← Polska

I ACa 1621/14

Obsah (4)§ 1§ 3§ 6§ 8

Sygn. akt I ACa 1621/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 stycznia 2016 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Marzena Miąskiewicz Sędziowie:

§ 1ustawy Prawo spółdzielcze tj.

nie określa podziału całości zobowiązań pozwanej Spółdzielni. Zdaniem strony pozwanej powodowie nie wykazali również, jakoby prawa i obowiązki majątkowe wydzielających się członków były związane z częścią majątku Spółdzielni Mieszkaniowej (...), o przyznanie których wnoszą. Ponadto, w ocenie pozwanej, sprawa stała się procesem o rozliczenie zadania inwestycyjnego (...) i procesem o rozliczenie majątkowe między Komitetem Organizacyjnym Spółdzielni Mieszkaniowej (...) a pozwaną, po dacie podziału. Jej zdaniem, na podstawie złożonych przez biegłego opinii nie można wydać orzeczenia zastępującego uchwałę o podziale spółdzielni. Z kolei strona powodowa na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014 r. doprecyzowując swoje stanowisko i wniosła ostatecznie o zasądzenie na jej rzecz majątku ustalonego przez biegłego sądowego w opinii, a zatem o przyznanie na jej rzecz budynków mieszkalnych przy ul. (...) wraz z miejscami postojowymi i infrastrukturą o wartości 23.615.652,48 zł, prawo własności lokalu mieszkalnego nr (...) o powierzchni użytkowej 72,91 m 2w budynku przy ulicy (...) w W., prawo własności lokali użytkowych nr (...) przy ul. (...) w W., nadpłacone wkłady budowlane w kwocie 288.677,70 zł, komputer i środki trwałe o wartości 2.620,82 zł - w formie rekompensaty pieniężnej, fundusz zasobowy (wpisowe) w kwocie 75.333,50 zł, fundusz udziałowy w kwocie 56.254,95 zł, fundusz kulturalno - wychowawczy w kwocie 12.576,40 zł, fundusz remontowy w kwocie 854.742,53 zł , zapasy materiałów o wartości 1.765,76 zł, należności z tytułu opłat czynszowych w kwocie 111.588,74 zł, należności zasądzone w kwocie 9.839,77 zł, należności sporne w kwocie 17.623,07 zł, nadwyżkę z tytułu dodatniego wyniku (...) w kwocie 65.938,90 zł, środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych w kwocie 100.404 zł , zobowiązania z tytułu opłat czynszowych w kwocie 16.092,16 zł, rekompensatę finansową za lokal wraz z gruntem przy ulicy (...) w W. w kwocie 1.185.689 zł. Wyrokiem z dnia 05 czerwca 2014 r. Sąd Okręgowy w Warszawie (I.) dokonał podziału składników majątkowych oraz praw i zobowiązań Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W. w ten sposób, że: 1. przyznał i przeniósł na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W. następujący majątek i zobowiązania: a) prawo własności nakładów poniesionych na działce nr (...) o powierzchni 10.440 m

