Sygnatura akt VIII Ga 120/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 maja 2016 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie VIII Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Piotr Sałamaj Sędziowie: SO Patrycja Baranowska SR del. Dariusz Plewczyński (spr.) Protokolant: sekr. sądowy Anna Galara po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2016 roku w Szczecinie na rozprawie sprawy z powództwa R. K. przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie z dnia 17 listopada 2015 roku, sygnatura akt X GC 1239/14 I. prostuje zaskarżony wyrok w ten sposób, że w punkcie pierwszym przed wyrazami „oddala powództwo” umieszcza zapis „uchyla nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym wydany w dniu 4 września 2014 roku przez Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie, sygn. akt. X GNc 2107/14 i”; II. oddala apelację; III. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 2.400 (dwóch tysięcy czterystu złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. SSR (del.) (...)SSO (...)SSO (...) VIII Ga 120/16 UZASADNIENIE Pozwem wniesionym w dniu 27 sierpnia 2014 r. powód R. K. wniósł o zasądzenie od (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwoty 16 200 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 2 lipca 2014 r. Uzasadniając swoje żądanie powód podał, że w dniu 27 czerwca 2014 r. reprezentowany przez pełnomocnika M. B. zawarł z pozwaną reprezentowaną przez prokurenta E. M. umowę najmu lokalu mieszkalnego położonego w M. przy ul. (...), zaznaczając przy tym, że pozwana jako najemca zobowiązała się płacić powodowi czynsz w wysokości 2 500,00 zł na podstawie wystawionych przez powoda faktur VAT. Strona powodowa podnosiła, że zgodnie z § 3 pkt 2 umowy strony ustaliły, że pozwana jest zobowiązana do zapłaty czynszu za 6 miesięcy z góry, do 1 lipca 2014 r., na podstawie faktury VAT wystawionej przez powoda. Pomimo wezwania do zapłaty pozwana nie uiściła dochodzonej pozwem należności. W dniu 4 września 2014 r. został wydany w sprawie nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym. Pozwana złożyła skutecznie zarzuty, domagając się oddalenia powództwa w całości i zasądzenia kosztów procesu. Pozwana w uzasadnieniu podniosła zarzut braku legitymacji czynnej po stronie powoda wyjaśniając, że M. B. jako właścicielka lokalu udzieliła R. K. pełnomocnictwa do działania w jej imieniu, ten natomiast udzielił jej dalszego pełnomocnictwa. Wskazała tym samym, że M. B. przy zawieraniu umowy najmu reprezentowała samą siebie, co zdaniem pozwanej jest niedopuszczalne. Pozwana podniosła, że umowa najmu z dnia 27 czerwca 2014 r. została rozwiązana za zgodą stron w dniu 30 czerwca 2014 r. M. B. zadzwoniła do E. M. i oświadczyła, że zgadza się na rozwiązanie umowy. Zdaniem pozwanej bezsprzecznie doszło do rozwiązania umowy najmu, albowiem powód od dnia 1 lipca 2014 r. wynajmował lokal innej osobie. Wyrokiem z dnia 17 listopada 2015r Sąd Rejonowy Szczecin - Centrum w Szczecinie oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 2417zł tytułem kosztów procesu. Orzeczenie oparte został na następujących ustaleniach i wnioskach. W dniu 27 czerwca 2014 r. E. M. spotkała się z M. B. w sprawie najmu przez E. M. mieszkania na czas realizowania przez pozwaną inwestycji w M., która przedstawiła się jako właścicielka lokalu w M. przy ul. (...). W tym samym dniu powód reprezentowany przez M. B. (jako wynajmujący) oraz pozwana reprezentowana przez E. M. (jako najemca) zawarli umowę, na podstawie której wynajmujący oświadczył, że dysponuje prawem do rozporządzania lokalem należącym do M. B. w M. przy ul. (...). Na podstawie zawartej umowy powód oddał pozwanej w najem ww. lokal, w zamian za co pozwana zobowiązała się uiszczać powodowi czynsz w wysokości 2 500 zł (powyższa kwota obejmowała jedynie wynajem lokalu i nie zawierała w sobie opłat za