Sygnatura akt XIII Ga 1068/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 marca 2015 roku Rejonowy dla Łodzi — Śródmieścia w Lodzi, w sprawie z powództwa (...) S.A. z siedzibą w Ł. przeciwko B. C., o zapłatę, oddalił powództwo oraz zasądził od strony powodowej na rzecz pozwanej kwotę 2.417,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Powyższe orzeczenie Sąd Rejonowy oparł na następujących ustaleniach faktycznych: powód - (...) S.A. z siedzibą w Ł. wniósł o wydanie nakazu zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym i orzeczenie nim, że pozwana - B. C. powinna zapłacić powodowi kwotę 17.322,70 zł wraz z ustawowymi odsetkami i kosztami procesu. Nakazem zapłaty wydanym w dniu 12 marca 2012 roku , Sąd Rejonowy Lublin - Zachód w Lublinie VI Wydział Cywilny zasadził dochodzoną pozwem kwotę wraz z ustawowymi odsetkami i kosztami procesu. Pozwana - B. C. wniosła sprzeciw od wydanego nakazu zapłaty , wnosząc o oddalenie powództwa. Zarzuciła, iż należność, która powód kupił od (...) z o.o. została spłacona i w związku z powyższym nie może ponosić odpowiedzialności, że pracownik (...) nie przekazał do kasy Spółki pieniędzy otrzymanych od kontrahenta. Postanowieniem z dnia 7 maja 2012 roku Sąd Rejonowy Lublin - Zachód w Lublinie VI Wydział Cywilny stwierdził skuteczne wniesienie sprzeciwu i utratę mocy nakazu zapłaty w całości oraz przekazał rozpoznanie sprawy do Sądu Rejonowego dla Łodzi -Widzewa w Łodzi, a ten Sąd z kolei przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi. Pozwana i cedent - (...) z o.o. z siedziba w Ł. pozostawali w stosunkach gospodarczych. Pozwana kontaktowała się z cedentem przez pracownika Spółki, T. P., który był wyznaczony przez Zarząd Spółki do kontaktów z kontrahentami. Pozwana zleciła cedentowi wykonanie usługi w zakresie przygotowania eventu jako pierwszej edycji festiwalu (...), który odbył się w Ł. we wrześniu 2011 roku. Wysokość wynagrodzenia została określona wstępnie na kwotę ok. 20.000,00 zł, obejmowała koszt wypożyczenia sprzętu oraz robociznę. Pracownik Spółki pokwitował odbiór 5000,00 zł jako zaliczki na poczet wynagrodzenia , a pozostała część wynagrodzenia, zgodnie z ustną umową, miała zostać zapłacona po zakończeniu imprezy. Cedent spełnił swoje świadczenie. Pozwana nie zgłaszała zastrzeżeń co do jakości wykonanej usługi. Po zakończeniu imprezy nastąpiło ostateczne gotówkowe, rozliczenie między pozwaną, a cedentem. K. P. pokwitował odbiór kwoty 21.472,00 zł, przyjętej jako rozliczenie wykonanej usługi, czego dowodem jest spisane między stronami oświadczenie. Wystawiona została również faktura, którą odebrał od K. P. (pracownika cedenta), mąż pozwanej, otrzymując jednocześnie oświadczenie pracownika cedenta, że należność została rozliczona gotówką. Faktura została przekazana do księgowości pozwanej. Nie sprawdzono, jak na fakturze została określony sposób zapłaty. Cała należność za wykonana usługę została zapłacona przez pozwaną. W dniu 25 stycznia 2012 roku powód nabył na podstawie umowy cesji zawartej z nieuczestniczącą w sprawie (...) Spółka z o.o. przysługującą jej wobec pozwanej wierzytelność. Ponieważ pozwana, zdaniem pozwanego, nie uregulowała należności, cedent zwrócił się do powoda o pomoc w odzyskaniu należności, a następnie na podstawie umowy przeniósł na powoda wierzytelność. Sąd Rejonowy dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego podkreślił, że w przedmiotowej sprawie ujawniła się sporna okoliczność, do których wykazania za pomocą przeprowadzonych środków dowodowych dążyły strony. Między stronami sporna była kwestia dokonania zapłaty i tym samym rozliczenia należności za wykonaną przez cedenta usługę, a co za tym idzie sprzedaży przez cedenta nieistniejącej (bo zapłaconej i rozliczonej należności). Zgodnie z art. 247 k.p.c., dowód ze świadków lub z przesłuchania stron przeciwko osnowie lub ponad osnowę dokumentu obejmującego czynność prawną może być dopuszczony między uczestnikami tej czynności tylko w wypadkach, gdy nie doprowadzi to do obejścia przepisów o formie zastrzeżonej pod rygorem nieważności i gdy ze względu na szczególne okoliczności sprawy sąd uzna to za konieczne. Należy podkreślić, że jeżeli czynność prawna została sporządzona w formie pisemnej, można