Sygn. akt I C 497/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 października 2015 r. Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny: Przewodniczący: SSR Tadeusz Kotuk Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2015 r. w G. sprawy z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Izby Celnej w G. o zapłatę I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na rzecz pozwanego Skarbu Państwa – Dyrektora Izby Celnej w G. kwotę 2.400 zł (dwa tysiące czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 497/14 UZASADNIENIE Stan faktyczny W dniu 1 maja 2010 r. doszło do zawarcia ramowej umowy dzierżawy pomiędzy (...) z siedzibą w N. (Cypr) [wydzierżawiający] a (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. [dzierżawca]. Wydzierżawiający był nabywcą/dzierżawcą urządzeń do gier rozrywkowych (zręcznościowych) produkcji (...) a.s. Na mocy tej umowy wydzierżawiający oddał dzierżawcy do użytkowania i pobierania pożytków w zamian za czynsz urządzenia do gier rozrywkowych (zręcznościowych) produkcji (...) z oprogramowaniem (...) M. F. PL (...) v 1.08 w następujących typach obudów: Standard i Dual S.. Umowa została zmieniona aneksem z dnia 30 grudnia 2011 r. Dowód: umowa, k. 13-15 Przedmiotem w/w umowy z dnia 1 maja 2010 r. był m.in. automat (...) H. M. F. o numerze fabrycznym H. (...), który na podstawie umowy z dnia 19 grudnia 2011 r. zawartej przez (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. a K. K. został umiejscowiony w lokalu gastronomicznym (...) w C. przy ul. (...). W dniu 13 marca 2012 r. do tego lokalu wkroczyli funkcjonariusze Urzędu Celnego w S., którzy stwierdziwszy, że w grze na tym automacie występuje element losowy dokonali zatrzymania tego automatu na potrzeby postępowania karno-skarbowego. W okresie od marca 2012 r. do kwietnia 2013 r. powód zapłacił wydzierżawiającemu z tytułu czynszu dzierżawy tego automatu kwotę 9.506 zł oraz utracił spodziewane korzyści w wysokości 2.709,75 zł z powodu niemożności pobierania w w/w okresie od K. K. opłaty ryczałtowej przewidzianej w umowie stron. Dowód: umowa z dnia 19 grudnia 2011 r. z aneksami, k. 17-25 protokół kontroli, k. 26-29 pokwitowanie, k. 30 Przedmiotem umowy z dnia 10 maja 2010 r. był ponadto automat (...) H. M. F. o numerze fabrycznym H. (...), który na podstawie umowy z dnia 26 sierpnia 2011 r. zawartej przez (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. a I. W. został umiejscowiony w lokalu gastronomicznym (...) w L. przy ul. (...) b/n. W dniu 18 listopada 2011 r. do tego lokalu wkroczyli funkcjonariusze Urzędu Celnego w S., którzy stwierdziwszy, że w grze na tym automacie występuje element losowy dokonali zatrzymania tego automatu na potrzeby postępowania karno-skarbowego. W okresie od listopada 2012 r. do sierpnia 2012 r. powód zapłacił wydzierżawiającemu z tytułu czynszu dzierżawy tego automatu kwotę 7.372 zł oraz utracił spodziewane korzyści w wysokości 648,39 zł z powodu niemożności pobierania w w/w okresie od I. W. opłaty ryczałtowej przewidzianej w umowie stron. Dowód: umowa z dnia 26 sierpnia 2011 r. z aneksami, k. 33-40 protokół kontroli, k. 41-44 pokwitowanie, k. 45 Przedmiotem umowy z dnia 10 maja 2010 r. był ponadto automat (...) H. M. F. o numerze fabrycznym H. (...), który na podstawie umowy z dnia 1 lipca 2010 r. zawartej przez (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. a R. G. został umiejscowiony w lokalu gastronomicznym (...) w L. przy ul. (...) Wojska Polskiego 42B. W dniu 21 lipca 2010 r. do tego lokalu wkroczyli funkcjonariusze Urzędu Celnego w S., którzy stwierdziwszy, że w grze na tym automacie występuje element losowy dokonali zatrzymania tego automatu na potrzeby postępowania karno-skarbowego. W okresie od lipca 2010 r. do listopada 2010 r. powód zapłacił wydzierżawiającemu z tytułu czynszu dzierżawy tego automatu kwotę 4.850 zł oraz utracił spodziewane korzyści w wysokości 5.832,29 zł z powodu niemożności pobierania w w/w okresie od R. G. opłaty ryczałtowej przewidzianej w umowie stron. Dowód: umowa z dnia 1 lipca 2010 r. z aneksami, k. 48-52 rozwiązanie umowy, k. 53 pokwitowanie, k. 67 Przedmiotem umowy z dnia 10 maja 2010 r. był ponadto automat (...) H. M. F. o numerze fabrycznym H. (...), który na podstawie umowy z dnia 1 lipca 2010 r. zawartej przez (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. a R. G. został