(2), oznaczonej na mapie podziału dla celów prawnych sporządzonej przez biegłego sądowego w zakresie geodezji J. P. w dniu 27 marca 2007 roku przyjętą do zasobów (...) pod nr (...) tj. prawo własności budynków mieszkalnych położonych w W. przy ulicy (...) wraz z garażami (miejscami postojowymi), budowlami, urządzeniami i instalacjami, o wartości księgowej na dzień 31 grudnia 2011 roku w kwocie 23.615.652,48 zł,
  1. b)prawo własności lokalu mieszkalnego nr (...) o powierzchni użytkowej 72,91 m 2 w budynku przy ulicy (...) w W. (lub innego o takiej powierzchni),
  2. c)prawo własności lokali użytkowych nr (...) o powierzchni użytkowej 47,39 m 2 i nr 8 o powierzchni użytkowej 101,37 m 2 przy ulicy (...) w W.,
  3. d)nadpłacone wkłady budowlane w kwocie 288.677,70 zł - w postaci środków pieniężnych,
  4. e)komputer i środki trwałe o wartości 2.620,82 zł - w formie rekompensaty pieniężnej,
  5. f)fundusz zasobowy (wpisowe) w kwocie 75.333,50 zł - w postaci środków pieniężnych,
  6. g)fundusz udziałowy w kwocie 56.254,95 zł - w postaci środków pieniężnych, przy czym kwota powinna być skorygowana na dzień przekazania składników majątkowych,
  7. h)fundusz kulturalno - oświatowy w kwocie 12.576,40 zł – w postaci środków pieniężnych,
  8. i)fundusz remontowy w kwocie 854.742,53 zł – w postaci środków pieniężnych, przy czym kwota powinna być skorygowana na dzień przekazania składników majątkowych,
  9. j)zapasy materiałów o wartości 1.765,76 zł – w formie rekompensaty pieniężnej,
  10. k)należności z tytułu opłat czynszowych w kwocie 111.588,74 zł – przy czym kwota powinna być skorygowana na dzień przekazania składników majątkowych,
  11. l)należności zasądzone w kwocie 9.839,77 zł,
  12. m)należności sporne w kwocie 17.623,07 zł – przy czym kwota powinna być skorygowana na dzień przekazania składników majątkowych,
  13. n)nadwyżka z tytułu dodatniego wyniku (...) w kwocie 65.938,90 zł - przy czym kwota powinna być skorygowana na dzień przekazania składników majątkowych,
  14. o)środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych według stanu na dzień 31 grudnia 2002 roku w kwocie 100.404 zł - przy czym kwota powinna być skorygowana na dzień przekazania składników majątkowych,
  15. p)zobowiązania z tytułu opłat czynszowych w kwocie 16.092,16 zł - przy czym kwota powinna być skorygowana na dzień przekazania składników majątkowych,
  16. q)rekompensatę finansową za lokal wraz z gruntem przy ulicy (...) w W. o powierzchni 261,35 m 2 w kwocie 1.185.689 zł. 2. Ustalił, że podział składników majątkowych następuje według wskaźnika 4,87 % wynikającego z proporcji powierzchni użytkowej budynków przejętych przez Spółdzielnię Mieszkaniową (...) w W. do powierzchni użytkowej budynków pozostałych przy Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W.. (II.) Rozstrzygnął, że koszty procesu za wszystkie instancje ponosi w całości Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w W., pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu. Sąd Okręgowy przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustalił, że Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w W. w latach 1996 – 2000 prowadziła zadanie inwestycyjne pod nazwą (...), które składało się z budynków wielomieszkaniowych przy ul. (...) oraz segmentów położonych przy ul. (...) w W.. Uchwałą nr(...) z dnia 10 września 2001 r. Rada Nadzorcza Spółdzielni Mieszkaniowej (...) zatwierdziła ostatecznie rozliczenie kosztów inwestycji (...). Pismem z dnia 19 grudnia 2001 r., powołany w dniu 12 grudnia 2001 r. Komitet Organizacyjny, działając w imieniu członków Spółdzielni zamieszkałych przy ul. (...) wystąpił do Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W. z wnioskiem o m.in. zwołanie Zebrania Przedstawicieli, w celu podjęcia uchwały o podziale Spółdzielni, jak też o niezwłoczne przygotowanie dokumentów niezbędnych do podjęcia takiej uchwały. Wniosek Komitetu Organizacyjnego został przez Zarząd przyjęty do realizacji i umieszczony w porządku obrad Zebrania Przedstawicieli Spółdzielni wyznaczonego w dniu 22 maja 2002 r. na dzień 15 i 16 czerwca 2002 r. W dniu 27 kwietnia 2002 r. 94 ze 151 członków Spółdzielni Mieszkaniowej (...) zamieszkałych przy ul. (...) podjęło dwie uchwały – pierwszą nr (...)o wystąpieniu do Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej (...) z żądaniem zwołania Zgromadzenia Przedstawicieli w celu podjęcia uchwały o podziale tej spółdzielni, na zasadach określonych przepisami Prawa Spółdzielczego oraz drugą - nr (...) dotyczącą wyboru reprezentacji członków Spółdzielni, którzy spośród siebie wybiorą nowy Komitet Organizacyjny w składzie 7 osób. W skierowanym do Zarządu pozwanej spółdzielni piśmie, datowanym na 27 maja 2002 r., które wpłynęło do wydziału 29 maja 2002 r., nowy Komitet Organizacyjny (...) powołany spośród mieszkańców budynków przy ul. (...) w W. w składzie (...), A. M., R. K., K. P., E. I., S. K. i J. J. wniósł o zwołanie Zebrania Przedstawicieli SM (...) celem podjęcia uchwały o jej podziale, jak też o przygotowanie dokumentów niezbędnych do podjęcia przez Zebranie Przedstawicieli uchwały o podziale spółdzielni. Podczas zebrania, które odbyło się 15 i 16 czerwca 2002 r., z uwagi na wątpliwości odnośnie prawidłowości złożenia dwóch konkurencyjnych wniosków, postanowiono odroczyć ich rozpatrzenie do kolejnego Zebraniu Przedstawicieli. Najbliższe Zebranie Przedstawicieli zostało zwołane na dzień 7 grudnia 2002 r. Porządek obrad przewidywał w pkt. 6 rozpatrzenie wniosku o podział Spółdzielni Mieszkaniowej (...). Do merytorycznego rozpatrzenia porządku obrad nie doszło z uwagi na brak wymaganego kworum. Sprawozdanie finansowe Spółdzielni Mieszkaniowej (...) sporządzone na dzień 31 grudnia 2002 r. zostało zatwierdzone uchwałą nr (...) z dnia 14 czerwca 2003 r. Zebrania Przedstawicieli Spółdzielni Mieszkaniowej (...) r. i obejmuje bilans, który po stronie aktywów i pasywów wskazuje kwotę 542.887.132,52 zł. Wyrokiem z dnia 27 listopada 2007 r. w sprawie o sygn. akt IV C 36/05 Sąd Okręgowy w Warszawie dokonał z dniem 9 października 2002 r. podziału Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W. poprzez wydzielenie z jej zasobów Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W. obejmującej członków zamieszkałych lub dysponujących prawami do lokali mieszkalnych albo dysponującymi prawami do garaży znajdujących się w budynkach nr (...) (...) przy ul. (...) w W.. Za podstawę podziału składników majątkowych oraz praw i zobowiązań przyjęto sprawozdanie finansowe Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W. sporządzone na dzień 31 grudnia 2002 r. W czerwcu 2011 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) dokonała sprzedaży działki nr (...) o powierzchni 6.510 m 2 znajdującej się przy ul. (...) w W., na której posadowiony był pawilon biurowy Spółdzielni Mieszkaniowej (...) o powierzchni użytkowej 2.978, 34 m 2 za cenę 13.500.000 zł. W sprawie dopuszczono dowód z opinii biegłego H. W., celem ustalenia poszczególnych składników majątkowych oraz praw i zobowiązań, jakie w wyniku podziału powinny przypaść nowopowstałej spółdzielni. Biegły dokonał szczegółowych wyliczeń odnosząc się do materiałów zgromadzonych w aktach sprawy oraz udostępnionych mu przez pozwaną dokumentów, załączonych następnie do akt sprawy (opinia z maja 2011 r. wraz z załącznikami k. 1557 – 1591). Biegły w toku przesłuchania na rozprawie w dniu 12 stycznia 2012 r. wskazał, iż podział Spółdzielni (...) nie jest możliwy bez sporządzenia bilansu, który uwzględniałby