i należy domniemywać (domniemanie z art. 231 k.p.c.), że dokument zawiera tylko to, co obejmowały oświadczenia stron, zawiera całość oświadczeń stron lub podaje treść złożonych przez strony oświadczeń bez zniekształceń. Ten, kto twierdzi, że jest inaczej musi swoje twierdzenia udowodnić. Dowód taki jest w zasadzie dopuszczalny, co wynika pośrednio z art. 247 k.p.c., wprowadzającego ograniczenia możliwości prowadzenia dowodu przeciwko lub ponad osnowę dokumentu obejmującego czynność prawną. Osnowę dokumentu stanowi treść oświadczeń woli, a zatem dowodzenie, że zostały złożone oświadczenia woli sprzeczne z treścią dokumentu, stanowi dowód przeciwko osnowie dokumentu, zaś to, że dokument jest niekompletny i złożono oświadczenie woli, którego dokument nie zawiera, kwalifikuje się jako dowód ponad osnowę dokumentu. Dowodami tymi nie mogłaby więc żadna ze stron dowodzić, że danego oświadczenia nie złożyła albo że złożone przez nią oświadczenie miało inną treść (szerszą, węższą lub odmienną). Natomiast kwestia, czy to, co strona oświadczyła w dokumencie, jest prawdą, stanowi zagadnienie, którego art. 247 w ogóle nie dotyczy (orzeczenie SN z 9 czerwca 1962 r., 4 CR 758/61, OSNCP 1963, nr 6, poz. 136, LexisNexis nr 315994). Sąd może dopuścić dowód ze świadków lub z przesłuchania stron w sprawie między uczestnikami czynności przeciwko osnowie lub ponad osnowę dokumentu, gdy kumulatywnie zostaną spełnione dwie przesłanki: nie doprowadzi to do obejścia przepisów o formie zastrzeżonej pod rygorem nieważności, a sąd uzna to za konieczne ze względu na szczególne okoliczności sprawy. Ocena ta przynależy sądowi, stwarza możliwość przeciwdziałania wyjątkowo rażącym skutkom ograniczeń dowodowych, gdy są one niewspółmiernie dotkliwe dla uczestników obrotu cywilnoprawnego w porównaniu z wartościami, które te ograniczenia mają chronić. Przepis ten zawiera zatem zakaz prowadzenia dowodu przeciwko osnowie lub ponad osnowę dokumentu czynności prawnej między stronami tej czynności, dopuszcza jednak prowadzenie takiego dowodu, gdy nie doprowadzi to do obejścia przepisów o formie zastrzeżonej pod rygorem nieważności i gdy ze względu na szczególne okoliczności sprawy sąd uzna to za konieczne. Skoro więc zakaz ten dotyczy jedynie sytuacji, gdy prowadzenie dowodu ponad osnowę lub przeciw osnowie dokumentu prowadziłoby do obejścia przepisów o formie zastrzeżonej ad solemnitatem, a taka forma w przedmiotowym wypadku nie była zastrzeżona, to prowadzenie dopuszczalne. Okoliczności złożenia oświadczenia woli, czyli tzw. kontekst sytuacyjny (art. 65 § 1 k.c.) obejmujący; przebieg negocjacji, dotychczasowe doświadczenie stron, czy ich status, miały szczególne znaczenie w rozpoznawanej sprawie i pozwalały na przyjęcie przez Sąd istnienia prawdopodobieństwa nawet świadomego wprowadzenie w błąd pozwanego przez powoda, które prowadziłoby do podpisania umowy o innej treści niż rzeczywiście uzgodniona, a które to zachowanie nie zasługiwałoby na ochronę. Zwrócić należy w tym miejscu uwagę, że zgodność czynności prawnej z zasadami współżycia społecznego jest zagadnieniem kontekstu faktycznego, tj. okoliczności danego wypadku (wyr. SN z dnia 9 października 2009 r., IV CSK 157/09). W ocenie Sądu powyższe okoliczności uzasadniały dopuszczenie dowodu z zeznań świadków i przesłuchania pozwanej na okoliczność treści umowy wiążącej strony niniejszego postępowania. Oceniając dopuszczone w sprawie dowody z przesłuchania świadków i pozwanej Sąd uznał, że pozwana wykazała, że należność została miedzy stronami rozliczona. Nie było podstaw do kwestionowania zarówno zeznań samej pozwanej, jej męża, jak i zeznań K. P., które są spójne, logiczne, wzajemnie się uzupełniając i dodatkowo stanowią potwierdzenie w dokumentach załączonych do akt. Nie ma podstaw do kwestionowania zeznań świadka T. P., w zakresie w jakim twierdził, że należność za wykonaną usługę została rozliczona przez gotówkową zapłatę. Potwierdzając przyjęcie od pozwanej zapłaty gotówkowej, świadek K. P. naraził się na ewentualne dochodzenie należności od swego pracodawcy, ale kwestia wzajemnych rozliczeń pomiędzy nim, a Spółką (...) nie ma znaczenia w tej sprawie. Sąd Rejonowy nie uwzględnił wniosku pełnomocnika powoda o odroczenie rozprawy z uwagi