czynsz i media). Strony ustaliły, że opłata za najem jest płatna za pół roku z góry i winna zostać uiszczona w kwocie 15 000,00 zł netto do 1 lipca 2014 r. umowa została zawarta na czas określony od dnia 1 lipca 2014 r. do 1 lipca 2015 r. Strony ustaliły, że wszelkie czynności związane z niniejszą umową najmu miały być załatwiane z M. B.. W dniu 28 czerwca 2014 r. miało miejsce protokolarne przekazanie pozwanej ww. lokalu. W dniu 27 czerwca 2014 r. powód wystawił wobec pozwanej fakturę VAT nr (...) tytułem zawartej umowy najmu na kwotę 16 200,00 zł brutto z terminem płatności oznaczonym na dzień 1 lipca 2014 r. Faktura została zaakceptowana przez stronę powodową przy zawieraniu umowy. E. M. otrzymała od (...) Sp. z o.o. informację o przesunięciu rozpoczęcia planowanej inwestycji. W związku z tym w dniu 30 czerwca 2014 r. pozwana poinformowała w formie pisemnej M. B. oraz J. i H. R., o odstąpieniu od umowy najmu lokalu w M. przy ul. (...). E. M. skontaktowała się również z M. B. i poinformowała ją, że nie może przystąpić do umowy, z przyczyn od niej niezależnych, gdyż zmieniły się plany firmy. M. B. zgodziła się na rozwiązanie umowy wskazując, jednocześnie aby E. M. przekazała klucze do lokalu J. R. z biura kwater. W dniu 1 lipca 2014 r. E. M. spotkała się z J. R. i wraz z nią udała się do lokalu numer (...) gdzie J. R. na protokole potwierdziła odbiór kluczy do najmowanego lokalu, wskazując, że stan lokalu pozostaje bez zmian w stosunku do protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia 28 czerwca 2014 r. Pismem z dnia 17 lipca 2014 r. powód, wezwał pozwaną do uiszczenia kwoty 16 200,00 zł tytułem najmu mieszkania, za okres 6 miesięcy, w terminie 7 dni, na wskazany rachunek bankowy, pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego. W tym samym dniu powód, wezwał E. M. do uiszczenia kwoty 16 200,00 zł tytułem najmu mieszkania, za okres 6 miesięcy, wskazując, że zawarła umowę najmu lokalu mieszkalnego położonego w M. przy ul. (...) jako osoba fizyczna, ponieważ nie wykazała, iż reprezentuje (...) Sp. z o.o. W okresie od 20 lipca do 30 lipca 2014 r. lokal mieszkalny położony w M. przy ul. (...) był wynajmowany przez D. W., która wynajęła lokal za pośrednictwem Biura (...). W celu polubownego zakończenia sporu księgowa strony pozwanej ustaliła, ze stroną powodową, że pozwana wynajmie lokal w M. przy ul. (...) na 3 miesiące płacąc jednocześnie za te miesiące czynsz. Strona pozwana warunkowała zapłatę czynszu od wydania kluczy do lokalu. W dniu 22 lipca 2014 r. pozwana zwróciła się do J. i H. R. oraz M. B. o wydanie kluczy do mieszkania nr (...) przy ul. (...) w M., jednak w odpowiedzi uzyskała informację że powód nie wyda jej kluczy. E. M. poprosiła swojego syna M. M., który mieszkał w M. o udanie się do biura kwater, z prośbą o wydanie kluczy lub stwierdzenie dlaczego kluczy tych strona pozwana nie może otrzymać. M. M. uzyskał od J. R. informację, że mieszkanie jest wynajęte na całe lato, zatem nie ma możliwości, aby strona pozwana otrzymała klucze do lokalu. M. M. chciał, aby J. R. podpisała pismo zgodnie z treścią którego klucze nie mogą zostać wydane z uwagi na to, że lokal jest wynajęty, lecz pani R. oświadczyła, że M. B. zabroniła jej podpisywania jakichkolwiek pism. E. M. pismem z dnia 29 lipca 2014 r. wniosła o wszczęcie przez Komisariat Policji w M. postępowania przygotowawczego w sprawie doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem bądź wyłudzenia nienależnego świadczenia w związku z umową najmu lokalu mieszkalnego z dnia 27 czerwca 2014 r. Po rozpoznaniu zawiadomienia Komisariat Policji w M. odmówił wszczęcia dochodzenia w powyższej sprawie, wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego. Pełnomocnik E. M. oraz pozwanej w odpowiedzi na wezwanie do zapłaty wskazał, że jego mocodawcy nie spełnią żądanego świadczenia z powodu jego