zmiany, jakie powstały w dzielonej spółdzielni od 31 grudnia 2002 r. do daty, w której byłby on sporządzony, gdyż w przeciwnym wypadku wyodrębniona spółdzielnia nie będzie mogła funkcjonować i nie będzie mogła założyć ksiąg rachunkowych (przesłuchanie na rozprawie k. 1701 – 1705). W związku z tym strona powodowa wniosła o sporządzenie bilansu z uwzględnieniem stanu majątku na dzień 31 grudnia 2002 r., ale z uwzględnieniem zmian wartości składników na dzień 31 grudnia 2011 r. (k.1706). W sporządzonej opinii z dnia 14 maja 2012 r. biegły sądowy sporządził bilans, w którym wziął pod uwagę zmiany środków trwałych oraz aktywów i pasywów obrotowych, funduszy specjalnych oraz dodatni wynik finansowy na działalność (...) i środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych. Na rozprawie w dniu 12 stycznia 2012 r. biegły przyznał ponadto, iż istnieją nieprawidłowości w rozliczeniu zadania inwestycyjnego przez Spółdzielnię Mieszkaniową (...) w W. w pozycjach „koszty garaży” i „upusty z tytułu uzyskanych pożytków”. Z uwagi na wynikłą w toku postępowania okoliczność uchylenia uchwały rady nadzorczej dotyczącej wyboru składu Rady Nadzorczej, która zatwierdzała przedmiotowe rozliczenie, na wniosek powodów, biegły sporządził kolejną opinię i bilans spółdzielni z uwzględnieniem prawidłowego rozliczenia kosztów budowy inwestycji (...). W opinii tej wskazał, iż po korekcie, zmniejszeniu uległy nakłady inwestycyjne poniesione na działkę nr (...), a zatem wynoszą one 28.668.450, 78 zł. Ustalił ponadto, iż na dzień podziału, na rzecz nowopowstałej spółdzielni powinien przypaść komputer C. o wartości netto 2.620, 82 zł zarówno w 2002 r. jak i 2011 r. Z przedstawionych w opinii wyliczeń wynika, iż zmianie uległy także powierzchnie lokali użytkowych, które powinny przypaść nowopowstałej spółdzielni. Zdaniem biegłego oprócz ustalonych poprzednio dwóch lokali użytkowych o numerach 3 i 8 usytuowanych w budynku nr (...) przy ul. (...) w W., o łącznej powierzchni użytkowej 148,76 m.kw. i wartości netto na dzień 31 grudnia 2002 r. 531.943,49 zł oraz lokalu użytkowego - wolnostojącego pawilonu przy ul. (...) o powierzchni użytkowej 218,56 m.kw. i wartości netto 128.520,37 zł i biura Spółdzielni Mieszkaniowej przy ul. (...) w W., w którym udział wyodrębnionej Spółdzielni wynosi 223 m.kw. o przeciętnej wartości netto 427.055,49 zł, dla nowopowstałej spółdzielni powinien przypaść również lokal mieszkalny numer (...) przy ul. (...) w W. o powierzchni użytkowej 72,91 m.kw. i wartości ewidencyjnej netto 49.936,02 zł. Zdaniem biegłego łącznie dla nowopowstałej spółdzielni na dzień 31 grudnia 2002 r. przypada 663,23 m.kw. powierzchni użytkowej o wartości netto 1.137.455,37 zł. Jednakże zdaniem biegłego z uwagi na fakt, iż nieruchomość przy ul. (...) w W., w której skład wchodziła działka nr (...) została sprzedana w czerwcu 2011 r. za kwotę 13.500.000 zł, Spółdzielni Mieszkaniowej (...) należy się z tego tytułu rekompensata pieniężna w wysokości 1.010.798 zł, liczona udziałem przyznanej powierzchni 223 m.kw. Natomiast w odniesieniu do aktywów i pasywów obrotowych, w związku z błędnym wyliczeniem kosztów budowy lokali mieszkalnych budynków (...),(...) przy ul. (...) w W., na dzień 31 grudnia 2002 r. zmianie uległy należności z tytułu niewniesionych udziałów oraz wkładów budowlanych i per saldo niedopłata w tym zakresie wynosiła -197.408,05 zł, natomiast na dzień 31 grudnia 2011 r. powstała nadpłata w wysokości 288.677,70 zł. Biegły do sporządzonej opinii załączył również plan podziału składników majątkowych oraz praw i zobowiązań (k.1953 -1978). W wyniku kolejnych wniosków stron, w opinii z dnia 24 września 2013 r. biegły dokonał weryfikacji wcześniejszych ustaleń w oparciu o przedstawione przez strony dokumenty i skorygował stan aktywów i pasywów dzielącej się spółdzielni na dzień 31 grudnia 2011 r. Ustalił, iż nastąpiło zmniejszenie powierzchni użytkowej majątku odrębnego pozwanej z 9.171,69 m.kw. na 5.548,92 m.kw. oraz ustalił, iż przy uwzględnieniu wskaźnika podziału 4,87 % na dzień 31 grudnia 2002 r., dla nowopowstałej spółdzielni przypada powierzchnia użytkowa 483,02 m.kw.. Biegły w przedmiotowej opinii wskazał, iż z uwagi na fakt, że łączna powierzchni użytkowa wydzielona dla Spółdzielni Mieszkaniowej (...) tj. lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. oraz lokali użytkowych nr (...) w budynku przy ul. (...) w W. stanowi łącznie powierzchnię 221,67 m.kw., to pozostała powierzchnia w wymiarze 261,35 m.kw. przypada na pawilon użytkowy biura Spółdzielni Mieszkaniowej przy ul. (...). Biegły zaznaczył jednak, iż z uwagi na dokonaną sprzedaż przedmiotowej nieruchomości, niemożliwym było fizyczne wydzielenie tego lokalu i zachodzi konieczność finansowego rozliczenia za wyliczoną powierzchnię użytkową. Dlatego też biegły w opinii dokonał wyliczenia wartości statystycznej powierzchni do wydzielenia i ustalił, iż wynosi ona 1.185.689 zł. Ponadto w wyniku analizy środków trwałych dzielącej się spółdzielni biegły nie stwierdził komputera C., który miał przypaść nowopowstałej spółdzielni, a zatem wskazał w opinii, iż również w tym zakresie należałoby dokonać rozliczenia finansowego. Ponadto biegły dokonał korekty stanu środków pieniężnych należnych stronie powodowej i ustalił, iż wynoszą one 40.588,98 zł. Biegły sporządził bilans Spółdzielni Mieszkaniowej (...) na dzień 31 grudnia 2002 r. z uwzględnieniem zmian na dzień 31 grudnia 2011, jak też uzupełniony plan podziału składników majątkowych Spółdzielni Mieszkaniowej (...). Biegły w toku postępowania trzykrotnie składał zeznania ,w których potwierdził w całości ustalenia zawarte w sporządzonych przez niego opiniach (k. 1701-1705, k.2127-2131, k. 2208 – 2211). Ponadto kilkukrotnie odpowiadał pisemnie na pytania oraz wątpliwości stron. Strona powodowa w toku postępowania wnosiła pewne zastrzeżenia odnośnie sporządzonych opinii biegłego, jednakże ostatecznie zaakceptowała w całości ich końcowe ustalenia. Pozwana natomiast wskazywała, iż jej zdaniem sporządzone opinie nie dają podstaw do wydania orzeczenia zastępującego uchwałę o podziale spółdzielni, gdyż na ich podstawie nie można sporządzić planu podziału składników majątkowych oraz praw i zobowiązań spółdzielni w zakresie, w jakim Sąd Apelacyjny w Warszawie uchylił poprzedni wyrok w przedmiotowej w sprawie. Strona pozwana zarzuciła m.in., iż biegły dokonując wyliczeń bezzasadnie ponownie rozliczył zadanie inwestycyjne (...), a ponadto bez żadnej podstawy prawnej urealnił w opinii kwoty składników majątkowych na kwoty wynikające ze stworzonego przez siebie bilansu na dzień 31 grudnia 2011 r., jak też wliczył bezzasadnie do majątku nowopowstałej spółdzielni takie składniki jak m.in. kontenery, warsztat samochodowy i lokal mieszkalny oraz podzielił składniki majątkowe wg kryterium powierzchni, a nie wartości oraz powiększył udział powódki w budynku przy ul. (...) w W.. Zdaniem Sądu jednak biegły w sposób kompleksowy przedstawił w opiniach sposób dokonywanych wyliczeń, dołączając dokumenty potrzebne do ich weryfikacji. Biegły wskazywał na trudności z uzyskaniem informacji od strony pozwanej, co miało również wpływ na konieczność weryfikacji przedmiotowych wyliczeń po uzyskaniu stosownych dokumentów. Sporządzone przez biegłego opinie Sąd uznał za wiarygodne i dokonując ustaleń w sprawie miał na uwadze wnioski z nich płynące. Sąd Okręgowy wskazał, przedmiotem postępowania było dokonanie podziału składników majątkowych oraz praw i