Sygn. akt XIII Ga 338/16 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2016 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi w sprawie z powództwa B. S. przeciwko M. D. o zapłatę w pkt 1 – zasądził od pozwanego na rzecz powoda odsetki ustawowe od kwoty 4.760 zł za okres od dnia 19 lutego 2014 roku do dnia 4 marca 2014 roku oraz kwotę 1.280 zł tytułem zwrotu kosztów procesu oraz w pkt 2 – oddalił powództwo w pozostałej części (wyrok Sądu I instancji wraz z uzasadnieniem k. 117). Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany, zaskarżając w części, t. j. w zakresie jego punktu 1 zasądzającego od pozwanego na rzecz powoda odsetki ustawowe od kwoty 4.760 zł za okres od dnia 19 lutego 2014 roku do dnia 4 marca 2014 roku oraz kwotę 1.280 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Skarżący zarzucił wyrokowi: 1. naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, t. j.
- a)art. 233 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie i uchybienie wszechstronnej ocenie zebranego materiału dowodowego polegające na: - przyjęciu, że zobowiązanie pieniężne wynikające z faktur (...) stało się wymagalne w terminie oznaczonym w wezwaniu do zapłaty z dnia 12 lutego 2014 roku, w sytuacji gdy w pisemnej umowie łączącej strony jednoznacznie stwierdzono, co potwierdzono w uzasadnieniu wyroku, że wymagalność należnych powodowi sum powstaje z upływem 20 dni od daty otrzymania przez pozwanego rachunku wystawionego przez powoda, co powoduje wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia wyroku i jest oczywistą niekonsekwencją popełnioną przez Sąd I instancji, - przyjęciu, że data płatności wskazana przez powoda w wezwaniu do zapłaty z dnia 12 lutego 2014 roku mogła być datą właściwą dla spełnienia świadczenia pieniężnego przez pozwanego, w sytuacji gdy w pisemnej umowie łączącej strony jednoznacznie stwierdzono, co potwierdzono w uzasadnieniu wyroku, że wymagalność należnych powodowi sum powstaje z upływem 20 dni od daty otrzymania przez pozwanego rachunku wystawionego przez powoda, co powoduje wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia wyroku i jest oczywistą niekonsekwencją popełnioną przez Sąd I instancji, - przyjęciu, że data płatności wskazana przez powoda w wezwaniu do zapłaty z dnia 12 lutego 2014 roku wyznacza moment, w którym roszczenie powoda było już na pewno wymagalne, w sytuacji gdy ustalenie to opiera się jednostronnym oświadczeniu powoda znajdującym się w wezwaniu do zapłaty i okoliczności takiej nie potwierdziły żadne osobowe źródła dowodowe, w tym sam powód w czasie przesłuchania stron, nie wskazując terminu, z jakim doręczył pozwanemu rachunki stanowiące podstawę zapłaty, a także nie przedstawiono innego dowodu, w szczególności jakiegokolwiek dokumentu pozwalającego taką datę chociażby w przybliżeniu ustalić,
- b)art. 98 § 1 k.p.c. poprzez jego błędne zastosowanie i zasądzenie kosztów procesu od pozwanego na rzecz powoda, w sytuacji gdy dochodzone w niniejszym postępowaniu główne świadczenie pieniężne zostało spełnione przez pozwanego dobrowolnie przed doręczeniem mu odpisu pozwu i nie wykazano w niniejszym postępowaniu, aby jego spełnienie nastąpiło po dacie jego wymagalności i pozwany kiedykolwiek znalazł się w stanie opóźnienia z jego spełnieniem, a więc nie może być mowy o przegraniu przez pozwanego niniejszej sprawy w jakimkolwiek zakresie, 2. naruszenie przepisów prawa materialnego:
- a)art. 6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że powód wykazał termin wymagalności swojego roszczenia, w sytuacji gdy już z samej treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, z którą w tym zakresie należy się zgodzić wynika, że dochodzone pozwem sumy stawały się wymagalne w terminie 20 dni od doręczenia pozwanemu rachunku na każdą z tych kwot, a wykazaniu daty doręczenia któregokolwiek z rachunków, jak sam stwierdza Sąd I instancji, powód nie podołał,
- b)art. 65 k.c. poprzez jego błędne zastosowanie oraz błędną wykładnię pkt 3 łączącej strony umowy z dnia 1 stycznia 2012 roku i ustalenie, że data wymagalności świadczenia pieniężnego pozwanego mogła zostać wyznaczona przez powoda w wezwaniu do zapłaty, w sytuacji, gdy strony wprost i w sposób niebudzący wątpliwości złożyły zgodne oświadczenia woli w łączącej je umowie z dnia 1 stycznia 2012 roku określając datę wymagalności każdego ze świadczeń pieniężnych pozwanego jako 20 dni od otrzymania przez pozwanego rachunku na każdą z należnych kwot,
- c)art. 455 k.c. poprzez jego zastosowanie i uznanie kwot dochodzonych przez powoda za wymagalne z datą oznaczoną w wezwaniu do zapłaty z dnia 12 lutego 2014 roku, t. j. przyjęcie, że świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania, w sytuacji gdy wbrew dyspozycji tego przepisu, strony czynności prawnej oznaczyły termin spełnienia świadczenia pieniężnego przez pozwanego, ustalając go na 20 dni od daty doręczenia pozwanemu rachunku na należną kwotę,
