliczności nie przedstawiła żadnego dowodu. Nie wynika to z treści tegoż protokołu , albowiem 27.12.2012r jest to data jego sporządzenia, zaś zgodnie z par 8 ust 5 umowy z dnia 24. (...) zamawiający miał dokonać odbioru robót w ciągu 10 dni kalendarzowych licząc od daty wyznaczenia przez zamawiającego komisji odbiorowej. Natomiast zgodnie z par. 8 ust 2 kierownik budowy dokona wpisu do dziennika budowy o zakończeniu robót i zgłoszenia gotowości odbioru końcowego z jednoczesnym pisemnym zawiadomieniem o tym fakcie zamawiającego. W dzienniku budowy zaś widnieją w tym zakresie dwa wpisy ; jeden z daty 20.12.2012r ( k- 134) o zakończeniu robót budowlanych oraz drugi z dnia 31.12.2012r o stwierdzeniu zakończenia robót zgodnie z umową z dnia 24.08.2012r ( k- 135). W świetle powyższego przyjęcie przez pozwaną J. K. ,że powód pozostawał w opóźnieniu w wykonaniu robót do dnia 27.12.2012r budzi wątpliwości. Poza tym powód zaoferowanymi dowodami wykazał ,że nie jest odpowiedzialny za przekroczenie umownego terminu. Z powołanego już dowodu w postaci wpisów w dzienniku budowy wynika ,że dopiero w dniu 7.11.2012r wykonano wylewki w łazienkach , a w dniu 15.11.2012r rozpoczęto kładzenia płytek w łazienkach i zakończono te roboty na II i III piętrze w dniu 29.11.2012r ( k-133,134). Z zeznań zaś jedynie świadka S. nie można w sposób przekonywający , w świetle pozostałego w sprawie materiału dowodowego przyjąć, że powód ponosi wyłączną odpowiedzialność za przekroczenie umownego terminu zakończenia robót. Sąd przyjął za przekonywujące zeznania powoda złożone na rozprawie w dniu 18.09.2013r w zakresie okoliczności związanych z pismem pozwanej J. K. z dnia 12.11.2012r ( k- 153). Z tych też względów Sąd nie uwzględnił zgłoszonego przez pozwaną J. K. przedmiotowego zarzutu potrącenia. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art.
par 5 k.c. i art. 647 k.c. orzekł jak w pkt. I wyroku. Orzeczenie o kosztach procesu znajduje uzasadnienie w treści art. 98 kpc § 1 i 3 kpc oraz art. 99 kpc. Zarządzenie: 1.Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć: - pełnomocnikowi powoda, - pełnomocnikowi pozwanej J. K., - pełnomocnikowi pozwanego (...) O. Doradztwa Rolniczego w B., - pozwanemu (...) Ośrodkowi Doradztwa Rolniczego w B.. 2.K.. 14 dni.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.