zobowiązań Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W. i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, albowiem w pozostałej części wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 27 listopada 2007 r. jest prawomocny. Odnosząc się do wniosku pozwanej o odrzucenie powództwa z uwagi na brak legitymacji czynnej po stronie powodowej, Sąd pierwszej instancji podkreślił, że powodowie wnieśli pozew na podstawie art. 108 a § 4 prawa spółdzielczego w brzmieniu sprzed wejścia w życie zmian wprowadzonych ustawą z 19 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych i niektórych innych ustaw. W tej sytuacji należało badać legitymację czynną ustalając, czy członkowie Spółdzielni Mieszkaniowej (...), zamieszkujący w budynkach przy ul. (...) w W., tj. mający roszczenie o wydanie orzeczenia zastępującego uchwałę o podziale spółdzielni, w dacie wniesienia pozwu byli reprezentowani zgodnie z przepisami prawa; innymi słowy, czy Komitet Organizacyjny Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w składzie: E. I., J. J., R. K., S. K., A. M., K. P. i A. S. - był uprawniony do wniesienia powództwa. Jak wynika z ugruntowanego stanowiska orzecznictwa i doktryny tzw. grupa organizacyjna członków spółdzielni, zmierzająca do utworzenia nowej spółdzielni w oparciu o składniki majątkowe spółdzielni już istniejącej, ma zdolność sądową w procesie o wydanie przez sąd orzeczenia zastępującego uchwałę walnego zgromadzenia dotychczasowej spółdzielni. Zdolność sądowa przysługuje grupie organizacyjnej od chwili zainicjowania (wniesienia pozwu), aż do czasu zakończenia postępowania rozpoznawczego ( vide wyrok SN 6 lutego 2014 r. I CSK 233/13 LEX nr 1438402 ). W świetle powyższego, członkowie wybranego Komitetu Organizacyjnego byli uprawnieni do wystąpienia z żądaniem wydania orzeczenia zastępującego uchwałę Zebrania Przedstawicieli o podziale Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W.. Członkowie grupy powołali ze swego grona 9 osób, które spośród siebie miały wyłonić ten Komitet. Żaden przepis ustawy Prawo spółdzielcze nie stanowi wprost, iż Komitet Organizacyjny musi zostać wybrany w sposób bezpośredni przez członków założycieli spółdzielni i wbrew twierdzeniom strony pozwanej nie stanowi o tym również art. 6 § 1 prawa spółdzielczego. Komitet Organizacyjny nie jest organem spółdzielni, a jedynie podmiotem reprezentującym spółdzielnię w organizacji przed sądem na etapie postępowania podziałowego. Dlatego ostatecznie nie było podstaw do odrzucenia powództwa. Nie zasługiwał również na uwzględnienie wniosek strony pozwanej o oddalenie powództwa. Sam fakt wyodrębnienia Spółdzielni Mieszkaniowej (...), wobec prawomocności wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie, został przesądzony. Sąd Apelacyjny zobowiązał jedynie Sąd przy ponownym rozpoznaniu spray do szczegółowego ustalenia wszelkich składników majątkowych, praw i zobowiązań, w taki sposób, aby nowopowstała spółdzielnia zdolna była do samodzielnego funkcjonowania. Uchwały poprzedzające działalność grup organizacyjnych - Komitetu Organizacyjnego, stanowią zdarzenie które inicjuje określony ustawowo tryb wydzielania nowej spółdzielni. Takie uchwały są wyrazem woli grupy członków do kreowania nowej spółdzielni, ale nie przesądzają jednoznacznie w jaki sposób Komitet Organizacyjny czy inna grupa inicjatywna sformułuje ostatecznie treść żądania. Szczególny tryb wyodrębniania nowej spółdzielni nie dotyczy jedynie spółdzielni mieszkaniowej i nie przesądza przyjętej przez grupę organizacyjną in concreto określonej koncepcji podziału spółdzielni przy uwzględnieniu jej substratu majątkowego i składu członkowskiego (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2014 r. I CSK 233/13 LEX nr 1438402 ). Dlatego uchwała nr(...) podjęta przez członków nowopowstającej Spółdzielni (...) nie zakreśla granic żądania procesowego Komitetu Organizacyjnego występującego w obecnym postępowaniu. Przechodząc do merytorycznych rozważań Sąd zauważył, że strony nie wypracowały wspólnych ustaleń w zakresie żadnego ze składników majątkowych. Jedyną bezsporną kwestią w sprawie, z uwagi na treść wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, był współczynnik podziału majątku dzielącej się spółdzielni. Sąd Apelacyjny ustalił, iż współczynnik ten powinien być proporcjonalny do liczby przechodzących do niej członków i wielkości udziałów, a zatem winien wynosić odpowiednio 4,87 %. Taki też współczynnik Sąd zastosował do podziału majątku Spółdzielni Mieszkaniowej (...). Przedmiotowy proces toczy się od 2002 r. Data podziału spółdzielni została zatwierdzona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie i miała ona walor prawomocności. Również fakt przyjęcia za podstawę wyliczeń majątkowych między spółdzielniami sprawozdania finansowego z 31 grudnia 2002 r. nie został uchylony przez Sąd Apelacyjny w Warszawie, a zatem również i w tym zakresie wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie o sygn. akt IV C 36/05, był prawomocny. Sąd dokonując podziału majątku oparł się na zatwierdzonym sprawozdaniu finansowym Spółdzielni Mieszkaniowej (...) z 31 grudnia 2002 r. Nie ulegało jednak wątpliwości, iż w czerwcu 2011 r. pozwana Spółdzielnia dokonała sprzedaży nieruchomości gruntowej przy ul. (...) w W., wraz ze znajdującym się na niej budynkiem, w którym udział miał przypaść nowopowstającej spółdzielni. Mając na względzie czas, jaki upłynął od daty zatwierdzonego sprawozdania, jak też zmianę składników majątku dzielącej się Spółdzielni, Sąd zlecił biegłemu sporządzenie opinii z uwzględnieniem składników majątkowych, które przypadają Spółdzielni Mieszkaniowej (...) na dzień 31 grudnia 2002 r., jednakże z odpowiednim skorygowaniem stanu wartości tych składników majątkowych oraz praw i obowiązków, na dzień 31 grudnia 2011 r. Data ta uwzględniała zmiany majątku Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w ciągu 9 lat trwania procesu, tj. likwidację, sprzedaż i umorzenia majtku trwałego, w tym sprzedaż nieruchomości gruntowej w 2011 r. Powołany w sprawie biegły księgowy, zdaniem Sądu Okręgowego, na podstawie dokumentów udostępnianych sukcesywnie przez pozwaną Spółdzielnię, sporządził kilka opinii, dokonując w nich szczegółowych wyliczeń aktywów i pasywów nowopowstającej Spółdzielni. Sąd ustalając składniki majątku, jak też prawa i zobowiązania nowopowstałej Spółdzielni miał na uwadze wnioski płynące z powyższych opinii. Sąd ten uznał, że Spółdzielni Mieszkaniowej (...) powinno przypaść prawo własności wszelkich nakładów poniesionych na działce nr (...), tj. prawo własności budynków mieszkalnych w W. przy ul. (...) wraz z garażami (miejscami postojowymi), budowlami, urządzeniami i instalacjami, których wartość księgowa ustalona na dzień 31 grudnia 2011 r., wynosiła 23.615.652, 48 zł. Odwołując się do art. 3 prawa spółdzielczego oraz stanowiska Sądu Apelacyjny w Warszawie, który przyznał, iż nie można w odniesieniu do podziału lokali użytkowych podnosić argumentu, że członkowie nowopowstałej spółdzielni przyczynili się w mniejszym stopniu do powstania majątku pozwanej, Sąd, dokonując podziału ogólnej powierzchni użytkowej majątku odrębnego Spółdzielni Mieszkaniowej (...) (lokali mieszkalnych, użytkowych i pawilonów ), wg stanu na dzień 31 grudnia 2002 r., zastosował wskaźnik podziału w wymiarze 4,87 %. Udział nowopowstającej Spółdzielni w lokalach użytkowych, w lokalu biurowym przy ul. (...) i w lokalu klubowym, został uwzględniony już w projekcie planu podziału składników majątkowych sporządzonym przez dzielącą się Spółdzielnię (k.90). W