- d)art. 481 § 1 k.c. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy pozwany nie znalazł się w stanie opóźnienia ze spełnieniem świadczenia pieniężnego wynikającego z faktur nr (...) oraz nie zostało to wykazane przez powoda, w związku z niewykazaniem z jaką datą powód doręczył pozwanemu rachunki na żądane kwoty, co dopiero pozwoliłoby ustalić datę wymagalności wskazanych kwot (20 dni od daty doręczenia). Na tej podstawie skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w części, t. j. w zakresie pkt 1 poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania za obie instancje (apelacja k. 125-130). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja zasługiwała na uwzględnienie, co skutkowało zmianą zaskarżonego wyroku. Przedmiotowa sprawa podlega rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym uregulowanym w art. 505 1k.p.c. - art. 505 14 k.p.c. W postępowaniu tym apelację można oprzeć na dwóch wskazanych w przepisie art. 505 9 § 1 1 k.p.c. podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. W sytuacji, gdy sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa( por. art. 505 13 § 1. k.p.c.). Sąd Rejonowy nie miał podstaw do zasądzenia odsetek za opóźnienie objętych żądaniem powoda i w tym zakresie niewłaściwie zastosował art. 481 § 1 k.c. Zgodnie z § 3 łączącej strony umowy o współpracy z dnia 1 stycznia 2012 roku powód miał wystawić i doręczyć rachunek pozwanemu za świadczone usługi, a pozwany miał obowiązek zapłacić w terminie 20 dni od otrzymania rachunku (k. 45). W rozpoznawanej sprawie natomiast powód nie przedstawił dowodów potwierdzających, w jakiej dacie pozwany otrzymał rachunki nr (...) z dnia 30 listopada 2013 roku, nr (...) z dnia 31 grudnia 2013 roku oraz nr (...) z dnia 31 stycznia 2014 roku, na których powód opierał żądanie odsetek za opóźnienie, a tym samym nie wykazał, że świadczenia główne wynikające z rachunków stały się wymagalne w datach wskazanych w pozwie. W tej sytuacji Sąd Rejonowy nie miał podstaw do zastosowania art. 455 k.c. i uznania, że wymagalność świadczeń pieniężnych wynikających z rachunków następowała niezwłocznie po wezwaniu pozwanego do ich spełnienia. Przepis art. 455 k.c. dotyczy bowiem wyłącznie sytuacji, w której termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani też nie wynika z właściwości zobowiązania. Strony bowiem w umowie oznaczyły termin spełnienia świadczenia pieniężnego przez pozwanego, ustalając go każdorazowo na 20 dni od daty doręczenia pozwanemu rachunku na należną kwotę za dostarczone usługi medyczne. Dopiero z upływem tych terminów zgodnie z umową miała następować wymagalność roszczeń objętych rachunkami wystawionymi przez powoda. Opierając się treści umowy łączącej strony należało przyjąć, że pozwany dowiedział się o kwotach należnych z rachunków nr (...), (...) zł i (...) dopiero z wezwania do zapłaty z dnia 12 lutego 2014 roku, które doręczono mu w dniu 13 lutego 2014 roku. W braku dowodu na to, iż pozwany otrzymał rachunki wcześniej, datę otrzymania wezwania należy utożsamić z datą otrzymania przez pozwanego rachunków. Skoro zapłata miała nastąpić w terminie 20 dni od otrzymania rachunku, świadczenia stały się wymagalne dopiero w dniu 5 marca 2014 roku. Pozwany dokonał zapłaty na rzecz powoda kwoty 1.420 zł wynikającej z rachunku nr (...) w dniu 12 lutego 2014 roku, a kwoty 1.700 zł z rachunku nr (...) oraz kwoty 3.060 zł z rachunku nr (...) w dniu 4 marca 2014 roku. Zapłata należności w tych datach stanowiła zatem spełnienie w całości świadczeń przed terminem ich wymagalności. W związku z tym powodowi nie przysługują w oparciu o art. 481 § 1 k.c. odsetki za opóźnienie, a powództwo skierowano przedwcześnie (pozew złożono w dniu 26 lutego 2014 r.), przed nadejściem terminu wymagalności roszczenia, wobec czego było ono bezzasadne i nie zasługiwało w całości na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok w pkt 1 w ten sposób, że oddalił powództwo w zakresie odsetek ustawowych od kwoty 4.760 zł za okres od dnia 19 lutego 2014 roku do dnia 4 marca 2014 roku. W konsekwencji zmianie uległo również rozstrzygnięcie o kosztach procesu, którymi w oparciu o art. 98 § 1 k.p.c. – zasadę odpowiedzialności za wynik procesu należało obciążyć w całości powoda jako przegrywającego spór w całości. Pozwany poniósł w postępowaniu przed Sądem I instancji jedynie koszty zastępstwa prawnego ustalone na podstawie § 6 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r. nr 490) w kwocie 1.200 zł, którą to Sąd Okręgowy zasądził na jego rzecz od powoda. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Apelacja pozwanego została uwzględniona w całości, w związku z czym powód powinien zwrócić pozwanemu poniesione przez niego koszty procesu. Pozwany poniósł w postępowaniu apelacyjnym koszty opłaty sądowej od apelacji – 30 zł oraz koszty zastępstwa prawnego w wysokości 120 zł ustalone na podstawie § 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 1 w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz. U. 2015 r., poz. 1804). Z tego względu Sąd Okręgowy zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 150 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.