Sygn. akt I ACa 230/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 września 2013 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący – Sędzia SA Małgorzata Rybicka- Pakuła Sędzia SA Ewa Kaniok (spr.) Sędzia SA Jacek Sadomski Protokolant – st. sekr. sąd. Ewelina Borowska po rozpoznaniu w dniu 4 września 2013 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością - (...) spółki komandytowej z siedzibą w W. przeciwko Agencji Nieruchomości Rolnych z siedzibą w W. o ustalenie na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt XXIV C 451/11 1. oddala apelację; 2. zasądza od (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością - (...) spółki komandytowej z siedzibą w W. na rzecz Agencji Nieruchomości Rolnych z siedzibą w W. kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. I ACa 230/13 UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 28.12.2007 r. (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. wystąpiła do Agencji Nieruchomości Rolnych o zmianę stawki procentowej opłaty rocznej z 3% na 1% za użytkowanie wieczyste gruntów położonych w W., dzielnica W., oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr (...) z obrębu(...) Agencja Nieruchomości Rolnych odmówiła zmiany stawki zgodnie z tym wnioskiem. Decyzję Agencji Nieruchomości Rolnych podtrzymało Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzeczeniem z dnia 13.07.2009 r. Powodowa spółka - (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. (obecnie (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...) spółka komandytowa w W.) w sprzeciwie z dnia 10.08.2009 r. od orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wniesionym na podstawie art. 81 ust. 1 w zw. z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz.U. z 2004 r., nr 261 poz. 2603 ze zm.; dalej: u.g.n.) w zw. z art. 17b ust. 2a ustawy z dnia 19.10.1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (t.j.: Dz. U. z 2004 r., nr 208, poz. 2128 ze zm.), wniosła o ustalenie, że: (I) odmowa przez Agencję Nieruchomości Rolnych dokonania zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych położonych w W., dzielnica W., oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr (...), dla których Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgi wieczyste nr (...) poprzez ustalenie stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego wspomnianych gruntów począwszy od dnia 01.01.2008 r. w wysokości 1% jest nieuzasadniona; (II) począwszy od dnia 01.01.2008 r. stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego powyższych nieruchomości wynosi 1%; (III) począwszy od dnia 01.01.2008 r. opłata roczna z tytuł użytkowania wieczystego nieruchomości, stanowiącej działkę nr (...) wynosi 42.281,66 zł, przy uwzględnieniu dotychczasowej wartości tej nieruchomości w kwocie 4.228.166,20 zł oraz zastosowaniu stawki procentowej wynoszącej 1% tej wartości; (IV) począwszy od dnia 01.01.2008 r. opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości, stanowiącej działkę nr (...) wynosi 46.810,36 zł, przy uwzględnieniu dotychczasowej wartości tej nieruchomości w kwocie 4.681.036,30 zł praz zastosowaniu stawki procentowej wynoszącej 1% tej wartości; (V) począwszy od dnia 01.01.2008 r. opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości, stanowiącej działkę nr (...) wynosi 83.077,35 zł, przy uwzględnieniu dotychczasowej wartości tej nieruchomości w kwocie 8.307.735,03 zł oraz zastosowaniu stawki procentowej wynoszącej 1% tej wartości. W odpowiedzi na pozew z dnia 11.07.2011 r. ANR wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. Wyrokiem z dnia 03.10.2012r. Sąd Okręgowy w Warszawie - w punkcie I. oddalił powództwo; - w punkcie II. ustalił, że powód jest zobowiązany do poniesienia kosztów procesu w całości, pozostawiając szczegółowe wyliczenie kosztów procesu referendarzowi sądowemu. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Okręgowy wskazał: (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...) spółka komandytowa w W. (występująca uprzednio jako (...) sp. z o.o. z siedzibą w W.) jest użytkownikiem wieczystym działek gruntu położonych na terenie D. W. w W., oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki Nr (...) z obrębu(...), dla których Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie prowadzi księgi wieczyste Nr (...). Przedmiotowe działki znajdują się w zasobach Agencji Nieruchomości Rolnych. Decyzjami administracyjnymi Nr(...) (...) z dnia 03.03.2006 r., (...) z dnia 17.01.2006 r. oraz (...) (...) z dnia 16.10.2006 r. wydanymi przez Prezydenta(...) (...) spółka (...) uzyskała zatwierdzenie projektów budowlanych oraz pozwolenie na budowę budynków mieszkaniowych wielorodzinnych na posiadanych przez spółkę działkach Nr (...), w związku z czym rozpoczęła prace budowlane. Pismem z dnia 28.12.2007 r. pełnomocnik spółki (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. zwrócił się do Agencji Nieruchomości Rolnych - Oddziału Terenowego w W. z wnioskiem o zmianę stawki procentowej i wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego posiadanych przez powódkę działek, począwszy od dnia 01.01.2008 r. w związku ze zmianą dotychczasowego sposobu korzystania z tych działek na cele mieszkaniowe. Pismo to zostało doręczone pozwanej w dniu 03.01.2008 r. Także spółka (...) pismem z dnia 31.12.2007 r. zwróciła się bezpośrednio z wnioskiem o zmianę stawki procentowej i wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego posiadanych przez powódkę działek, począwszy od dnia 01.01.2008 r., w związku ze zmianą dotychczasowego sposobu korzystania z tych działek na cele mieszkaniowe. Wniosek ten został doręczony Agencji Nieruchomości Rolnych w dniu 02.01.2008 r. Wniosek został także przesłany do Agencji faksem w dniu 31.12.2007 r. Pismami z dnia 03.11.2008 r. i z dnia 21.07.2009 r. Agencja Nieruchomości Rolnych wypowiedziała poprzednikowi prawnemu powodowej spółki wysokość dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego działek gruntu położonych na terenie D. W. w W. oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki Nr (...) z obrębu (...) zmieniając stawkę procentową z 3% na 1% począwszy od 01.01.2009 r. Zgodnie z art. 238 k.c. wieczysty użytkownik uiszcza przez czas trwania swego prawa opłatę roczną. Wysokość opłaty rocznej odnośnie nieruchomości wchodzących do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa określana jest według stawek procentowych od wartości nieruchomości, o czym stanowi art. 17b ust. 1 ustawy z 19.10.1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Stosownie do art. 17b ust. 2a tej ustawy o ustaleniu nowej albo zmianie dotychczasowej wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w ust. 1, Prezes ANR zawiadamia na piśmie użytkownika wieczystego. Do obu rodzajów zawiadomień stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, dotyczące postępowania w razie wypowiedzenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej. Wymienione przepisy to art. 73 i 77-81 u.g.n. Stosownie do art. 73 ust. 2 u.g.n. jeżeli po oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nastąpi trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, powodująca zmianę celu, na który nieruchomość została oddana, stawkę procentową opłaty rocznej zmienia się stosownie do tego celu. Przy dokonywaniu zmiany stawki procentowej stosuje się tryb postępowania określony w art. 78-81. Nie było spornym między stronami, iż sposób użytkowania posiadanych przez powodową spółkę działek Nr (...) z obrębu(...) uległ zmianie uzasadniającej zastosowanie przy obliczaniu opłaty rocznej z tytułu wieczystego użytkowania tych działek stawki 1% począwszy od 01.01.2009 r. Poprzednik prawny powodowej spółki wystąpił do pozwanej, na podstawie przepisów art. 73 ust. 2 i art. 78 – 81 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z wnioskiem o zmianę stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego wymienionych wyżej działek od dnia 01.01.2008 r. Na skutek wypowiedzenia powódce przez Agencję Nieruchomości Rolnych stawki procentowej opłaty rocznej od dnia 01.01.2009 r. i ustalenia od tego dnia