Obsah (4)

§ 3§ 2§ 4§ 5

Sygn. akt IV P 1132/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 kwietnia 2016 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym

§ 3-5 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r.

- Kodeks pracy. Podstawą prawną żądania ryczałtu za nocleg jest art.

k.p., zgodnie z którym, pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy, przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową. W myśl § 4, postanowienia układu zbiorowego pracy, regulaminu wynagradzania lub umowy o pracę nie mogą ustalać diety za dobę podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju w wysokości niższej niż dieta z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju określona dla pracownika, o którym mowa w § 2. Na podstawie upoważnienia z art.

§ 2k.p., Minister Pracy i Polityki Społecznej wydał dnia 29 stycznia 2013 r.

rozporządzenie w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 167). W odniesieniu do powodów (zatrudnionych u innych pracodawców niż państwowych i samorządowych jednostek budżetowych) przewiduje dwa sposoby ich uprawnień związanych z podróżą służbową: po pierwsze, w aktach określonych w art.

§ 4

dieta nie może być niższa niż ustalona dla pracowników sfery budżetowej, po drugie jeżeli te akty nie zawierają postanowień dotyczących zwrotu kosztów podróży służbowej, zastosowanie znajdują przepisy dotyczące pracowników sfery budżetowej (art.

§ 5

). Jak przyjął Sąd Najwyższy w tezie wyroku z dnia 10 stycznia 2007 r., dieta z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju przyjęta w regulaminie wynagradzania obowiązującym u prywatnego pracodawcy może być równa diecie z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju ustalonej w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw pracy dla pracowników zatrudnionych w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej (sygn. akt III PK 90/06, opubl. OSNP 2008/11-12/155). W toku postępowania powodowie konsekwentnie utrzymywali, że nie należy utożsamiać wypłacanej na ich rzecz kwoty 40 euro miesięcznie z tytułu diet z należnościami ryczałtu za noclegi. Zdaniem powodów pozwany pracodawca nie zapewniał im bezpłatnego noclegu, w związku z tym nocowali w kabinie samochodów ciężarowych, którymi podróżowali. Powodowie domagali się zasądzenia na rzecz każdego z nich kwoty