umiejscowiony w lokalu gastronomicznym (...) w L. przy ul. (...) Wojska Polskiego 42B. W dniu 21 lipca 2010 r. do tego lokalu wkroczyli funkcjonariusze Urzędu Celnego w S., którzy stwierdziwszy, że w grze na tym automacie występuje element losowy dokonali zatrzymania tego automatu na potrzeby postępowania karno-skarbowego. W okresie od lipca 2010 r. do listopada 2010 r. powód zapłacił wydzierżawiającemu z tytułu czynszu dzierżawy tego automatu kwotę 4.850 zł oraz utracił spodziewane korzyści w wysokości 5.832,29 zł z powodu niemożności pobierania w w/w okresie od R. G. opłaty ryczałtowej przewidzianej w umowie stron. Dowód: umowa z dnia 1 lipca 2010 r. z aneksami, k. 48-52 rozwiązanie umowy, k. 53 pokwitowanie, k. 67 Ocena dowodów Ustalenia faktyczne oparto na wyżej wymienionych dokumentach prywatnych i urzędowych, których autentyczność i wartość dowodowa nie była kwestionowana. Zeznania przesłuchanych w sprawie świadków – jakkolwiek wiarygodne – nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia Kwalifikacja prawna Spór w niniejszej sprawie dotyczył przede wszystkim oceny prawnej zachowania funkcjonariuszy celnych w kontekście postawionego im przez stronę powodową zarzut stosowania przy zatrzymywaniu automatów przepisu prawa krajowego (art. 14 ust 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych [brzmienie pierwotne] – zastępującej dotychczas obowiązującą ustawę z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (t.j. Dz.U. 2004, nr 4, poz. 27, ze zm.), który jej zdaniem nie mógł być stosowany, gdyż jako nienotyfikowany Komisji Europejskiej przepis techniczny w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych (Dziennik Urzędowy L 204, 21/07/1998, s. (...)- (...)), w brzmieniu nadanym Dyrektywa 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r. zmieniająca dyrektywę 98/34/WE ustanawiającą procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych (Dziennik Urzędowy L 217, 05/08/1998, s. (...)), nie może być stosowany w niniejszej sprawie. Zgodnie definicją legalną z art. art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE „przepisy techniczne” to: specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług, włącznie z odpowiednimi przepisami administracyjnymi, których przestrzeganie jest obowiązkowe, de jure lub de facto, w przypadku wprowadzenia do obrotu, świadczenia usługi, ustanowienia operatora usług lub stosowania w Państwie Członkowskim lub na przeważającej jego części jak również przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne Państw Członkowskich, z wyjątkiem określonych w art. 10, zakazujących produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i stosowania produktu lub zakazujących świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług. Przepisy techniczne obejmują de facto: - przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne Państwa Członkowskiego, które odnoszą się do specyfikacji technicznych bądź innych wymagań lub zasad dotyczących usług, bądź też do kodeksów zawodowych lub kodeksów postępowania, które z kolei odnoszą się do specyfikacji technicznych bądź do innych wymogów lub zasad dotyczących usług, zgodność z którymi pociąga za sobą domniemanie zgodności z zobowiązaniami nałożonymi przez wspomniane przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne, - dobrowolne porozumienia, w których władze publiczne są stroną umawiającą się, a które przewidują, w interesie ogólnym, zgodność ze specyfikacjami technicznymi lub innymi wymogami albo zasadami dotyczącymi usług, z wyjątkiem specyfikacji odnoszących się do przetargów przy zamówieniach publicznych, - specyfikacje techniczne lub inne wymogi bądź zasady dotyczące usług, które powiązane są ze środkami fiskalnymi lub finansowymi mającymi wpływ na konsumpcję produktów lub usług przez wspomaganie przestrzegania takich specyfikacji technicznych lub innych wymogów bądź zasad dotyczących usług; specyfikacje techniczne lub inne wymogi bądź zasady dotyczące usług powiązanych z systemami zabezpieczenia społecznego nie są objęte tym znaczeniem. Obejmuje to przepisy techniczne nałożone przez organy wyznaczone przez Państwa Członkowskie oraz znajdujące się w wykazie sporządzonym przez Komisję przed 5 sierpnia 1999 r.