odniesieniu do ogólnej powierzchni użytkowej majątku odrębnego, która na dzień 31 grudnia 2002 r. wyniosła 9.918,26 m.kw. i przy uwzględnieniu wskaźnika 4,87 %, Sąd ustalił, iż do wydzielenia dla nowopowstałej spółdzielni przypada powierzchni użytkowa 483,02 m.kw. Mając na względzie, iż podziałowi ulegały tylko składniki, które da się wyodrębnić organizacyjnie, na podstawie wykazu rzeczowo – wartościowego majątku odrębnego dzielonej Spółdzielni i przy uwzględnieniu przyjętego wskaźnika, biegły określił, iż dla Spółdzielni Mieszkaniowej (...) przypadają trzy lokale, tj. lokal mieszkalny nr (...) przy ul. (...) w W. lub inny o takiej samej powierzchni oraz lokale użytkowe nr (...) przy ul. (...) w W., których łączna powierzchnia wynosi 221,67 m.kw. Z poczynionych przez biegłego ustaleń wynikało, iż nowopowstałej Spółdzielni przypada również udział w pawilonie biura Spółdzielni Mieszkaniowej (...) przy ul. (...) w W. w wymiarze 261,35 m 2 z ogólnej powierzchni biura. Powierzchnia ta stanowiła wprawdzie 8,78 % w stosunku do całości, jednakże w tym przypadku podział nie był dokonany wskaźnikiem, ale wynikał z różnicy między powierzchnią mającą przypaść w udziale Spółdzielni Mieszkaniowej (...), a powierzchnią wydzielonych lokali. Z uwagi na fakt, iż budynek przy ul. (...) oraz działka, na której był posadowiony zostały sprzedane w 2011 r. za cenę 13.500.000 zł, biegły wyliczył, iż Spółdzielni Mieszkaniowej (...) przypada rekompensata finansowa w kwocie 1.185.689 zł. Za pomocą omawianego współczynnika dokonano również podziału funduszu remontowego oraz funduszu kulturalno - wychowawczego Spółdzielni Mieszkaniowej (...). Ich wysokość została określona przez biegłego, który ustalił, iż nowopowstającej spółdzielni powinien przypaść fundusz remontowy, który wg stanu na dzień 31 grudnia 2002 r. wynosi 96.189,20, zaś po uwzględnieniu zmian za okres 2002-2011, po odliczeniu wszelkich zwiększeń oraz zmniejszeń, wynosi ostatecznie 854.742,53 zł. Biegły ustalił również, iż fundusz kulturalno - wychowawczy, który w wyniku podziału powinien przypaść nowo wyodrębnionej spółdzielni wg stanu na dzień 31 grudnia 2002 r., wynosi 12.576,40 zł. Mając zatem na względzie, iż fundusz ten nie jest obecnie tworzony, a podstawą podziału jest sprawozdanie finansowe z dnia 31 grudnia 2002 r. Sąd uznał, iż kwota w podanej wysokości powinna przypaść obecnie Spółdzielni Mieszkaniowej (...). Sąd zastosował również ustalony współczynnik 4,87 % do podziału środków pieniężnych znajdujących się na rachunkach bankowych i w kasie Spółdzielni Mieszkaniowej (...). Na dzień 31 grudnia 2002 r. środki te wynosiły 2.061.678, 72 zł, a zatem na rzecz nowopowstałej spółdzielni winna przypaść kwota w wysokości 100.404 zł. Dokonując podziału wyniku finansowego na działalność (...), tj. różnicy między kosztami eksploatacji i utrzymania wszystkich nieruchomości Spółdzielni Mieszkaniowej (...) na dzień 31 grudnia 2002 r., do których wliczany jest również dochód z wynajmu miejsc postojowych, Sąd ustalił, iż stosując przyjęty wskaźnik podziałowy, przy ogólnym wyniku w wysokości 1.353.981,37 zł, na rzecz wyodrębnionej spółdzielni przypada kwota 65.938,90 zł. Ponadto, ustalony na dzień 31 grudnia 2002 r. stan wartości materiałów, z uwzględnieniem wskaźnika podziałowego, dawał podstawę do przyjęcia, iż Spółdzielni Mieszkaniowej (...) przypada kwota 1.765,76 zł, która nie uległa zmianie na dzień 31 grudnia 2011 r. Z uwagi na specyfikę majątku spółdzielni zastosowanie przyjętego współczynnika nie było możliwe w stosunku do wszystkich składników majątkowych, praw i zobowiązań spółdzielni. Dlatego fundusz zasobowy– wpisowe i fundusz udziałowy - zostały rozliczone wg rzeczywistych wpłat członków. W ten sposób ustalono, iż Spółdzielni Mieszkaniowej (...) przypada fundusz zasobowy w kwocie 75.333,50 zł. Biegły dokonując wyliczeń ustalił, iż nowopowstającej Spółdzielni powinien przypaść również fundusz udziałowy w kwocie 56.254,95 zł. Wskazane fundusze, z uwagi na charakter, winny został przekazane Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w postaci środków pieniężnych. Ponadto należności z tytułu opłat czynszowych w kwocie 111.588,74, należności sporne w kwocie 17.623,07 zł oraz należności zasądzone w kwocie 9.839, 77 zł, zostały wyliczone również w odniesieniu do poszczególnych członków przechodzących do nowopowstałej Spółdzielni. W wyniku podziału środków trwałych ustalono, iż na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W. powinien przypaść komputer C. o wartości netto 2.620,82 zł, jednakże z uwagi na brak przedmiotowego sprzętu Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) powinna dokonać w tym zakresie rekompensaty pieniężnej. Sąd odniósł się także do kwestii rozliczenia zadania inwestycyjnego (...), obejmującego nieruchomości, które przejmuje nowopowstała spółdzielnia. Koszt budowy zadania inwestycyjnego powinien być w pełni sfinansowany wkładami budowlanymi wniesionymi przez członków, z uwzględnieniem wartości robót dodatkowych i zaniechanych oraz uzyskanych pożytków (art. 226 ustawy Prawo spółdzielcze w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 19 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz niektórych innych ustaw). Zadanie inwestycyjne (...) powinno być sfinansowane wkładami wniesionymi przez członków spółdzielni, nabywców lokali mieszkalnych, lokali użytkowych i miejsc postojowych. Mając na względzie zaistniałą sytuację, jak również sugestie biegłego odnośnie błędnego wyliczenia zadania inwestycyjnego, Sąd Okręgowy dokonując wyliczeń uwzględnił nieprawidłowości w ostatecznym rozliczeniu i per saldem, czyli różnicą między zobowiązaniami, a należnościami rozliczył wzajemne zobowiązania nowopowstałej Spółdzielni i Spółdzielni, z której się ona wydzieliła, ustalając, iż Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W. przypadają nadpłacone wkłady budowlane w kwocie 288.677, 70 zł . W zakresie zobowiązań Spółdzielni Mieszkaniowej (...) na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej (...) pozostały jedynie zobowiązania z tytułu opłat czynszowych w kwocie 16.092, 16 zł. Nie można było w tym zakresie zastosować przyjętego współczynnika podziału 4,87%, bowiem zobowiązania w takim wymiarze musiałyby mieć odzwierciedlenie w przyznanych nowopowstałej spółdzielni środkach pieniężnych. Natomiast zwiększenie środków byłoby niezgodne z przyjętym współczynnikiem i dałoby przyznanie środków nienależnych. Mając na względzie, iż orzeczenie w niniejszej sprawie zapadło na podstawie sprawozdania finansowego z 31 grudnia 2002 r., z uwzględnieniem zmian jakie zaszły w majątku Spółdzielni Mieszkaniowej (...) do 31 grudnia 2011 r., a zatem prawie na trzy lata przed rozstrzygnięciem niniejszej sprawy, a wobec tego, że nie jest znana faktyczna data przekazania składników majątkowych pomiędzy dwiema spółdzielniami uczestniczącymi w procesie, Sąd orzekł, iż kwoty funduszu udziałowego, funduszu remontowego, należności z tytułu opłat czynszowych, należności spornych, nadwyżki z tytułu dodatniego wyniku (...), środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych oraz zobowiązania z tytułu opłat czynszowych powinny zostać skorygowane na dzień przekazania tych składników. O kosztach procesu, z uwagi na wynik sprawy, Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c., obciążając nimi w całości spółdzielnię pozwaną. Od wyroku tego apelację wniosła pozwana Spółdzielnia. Zaskarżyła orzeczenie Sądu Okręgowego w całości zarzucając mu: - naruszenie prawa materialnego: art.