na problem z dotarciem na wyznaczony termin rozprawy przez pełnomocnika powoda związany z awarią samochodu. Przesłanki obligatoryjnego odroczenia rozprawy są przewidziane w art. 214 k.p.c. i są nimi; nieprawidłowość w doręczeniu wezwania, nieobecność strony wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną Sądowi przeszkodą, której nie można było przezwyciężyć. Problem z dotarciem do Sądu związany z awarią samochodu nie stanowi nadzwyczajnego wydarzenia lub innej przeszkody, której nie można było przezwyciężyć, chociażby przez skorzystanie ze środków komunikacji miejskiej bądź samochodu taxi. Zdaniem Sądu Rejonowego, awaria samochodu związana z brakiem powietrza w oponie mogła co najwyżej opóźnić stawiennictwo strony na rozprawie, jednak o przesłuchanie pozwanej z czasowym opóźnieniem, pełnomocnik powoda nie zawnioskował. Ponadto, oceniając rozsądnie, pełnomocnik udając się na rozprawę winien był uwzględnić zapas czasowy na ewentualne wypadki komunikacyjne i warunki atmosferyczne, które są normalnymi zdarzeniami na drodze, a które co do zasady nie tamują, a jedynie utrudniają ruch. Złożenie przez pełnomocnika powoda rachunku od wulkanizatora świadczy o tym, że taka usługa została faktycznie wykonana w dniu 16 marca 2015 roku , ale nie wiadomo w jakich godzinach, w szczególności, czy w godzinach rozpoznawania przedmiotowej sprawy. Sąd Rejonowy oddalił również wniosek pełnomocnika powoda o ponowne przesłuchanie świadka O. C., gdyż jego zasadnicze przesłuchanie miało miejsce na rozprawie w dniu 6 października 2014 roku, w której uczestniczył pełnomocnik powoda , a jego uczestnictwo w rozprawie w dniu 16 marca 2015 roku miało umożliwić pełnomocnikom zadanie dodatkowych pytań świadkowi. Wobec niemożności ustalenia adresu domowego powołanego na świadka S. L., Sąd Rejonowy uchylił postanowienie o jego dopuszczeniu i oddalił wniosek dowodowy w tym przedmiocie ( art.242 k.p.c.). W tak określonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, że powództwo w całości podlegało oddaleniu. Podkreślił w pierwszym rzędzie, że przelew to umowa, na mocy której wierzyciel (cedent) przenosi na osobę 3 (cesjonariusza) wierzytelność przysługującą mu wobec dłużnika. Jednostronne oświadczenie woli nie wystarczy do dokonania przelewu, który dochodzi do skutku pomiędzy dwiema stronami. Konieczne jest więc oświadczenie woli złożone także przez nabywcę wierzytelności. Kodeks nie wymaga zgody dłużnika ta dokonanie przelewu. Na podstawie cesji jego sytuacja prawna nie zmienia się co do zakresu odpowiedzialności. Wierzytelność nie ulega zmianie. Dochodzi tylko do modyfikacji podmiotowej. W miejsce dotychczasowego wierzyciela wchodzi bowiem osoba 3 (nabywca wierzytelności) co jest skutkiem przelewu. Nabywca wierzytelności nabywa ją w takiej treści, jaka przysługiwała zbywcy. Celem i skutkiem przelewu jest przejęcie wierzytelności na nabywcę. W wyniku przelewu przechodzi na nabywcę ogół uprawnień przysługujących dotychczasowemu wierzycielowi, który zostaje wyłączony ze stosunku zobowiązaniowego, jaki go wiązał z dłużnikiem . Wierzytelność przechodzi na nabywcę w takim stanie w jakim była w chwili zawarcia umowy o przelew, a więc ze wszystkimi związanymi z nią prawami i brakami np. przedawnieniem. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, cedent nie mógł skutecznie przekazać na rzecz powoda wierzytelności pieniężnej w stosunku do pozwanej, bowiem, wobec skutecznie dokonanej zapłaty, ona już nie istniała. Dlatego też Sąd Rejonowy oddalił powództwo. O kosztach procesu Sąd I instancji orzekł na podstawie art.98 k.p.c., stosując zasadę odpowiedzialności za wynik sporu, obciążając nimi pozwaną jako przegrywającą ten spór . Na zasądzone koszty procesu w kwocie 2.417,00 zł, składa się opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 2.400,00 zł, ustalone zgodnie z §6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U nr 163., poz.1349 z późn. zm. ), które przy wartości przedmiotu sporu powyżej 10.000,00 zł do 50.000,00 zł przewidują stawkę minimalną w zasądzonej wysokości. Powyższe orzeczenie w całości apelacją zaskarżyła strona powodowa, która zarzucając rozstrzygnięciu: 1. naruszenie przepisów postępowania
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.