stawki w wysokości 1%, a więc zgodnej z żądaniem pozwu, roszczenie powódki w części dotyczącej okresu od dnia 01.01.2009 r. stało się bezprzedmiotowe i w tej części uległo oddaleniu ponieważ powódka uzyskała to o co wnosiła w tej sprawie. Jeśli idzie o żądanie dotyczące ustalenia 1% stawki opłaty za okres od dnia 1 stycznia 2008 r. do dnia 31.12.2008 r., to w myśl art. 78 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w brzmieniu obowiązującym w dniu składania przez powodową spółkę wniosku, właściwy organ zamierzający zaktualizować opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej powinien wypowiedzieć na piśmie wysokość dotychczasowej opłaty, do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego, przesyłając równocześnie ofertę przyjęcia jej nowej wysokości. Zgodnie natomiast z art. 81 ust. 1 ustawy, w brzmieniu z tego samego okresu, użytkownik wieczysty może żądać od właściwego organu dokonania aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, jeżeli wartość nieruchomości uległa zmianie, a właściwy organ nie podjął aktualizacji opłaty. W razie odmowy użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania odmowy, skierować sprawę do kolegium. W myśl art. 73 ust. 2 u.g.n. tryb przewidziany powyższymi przepisami stosuje się również przy dokonywaniu zmiany stawki procentowej. Z powyższego wynika zatem, że dla skuteczności złożenia wniosku o zmianę stawki procentowej od początku danego roku, koniecznym jest wniesienie przez uprawnionego wniosku do właściwego organu, na piśmie do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rok, za który ma być naliczana opłata w nowej wysokości. W sprawie niniejszej wniosek taki, a w zasadzie dwa wnioski skierowane do pozwanego zarówno bezpośrednio przez powoda jak i jego pełnomocnika zostały doręczone pozwanej po dniu 31.12.2007 r. a więc z przekroczeniem ustalonego w art. 81 ust. 1 w zw. z art. 78 ust. 1 u.g.n. terminu. Ustalenie nowej wysokości stawki procentowej na podstawie tego wniosku mogło zatem odnieść skutek dopiero od dnia 01.01.2009 r. Powodowa spółka wskazywała, iż jej wniosek został doręczony pozwanej jeszcze w dniu 31.12.2007 r. poprzez wysłanie go do pozwanej faksem w tym dniu, jednak w ocenie Sądu Okręgowego taki sposób doręczenia nie mógł wywołać skutków przewidzianych dla wniosku o zmianę stawki procentowej. Jak wskazał bowiem Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 29.12.2006 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I ACa 1589/05 „ podpis na dokumencie przesłanym faksem nie spełnia wymogu podpisu własnoręcznego ponieważ dokument taki jest tylko kopią. Nie jest zatem prawidłową formą pisemną czynności prawnej wymiana dokumentów za pomocą faksu” (LEX nr 307227). Skoro zatem wymiana dokumentów za pomocą faksu nie jest prawidłową formą pisemną czynności prawnej, to tak złożone przez powodową spółkę oświadczenie woli także nie jest złożone w prawidłowej formie. Wniosek powodowej spółki wysłany faksem nie mógł zatem zainicjować procedury zmiany stawki procentowej opłaty rocznej w takim zakresie, w jakim domagała się tego strona powodowa, tj. od dnia 01.01.2008 r. Procedurę taką mógł skutecznie zainicjować dopiero wniosek złożony w formie pisemnej bezpośrednio przez poprzednika prawnego powodowej spółki w dniu 02.01.2008 r., oraz jej pełnomocnika w dniu 3 stycznia 2008 r., jednakże ustalenie nowej stawki procentowej mogłoby dotyczyć, w myśl art. w art. 81 ust. 1 w zw. z art. 78 ust. 1 ugn, dopiero opłat należnych od dnia 01.01.2009 r. Brak skutecznie wniesionego wniosku o ustalenie stawki procentowej opłaty rocznej od dnia 1 stycznia 2008 r. skutkował oddaleniem powództwa w tym zakresie. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. obciążając nimi powoda w całości jako stronę przegrywającą. Apelację od powyższego wyroku złożył powód (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością – (...) spółka komandytowa w W. zaskarżając go w całości, zarzucając: 1. naruszenie prawa materialnego, t.j.:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.