1. 396, 39 zł wraz z ustawowymi odsetkami tytułem zaległych ryczałtów za noclegi. W pierwszej kolejności wskazać należy, że twierdzenia powodów, jakoby kwota 40 euro miesięcznie nie obejmowała ryczałtów za noclegi na zasługują na uwzględnienie. Zauważyć należy, że wszyscy kierowcy zatrudnieni u pozwanego, w tym powodowie, oprócz wynagrodzenia zasadniczego określonego w umowie o pracę, otrzymywali co miesiąc należne im diety oraz ryczałty za noclegi według stawek określonych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju. Jak wynika bowiem, z § 3 ust. 1 zawartych umów o pracę, „w przypadku świadczenia przez pracownika pracy poza miejscem wykonywania pracy pracownikowi przysługuje dieta w kwocie 40 euro dobowo”. Jakie należności składają się na kwotę 40 euro pozwany pracodawca wyraźnie zdefiniował w aneksie do przedmiotowych umowy o pracę, z którym powodowie mieli możliwość zapoznania się w dniu 1 sierpnia 2013 r. W § 3 wskazano, że „w przypadku świadczenia przez pracownika pracy poza miejscem wykonywania pracy, w ramach polecenia wyjazdu służbowego pracownikowi przysługuje zwrot kosztów pobytu za granicą, na które składa się: dieta na pokrycie kosztów wyżywienia i inne drobne wydatki w wysokości 15 euro dobowo i ryczałt za nocleg w wysokości 25 euro bez względu na kraj delegowania. W szczególnych przypadkach, indywidualnie uzasadnionych w stosunku do konkretnego pobytu zagranicznego pracodawca może uznaniowo przyznać wyższe kwoty zwrotu kosztów pobytu za granicą, odpowiednio maksymalnie 15 euro tytułem diety oraz 30 euro tytułem ryczałtu za noclegi. Poza tym, wyodrębnienie kwoty ryczałtów za diety i noclegi zostało zawarte w § 9 Regulaminu Wynagradzania, zgodnie z którym, należności pracowników z tytułu podróży służbowych uregulowane są w umowie o pracę. Pracownik otrzymuje ryczałtowo stawkę diety w wysokości 40 euro za każdy dzień pobytu poza granicami Polski. Ryczałt obejmuje 25 euro za nocleg i 15 euro za wyżywanie. Zdaniem Sądu, powodowie najwyraźniej nie zrozumieli treści przedstawionych im dokumentów i stąd błędnie interpretują pojęcie „diety”. Świadek A. P. jasno i logicznie wskazała, że aneks z dnia 1 sierpnia 2013 r. został wprowadzonych w celu wyjaśnienia pracownikom jakie należności wchodzą w skład kwoty 40 euro i usunięcia powstałych na tym tle problemów interpretacyjnych. Poza tym, zapis w umowie o pracę „dieta” najpewniej wynika z próby uproszczenia przez stronę pozwaną rozliczeń z kierowcami, przy czym nie ulga wątpliwości, że pracownicy, w tym powodowie, mieli pełną świadomość jakie wynagrodzenia otrzymują. Zarówno świadek A. P. jak i M. H. wskazali, że kwota 40 euro został w całości wypłacona na rzecz powodów. Ponadto, Sąd uwzględnił okoliczność, że powodowie nigdy nie zgłaszali roszczeń z tytułu podróży służbowych a zapisów zawartych w umowie i regulaminie wynagradzania nigdy nie podważali i nie próbowali kwestionować. Zdaniem Sądu, mając na uwadze powyższe, brak jest podstaw do uznania, że pod pojęciem „dieta” mieściło się wyłącznie świadczenie na wyżywienie i drobne wydatki. Takie stanowisko jest nie tylko sprzeczne z treścią obowiązujących u strony pozwanej aktów wewnętrznych jak i z zasadami logicznego myślenia. Jeżeli we wskazanym aneksie widnieje zapis, że kwota 40 euro obejmuje ryczałt za diety i ryczały za noclegi a ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że powodowie otrzymywali kwotę 40 euro to wbrew logice byłoby uznanie, że pracodawca nie rekompensował powodom noclegów w kabinie pojazdów, którymi podróżowali. Nie mniej jednak, rację należy przyznać powodom, że nocleg w kabinie nie umożliwia normalnego odpoczynku i nie spełnia warunków „bezpłatnego noclegu”. Sąd podziela stanowisko zawarte w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2008 r., w którym wskazano, że umożliwienie kierowcy spania w kabinie samochodu nie stanowi zapewnienia pracownikowi bezpłatnego noclegu w rozumieniu § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz.U. Nr 236, poz. 1991 ze zm.)