§ 1zd.

ostatnie w zw. z art. 6 prawa spółdzielczego, art. 108 § 2 i art. 98 § 1 w zw. z art. 112 prawa spółdzielczego, art. 111 prawa spółdzielczego i art.

§ 3prawa spółdzielczego, - naruszenie prawa procesowego: art.

365 § 1 k.p.c. oraz art. 386 § 4 k.p.c., - naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów. W piśmie uzupełniającym apelację podniesiono także zarzut nieważności postępowania (art. 379 pkt 3 k.p.c.) w związku z ponownym orzeczeniem co do kwestii już prawomocnie rozstrzygniętych oraz nieuwzględnienie braków legitymacji czynnej (art. 379 pkt 2 k.p.c.), a nadto naruszenie art. 386 § 6 k.p.c., art. 217 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c., art. 232 k.p.c., art. 278 § 1 k.p.c. oraz art. 321 k.p.c. i art. 226 § 3 prawa spółdzielczego (obecnie uchylonego) poprzez podważenie ostatecznie ustalonych kosztów budowy. Wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach procesu za obie instancje. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja była usprawiedliwiona w tej części, w jakiej zarzucała, że Sąd pierwszej instancji orzekł o podziale funduszy udziałowego, remontowego i kulturalno – oświatowego mimo, że w tym zakresie prawomocnie orzekł już wyrok Sądu Okręgowego z dnia 27 listopada 2007 r.; nadto w zakresie, w jakim rozstrzygał wbrew prawomocnemu rozstrzygnięciu z 2007 r. o podziale praw i zobowiązań z naruszeniem danych wynikających ze sprawozdania finansowego pozwanej Spółdzielni na dzień 31 grudnia 2002 r. (i wprowadzeniem korekty na dzień 31 grudnia 2011 r.) – naruszenie art. 98 prawa spółdzielczego - oraz wprowadzeniem niejasnych reguł co do zasad dochodzenia do definitywnego podziału składników na datę realizacji wyroku podziałowego (po uzyskaniu przez nową Spółdzielnię bytu prawnego); wreszcie, w zakresie, w jakim orzekł definitywnie o przyznaniu nowej Spółdzielni lokalu mieszkalnego nr (...) przy ul. (...) w W. mimo, że zachodzi zasadnicza wątpliwość, czy jest to lokal w pełni wolny w sensie prawnym. Zmiana w tym zakresie polegała na usunięciu wadliwych postanowień i zmianie oznaczenia poszczególnych rozstrzygnięć oraz na doprecyzowaniu opisu podziału oraz zasad dochodzenia do definitywnych decyzji podziałowych (konsumowania ich) w sytuacji, gdy następować to będzie wiele lat po dacie przyjętej jako relewantnej dla dokonywanego podziału. Niezasadna była natomiast apelacja dalej idąca, podnosząca zarzut nieważności postępowania (art. 379 k.p.c.), kwestionująca prawo żądania podziału Spółdzielni co do zasady oraz kwestionująca współczynnik podziału praw majątkowych przynależnych dotychczasowej Spółdzielni (wolnych w sensie prawnym). W trybie art. 350 k.p.c. Sąd Apelacyjny sprostował oczywistą niedokładność pisarską w komparycji zaskarżonego wyroku w ten sposób, że pomiędzy wyrazami „z powództwa”, a (...) nakazał wpisać ”Komisji Organizacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W. w składzie - opisując osoby tam wymienione w odpowiedniej formie. Niewątpliwe było bowiem, co zresztą wynikało z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji, że powodem jest swoisty quasi organ – Komisja Organizacyjna przyszłej Spółdzielni. Komisja ta, mająca swoje umocowanie prawne w art.

§ 6i art.

6 prawa spółdzielczego, miała także umocowanie w uchwale grupy członków, zamierzających wydzielić się z dotychczasowej Spółdzielni. Niewątpliwie, mocą decyzji tej grupy członków, nastąpiło zarówno zgłoszenie żądania podziału (k. 9 – 18), jak i wybór osób, które uzyskały prawo reprezentacji w procesie podziałowym (k. 19 – 28), z zastrzeżeniem, że taką właściwą liczbą reprezentantów będzie siedem osób spośród wskazanych przez członków - dziewięciu. Było to uprawnione, albowiem zasadniczo ustawa nie określa jaka liczba członków komisji jest wymagana, a zatem jest to kompetencja własna grupy członków zamierzających wydzielić się z dotychczasowej spółdzielni; taka też liczba wybranych osób występowała w procesie. Trafnie także opisał kompetencje tej grupy Sąd pierwszej instancji w zakresie artykułowania żądań i propozycji podziałowych. Istotne jest jedynie, aby nie doszło do wyjścia poza granice praw ukształtowanych art.

prawa spółdzielczego, co nie miało miejsca i co wynika z treści uchwały (...) z 27 kwietnia 2002 r. Nie zachodziła także podstawa wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 48 k.p.c.), ani żadna inna podstawa nieważności w postępowaniu przed Sądem Okręgowym. Zasadnicze zręby podziału zostały przesądzone wyrokiem z listopada 2007 r., w którym oznaczono dotychczasową spółdzielnię i spółdzielnię powstającej w wyniku podziału, listę członków przechodzących do powstającej spółdzielni, powołanie bilansu spółdzielni i głównych elementów planu podziału składników majątkowych oraz praw i zobowiązań, a także datę podziału spółdzielni (art. 108 § 2 prawa spółdzielczego. Te nie mogły być zmienione w dalszym toku sprawy, a jedynie należało wskazać mechanizm, wedle którego koniecznym będzie przełożenie danych historycznych (na koniec 2002 r.), w procesie przejmowania części praw przez nową Spółdzielnię, w roku 2016 i następnych. Według art. 111 prawa spółdzielczego, wskutek podziału spółdzielni przechodzą na powstającą spółdzielnię z chwilą jej zarejestrowania wynikające z planu podziału składniki majątkowe oraz prawa i zobowiązania; w tym też zakresie wierzyciele i dłużnicy dotychczasowej spółdzielni stają się wierzycielami i dłużnikami powstającej spółdzielni. Z kolei artykuł 108 prawa spółdzielczego stanowi w § 2, że uchwała o podziale powinna zawierać: oznaczenie dotychczasowej spółdzielni i spółdzielni powstającej w wyniku podziału (pkt 1), listę członków lub określenie grup członków przechodzących do powstającej spółdzielni

(2), zatwierdzenie bilansu spółdzielni i planu podziału składników majątkowych oraz praw i zobowiązań (pkt 3) i datę podziału spółdzielni (pkt 4). Do tych unormowań nawiązuje także art.