* w ramach Komitetu określonego w art. 5. Taka sama procedura stosowana jest przy wprowadzaniu zmian do tego wykazu. Wyrokiem z dnia 19 lipca 2012 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (sygn. C-213/11, C-214/11, C-217/11) orzekł, że „artykuł 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego, ostatnio zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006 r., należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie „przepisy techniczne” w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej dyrektywy, w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów. Dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego”. W uzasadnieniu tego orzeczenia (...) zaznaczył, że przepisy przejściowe zawarte w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych pozwalają na dalsze prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych (do czasu wygaśnięcia dotychczasowych uprawnień), a zatem na dalsze użytkowanie tych automatów, po dniu wejścia w życie ustawy o grach hazardowych. Trzeba wobec tego stwierdzić, iż w tych okolicznościach przepisów przejściowych ustawy o grach hazardowych nie można uznać za przepisy krajowe pozwalające jedynie na marginalne użytkowanie automatów do gier o niskich wygranych. Dalej (...) zwraca uwagę, ze przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych nakładają warunki mogące wpływać na sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych. Zakaz wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami może bowiem bezpośrednio wpływać na obrót tymi automatami. W tych okolicznościach zadaniem sądu krajowego jest ustalić, czy takie zakazy, których przestrzeganie jest obowiązkowe de iure w odniesieniu do użytkowania automatów do gier o niskich wygranych, mogą wpływać w sposób istotny na właściwości lub sprzedaż tych automatów. Dokonując powyższych ustaleń, sąd krajowy powinien uwzględnić między innymi okoliczność, iż ograniczeniu liczby miejsc, gdzie dopuszczalne jest prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych, towarzyszy zmniejszenie ogólnej liczby kasyn gry, jak również liczby automatów, jakie mogą w nich być użytkowane. Sąd krajowy powinien również ustalić, czy automaty do gier o niskich wygranych mogą zostać zaprogramowane lub przeprogramowane w celu wykorzystywania ich w kasynach jako automaty do gier hazardowych, co pozwoliłoby na wyższe wygrane, a więc spowodowałoby większe ryzyko uzależnienia graczy. Mogłoby to wpłynąć w sposób istotny na właściwości tych automatów. Przechodząc więc do przeniesienia tych uwag na realia niniejszej sprawy należy stwierdzić, że niewątpliwym jest, ze ograniczenie liczby miejsc, gdzie dopuszczalne jest prowadzenie gier na automatach (do kasyn) bez wątpienia powoduje zmniejszenie ogólnej puli zapotrzebowania na przedmiotowe automaty. Jednak taki skutek dotyka te podmioty, które produkują nowe automaty do gier oraz przedsiębiorców prowadzących sieć ich dystrybucji oraz handlujących automatami na rynku wtórnym. Jest bowiem ich dzierżawcą, który zawarł umowę z dystrybutorem automatów ( (...) w N.) już pod rządem nowej ustawy – w dniu 10 maja 2010 r. W stosunku do powoda przepis art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. ustawy o grach hazardowych (obowiązującej od 1 stycznia 2010 r.) nie może więc być uznany za przepis techniczny, gdyż powód zdecydował się wziąć w dzierżawę automaty, które już opuściły linie produkcyjne i sieć dystrybucji w nowych realiach prawnych. Powód nie jest też podmiotem prowadzącym tzw. obrót wtórny przedmiotowymi automatami. Należy też zwrócić uwagę, że powoda nie dotyczą realia sprawy rozpoznawanej przez (...) pod sygn. C-213/11, gdyż w niniejszym procesie nie jest przedmiotem sporu techniczny charakter przepisów przejściowych zawartych w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, tj. wygaszania dotychczasowych zezwoleń na użytkowanie automatów do gier o niskich wygranych (ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. nie przewiduje wydawania nowych zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych). W niniejszym procesie chodzi o „automaty do gier” (w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych), a nie podlegające przepisom przejściowym automaty do gier o niskich wygranych (do czasu wygaśnięcia wcześniejszych zezwoleń). Tak rozumiane „automaty do gier” są kategorią zbliżoną do poprzednio obowiązującej regulacji urządzeń zawartej w art. 7 ust. 1 i art. 9 pkt 1 lit.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.