k.c.), lub właściciel nieruchomości obciążonej, jeżeli to przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń przesyłowych (art.
Legitymacja do żądania ustanowienia służebności przesyłu (roszczenie o ustanowienie służebności) przysługuje więc ściśle określonym osobom, tj. tylko i wyłącznie przedsiębiorcy oraz właścicielowi nieruchomości, na której znajdują się urządzenia przesyłowe. Jak ustalono na podstawie aktualnych wydruków księgi wieczystej o numerze (...), w toku postępowania w dniu 16 stycznia 2015 roku wnioskodawczyni E. Z. zbyła przedmiotową nieruchomość. W konsekwencji, zdaniem sądu, utraciła ona legitymację do żądania ustanowienia służebności przesyłu na działce (...) oraz zapłaty na swoją rzecz wynagrodzenia z tego tytułu. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że przepis art. 192 pkt 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. co do zasady nie ma zastosowania w sprawie o ustanowienie służebności, albowiem kwestię kręgu uczestników w postępowaniu nieprocesowym samodzielnie reguluje art. 510 k.p.c. ( tak Sąd Najwyższy w postanowieniach z 9 października 2013 roku, V CZ 47/13, LEX nr 1413048, oraz z 20 października 2004 roku, IV CK 91/04). W przypadku roszczenia o ustanowienie służebności przesyłu krąg uczestników postępowania uregulowany został przez przepisy prawa materialnego, tj. przytaczany wcześniej art.
k.c. Zbycie rzeczy objętej sporem nie pozostawało zatem bez wpływu na dalszy tok postępowania. Sąd nie stwierdził przy tym, ażeby konieczne było wezwanie z urzędu do wzięcia udziału w sprawie nowych właścicieli nieruchomości (art. 510 § 2 k.p.c.), albowiem wezwanie to dotyczyć powinno uczestnika postępowania, a nie wnioskodawcy. Według sądu, niedopuszczalna byłaby sytuacja, w której wzywa się inne osoby do wzięcia udziału w sprawie w charakterze wnioskodawców, narzucając im tym samym konieczność dochodzenia roszczenia, w tym przypadku ustanowienia służebności. Nie jest przecież wykluczona możliwość, że aktualni właściciele nieruchomości nie odmawialiby zawarcia umowy ustanowienia służebności przesyłu z przedsiębiorcą, jak też nie spieraliby się z nim o wysokość wynagrodzenia z tego tytułu. Wobec powyższego, w chwili obecnej nie wiadomo nawet, czy istnieje przesłanka odmowy zawarcia umowy czy to przez właściciela, czy to przez przedsiębiorcę przesyłowego, która to warunkuje żądanie ustanowienia służebności przesyłu. Choć uczestnik postępowania (...) S.A. ostatecznie uznał roszczenie o ustanowienie służebności dotyczącej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV relacji G.-W. – K. C. (k. 142-142v), to jednak – zdaniem sądu – zgoda taka nie zastępowała wniosku o ustanowienie służebności. Ponadto, o czym już wspomniano, niewykazana w tym przypadku była przesłanka odmowy zawarcia umowy przez aktualnych właścicieli nieruchomości (art.
Nie wyklucza to jednak możliwości złożenia kolejnego wniosku o ustanowienie służebności przesyłu, gdyby obecni właściciele i uczestnik nie doszli do porozumienia co do uprawnienia do korzystania z nieruchomości obciążonej czy też wysokości wynagrodzenia z tego tytułu. Ponadto stwierdzić należy, że w odniesieniu do linii elektroenergetycznej 110 kV relacji G.-W. – Ś. uczestnik postępowania posiada już tytuł prawny do korzystania z nieruchomości obciążonej, albowiem – zgodnie z postanowieniem wydanym w sprawie o sygn. akt I Ns 1291/13 – nabył przez zasiedzenie służebność gruntową odpowiadającą treści służebności przesyłu dotyczącą urządzeń przesyłowych tejże linii. Zauważyć również należy, że przepis art. 514 § 2 k.p.c. przewiduje oddalenie wniosku w postępowaniu nieprocesowym z powodu oczywistego braku uprawnienia wnioskodawcy, i to na posiedzeniu niejawnym bez wzywania zainteresowanych do udziału w sprawie. Wobec utraty przez wnioskodawczynię legitymacji czynnej do żądania ustanowienia służebności przesyłu, sąd oddalił pozostałe zgłoszone wnioski dowodowe, tj. z opinii biegłego rzeczoznawcy oraz zwrócenia się do Urzędu Miejskiego w G. o przedłożenie dokumentów (nagranie rozprawy z 21.03.2016 roku, protokół skrócony na k. 263). W zaistniałej sytuacji przeprowadzenie powyższych dowodów zmierzało do zwłoki w rozpoznaniu sprawy oraz zwiększenia jego kosztów. Sąd oddalił wniosek pełnomocnika wnioskodawczyni o odroczenie rozprawy w dniu 21 marca 2016 roku z powodu zwolnienia chorobowego pełnomocnika. Pełnomocnik wnioskodawczyni wnosił już o odroczenie poprzedniego terminu rozprawy z tej samej przyczyny, który to wniosek został uwzględniony. W ocenie sądu, jeżeli przyczyną nieobecności pełnomocnika była długotrwała choroba, miał on wystarczająco dużo czasu na zapewnienie uczestnictwa w rozprawie pełnomocnika substytucyjnego ( podobnie Sąd Najwyższy w wyroku z 6 października 1995 roku, I CRN 150/93, niepubl.). Nie stanowi w takim przypadku wystarczającego usprawiedliwienia również okoliczność, że prowadzi jednoosobową działalność. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art.
a contrario, sąd oddalił wniosek E. Z. o ustanowienie służebności przesyłu na działce nr (...), o czym orzeczono w punkcie I. sentencji postanowienia. O kosztach postępowania w punkcie II. postanowienia sąd orzekł na zasadzie art. 520 § 1 k.p.c. Co prawda interesy wnioskodawczyni i uczestnika pozostawały przynajmniej częściowo w sprzeczności, to jednak uznano, że w okolicznościach niniejszej sprawy uzasadnione było zastosowanie ogólnej reguły ponoszenia kosztów w postępowaniu nieprocesowym, a zatem każdy z uczestników poniósł koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Za orzeczeniem takim przemawiał w szczególności fakt obciążenia nieruchomości, będącej uprzednio własnością wnioskodawczyni, prawami na rzecz uczestnika, z tytułu których istnienia nie osiągała żadnych dochodów. O nakazaniu pobrania od wnioskodawczyni i uczestnika na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Grudziądzu kwot po 118,28 zł w punkcie III. sentencji orzeczono na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1025 ze zm.). Wydatki związane z postępowaniem, tymczasowo poniesione przez Skarb Państwa, wyniosły 236,56 zł, a składały się z części wynagrodzeń wypłaconych biegłym (485,37 zł /k. 189-190/ + 120,00 zł /k. 206-207/ + 631,19 zł /k. 243-244) = 1.236,56 zł – 1.000,00 zł uiszczonej przez uczestnika zaliczki). Mając na uwadze orzeczenie zawarte w punkcie II. postanowienia, zasadne było równomierne ich rozłożenia na wnioskodawczynię i uczestnika postępowania.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.