§ 8

prawa spółdzielczego i obejmuje także orzeczenie sądowe zastępujące uchwałę podziałową. Tzw. plan podziału, w przypadku orzeczenia sądowego, jest opisem majątku przechodzącego do nowej spółdzielni i jego braki są sanowane z chwilą wpisania nowej spółdzielni do rejestru sądowego (KRS). Wspomniany wyrok Sądu Okręgowego z 2007 r. wydzielił nieruchomości przejmowane faktycznie i prawnie, wg danych opisowych biegłego sądowego geodety P.: budynki nr (...), (...) przy ul. (...) w W. wraz z działką nr (...) oraz działek przyległych, objętych kw nr (...), wraz z podziałem quoad usum (rozstrzygnięcia punktu I. i III.). Nadto przesądzał, że podział jest dokonywany z dniem 9 października 2002 r., a podstawą podziału składników majątkowych oraz praw i zobowiązań pomiędzy obiema spółdzielniami jest sprawozdanie finansowe SM (...) w W. sporządzone na dzień 31 grudnia 2002 r., zatwierdzone przez Zebranie Przedstawicieli uchwałą nr(...)z dnia 14 czerwca 2003 r. pkt II wyroku); por. art. 98 prawa spółdzielczego. Uzupełnieniem sprawozdania finansowego na koniec 2002 r. była opinia biegłego sądowego R. Ć., wraz z wyliczeniem i wskazaniem podziału składników majątkowych i zobowiązań, w części w dwóch wariantach. Konsekwencją tego podziału było prawomocne rozstrzygniecie także co do substratu członkowskiego oraz podziału funduszy, w tym funduszu udziałowego (pkt IV.1b wyroku z 2007), funduszu remontowego i funduszu kulturalno – wychowawczego (pkt IV.2 wyroku z 2007). W tym ostatnim zakresie przyjęto wskaźnik podziału – 4,87 % - wynikający z proporcji powierzchni użytkowej budynków przejmowanych przez SM (...) do powierzchni użytkowej budynków pozostałych przy SM (...) (wg wariantu I biegłego Ć., po korekcie). Ten ostatni wskaźnik został przyjęty przez Sąd Okręgowy w zaskarżonym wyroku do podziału majątku dotychczasowej Spółdzielni na rzecz nowo powstającej (z zastrzeżeniem wyjątków co do wkładów budowlanych i funduszu udziałowego). Było to poprawne, albowiem wskaźnik ten został zasugerowany przez Sąd Apelacyjny uchylający w części wyrok z 2007 r. (s. 36 uzasadnienia wyroku SA z 2009 r., art. 386 § 6 k.p.c.), a nadto był on najbardziej adekwatny dla sprawiedliwego i odpowiadającego spółdzielczym zasadom budownictwa (wraz z jego formułą kosztową) podziału tych elementów majątku (substratu budynkowego), który przybrał postać budynków i lokali, a które są wolne w sensie prawnym (nieobciążone prawami spółdzielczymi na rzecz członków lub ekspektatywą takich praw. Jego wysokość procentową potwierdzili biegli – Ć. i W.. Nowa – wydzielona Spółdzielnia – nie może mieć gorszych warunków niż funkcjonująca w starej strukturze, dotychczasowa grupa członków, podlegających wydzieleniu. Jak jednak już wskazano na wstępie, wadliwe było korygowanie przesądzonych prawomocnie zasad i kwot poszczególnych funduszy i gotówki (na 31 grudnia 2002 r.), na inną datę – na dzień 31 grudnia 2011 r. - i według quasi bilansu biegłego W., który takich cech nie posiadał, a był w istocie próbą, wielokrotnie modyfikowaną i zmienną, podziału definitywnego; naruszało to art. 98 i art. 108 § 2 pkt 3 prawa spółdzielczego. Konsumpcja podziału nastąpi, ale – w tych wyjątkowych okolicznościach, po kilkunastu latach od ustalonej daty podziału – dopiero po powstaniu spółdzielni (...) jako osoby prawnej, w ramach uzgodnień (polubownie) lub w drodze egzekucji sądowej zapisów prawomocnego wyroku podziałowego. Stąd konieczne było ścisłe trzymanie się ustalonych zasad i danych kwotowych z bilansu lub pewnych składników majątkowych (istniejących na koniec 2012 r. i w dacie wyrokowania) oraz wskazanie mechanizmów, wedle których ma nastąpić ich korekta w procesie podziału definitywnego – realizacji (konsumpcji) orzeczonego podziału, po powstaniu nowej Spółdzielni. Oczywiście, zasadniczy substrat był trwały, a jedynie należało go poprawnie jurydycznie, opisać Po pierwsze więc należało punktowi I.1.a nadać nowe brzmienie, że na rzecz SM (...) w W. przyznaje się i przenosi wszystkie prawa właścicielskie do nakładów poniesionych na działce nr (...) o pow. 10.440 m