(sygn. akt I 230/07, opubl. OSNP 2009/13-14/176). Stanowisko orzecznictwa jest obecnie w tym zakresie jednolite, zarówno jeśli chodzi o Sąd Najwyższy, jak i sądy powszechne. W uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2014r. w sprawie o sygn. II PZP 1/14, Sąd Najwyższy wskazał, iż zapewnienie pracownikowi - kierowcy samochodu ciężarowego odpowiedniego miejsca do spania w kabinie tego pojazdu podczas wykonywania przewozów w transporcie międzynarodowym nie stanowi zapewnienia przez pracodawcę bezpłatnego noclegu w rozumieniu § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz.U. Nr 236, poz. 1991 ze zm.), co powoduje, że pracownikowi przysługuje zwrot kosztów noclegu na warunkach i w wysokości określonych w § 9 ust. 1-3 tego rozporządzenia albo na korzystniejszych warunkach i wysokości, określonych w umowie o pracę, układzie zbiorowym pracy lub innych, opubl. LEX nr
2. Bazując na opinii biegłego sądowego z zakresu finansów Sąd ustalił, że w okresie od 1 lutego 2013 r. do 30 listopada 2013 r. powodowie przebywali w podróżach służbowych łącznie 192 dni. Na podstawie zestawienia dołączonego do akt sprawy przez stronę pozwaną (k.110) biegły ustalił, że pozwany pracodawca wypłacił na rzecz powodów ryczałty za 197,5 noclegów, co w przeliczeniu stanowiło wartość 20.875, 68 zł. Biegły wskazał, że pliki „rozliczenie szczegółowe podróży służbowej” zostały zakwestionowane przez stronę pozwaną, która w odpowiedzi na pozew wskazała, że ww. dokument zawiera błędy a dane w nim zawarte nie są w żaden sposób weryfikowalne. Z kolei płyta DVD + R, na której znajdować się miały pliki stanowiące podstawę do sporządzenia „zryczałtowanych kosztów pobytu za granicą” oraz „miesięcznej karty pracy” nie dotyczyły powodów, zatem zostały przez biegłego pominięte. Jak podał biegły, sporządził raport z zapisu karty kierowcy pn. „Raport zarejestrowanych miejsc” – załącznik 8 oraz zestawienie ilości i wartości ryczałtów za noclegi, jakie mogłoby przysługiwać powódce w okresie objętym roszczeniem. Biegły wskazał, że strona pozwana wypłacał powodom należności z tytułu diet. W związku z tym, że należności z tytułu diet i należności za ryczałty za noclegi dotyczą tych samym podróży służbowych, biegły zastosował dla celów niniejszej opinii przeliczenie kursowe walut zgodnego z rozliczeniem przedstawionym przez stronę pozwaną, tj. z dnia poprzedzającego ostatni dzień danego miesiąca. Z wyliczeń biegłego wynika, że za okres objęty sporem powódce przysługiwałyby ryczałty za noclegi o łącznej wartości 27.807,01 zł. Przy przyjęciu, że strona pozwana wypłacała powódce ryczałty za noclegi w kwocie 25 euro za nocleg, do ewentualnej wypłaty, jako wyrównanie, pozostaje kwota w wysokości 6.931, 33 zł. W związku z tym, że oboje powodowie odbywali podróże służbowe razem, pracując w dwuosobowej ekipie, wartość należności z tytułu ryczałtów za noclegi, jakie przysługiwałby powodowi P. S., jest identyczna jak dla powódki. Mając na uwadze fachowość i rzetelność opinii biegłego, Sąd zasądził na rzecz każdego z powodów kwotę 6 931, 33 zł tytułem ryczałtu za noclegi za okres od lutego 2013 r. do listopada 2013 r. (punkt II i IV sentencji wyroku). W dalszym zakresie, co do dalszych kwot Sąd oddalił powództwo (punkt V sentencji wyroku). O kosztach sądowych Sąd orzekł zgodnie z treścią art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 594) mając na uwadze fakt, że powodowie, jako pracownicy, byli zwolnieni od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej i ponoszenia wydatków. Sąd na podstawie art. 113 powołanej ustawy, kosztami sądowymi obciążył stronę pozwaną, na które składały się opłata sądowa od pozwów w części od oddalonych powództw oraz wydatki na wynagrodzenie biegłych 1007 zł łącznie 2127, 00 zł. (punkt VI sentencji wyroku). Mając na uwadze końcowy wynik sprawy i częściowe uwzględnienie roszczeń powodów, Sąd na zasadzie art. 100 k.p.c. zniósł wzajemnie między stronami koszty procesu (punkt VII sentencji wyroku). W myśl art. 477 2 k.p.c., orzeczono rygor natychmiastowej wykonalności wyrokowi w punkcie I i III, w części nieprzekraczającej pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia powodów, tj. do kwoty 1733,00 zł brutto i 1800 zł brutto (punkt VIII i IX sentencji wyroku). W związku z powyższym Sąd orzekł jak na wstępie.