bezzasadności. Pełnomocnik podniósł, że lokal stanowiący przedmiot najmu został wynajęty innym osobom, co potwierdza dodatkowo, że umowa najmu z dnia 27czerwca 2014 r. została rozwiązana za porozumieniem stron. Sąd Rejonowy jako podstawę prawną powództwa przyjął art. 659 § 1 k.c., zgodnie z którym przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nie oznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz. Sąd pierwszej instancji nie podzielił zarzutu pozwanej, że M. B. w trakcie zawierania umowy najmu reprezentowała samą siebie. M. B. będąca właścicielem lokalu w M. przy ul. (...) zawarła z powodem L. K. będącego jednocześnie jej ojcem umowę w celu rozporządzania tym lokalem przez powoda. W konsekwencji zawartej umowy uprawnienie do dysponowania lokalem zostało przeniesione na powoda. Zatem powód był uprawniony do wskazania dowolnej osoby do jego reprezentowania przy podpisaniu umowy najmu lokalu z pozwaną zgodnie z zasadą swobody umów wyrażoną w art 353 § 1 k. c. Zgodnie bowiem z tym przepisem strony zawierające umowę, mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) opisywanej w umowie relacji, a także przepisom i zasadom współżycia społecznego (zasadna słuszności i uczciwego obrotu). Oznacza to, że co do zasady strony mogą swobodnie określić warunki umowy i muszą brać pod uwagę jedynie przepisy prawa mające charakter bezwzględnie obowiązujący. Strony nie mogą mieć też na celu obejścia przepisów prawa. Sąd nie dopatrzył się przesłanek uniemożliwiających udzieleniu przez powoda upoważnienia M. B. (będącej właścicielem lokalu) do zawarcia umowy najmu. Należy również wskazać, że związane z najmem lokalu uprawnienia i obowiązki powoda prowadzącego działalność gospodarczą, nie są tożsame z uprawnieniami przysługującymi M. B. będącej osobą fizyczną, w szczególności w zakresie wysokości należnego podatku VAT. W umowie najmu z dnia 27 czerwca 2014 r. strony nie uregulowały kwestii rozwiązania umowy wskazując jedynie, że w sprawach nieuregulowanych niniejszą umową mają zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego. Natomiast z zasady swobody umów wynika, że rozwiązanie umowy może nastąpić w każdym czasie na podstawie zgodnego oświadczenia woli stron. W rozpoznawanej sprawie E. M. – prokurent pozwanej wobec powzięcia informacji, że zmieniły się plany firmy którą reprezentuje poinformowała M. B. – pełnomocnika powoda wysyłając wiadomość email oraz pismo, że odstępuje od umowy. M. B. w trakcie rozmowy telefonicznej oświadczyła, że zgadza się na rozwiązanie umowy, wskazując, aby w związku z tym strona pozwana oddala klucze do lokalu J. R. z biura kwater. Co prawda świadek M. B. nie wypowiedziała się w składanych zeznaniach w kwestii wyrażenia zgody na rozwiązanie umowy, jednak Sąd przyjął, że skoro strony uzgodniły fakt niezwłocznego oddania kluczy w dniu 1 lipca 2014 r. tj. w dniu w którym najem lokalu dopiero miał się rozpocząć to umowa została rozwiązana za porozumieniem stron ze skutkiem natychmiastowym. Sąd nie podzielił przy tym stanowiska powoda, że nie upoważnił nikogo do rozwiązania umowy z pozwaną ponieważ strony przy zawarciu umowy ustaliły, że wszelkie czynności związane z niniejszą umową najmu miały być załatwiane z M. B., co potwierdza podanie w umowie do kontaktu m.in. jej adresu email. Potwierdzeniem okoliczności rozwiązania umowy jest fakt, że pozwana chcąc polubownie zakończyć spor z pozwaną zaproponowała uiszczenie trzymiesięcznego czynszu najmu, zwracając się jednocześnie o wydanie lokalu, w odpowiedzi została poinformowana, że lokal jest już wynajęty, stad nie ma możliwości wydania lokalu. Okoliczność wynajęcia lokalu została również potwierdzona przez D. W., która złożyła oświadczenie, że wynajmowała lokal mieszkalny położony w M. przy ul. (...) okresie od 20 lipca do 30 lipca 2014 r. tj. w okresie, za który powód domaga się zapłaty czynszu najmu. Wobec powyższego