(2)oznaczonej na mapie podziału dla celów prawnych sporządzonej przez biegłego sądowego w zakresie geodezji J. P. w dniu 27 marca 2007 r. przyjętej do zasobu (...) pod numerem (...), tj. do budynków mieszkalnych położonych w W. przy ul. (...) wraz z garażami i instalacjami, wg wartości księgowej na dzień 31 grudnia 2002 r. – 28 487 883 zł oraz wszystkie prawa, roszczenia i zobowiązania z tym związane, w tym co do funduszu wkładów budowlanych. Oznacza to wstąpienie we wszystkie prawa, roszczenia i zobowiązania zarówno wobec osób trzecich (gminy, innych osób fizycznych i prawnych lub podmiotów posiadających zdolność prawną), jak i członków, w tym w zakresie roszczeń i zobowiązań związanych z rozliczeniem inwestycji (wkładów budowlanych); wreszcie w prawa i zobowiązania dotychczasowej Spółdzielni ( (...)), we wskazanym zakresie. Z przyczyn wyżej już wskazanych oraz specyfiki przedmiotowej sytuacji – znaczącej i niespotykanej odległości czasowej pomiędzy datą podziału, a czasem faktyczno – prawnej realizacji podziału, należało unikać rozstrzygnięć definitywnych tam, gdzie pojawiała się wątpliwość co do stanu prawnego danego składnika majątkowego. Stąd orzeczono o uchyleniu punktu I.1.b (o przeniesieniu prawa do lokalu mieszkalnego nr (...) przy ul. (...)) i korekcie oznaczenia dotychczasowego punktu I.1.c na oznaczenie - „I.1.b”. Przedwczesne i oparte na nowym, niedopuszczalnym rozliczeniu, było orzekanie jak w punkcie I.1.d. Korekta rozliczenia i obowiązków wniesienia, zwrotu lub uzupełnienia wkładu budowlanego możliwa będzie w oparciu o zapadłe (wiążące) wyroki lub ugody. Konsekwencją była zmiana oznaczenia punku I.1.e na „I.1.c”, punktu I.1.f na „I.1.d” i obniżenie (dostosowanie) wskazanej tam kwoty funduszu zasobowego (wpisowego) do 59.400,30 zł, zgodnie z danymi bilansowymi na koniec 2002 r. Wobec wadliwego, ponownego orzeczenia o podziale funduszy remontowego i kulturalno – oświatowego oraz rekompensacie ustalanej wbrew wspomnianym zasadom (podziału na koniec 2011 r., zaproponowanego przez biegłego W.), należało uchylić punkty I.1.g, I.1.h i I.1.i oraz zmienić oznaczenie kolejnych punktów i usunąć sformułowania „- przy czym kwota powinna być skorygowana na dzień przekazania składników majątkowych” w I.1.h, I.1.i, I.1.j, I.1.k. (wg nowego oznaczenia). Z tego też względu należało uchylić dotychczasowy punkt I.1.q,, albowiem przedwczesne było ustalanie kompensaty pieniężnej za sprzedany lokal wraz gruntem przy ul. (...) w W.. Sąd Apelacyjny ustalił w nowym brzmieniu punktu I.2, że podział składników majątkowych własnych dotychczasowej Spółdzielni (nieobciążonych indywidualnymi prawami członków lub osób niebędących członkami), w szczególności praw do lokali (pawilonów) użytkowych i lokali mieszkalnych wolnych w sensie prawnym – istniejących na dzień 31 grudnia 2002 r., dokonuje się na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W. według wskaźnika 4,87% i poprzez zastosowanie korelatu powierzchni i wartości księgowej lokali i praw ze wskazanej daty, a w przypadku sprzedaży składników majątkowych po tej dacie, wg uzyskanej ceny, pomniejszonej o poniesione koszty i zobowiązania. Podział, o którym mowa w punkcie I.1.b jest częścią tego ustalenia. Nie uchybia to szczegółowym rozstrzygnięciom podziałowych w niniejszej sprawie. Oznacza to – w przypadku lokali istniejących w dacie realizacji podziału - sięgnięcie do formuły kosztowej właściwej dla spółdzielczości mieszkaniowej; w przypadku zaś zbycia po 31 grudnia 2002 r. części tak określonych składników należących do Spółdzielni, zastosowanie wskaźnika uzyskanej ceny, pomniejszonej o poniesione koszty i zobowiązania w proporcji wnikającej z przyjętego wskaźnika, jako zasady rozdzielenia także tych kosztów i zobowiązań. Przyznanie dwóch lokali użytkowych – niewątpliwie istniejących w dacie istotnej dla podziału i wyrokowania - pomniejsza należną nowej Spółdzielni pulę rzeczową lub finansową z majątku do podziału. W dodanym punkcie I.3 przesądzono, że zbycie, wydzierżawienie lub inne rozporządzenie po dniu 9 października 2002 r. lokalami lub miejscami garażowymi, które wchodzą do zasobu Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W. skutkuje, po zarejestrowaniu SM (...) w W., odpowiednim powiększeniem przychodów i funduszy na jej rzecz, po pomniejszeniu o poniesione przez dotychczasową Spółdzielnię koszty utrzymania i eksploatacji z tego tytułu lub inne koszty poniesione na te prawa według zasad prawidłowego zarządzania. To ogólne określenie oznacza wejście nowej Spółdzielni w prawa i zobowiązania dotychczasowej Spółdzielni, w zakresie wydzielonego substratu majątkowego, który staje się elementem majątkowym nowej Spółdzielni. Sąd nie przesądza bowiem, czy obrót dokonał się w warunkach rozporządzenia na zasadach spółdzielczych (poprzez ustanowienie spółdzielczego prawa do lokalu i wniesienie stosownego wkładu budowlanego), czy w innej dopuszczalnej formie (sprzedaż, dzierżawa, najem). Jeżeli rozporządzenie nastąpiło w formule spółdzielczej skutkuje to zmianą funduszu udziałowego; w innych przypadkach, gdy oprócz pokrycia kosztów powstał zysk z prowadzonej działalności gospodarczej, rozstrzygają uchwały o podziale nadwyżki, z korektą współczynnikiem 4,87 % na rzecz członków/ SM (...). W dodanym punkcie I.4 zapisano, że fundusze i środki, o których mowa w punkcie I.1, dzielone na dzień 31 grudnia 2002 r., po zarejestrowaniu Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W. będą aktualizowane wg zatwierdzonych sprawozdań finansowych, uchwał Zebrania Przedstawicieli dotychczasowej Spółdzielni dotyczących tych funduszy i środków oraz zasad wynikających z niniejszego podziału. Zapisy te, w tym w szczególności ostatni, były konieczne dla stabilnego dokonania podziału. Zmiany funduszu udziałowego i zasobowego, to wynik zmian substratu osobowego i podziału nadwyżki bilansowej (zysku), z prowadzonej działalności gospodarczej spółdzielni, w szczególności począwszy od 2007 r. (zmian w ustawie spółdzielniach mieszkaniowych i ustawie o rachunkowości). Z kolei zmiany funduszu remontowego to odpisy na fundusz remontowy stosownie do art. 6 u.sm., statutu i uchwał o podziale nadwyżki bilansowej z prowadzonej działalności gospodarczej (Od 31 lipca 2007 r. konieczne było ewidencjonowanie wpłat i wydatków funduszu remontowego dla poszczególnych nieruchomości). Stosowne, ostateczne uchwały Walnego Zgromadzenia (Zebrania Przedstawicieli) dotyczące tych i innych funduszy powinny być korygowane (w przełożeniu na decyzje podziałowe, a nie sensu stricto), jedynie w takim zakresie, aby dostosować je do zasad wynikających z prawomocnego wyroku podziałowego. W zakresie majątku wspólnego, w tym wyposażenia biurowego i środków pieniężnych (niepowiązanych z wydzielonymi funduszami odrębnymi, mieszczących się w ogólnym funduszu zasobowym), obowiązuje zasadniczo współczynnik podziału – 4,87 %. On jest zasadniczym korelatem w tym zakresie. Reasumując: należało zmienić wyrok Sądu Okręgowego w takim zakresie, w jakim Sąd ten naruszył art. 365 k.p.c. (i orzekał ponownie o podziale już rozstrzygniętym) oraz wprowadzał niejasne reguły aktualizacji (niemożliwe do wyegzekwowania), a nadto wzruszał ostateczne rozliczenie inwestycji (do czego nie był uprawniony w procedurze podziałowej) i wprowadzał inną datę relewantną dla podziału, z wymiernymi skutkami podziałowymi, znacząco korygującymi te wynikające z prawomocnej części wyroku. Nadto, należało doprecyzować skutki przesądzonego podziału i wskazać czytelny mechanizm polubownego doprowadzenia do konsumpcji wyroku podziałowego orzeczonego wg stanu sprzed ponad 13 lat lub umożliwić sądową drogę jego egzekucji. Dalej idący podział praw i zobowiązań był zbędny i nieusprawiedliwiony. Sama pozwana zresztą nie wskazała rzeczowych propozycji w tym zakresie. Tymczasem, z jednej strony reguła podziałowa (praw i zobowiązań) w zasadniczych aspektach jest jasna i czytelna – wyraźna i jednoznaczna; z kolei art. 111 zd. 3 prawa spółdzielczego zabezpiecza prawa i interesy osób trzecich powstałe wcześniej i nie wydaje się, aby po 13 latach od końca 2002 r., zachodziła obawa naruszenia praw innych uczestników obrotu. Specyfika zaś sprawy – rozziew czasowy pomiędzy stanem, według którego orzeczono o podziale, a prawnym rozstrzyganiem o podziale w sposób, który umożliwi prawne skonsumowanie podziału – dodatkowo przesądzała o braku podstaw do szczegółowego ustalania innych praw i zobowiązań, ponad te opisane w wyroku, i ich dzieleniu. Sąd drugiej instancji nie znalazł też podstaw do uznania, że zachodzą jakieś ważne przyczyny gospodarcze lub dotyczące członków, które uniemożliwiają orzeczenie żądanego podziału. Tym bardziej, że kwestia ta w istocie została przesądzona prawomocnym orzeczeniem Sądu Okręgowego z 2007 r., a niemożność jego wykonania na skutek nierozstrzygnięcia o pozostałych koniecznych elementach, uchybiałaby powadze wymiaru sprawiedliwości. Z tych względów, na podstawie art. 386 § 1 i art. 385 k.p.c. Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach procesu w instancji odwoławczej orzeczono w ten sposób, że zasądzono od Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W. na rzecz Komisji Organizacyjnej w składzie (...), A. M., R. K., K. P., E. I., S. K. i J. J. łączną kwotę 7200 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Sąd Apelacyjny uznał bowiem, że co do zasady pozwana Spółdzielnia odmawiając zrealizowania żądania uprawnionej grupy członków, nie miała racji prawnych, ani usprawiedliwionych podstaw gospodarczych lub stricto korporacyjnych. Stąd na podstawie art. 98 i art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. SSA Roman Dziczek SSA Marzena Miąskiewicz SSA Bogdan Świerczakowski

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.