Sąd Rejonowy uznał, że w niniejszej sprawie doszło do rozwiązania umowy za porozumieniem stron, albowiem powód po dniu 1 lipca 2014 r. wynajmował lokal innej osobie, której wydał lokal. Okoliczność wydania lokalu D. W. potwierdza wyrażenie przez stronę powodowa zgody na rozwiązanie umowy. Skoro umowa została rozwiązana ze skutkiem natychmiastowym, to powód mógłby żądać tylko naprawienia szkody na podstawie art. 471 k.c. (tj. zapłaty określonej sumy pieniężnej), którą poniósł przez to, że doszło do rozwiązania umowy. W związku z zawarciem przez strony umowy najmu lokalu powód odwołał rezerwacje lokalu na sezon letni dokonane przez inne osoby. W niniejszej jednak sprawie powód swojego roszczenia nie odnosił do szkody, lecz do zapłaty czynszu najmu. Stosownie natomiast do art. 321 § 1 k.p.c. Sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie, natomiast zgodnie z art. 187 § 2 pkt 2 k.p.c. pozew powinien zawierać przytoczenie okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że Sąd jest związany treścią żądania pozwu i przytoczoną w nim podstawą faktyczną. Dlatego też zastosowanie przepisów o szkodzie w sprawie w której powód uzasadniał swoje żądanie okolicznością braku zapłaty należności z tytułu umowy najmu i na tę okoliczność przytaczał twierdzenia byłoby więc niedopuszczalnym orzeczeniem przez Sąd ponad żądanie. Reasumując Sąd pierwszej instancji uznał, że stronie powodowej przysługiwała legitymacja czynna do występowania w niniejszym postepowaniu, lecz żądanie czynszu najmu za okres pół roku rozpoczynający się od dnia 1 lipca 2014 r. jest bezzasadne z uwagi na rozwiązanie umowy za porozumieniem stron ze skutkiem natychmiastowym w dniu 30 czerwca 2014 r., wobec czego powództwo podlegało oddaleniu w całości. Ustalając stan faktyczny sąd miał na względzie przede wszystkim dokumenty przedłożone przez strony w szczególności umowę najmu lokalu z dnia 27 czerwca 2014 r., informację o odstąpieniu od umowy z dnia 30 czerwca 2014 r. (w formie email i pisemnej) protokołu zdawczo- odbiorczego waz z adnotacją o odbiorze kluczy do lokalu, a także zeznania świadków E. M., M. M. oraz J. R., które były spójne i korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym. O tym, że świadkowie ci zeznawali w sposób spontaniczny świadczy także to, iż chociaż co do istoty zgodnie opisywali rozważane zdarzenie, to ich zeznania nie pokrywały się w całości, tj. każdy z tych świadków opisywał to co było mu znane z jego punktu widzenia, co w rezultacie dało spójny i logiczny obraz przebiegu zdarzeń. Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka M. W. (B.) w zakresie w jakim twierdziła, że nie udzielono jej wyjaśnień w zakresie przyczyn odstąpienia o umowy, a co za tym idzie nie potwierdzenia wyrażenia zgody na rozwiązanie umowy najmu lokalu oraz w zakresie twierdzenia, że mieszkanie zostało zajęte przez pozwaną, ponieważ jej zeznania pozostawały w sprzeczności z zeznaniami świadka E. M.. Nadto Sąd uznał jej zeznania za mniej wiarygodne z uwagi na to, że świadek ten ma interes, aby zeznawać na korzyść strony powodowej. M. B. jest bowiem córką powoda, a lokal którego dotyczyła umowa z dnia 27 lipca 2014 r. stanowił jej własność. W ocenie sądu bezzasadna była również uwaga świadka, że „niektóre firmy wykorzystują takie sytuacje i mają tani wynajem w okresie sezonu” ponieważ lokal został wydany pozwanej w dniu 28 czerwca 2014 r., natomiast już 1 lipca 2014 r. strona pozwana zdała klucze do lokalu. Konsekwencją powyższego rozstrzygnięcia było orzeczenie o kosztach, którymi obciążono stronę przegrywającą, tj. powoda. Koszty procesu pozwanej zamknęły się kwotą 2 417 zł (koszty zastępstwa procesowego oraz opłata od pełnomocnictwa). W apelacji od powyższego wyroku powód zaskarżył go w całości zarzucając mu naruszenie norm prawa procesowego, wyrażonych w:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.